محمد ظریفی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
خواستگاری بهمعنای درخواست زناشویی و ازدواج است.<ref> - [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل وازۀ خواستگاری.]</ref> در خواستگاری پیشنهاد ازدواج غالباً از سمت مرد به زن یا دختری داده میشود که مانعی برای ازدواج نداشته باشد.<ref> - عاملی، حقوق خانوداه، 1350ش، ص17.</ref> | خواستگاری بهمعنای درخواست زناشویی و ازدواج است.<ref> - [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل وازۀ خواستگاری.]</ref> در خواستگاری پیشنهاد ازدواج غالباً از سمت مرد به زن یا دختری داده میشود که مانعی برای ازدواج نداشته باشد.<ref> - عاملی، حقوق خانوداه، 1350ش، ص17.</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
در ایران باستان، سنت خواستگاری مرسوم و از رسوم ازدواج در آیین زرتشت بوده است. برخی منابع حاکی از آن است که ریشۀ خواستگاری در اساطیر کهن ایرانی است. در ایران باستان خواستگاری و ازدواج امر فردی محسوب نمیشده، بلکه پیوندی میان خانوادهها بوده است<ref> - [https://www.icro.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-% «پایتخت باستانی بلغارستان میزبان تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی بود»، وبسایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی.]</ref> و بستگان نزدیک دختر و پسر در این وصلت دخیل بودهاند.<ref> - [https://borna.news/fa/news/1260786/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8 «خواستگاری ایرانیها در دوران باستان چگونه بوده است؟»، خبرگزاری برنا.]</ref> خواستگاری با واسطۀ نزدیکان و اقوام در اساطیر ایرانی مانند ماجرای ازدواج سیاوش دیده میشود. | در ایران باستان، سنت خواستگاری مرسوم و از رسوم [[ازدواج در آیین زرتشت]] بوده است. برخی منابع حاکی از آن است که ریشۀ خواستگاری در اساطیر کهن ایرانی است. در ایران باستان خواستگاری و ازدواج امر فردی محسوب نمیشده، بلکه پیوندی میان خانوادهها بوده است<ref> - [https://www.icro.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-% «پایتخت باستانی بلغارستان میزبان تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی بود»، وبسایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی.]</ref> و بستگان نزدیک دختر و پسر در این وصلت دخیل بودهاند.<ref> - [https://borna.news/fa/news/1260786/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8 «خواستگاری ایرانیها در دوران باستان چگونه بوده است؟»، خبرگزاری برنا.]</ref> خواستگاری با واسطۀ نزدیکان و اقوام در اساطیر ایرانی مانند ماجرای ازدواج سیاوش دیده میشود. | ||
یکی از رسوم قدیمی زرتشتیان، نامهنگاری از سمت خواستگار برای پدر دختر بوده که تا دهههای اخیر در میان زرتشتیان مرسوم بوده است. زرتشتیان برای میمنت و مبارکی، نامه را در کاغذی سبز مینوشتند و در پاکت سبز قرار میدادند. خانوادۀ [[دختر]] هم با همین تشریفات پاسخ نامه را برای خانوادۀ داماد میفرستادند. تهیۀ [[هدیه]] برای خانواده عروس در مراسم خواستگاری هم از جمله رسومی است که در فرهنگ ایرانی و در جریان ماجرای ازدواج سیاوش قابل ملاحظه است. در دورۀ ساسانی سرپرست و یا مادر داماد وظیفۀ خواستگاری را برعهده داشت که با بردن هدایایی مانند گل برای خانواده دختر تقاضا مطرح میشد. در برخی اساطیر ایرانی مانند ماجرای زال و رودابه خواستگاری زن از مرد هم مشاهده میشود.<ref> - [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246516/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C احمدی و مجتهدپور، «خواستگاری»، وبسایت دائره المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | یکی از رسوم قدیمی زرتشتیان، نامهنگاری از سمت خواستگار برای پدر دختر بوده که تا دهههای اخیر در میان زرتشتیان مرسوم بوده است. زرتشتیان برای میمنت و مبارکی، نامه را در کاغذی سبز مینوشتند و در پاکت سبز قرار میدادند. خانوادۀ [[دختر]] هم با همین تشریفات پاسخ نامه را برای خانوادۀ داماد میفرستادند. تهیۀ [[هدیه]] برای خانواده عروس در مراسم خواستگاری هم از جمله رسومی است که در فرهنگ ایرانی و در جریان ماجرای ازدواج سیاوش قابل ملاحظه است. در دورۀ ساسانی سرپرست و یا مادر داماد وظیفۀ خواستگاری را برعهده داشت که با بردن هدایایی مانند گل برای خانواده دختر تقاضا مطرح میشد. در برخی اساطیر ایرانی مانند ماجرای زال و رودابه خواستگاری زن از مرد هم مشاهده میشود.<ref> - [https://www.cgie.org.ir/fa/article/246516/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C احمدی و مجتهدپور، «خواستگاری»، وبسایت دائره المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
خواستگاری از دو لحاظ قابل تقسیم است یکی به لحاظ پیشنهاد دهنده و دیگری به لحاظ فرهنگ و اقتضائات زمانی. بنا بر اینکه پیشنهاد ازدواج از طرف کدامیک از زوجین مطرح شود خواستگاری به دو قسم از سمت مرد یا زن تقسیم میشود. همچنین از لحاظ فرهنگی و اقتضائات زمانی به دو قسم مدرن یا سنتی تقسیم میشود.<ref>8- [https://faslname.msy.gov.ir/article_263_b6d0b2c94de13019ebb26478a354409a.pdf جعفری و کوهستانی، «نگرش دختران جوان پیرامون فرهنگ خواستگاري به شیوه سنتی و جدید (مورد مطالعه: دانشجویان دانشکده رفاه در سال 1395-96)»، 1395ش، ص1.]</ref> | خواستگاری از دو لحاظ قابل تقسیم است یکی به لحاظ پیشنهاد دهنده و دیگری به لحاظ فرهنگ و اقتضائات زمانی. بنا بر اینکه پیشنهاد ازدواج از طرف کدامیک از زوجین مطرح شود خواستگاری به دو قسم از سمت مرد یا زن تقسیم میشود. همچنین از لحاظ فرهنگی و اقتضائات زمانی به دو قسم مدرن یا سنتی تقسیم میشود.<ref>8- [https://faslname.msy.gov.ir/article_263_b6d0b2c94de13019ebb26478a354409a.pdf جعفری و کوهستانی، «نگرش دختران جوان پیرامون فرهنگ خواستگاري به شیوه سنتی و جدید (مورد مطالعه: دانشجویان دانشکده رفاه در سال 1395-96)»، 1395ش، ص1.]</ref> | ||
===خواستگاری مرد از زن=== | ===خواستگاری مرد از زن=== | ||
مرتضی مطهری بر این باور است که شکل مرسوم خواستگاری در اکثر فرهنگها، خواستگاری مرد از زن است که منطبق با قانون خلقت و طبیعت زن و مرد است و حفظ احترام و شخصیت زن را بهدنبال دارد. مرد در طبیعت مظهر طلب و عشق و [[زن]] مظهر مطلوب و معشوق بودن است. علیرغم ضعف جسمانی زنان در مقابل مردان، طبیعت و خلقت این امتیاز و ویژگی را به زنان داده است تا مردان طالب و خواستار رسیدن به آنها باشند و این تدبیر ظریف طبیعت، تعادل و قوام زندگی را رقم میزند.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50013/1/49 مطهری، نظام حقوقی زن در اسلام، بیتا، ج1، ص49.]</ref>در اندیشۀ مطهری خواستگاری مرد از زن توهین به شخصیت زن و بهمثابۀ مطالبۀ کالا نیست؛ بلکه بهمنظور حفظ ارزش و کرامت زن است. وی با ارجاع به طبیعت و خلقت، زن را معشوق و مطلوب معرفی میکند که مرد نیازمند و طالب وصال او است و اینطور نیست هر طلبی مستلزم مالکیت باشد مانند دانشجو که طالب و خریدار علم است.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50013/1/46 مطهری، نظام حقوقی زن در اسلام، بیتا، ج1، ص46- 49.]</ref> | [[مرتضی مطهری]] بر این باور است که شکل مرسوم خواستگاری در اکثر فرهنگها، خواستگاری مرد از زن است که منطبق با قانون خلقت و طبیعت زن و مرد است و حفظ احترام و شخصیت زن را بهدنبال دارد. مرد در طبیعت مظهر طلب و عشق و [[زن]] مظهر مطلوب و معشوق بودن است. علیرغم ضعف جسمانی زنان در مقابل مردان، طبیعت و خلقت این امتیاز و ویژگی را به زنان داده است تا مردان طالب و خواستار رسیدن به آنها باشند و این تدبیر ظریف طبیعت، تعادل و قوام زندگی را رقم میزند.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50013/1/49 مطهری، نظام حقوقی زن در اسلام، بیتا، ج1، ص49.]</ref>در اندیشۀ مطهری خواستگاری مرد از [[زن]] توهین به شخصیت زن و بهمثابۀ مطالبۀ کالا نیست؛ بلکه بهمنظور حفظ ارزش و کرامت زن است. وی با ارجاع به طبیعت و خلقت، زن را معشوق و مطلوب معرفی میکند که مرد نیازمند و طالب وصال او است و اینطور نیست هر طلبی مستلزم مالکیت باشد مانند دانشجو که طالب و خریدار علم است.<ref> - [https://lib.eshia.ir/50013/1/46 مطهری، نظام حقوقی زن در اسلام، بیتا، ج1، ص46- 49.]</ref> | ||
===خواستگاری زن از مرد=== | ===خواستگاری زن از مرد=== | ||
برخی بر این باورند که حق خواستگاری فقط مختص مردان نیست. زنان نیز همچون مردان میتوانند از این حق طبیعی استفاده کنند و در اسلام هیچ دستور صریحی برای اختصاص خواستگاری مردان از زنان وجود ندارد.<ref> - [https://lib.eshia.ir/10253/119/4 نجفی، «فمینیسم»، 1382ش، ج119، ص4.]</ref> | برخی بر این باورند که حق خواستگاری فقط مختص مردان نیست. زنان نیز همچون مردان میتوانند از این حق طبیعی استفاده کنند و در اسلام هیچ دستور صریحی برای اختصاص خواستگاری مردان از زنان وجود ندارد.<ref> - [https://lib.eshia.ir/10253/119/4 نجفی، «فمینیسم»، 1382ش، ج119، ص4.]</ref> | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
*بهتر است خواستگاری دختر از پسر تا جاییکه ممکن است به شیوۀ غیرمستقیم صورت پذیرد تا به شخصیت زن آسیب نرسد. | *بهتر است خواستگاری دختر از پسر تا جاییکه ممکن است به شیوۀ غیرمستقیم صورت پذیرد تا به شخصیت زن آسیب نرسد. | ||
*خواستگاری از سمت دختر، بهتر است در صورتی اتفاق بیفتد که طرف مقابل از لحاظ اخلاقی و ایمانی دارای صفات پسندیده باشد تا در آینده موجب خرده بر دختر نشود.<ref> - [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D9%BE%D8%B3%D8%B1 «خواستگاری دختر از پسر»، ویکیفقه.]</ref> | *خواستگاری از سمت دختر، بهتر است در صورتی اتفاق بیفتد که طرف مقابل از لحاظ اخلاقی و ایمانی دارای صفات پسندیده باشد تا در آینده موجب خرده بر دختر نشود.<ref> - [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D9%BE%D8%B3%D8%B1 «خواستگاری دختر از پسر»، ویکیفقه.]</ref> | ||
برخی از تحقیقات نشان میدهند خواستگاری دختر از پسر آثار نامطلوبی از لحاظ روانی بر دختران دارد. آمار خودکشی دخترها در کشوری مثل هند که خواستگاری از سمت دختران اتفاق میافتد بسیار زیاد است؛ زیرا روحیۀ لطیف و شکنندۀ دختران در برابر جواب منفی مردان بسیار آسیبپذیر است.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Article/View/111452/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 «خواستگاری در اسلام»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | برخی از تحقیقات نشان میدهند خواستگاری دختر از پسر آثار نامطلوبی از لحاظ روانی بر دختران دارد. آمار [[خودکشی]] دخترها در کشوری مثل هند که خواستگاری از سمت دختران اتفاق میافتد بسیار زیاد است؛ زیرا روحیۀ لطیف و شکنندۀ دختران در برابر جواب منفی مردان بسیار آسیبپذیر است.<ref> - [https://hawzah.net/fa/Article/View/111452/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 «خواستگاری در اسلام»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
===خواستگاری سنتی=== | ===خواستگاری سنتی=== | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۴: | ||
==خواستگاری در آموزههای دینی== | ==خواستگاری در آموزههای دینی== | ||
سنت خواستگاری از سفارشهای مؤکد اسلام برای آغاز پیوند زناشویی است. [[حضرت محمد|پیامبر]] مردم را جمع کرد و بر خواستگاری مردان از دختران با عنوان «خطبه» تاکید کرد. <ref> - [https://lib.eshia.ir/26385/1/17 یوسفیان و الهامینیا، احکام خانواده، بیتا، ج1، ص17.]</ref> برخی از فقها این سنت را عملی مستحب دانستهاند.<ref>- [https://ensani.ir/fa/article/107332/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82 مقدادی، «خواستگاری در فقه و حقوق»، 1383ش.]</ref> | سنت خواستگاری از سفارشهای مؤکد اسلام برای آغاز پیوند زناشویی است. [[حضرت محمد|پیامبر]] مردم را جمع کرد و بر خواستگاری مردان از دختران با عنوان «خطبه» تاکید کرد. <ref> - [https://lib.eshia.ir/26385/1/17 یوسفیان و الهامینیا، احکام خانواده، بیتا، ج1، ص17.]</ref> برخی از فقها این سنت را عملی مستحب دانستهاند.<ref>- [https://ensani.ir/fa/article/107332/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82 مقدادی، «خواستگاری در فقه و حقوق»، 1383ش.]</ref> در [[فقه اسلامی]] خواستگاری از دو گروه از زنان حرام است؛ یک گروه زنانی هستند که همسر دارند و گروه دیگر زنانی هستند که در [[عده طلاق|عده]] بهسر میبرند.<ref>- [https://ensani.ir/fa/article/107332/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82 مقدادی، «خواستگاری در فقه و حقوق»، 1383ش.]</ref> در [[اسلام]] خواستگاری از زنی که از او خواستگاری شده است و پاسخ مثبت داده، کراهت دارد. همچنین خواستگاری در حال احرام کراهت دارد.<ref> - [https://lib.eshia.ir/23017/3/516/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، 1382ش، ج3، ص516.] </ref> | ||
==آداب خواستگاری== | ==آداب خواستگاری== | ||
| خط ۸۷: | خط ۸۷: | ||
*توجه به همکفو و همشان بودن؛ | *توجه به همکفو و همشان بودن؛ | ||
*بیتکلف و آسان گرفتن مراسم خواستگاری؛ | *بیتکلف و آسان گرفتن مراسم خواستگاری؛ | ||
*دعا کردن در مراسم خواستگاری؛<ref> - [https://www.hawzahnews.com/news/330876/%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%86%D9%87 اصلانی، «درنگی در آداب ازدواج»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> مستحب است قبل از خواستگاری، خواستگار و ولی دختر خطبهای با حمد و صلوات بخوانند. | *[[دعا]] کردن در مراسم خواستگاری؛<ref> - [https://www.hawzahnews.com/news/330876/%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%86%D9%87 اصلانی، «درنگی در آداب ازدواج»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> مستحب است قبل از خواستگاری، خواستگار و ولی دختر خطبهای با حمد و صلوات بخوانند. | ||
*اولویت توجه به ارزشهای دینی و اخلاقی خواستگار و قبول کردن پیشنهاد خواستگار مومن.<ref> - [https://lib.eshia.ir/11026/5/347 کلینی، الکافی، 1401ق، ج5، ص347.]</ref> | *اولویت توجه به ارزشهای دینی و اخلاقی خواستگار و قبول کردن پیشنهاد خواستگار مومن.<ref> - [https://lib.eshia.ir/11026/5/347 کلینی، الکافی، 1401ق، ج5، ص347.]</ref> | ||
*پوشش مناسب و آراستگی در جلسۀ خواستگاری. | *پوشش مناسب و آراستگی در جلسۀ خواستگاری. | ||
| خط ۱۰۷: | خط ۱۰۷: | ||
===پوشش و آراستگی در جلسۀ خواستگاری=== | ===پوشش و آراستگی در جلسۀ خواستگاری=== | ||
نوع پوشش انسانها نشاندهندۀ طرز تفکر و فرهنگ آنها است. از این رو کارشناسان توصیه میکنند لباس دختر و پسر در جلسۀ خواستگاری دارای رنگ مناسب، متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی و بدون چشموهمچشمی باشد. انتخاب صحیح در پوشش خواستگاری در انتخاب طرفین اثرگذار است. آرایش و آراستگی جلسۀ خواستگاری نباید در حدی باشد که عیوب طرفین را پنهان کند. از لحاظ فقهی پنهان کردن عیوب موقع ازدواج موجب بطلان عقد است.<ref>- [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/01/30/1051625/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C «آداب جلسۀ خواستگاری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | نوع پوشش انسانها نشاندهندۀ طرز تفکر و [[فرهنگ]] آنها است. از این رو کارشناسان توصیه میکنند لباس دختر و پسر در جلسۀ خواستگاری دارای رنگ مناسب، متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی و بدون چشموهمچشمی باشد. انتخاب صحیح در پوشش خواستگاری در انتخاب طرفین اثرگذار است. آرایش و آراستگی جلسۀ خواستگاری نباید در حدی باشد که عیوب طرفین را پنهان کند. از لحاظ فقهی پنهان کردن عیوب موقع ازدواج موجب بطلان عقد است.<ref>- [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/01/30/1051625/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C «آداب جلسۀ خواستگاری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
==خواستگاری در فرهنگهای مختلف== | ==خواستگاری در فرهنگهای مختلف== | ||