اطعام غدیر: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:اطعام-غدیر.jpg|بندانگشتی|311x311پیکسل|در روایات اهل‌بیت به اطعام غدیر سفارش شده است]]

'''<big>اطعام غدیر</big>'''؛ غذا دادن به دیگران در روز عید غدیر به شکرانۀ امامت علی بن ابی‌طالب.

اطعام غدیر از آداب‌ورسوم شیعیان در گرامیداشت [[رویداد غدیر خم]] است که در روایات [[اهل‌بیت]] به آن سفارش شده است. برخی روایات، ثواب فراوانی برای اطعام در [[عید غدیر]] برشمرده‌‌اند و در این روایات از [[شیعه|شیعیان]] خواسته‌ شده است که به ‌اندازه توان خود به آن اهتمام بورزند.

==مفهوم‌شناسی==

واژه عربی «اطعام» به‌معنای خوراندن و غذا دادن به دیگری،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اطعام.]</ref> در فرهنگ مسلمانان یک فضیلت اخلاقی و عمل ستوده به‌شمار می‌رود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15101/1/292/%D8%A5%D9%90%D8%B7%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%91%D9%8E%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%90 برقی، المحاسن، 1371ق، ج1، ص292.]</ref> در فرهنگ شیعیان، سنت غذا دادن به دیگران به‌مناسبت عید غدیر و با عنوان «اطعام غدیر»، نشانۀ شکرگزاری و شادمانی آیینی به‌خاطر امامت [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752 شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref> 

==پیشینه==

[[حضرت محمد]] در سال دهم هجرت، همراه هزاران نفر برای انجام [[مناسک حج]] از [[مدینه]] به طرف [[مکه]] حرکت کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۴۸.</ref> پیامبر در این سفر که آخرین [[حج]] او بود و به [[حجة الوداع]] مشهور شد، پس از پایان اعمال حج به طرف مدینه حرکت کرد.  در روز [[۱۸ ذی‌الحجه|هجدهم ماه ذی‌الحجه]] که پیامبر اکرم به منطقه‌ای با نام [[غدیر خم]] رسیده بود، [[جبرئیل|فرشتۀ وحی]] بر او نازل شد و از جانب [[خدا|خداوند]]، به او امر کرد تا [[امام علی|علی]] را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند. رسول خدا در حضور هزاران [[حاجی]] که همراه او بودند، [[ولایت امام علی|ولایت علی بن ابی‌طالب]] را اعلام کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/40157/3/605 ابن‌اثیر، أسد الغابة، 1409ق، ج3، ص405.]</ref> این واقعه به‌تدریج و با اهتمام ویژۀ اهل‌بیت، به‌عنوان عید بزرگ شیعیان، نهادینه شد و «عید الله الأکبر»<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/8/89 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۸، ص۸۹.]</ref> نام گرفت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  از پیامبر خدا نقل شده است که روز غدیر خم را برترین عید امت مسلمان معرفی کرده، زیرا خداوند در آن روز، دین را تکمیل و نعمت را بر مسلمانان تمام کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15033/1/188 شیخ صدوق، الأمالی، 1417ق، ص188.]</ref> [[امام جعفر صادق|امام صادق]]، عید غدیر را شریف‌ترین عید مسلمانان<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/168/%D8%A3%D8%B9%D8%B8%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7_%D9%88%D8%A3%D8%B4%D8%B1%D9%81%D9%87%D9%85%D8%A7 حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref> و شایستۀ شکرگزاری در پیشگاه خداوند دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/10/443 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، 1416ق، ج10، ص443.]</ref> [[امام رضا]]، روز غدیر را نزد آسمانیان مشهورتر از زمینیان دانسته<ref>[https://lib.eshia.ir/10083/6/24/%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%D9%8A%D8%B1_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D9%85%D9%86%D9%87_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B6 شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، 1364ش، ج6، ص24.]</ref> و در این روز، مجلس بزرگداشت برگزار می‌کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D8%A3%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9% شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>

* ابن‌طلحه شافعی (۵۸۲–۶۵۲ق)، از علمای اهل‌سنت در سدۀ هفتم هجری، به عیدبودن روز [[۱۸ ذی‌الحجه|هجدهم ذی‌الحجه]] در فرهنگ مسلمانان آن روزگار تصریح کرده است. به گفته او، عید دانستن این روز از آن‌رو بوده است كه رسول خدا، على را به منزلتی رفیع تخصیص داد و هیچ یک از مردم را در این جایگاه با على شریک نساخت.<ref>[https://lib.eshia.ir/86876/1/79/%D8%B5%D8%A7%D8%B1_%D8%B0%D9%84%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B9%D9%8A%D8%AF%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7 نصیبی، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، 1419ق، ص79.]</ref>  

* علی بن حسین مسعودی تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی، روز غدیر خم را بزرگ می‌دارند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40028/1/222 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ۱۳۵۷ق، ص۲۲۱-222.]</ref>  

* شیخ کلینی (۲۵۸-۳۲۹ق)، محدث قرن چهارم هجری نیز در روایتی به جشن‌ گرفتن شیعیان در عید غدیر، اشاره کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/4/149/%D8%A3%D9%8E%D9%86%D9%92_%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%91%D9%8E%D8%AE%D9%90%D8%B0%D9%8E_%D8%B0%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%8A%D9%8E%D9%88%D9%92%D9%85%D9%8E_%D8%B9%D9%90%D9%8A%D8%AF%D8%A7%D9%8B کلینی، الکافی، 1417ق، ج4، ص149.]</ref>  

تبریک‌گفتن، زینت‌کردن، شادمانی، غسل‌کردن، هدیه‌دادن، روزه‌گرفتن و افطاری‌دادن به روزه‌داران، از مهم‌ترین اعمالی است که در عید غدیر، مورد توجه مسلمانان و به‌ویژه شیعیان قرار دارد؛<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، ذیل اعمال روز هجدهم ذی‌الحجه، ص490.</ref> اما از میان این اعمال، اطعام (غذا دادن) دیگران در عید غدیر بیش از سایر اعمال در فرهنگ شیعیان، با اقبال روبرو شده است و امام صادق نیز در روایتی از روز غدیر خم با عنوان «اطعام الطعام» نام برده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/169/%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85 حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص169.]</ref> توجه فزاینده شیعیان به سنت «اطعام غدیر» متأثر از آموزه‌های روایی است که پاداش و اجر بی‌شمار و کم‌نظیری برای آن، بیان کرده‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6143858/%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%82%DB% «اطعام مومنین در عید غدیر برای همه اعم از فقیر و غنی گواراست»، خبرگزاری مهر.]</ref>  

==سفارش امامان به اطعام در عید غدیر==

در برخی گزارش‌های تاریخی از [[اهل‌بیت]] به‌ویژه امام صادق و امام رضا، آمده است که آنها پیروان خود را به اطعام در روز غدیر خم تشویق می‌کردند؛ امام صادق در گفتگو با یاران خویش پس از تأکید بر اهمیت بزرگداشت عید غدیر از میان مناسبت‌های دینی به‌دلیل اهمیت انتصاب علی بن ابی‌طالب به مقام پیشوایی جامعۀ مسلمان، شیعیان را به مجموعه‌ای از اعمال دعوت کرده است که نشانۀ اهتمام به عید غدیر است، از جمله: روزه‌داری، عبادت، عیدی دادن، دیدار برادران دینی و غذا دادن به دیگران.<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/169/%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B5%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D9%82%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%B5%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref>

از آن‌جا که استحباب روزه‌داری در عید غدیر<ref>[https://lib.eshia.ir/40311/8/284/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92_%D8%B5%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%8E_%D9%8A%D9%8E%D9%88%D9%92%D9%85%D9%8E_%D8%AB%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%90_%D8%B9%D9%8E%D8%B4%D9%92%D8%B1%D9%8E%D8%A9%D9%8E_%D9%85%D9%90%D9%86%D9%92_%D8%B0%D9%90 خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، 1417ق، ج8، ص284.]</ref> نزد شیعیان از شهرت برخوردار است،<ref>[https://hadana.ir/%D8%AB%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1/ «ثواب روزه گرفتن در عید غدیر»، هدانا: وبگاه پاسخ‌گویی به سؤالات دینی.]</ref> بسیاری می‌کوشند که اطعام غدیر را در شام غدیر و برای [[افطاری|افطار]] آماده کنند. از ویژگی‌های اطعام غدیر در روایات آن است که محدود به قشر خاصی از جامعه نبوده و همگان را در بر می‌گیرد؛ بر این اساس در روایات به اطعام خانواده و آشنایان، نیازمندان،<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/94/117/%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%A7_%D8%A8%D9%83%D9%85_%D8%B6%D8%B9%D9%81%D8%A7%D8%A1%D9%83%D9%85_%D9%81%D9%8A_%D9%85%D8%A2%D9%83%D9%84%D9%83%D9%85 مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج94، ص117.]</ref> مؤمنان، برادران دینی<ref>[https://lib.eshia.ir/71422/1/475/%D8%A3%D9%8E%D8%B7%D9%92%D8%B9%D9%90%D9%85%D9%92_%D8%A5%D9%90%D8%AE%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E%D9%83%D9%8E ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، 1409ق، ج1، ص475.]</ref> و نیز افطاری به روزه‌داران<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/758/%D9%88%D9%85%D9%86_%D9%81%D8%B7%D8%B1_%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D9%84%D9%8A%D9%84%D8%AA%D9%87 شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص758.]</ref> در روز غدیر سفارش شده و ثواب این اطعام به‌اندازه ثواب اطعام همه انبیا و صدیقین ذکر شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71422/1/465/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92_%D8%A3%D9%8E%D8%B7%D9%92%D8%B9%D9%8E%D9%85%D9%8E_%D9%85%D9%8F%D8%A4%D9%92%D9%85%D9%90%D9%86%D8%A7%D9%8B_%D9%83%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E_%D9%83%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92_%D8%A3%D9%8E%D8%B7%D9%92% ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، 1409ق، ج1، ص465.]</ref> امام علی افطاری دادن به یک مؤمن را در عید غدیر، همسان افطاری دادن به ۱۰ «فِئام» دانسته و هر فئام را معادل صدهزار نبی و صدیق و شهید معنا کرده است. او همچنین ایمن‌ماندن از کفر و فقر از جانب خداوند را برای اطعام‌دهنده ضمانت کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/71570/1/701/%D8%A3%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%A7_%D8%B6%D9%8E%D9%85%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8F%D9%87%D9%8F_%5B%D8%B6%D9%8E%D9%85%D9%91%D9%8E%D9%86%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%87%D9%8F%5D_%D8%B9%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%89_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%8E%D کفعمی، المصباح، 1405ق، ص701.]</ref>

برخی مراکز و نهادها در سال‌های اخیر اقدام به راه‌اندازی پویشی با نام اطعام غدیر کرده‌اند تا علاوه بر ترویج سنت اطعام غدیر، غذاهای تهیه‌شده را به‌صورت نظام‌یافته و هدف‌مند به نیازمندان برسانند. آستان قدس رضوی در سال ۱۴۰۰ش در قالب پویش اطعام غدیر، با جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا در سراسر ایران توزیع کرد.<ref>[https://www.bkr.ir/5856/ «برپایی پویش اطعام غدیر و جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا را در سراسر کشور طبخ و توزیع شد»، وب‌سایت بنیاد کرامت رضوی.]</ref> پویش اطعام غدیر به‌منظور اطعام با نذورات مؤمنان، از سوی آستان قدس رضوی در سال‌های بعد نیز ادامه یافته و مشارکت همگانی در این پویش از طریق اپلیکیشن رضوان و سامانه پرداخت نذورات، صورت می‌گیرد.<ref>[https://138.razavi.ir/fa/350078/%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 «پویش بزرگ اطعام غدیر»، وب‌سایت ارتباطات مردمی آستان قدس رضوی.]</ref> سامانه هدایا و نذورات متعلق به آستان حضرت فاطمه معصومه در شهر قم نیز از این پویش حمایت می‌کند.<ref>[https://nazr.amfm.ir/ghadir/ «اطعام عید غدیر خم»، سامانه هدایا و نذورات حرم فاطمه معصومه.] </ref>  

ایرانیان از سال 1401ش با الگوبرداری از [[پیاده‌روی اربعین]]، به‌مناسبت عید غدیر اقدام به شادپیمایی در خیابان‌ها می‌کنند. در سال ۱۴۰۲ش در جشن ۱۰ کیلومتری غدیر که با حضور میلیونیِ شیعیان در [[تهران]] برگزار شد، ۱۳۰۰ موکب با 50 هزار خادم، از شرکت‌کنندگان با چای، شربت، شیرینی و انواع غذاها پذیرایی کردند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8479659/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D «جشن ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران»،  وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در سال 1403ش نیز «مهمونی کیلومتری غدیر»، ابهت و عظمت اجتماع شیعیان و اهمیت عید غدیر را به جهانیان نشان داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6147155/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C «غوغای تهران‌نشینان در مهمونی کیلومتری غدیر»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی مردم قم به‌مناسبت عید غدیر در مسیر هفت‌کیلومتری بولوار پیامبر اعظم از حرم حضرت فاطمه معصومه تا [[مسجد جمکران]] برگزار می‌شود. در سال 1403ش هزاران نفر از مردم قم در این شادپیمایی حضور یافتند. ایستگاه‌های صلواتی و موکب‌های بسیاری از سوی گروه‌های مردمی و جهادی و هیأت‌های مذهبی، در مسیر شادپیمایی از حاضران پذیرایی کردند و شیرینی، شربت، هندوانه، [[آب]]، چای، انواع ساندویچ و غذاهای گوناگون از سوی موکب‌ها ارائه شد. موکب‌های فرهنگی نیز در مسیر شاپیمایی قمی‌ها برای کودکان و نوجوانان برنامه‌های مختلفی اجرا کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6147573/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B7-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%A8%D9%8 «شادپیمایی ۷ کیلومتری عید غدیر در قم به سمت مسجد مقدس جمکران»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی به‌مناسبت عید غدیر در شهرهای دیگر مانند [[شیراز]] نیز در حال رایج‌شدن است؛ در سال 1403ش شیرازی‌ها در عید غدیر به‌سوی حرم شاهچراغ، شادپیمایی کردند و در مسیر با انواع غذاها و شربت و شیرینی، پذیرایی شدند.<ref>[https://www.irna.ir/news/85519517/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D «گفت‌وگوی استاندار فارس با شرکت‌کنندگان در مراسم شادپیمایی عید سعید غدیر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، میهمانی کیلومتری غدیر را فرصتی برای ایجاد شور و شعور در جامعه دانست که با برجسته‌سازی واقعۀ غدیر در افزایش آگاهی، بصیرت وشناخت مردم به‌ویژه جوانان و نوجوانان دربارۀ حقانیت مذهب تشیع مؤثر است. در این رویداد، بخش بزرگی از جامعه با تفکر و اعتقاد همسان و در بازه زمانی معین، مجموعه رفتارهایی را به‌صورت مشترک تجربه می‌کنند که سبب ایجاد احساس خوشایند در جامعه می‌شود. ویژگی مهم این رویداد اجتماعی، مردمی‌بودن آن است و همگان در تأمین هزینه‌های اطعام و پذیرایی این جشن، مشارکت می‌کنند و از این طریق، انسجام و همبستگی اجتماعیِ شیعیان را به نمایش می‌گذارند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6145089/%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B «میهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر منجر به شور و نشاط اجتماعی شده است»،  خبرگزاری مهر.]</ref>  

==پانویس==

==منابع==

*«آداب و رسوم کشورهای مختلف برای برگزاری عید ولایت»، خبرگزاری مهر،‌ تاریخ درج مطلب: ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ش.

*ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.

*ابن‌طاووس، علی بن موسی، إقبال الأعمال، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.

*«اطعام عید غدیر خم»، سامانه هدایا و نذورات حرم فاطمه معصومه، تاریخ بازدید: 10 تیر 1403ش.

*«اطعام مومنین در عید غدیر برای همه اعم از فقیر و غنی گوارا است»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: 4 تیر 1403ش.

*«برپایی پویش اطعام غدیر و جلب مشارکت مردمی؛ یک میلیون وعده غذا را در سراسر کشور طبخ و توزیع شد»، وب‌سایت بنیاد کرامت رضوی، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۴۰۰ش.

*برقی، احمد بن محمد، المحاسن، قم، دارالکتب الاسلامیة، 1371ق.

*«پویش بزرگ اطعام غدیر»، وب‌سایت ارتباطات مردمی آستان قدس رضوی، تاریخ انتشار: 2 تیر 1403ش.

*«ثواب روزه گرفتن در عید غدیر»، هدانا: وبگاه پاسخ‌گویی به سؤالات دینی، تاریخ بازدید: 10 تیر 1403ش.

*«جشن ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۴۰۲ق.

*«جشن غدیر از آذربایجان تا خوزستان/سفره علوی در سراسر ایران پهن شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ تیر ۱۴۰۲ق.

*خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، دارالکتب العلمیة، بیروت، 1417ق.

*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، در وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 8 تیر 1403ش.

*«شادپیمایی ۷ کیلومتری عید غدیر در قم به سمت مسجد مقدس جمکران»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: 5 تیر 1403ش.

*شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، مؤسسة آل‌البیت لإحیاء التراث، قم، ۱۴۱۶ق.

*شیخ صدوق، ابن‌بابویه محمد بن علی، الامالی، قم، مؤسسة البعثة، 1417ق.

*شیخ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلامیة، 1364ش.

*شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ق.

*طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، دار التراث، ۱۳۸۷ق.

*«غوغای تهران‌نشینان در مهمونی کیلومتری غدیر»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: 5 تیر 1403ش.

*قمی، عباس، مفاتیح الجنان، تهران، اسوه، 1379ش.

*کفعمی، ابراهیم بن علی عاملی، المصباح: جنة الأمان الواقیة و جنة الإیمان الباقیة، قم، دار الرضی، ۱۴۰۵ق.

*گردیزی، ابوسیعد، زین الاخبار، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۶۳ش.

*«گفت‌وگوی استاندار فارس با شرکت‌کنندگان در مراسم شادپیمایی عید سعید غدیر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ انتشار: 5 تیر 1403ش.

*مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.

*مسعودی، علی بن حسین، التنبیه و الاشراف، قاهره، دار الصاوی، 1357ق.

*«میهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر منجر به شور و نشاط اجتماعی شده است»،  خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: 3 تیر 1403ش.

*نصیبی، محمد بن طلحة، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، بیروت، مؤسسة البلاغ، 1419ق.