تعدد زوجات شاهان قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''چند زنی شاهان قاجار؛'''</big> ازدواج پادشاهان قاجار با چندین زن و برپایی حرمسرا.

چند زنی (تعدد زوجات) از مسائل فرهنگی در حوزه مطالعات زنان به‌شمار می‌رود. چند همسری مردان در دوران قاجار یک هنجار بود و به‌ویژه شاهان قاجار از این طریق به گسترش حرمسراها اقدام می‌کردند. چند همسری با اهداف مختلفی توسط شاهان قاجار صورت می‌گرفت و معمولاً ابزاری برای رسیدن به اهداف سیاسی و حکومتی بود.

مهم‌ترین نقش زن در دورۀ قاجار، خانه‌داری و همسرداری بوده است؛ اما زنان خاندان قاجار، پرورش کودکان و [[خانه داری|خانه‌داری]] را نیز به خدمتکاران می‌سپردند.<ref>  [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B2%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 . «زن در دوره قاجار»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref>  حضور اجتماعی زن در این دوره، با رعایت احکام فقه اسلامی و اصول اخلاق دینی همراه بود و پوشش مناسب و مرتبط با حریم‌ها و فضاهای اجتماعی، از سوی زنان رعایت می‌شد. <ref>  . پولاک، سفرنامه پولاک، 1368ش، ج2، ص103.</ref> همچنین برخی زنان درباری در عرصۀ سیاسی و حکمرانی مشارکت داشتند؛<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B2%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 . «زن در دوره قاجار»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref> اما جنبش مشروطه فرصتی را فراهم ساخت تا زنانی از طبقات دیگر اجتماعی نیز به کنشگری سیاسی و اجتماعی روی آورند. سوادآموزی دختران نیز همانند پسران، محدود به مکتب‌خانه و امکانات آن عصر بود.<ref>  . کرمانی، تاریخ بیداری ایرانیان، 1361ش، ص796.</ref>

چند زنی و تشکیل حرمسرا، در حکومت قاجار بسیار رایج بود. آقامحمدخان، اولین پادشاه سلسله قاجاری با اینکه مقطوع‌النسل بود اما برای حفظ ظاهر و نشان دادن قدرت و اعتبار خود، ابتدا با بیوه برادر خود ازدواج کرد و سپس زنان زیادی را وارد حرمسرای خود کرد.<ref>  [https://www.mashreghnews.ir/news/470561/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF . «حرمسرای شاهان قاجار چگونه پر از زن می‌شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.]</ref>  فتحعلي شاه قاجار از دیگر شاهان قاجار بود که زنان متعددی داشته و حرمسرای وی مملو از زن بود.<ref>  [https://akharinkhabar.ir/girly/1471773 . «شاهان قاجار چندتا زن داشتند؟»، وب‌سایت آخرین خبر.]</ref>  همچنین ناصرالدین شاه در حکومت پنجاه ساله خود حرمسرای بزرگی را برپا کرده بود و در مراسم‌های بزم و مهمانی، دخترانی را برای حرمسرای خود برمی‌گزید. <ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/470561/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF . «حرمسرای شاهان قاجار چگونه پر از زن می‌شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.]</ref> در سال‌های آخر حکومت وی به‌ویژه پس از مشروطه، به‌دلیل افزایش آگاهی مردم خصوصاً زنان و گسترش ارتباطات، توجه به مسائل زنان بیشتر شد.<ref>  [https://civilica.com/doc/1610082/ . سنبلی و قدیمی قیداری، ««زن یکی بیش مبر زانکه بود فتنه و شر»؛ پژوهشی درباره پدیده چند همسری در متون ادبی-سیاسی دوره قاجار»، 1401ش، ص83.]</ref> با نزدیک‌شدن حکومت قاجار به سال‌‌های پایان خود چندزنی تا حد قابل توجهی در ميان طبقات مرفه منسوخ شد.<ref>[https://akharinkhabar.ir/girly/1471773 . «شاهان قاجار چندتا زن داشتند؟»، وب‌سایت آخرین خبر.]</ref>  سرانجام در زمان مظفرالدین شاه حرمسرا محدودتر شد و با روی کار‌آمدن محمدعلی شاه تقریبا برچیده شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/470561/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF . «حرمسرای شاهان قاجار چگونه پر از زن می‌شد»، وب‌سایت مشرق نیوز.]</ref>