بدون خلاصۀ ویرایش
اصلاح لینک داخلی
 
(۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =اطعام-غدیر.jpg
| تصویر            =اطعام غدیر.jpg
| زیرنویس تصویر    =در روایات اهل‌بیت به اطعام غدیر سفارش شده است 
| زیرنویس تصویر    =آماده‌سازی اطعام ۳۴ هزار نفر در عید غدیر ([[دزفول]]، ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ش)
| image_alt        =
| image_alt        =آماده‌سازی اطعام ۳۴ هزار نفر در عید غدیر
| فایل پادکست      =
| فایل پادکست      =اطعام غدیر.ogg
| حجم فایلپادکست    =
| حجم فایلپادکست    =۹/۲۱
| تاریخ پادکست      =
| تاریخ پادکست      =۱۰-۳-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    = 


| عنوان اصلی        =  
| عنوان اصلی        = اطعام غدیر
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =  
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =  
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =  
| شاخه علمی        = [[مطالعات دینی]]، [[آیین‌پژوهی]]، [[جامعه‌شناسی دین]]، [[فرهنگ اسلامی]]
| نوع مفهوم        =  
| نوع مفهوم        = آیین دینی–اجتماعی
| معنای اصطلاحی     =  
| معنای اصطلاحی     = سنت غذا دادن به دیگران در روز [[عید غدیر]]، به‌منظور شکرگزاری، اظهار شادمانی و بزرگداشت امامت [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]]
| حوزه کاربرد      =  
| حوزه کاربرد      = آیین‌های مذهبی، فرهنگ شیعی، مناسک جمعی، نذورات و اعمال خیر
| گستره جغرافیایی  =  
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =  
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| نخستین کاربرد    =  
| ریشه واژه        =
| ریشه واژه        =  
| مرتبط با          = [[عید غدیر]]، [[نذری]]، [[افطاری]]
| مرتبط با          =  
| اهمیت            = از جلوه‌های برجستهٔ شعائر غدیر در فرهنگ شیعی و عاملی برای گسترش شادی آیینی، همبستگی اجتماعی، [[انفاق]] و [[احسان]]
| اهمیت            =  
| مبدع              =
| مبدع              =  
| مروج              =
| مروج              =  
| مقدس برای        = [[شیعه|شیعیان]]
| مقدس برای        =  
| مورد احترام      =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
'''{{درشت|اطعام غدیر}}'''؛ غذا دادن به دیگران در روز عید غدیر به شکرانهٔ امامت علی بن ابی‌طالب.
'''{{درشت|اطعام غدیر}}'''؛ غذا دادن به دیگران در روز عید غدیر به شکرانهٔ امامت علی بن ابی‌طالب.
خط ۳۷: خط ۳۵:


== پیشینه ==
== پیشینه ==
[[حضرت محمد]] در سال دهم هجرت، همراه هزاران نفر برای انجام [[مناسک حج]] از [[مدینه]] به طرف [[مکه]] حرکت کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۴۸.</ref> پیامبر در این سفر که آخرین [[حج]] او بود و به [[حجة‌الوداع]] مشهور شد، پس از پایان اعمال حج به طرف مدینه حرکت کرد. در روز [[۱۸ ذی‌الحجه|هجدهم ماه ذی‌الحجه]] که پیامبر اکرم به منطقه‌ای با نام [[غدیر خم]] رسیده بود، [[جبرئیل|فرشتهٔ وحی]] بر او نازل شد و از جانب [[خدا|خداوند]]، به او امر کرد تا [[امام علی|علی]] را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند. رسول خدا در حضور هزاران [[حاجی]] که همراه او بودند، [[ولایت امام علی|ولایت علی بن ابی‌طالب]] را اعلام کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/40157/3/605 ابن‌اثیر، أسد الغابة، 1409ق، ج3، ص405.]</ref> این واقعه به‌تدریج و با اهتمام ویژهٔ اهل‌بیت، به‌عنوان عید بزرگ شیعیان، نهادینه شد و «عیدالله الأکبر»<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/8/89 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۸، ص۸۹.]</ref> نام گرفت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در منابع اسلامی به نقل از پیامبر خدا آمده است که روز غدیر خم را برترین عید امت مسلمان معرفی کرده، زیرا خداوند در آن روز، دین را تکمیل و نعمت را بر مسلمانان تمام کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15033/1/188 شیخ صدوق، الأمالی، 1417ق، ص188.]</ref> [[امام جعفر صادق|امام صادق]]، عید غدیر را شریف‌ترین عید مسلمانان<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/168/أعظمهما_وأشرفهما حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref> و شایستهٔ شکرگزاری در پیشگاه خداوند دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/10/443 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، 1416ق، ج10، ص443.]</ref> [[امام رضا]]، روز غدیر را نزد آسمانیان مشهورتر از زمینیان دانسته<ref>[https://lib.eshia.ir/10083/6/24/يوم_الغدير_في_السماء_اشهر_منه_في_الارض شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، 1364ش، ج6، ص24.]</ref> و در این روز، مجلس بزرگداشت برگزار می‌کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D8%A3%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9% شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>
[[حضرت محمد]] در سال دهم هجرت، همراه هزاران نفر برای انجام [[مناسک حج]] از [[مدینه]] به طرف [[مکه]] حرکت کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۴۸.</ref> پیامبر در این سفر که آخرین [[حج]] او بود و به [[حجةالوداع]] مشهور شد، پس از پایان اعمال حج به طرف مدینه حرکت کرد. در روز ۱۸ [[ذی‌الحجة]] که [[پیامبر اکرم]] به منطقه‌ای با نام [[غدیر خم]] رسیده بود، [[جبرئیل|فرشتهٔ وحی]] بر او نازل شد و از جانب [[خدا|خداوند]]، به او امر کرد تا [[امام علی|علی]] را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند. رسول خدا در حضور هزاران [[حاجی]] که همراه او بودند، [[ولایت امام علی|ولایت علی بن ابی‌طالب]] را اعلام کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/40157/3/605 ابن‌اثیر، أسد الغابة، 1409ق، ج3، ص405.]</ref> این واقعه به‌تدریج و با اهتمام ویژهٔ اهل‌بیت، به‌عنوان عید بزرگ شیعیان، نهادینه شد و «عیدالله الأکبر»<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/8/89 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۸، ص۸۹.]</ref> نام گرفت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در منابع اسلامی به نقل از پیامبر خدا آمده است که روز غدیر خم را برترین عید امت مسلمان معرفی کرده، زیرا خداوند در آن روز، دین را تکمیل و نعمت را بر مسلمانان تمام کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15033/1/188 شیخ صدوق، الأمالی، 1417ق، ص188.]</ref> [[امام جعفر صادق|امام صادق]]، عید غدیر را شریف‌ترین عید مسلمانان<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/168/أعظمهما_وأشرفهما حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref> و شایستهٔ شکرگزاری در پیشگاه خداوند دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/10/443 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، 1416ق، ج10، ص443.]</ref> [[امام رضا]]، روز غدیر را نزد آسمانیان مشهورتر از زمینیان دانسته<ref>[https://lib.eshia.ir/10083/6/24/يوم_الغدير_في_السماء_اشهر_منه_في_الارض شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، 1364ش، ج6، ص24.]</ref> و در این روز، مجلس بزرگداشت برگزار می‌کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D8%A3%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9% شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>
* ابن‌طلحه شافعی (۵۸۲–۶۵۲ق)، از علمای اهل‌سنت در سدهٔ هفتم هجری، به عیدبودن روز [[۱۸ ذی‌الحجه|هجدهم ذی‌الحجه]] در فرهنگ مسلمانان آن روزگار تصریح کرده است. به‌گفته‌ٔ او، عید دانستن این روز از آن‌رو بوده است که رسول خدا، جایگاهی رفیع به علی اختصاص داد و هیچ‌یک از مردم را در این جایگاه با علی شریک نساخت.<ref>[https://lib.eshia.ir/86876/1/79/صار_ذلك_اليوم_عيدا_و_موسما نصیبی، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، 1419ق، ص79.]</ref>
* ابن‌طلحه شافعی (۵۸۲–۶۵۲ق)، از علمای اهل‌سنت در سدهٔ هفتم هجری، به عیدبودن روز [[۱۸ ذی‌الحجه|هجدهم ذی‌الحجه]] در فرهنگ مسلمانان آن روزگار تصریح کرده است. به‌گفتهٔ او، عید دانستن این روز از آن‌رو بوده است که رسول خدا، جایگاهی رفیع به علی اختصاص داد و هیچ‌یک از مردم را در این جایگاه با علی شریک نساخت.<ref>[https://lib.eshia.ir/86876/1/79/صار_ذلك_اليوم_عيدا_و_موسما نصیبی، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، 1419ق، ص79.]</ref>
* علی بن حسین مسعودی تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی، روز غدیر خم را بزرگ می‌دارند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40028/1/222 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ۱۳۵۷ق، ص۲۲۱-222.]</ref>
* علی بن حسین مسعودی تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی، روز غدیر خم را بزرگ می‌دارند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40028/1/222 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ۱۳۵۷ق، ص۲۲۱-222.]</ref>
* شیخ کلینی (۲۵۸–۳۲۹ق)، محدث قرن چهارم هجری نیز در روایتی به جشن گرفتن شیعیان در عید غدیر، اشاره کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/4/149/أَنْ_يَتَّخِذَ_ذَلِكَ_الْيَوْمَ_عِيداً کلینی، الکافی، 1417ق، ج4، ص149.]</ref>
* شیخ کلینی (۲۵۸–۳۲۹ق)، محدث قرن چهارم هجری نیز در روایتی به جشن گرفتن شیعیان در عید غدیر، اشاره کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/4/149/أَنْ_يَتَّخِذَ_ذَلِكَ_الْيَوْمَ_عِيداً کلینی، الکافی، 1417ق، ج4، ص149.]</ref>
خط ۴۶: خط ۴۴:


== سفارش امامان به اطعام در عید غدیر ==
== سفارش امامان به اطعام در عید غدیر ==
در برخی گزارش‌های تاریخی از [[اهل‌بیت]] به‌ویژه امام صادق و امام رضا، آمده است که آنها پیروان خود را به اطعام در روز غدیر خم تشویق می‌کردند؛ امام صادق در گفتگو با یاران خویش پس از تأکید بر اهمیت بزرگداشت عید غدیر از میان مناسبت‌های دینی به‌دلیل اهمیت انتصاب علی بن ابی‌طالب به مقام پیشوایی جامعهٔ مسلمان، شیعیان را به مجموعه‌ای از اعمال دعوت کرده است که نشانهٔ اهتمام به عید غدیر است، از جمله: روزه‌داری، عبادت، عیدی دادن، دیدار برادران دینی و غذا دادن به دیگران.<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/169/%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B5%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D9%82%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%B5%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref>
در برخی گزارش‌های تاریخی از [[اهل‌بیت]] به‌ویژه [[امام صادق]] و [[امام رضا]]، آمده است که آنها پیروان خود را به اطعام در روز غدیر خم تشویق می‌کردند؛ امام صادق در گفتگو با یاران خویش پس از تأکید بر اهمیت بزرگداشت [[عید غدیر]] از میان مناسبت‌های دینی به‌دلیل اهمیت انتصاب [[علی بن ابی‌طالب]] به مقام پیشوایی جامعهٔ مسلمان، شیعیان را به مجموعه‌ای از اعمال دعوت کرده است که نشانهٔ اهتمام به عید غدیر است، از جمله: روزه‌داری، عبادت، عیدی دادن، دیدار برادران دینی و غذا دادن به دیگران.<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/169/%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B5%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D9%82%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D9%88%D8%B5%D9%84%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref>


امام رضا نیز بر اساس یک گزارش تاریخی در روز عید غدیر، گروهی از یاران نزدیک خویش را برای افطار نزد خود نگه داشت و برای خانواده‌های آنها نیز غذا به همراه هدایای متنوع مانند پوشاک، انگشتر و کفش فرستاد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref> سپس به نقل گزارشی تاریخی پرداخت که بر اساس آن، در یکی از سال‌های دوران حکومت امام علی، روز جمعه با عید غدیر مطابق شده بود و در آن روز امام علی بر فراز منبر به‌مناسبت تقارن دو عید بزرگ غدیر و جمعه،<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص754.]</ref> عید غدیر را روز تکمیل دین و روشنایی دیدگان پیامبر و مؤمنان نامید<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، 755.]</ref> و از حاضران در آن مجلس خواست که در آن روز بر شادمانی خود بیفزایند و به‌اندازه توان و امکانات خود به خانواده و آشنایان و دوستان، نیکی کرده و در این روز با آنها به جود و سخاوت بیشتر رفتار کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص757.]</ref>
امام رضا نیز بر اساس یک گزارش تاریخی در روز عید غدیر، گروهی از یاران نزدیک خویش را برای افطار نزد خود نگه داشت و برای خانواده‌های آنها نیز غذا به همراه هدایای متنوع مانند پوشاک، انگشتر و کفش فرستاد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref> سپس به نقل گزارشی تاریخی پرداخت که بر اساس آن، در یکی از سال‌های دوران حکومت امام علی، روز جمعه با عید غدیر مطابق شده بود و در آن روز امام علی بر فراز منبر به‌مناسبت تقارن دو عید بزرگ غدیر و جمعه،<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص754.]</ref> عید غدیر را روز تکمیل دین و روشنایی دیدگان پیامبر و مؤمنان نامید<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، 755.]</ref> و از حاضران در آن مجلس خواست که در آن روز بر شادمانی خود بیفزایند و به‌اندازه توان و امکانات خود به خانواده و آشنایان و دوستان، نیکی کرده و در این روز با آنها به جود و سخاوت بیشتر رفتار کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D9%82%D8%AF_%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%A8%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%84%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%B7%D8%A7%D8%B1_%D9%88%D9%82%D8%AF_%D9%82%D8%AF%D9%85_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%84%D9%87%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%B شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص757.]</ref>
خط ۵۳: خط ۵۱:


== آداب و رسوم اطعام غدیر ==
== آداب و رسوم اطعام غدیر ==
[[پرونده:اطعام-غدیر۱.jpg|بندانگشتی|شیعیان درحال آماده‌سازی اطعام غدیر]]
[[پرونده:اطعام غدیر۱.jpg|جایگزین=برپایی شهربازی در مراسم جشن عید غدیر، مسیر میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی|بندانگشتی|برپایی شهربازی در مراسم جشن عید غدیر، مسیر میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی، ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش]]
امروزه غذا دادن به دیگران در عید غدیر از آداب و رسوم نهادینه‌شده در فرهنگ شیعیان است و آنها در راستای ماندگاری و جلب توجه همگانی به واقعهٔ غدیر خم، اطعام غدیر را به سنتی شیرین و دلچسب تبدیل کرده‌اند. بسیاری از شیعیان در جشن غدیر، فراتر از اطعام با انواع غذا، میوه، [[چای]]، [[شربت]] و شیرینی، متناسب با حرفه یا مهارت خود، در این روز به ارائهٔ رایگان خدمات گوناگون مانند پزشکی، تربیتی، آموزشی، مسافرکشی، تعمیر خودرو و لوازم خانگی و حتی تهیه [[کتاب]] و [[اسباب‌بازی]] برای کودکان می‌پردازند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5830123/جشن-غدیر-از-آذربایجان-تا-خوزستان-سفره-علوی «جشن غدیر از آذربایجان تا خوزستان/سفره علوی در سراسر ایران پهن شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> اطعام غدیر در کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، عراق، یمن، بحرین، عربستان، هندوستان و ترکیه با آداب و شیوه‌های مختلفی انجام می‌شود، اما توزیع شربت و شیرینی از رسوم مشترک اطعام غدیر در این کشورها است. در افغانستان، [[سید|ساداتی]] که تمکن مالی دارند به همسایگان و خویشان خود اطعام و نذری می‌دهند. شیعیان عربستان به‌مناسبت عید غدیر، دو یا سه شب مجلس جشن برگزار می‌کنند و در این مجالس با شیرینی و برنج و گوشت از حاضران، پذیرایی می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4992087/آداب-و-رسوم-کشورهای-مختلف-برای-برگزاری-عید «آداب و رسوم کشورهای مختلف برای برگزاری عید ولایت»، خبرگزاری مهر.]</ref> در ایران، سنت اطعام غدیر توسط مردم و به‌صورت گسترده در [[خانه|منازل]]، [[مسجد|مساجد]]، [[تکیه|تکایا]] و [[حسینیه]]‌ها انجام می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5830123/جشن-غدیر-از-آذربایجان-تا-خوزستان-سفره-علوی «جشن غدیر از آذربایجان تا خوزستان/سفره علوی در سراسر ایران پهن شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
امروزه غذا دادن به دیگران در عید غدیر از آداب و رسوم نهادینه‌شده در فرهنگ شیعیان است و آنها در راستای ماندگاری و جلب توجه همگانی به واقعهٔ غدیر خم، اطعام غدیر را به سنتی شیرین و دلچسب تبدیل کرده‌اند. بسیاری از شیعیان در جشن غدیر، فراتر از اطعام با انواع غذا، میوه، [[چای]]، [[شربت]] و شیرینی، متناسب با حرفه یا مهارت خود، در این روز به ارائهٔ رایگان خدمات گوناگون مانند پزشکی، تربیتی، آموزشی، مسافرکشی، تعمیر خودرو و لوازم خانگی و حتی تهیه [[کتاب]] و [[اسباب‌بازی]] برای کودکان می‌پردازند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5830123/جشن-غدیر-از-آذربایجان-تا-خوزستان-سفره-علوی «جشن غدیر از آذربایجان تا خوزستان/سفره علوی در سراسر ایران پهن شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> اطعام غدیر در کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، عراق، یمن، بحرین، عربستان، هندوستان و ترکیه با آداب و شیوه‌های مختلفی انجام می‌شود، اما توزیع شربت و شیرینی از رسوم مشترک اطعام غدیر در این کشورها است. در افغانستان، [[سید|ساداتی]] که تمکن مالی دارند به همسایگان و خویشان خود اطعام و نذری می‌دهند. شیعیان عربستان به‌مناسبت عید غدیر، دو یا سه شب مجلس جشن برگزار می‌کنند و در این مجالس با شیرینی و برنج و گوشت از حاضران، پذیرایی می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4992087/آداب-و-رسوم-کشورهای-مختلف-برای-برگزاری-عید «آداب و رسوم کشورهای مختلف برای برگزاری عید ولایت»، خبرگزاری مهر.]</ref> در ایران، سنت اطعام غدیر توسط مردم و به‌صورت گسترده در [[خانه|منازل]]، [[مسجد|مساجد]]، [[تکیه|تکایا]] و [[حسینیه]]‌ها انجام می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5830123/جشن-غدیر-از-آذربایجان-تا-خوزستان-سفره-علوی «جشن غدیر از آذربایجان تا خوزستان/سفره علوی در سراسر ایران پهن شد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
[[پرونده:اطعام-غدیر2.jpg|بندانگشتی|بسته‌بندی اطعام غدیر]]
=== پویش اطعام غدیر ===
=== پویش اطعام غدیر ===
برخی مراکز و نهادها در سال‌های اخیر اقدام به راه‌اندازی پویشی با نام اطعام غدیر کرده‌اند تا علاوه بر ترویج سنت اطعام غدیر، غذاهای تهیه‌شده را به‌صورت نظام‌یافته و هدف‌مند به نیازمندان برسانند. آستان قدس رضوی در سال ۱۴۰۰ش در قالب پویش اطعام غدیر، با جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا در سراسر ایران توزیع کرد.<ref>[https://www.bkr.ir/5856/ «برپایی پویش اطعام غدیر و جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا را در سراسر کشور طبخ و توزیع شد»، وب‌سایت بنیاد کرامت رضوی.]</ref> پویش اطعام غدیر به‌منظور اطعام با نذورات مؤمنان، از سوی آستان قدس رضوی در سال‌های بعد نیز ادامه یافته و مشارکت همگانی در این پویش از طریق اپلیکیشن رضوان و سامانه پرداخت نذورات، صورت می‌گیرد.<ref>[https://138.razavi.ir/fa/350078/پویش-بزرگ-اطعام-غدیر «پویش بزرگ اطعام غدیر»، وب‌سایت ارتباطات مردمی آستان قدس رضوی.]</ref> سامانه هدایا و نذورات متعلق به آستان حضرت فاطمه معصومه در شهر قم نیز از این پویش حمایت می‌کند.<ref>[https://nazr.amfm.ir/ghadir/ «اطعام عید غدیر خم»، سامانه هدایا و نذورات حرم فاطمه معصومه.]</ref>
برخی مراکز و نهادها در سال‌های اخیر اقدام به راه‌اندازی پویشی با نام اطعام غدیر کرده‌اند تا علاوه بر ترویج سنت اطعام غدیر، غذاهای تهیه‌شده را به‌صورت نظام‌یافته و هدف‌مند به نیازمندان برسانند. آستان قدس رضوی در سال ۱۴۰۰ش در قالب پویش اطعام غدیر، با جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا در سراسر ایران توزیع کرد.<ref>[https://www.bkr.ir/5856/ «برپایی پویش اطعام غدیر و جلب مشارکت مردمی، یک میلیون وعده غذا را در سراسر کشور طبخ و توزیع شد»، وب‌سایت بنیاد کرامت رضوی.]</ref> پویش اطعام غدیر به‌منظور اطعام با نذورات مؤمنان، از سوی آستان قدس رضوی در سال‌های بعد نیز ادامه یافته و مشارکت همگانی در این پویش از طریق اپلیکیشن رضوان و سامانه پرداخت نذورات، صورت می‌گیرد.<ref>[https://138.razavi.ir/fa/350078/پویش-بزرگ-اطعام-غدیر «پویش بزرگ اطعام غدیر»، وب‌سایت ارتباطات مردمی آستان قدس رضوی.]</ref> سامانه هدایا و نذورات متعلق به آستان حضرت فاطمه معصومه در شهر قم نیز از این پویش حمایت می‌کند.<ref>[https://nazr.amfm.ir/ghadir/ «اطعام عید غدیر خم»، سامانه هدایا و نذورات حرم فاطمه معصومه.]</ref>


=== مهمانی کیلومتری غدیر ===
=== مهمانی کیلومتری غدیر ===
[[پرونده:اطعام غدیر۲.jpg|جایگزین=مراسم جشن عید سعید غدیر خم با عنوان «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر» در تهران|بندانگشتی|مراسم جشن عید سعید غدیر خم با عنوان «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر» در تهران، جمعه ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش،  از میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی]]
ایرانیان از سال ۱۴۰۱ش با الگوبرداری از [[پیاده‌روی اربعین]]، به‌مناسبت عید غدیر اقدام به شادپیمایی در خیابان‌ها می‌کنند. در سال ۱۴۰۲ش در جشن ۱۰ کیلومتری غدیر که با حضور میلیونیِ شیعیان در [[تهران]] برگزار شد، ۱۳۰۰ موکب با ۵۰ هزار خادم، از شرکت‌کنندگان با چای، شربت، شیرینی و انواع غذاها پذیرایی کردند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8479659/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D «جشن ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران»،  وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش نیز «مهمونی کیلومتری غدیر»، ابهت و عظمت اجتماع شیعیان و اهمیت عید غدیر را به جهانیان نشان داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6147155/پایتخت-ایران-در-آستانه-مهمانی-باشکوه-۱۰-کی «غوغای تهران‌نشینان در مهمونی کیلومتری غدیر»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی مردم قم به‌مناسبت عید غدیر در مسیر هفت‌کیلومتری بولوار پیامبر اعظم از حرم حضرت فاطمه معصومه تا [[مسجد جمکران]] برگزار می‌شود. در سال ۱۴۰۳ش هزاران نفر از مردم قم در این شادپیمایی حضور یافتند. ایستگاه‌های صلواتی و موکب‌های بسیاری از سوی گروه‌های مردمی و جهادی و هیئت‌های مذهبی، در مسیر شادپیمایی از حاضران پذیرایی کردند و شیرینی، شربت، هندوانه، [[آب]]، چای، انواع ساندویچ و غذاهای گوناگون از سوی موکب‌ها ارائه شد. موکب‌های فرهنگی نیز در مسیر شاپیمایی قمی‌ها برای کودکان و نوجوانان برنامه‌های مختلفی اجرا کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6147573/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B7-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%A8%D9%8 «شادپیمایی ۷ کیلومتری عید غدیر در قم به سمت مسجد مقدس جمکران»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی به‌مناسبت عید غدیر در شهرهای دیگر مانند [[شیراز]] نیز در حال رایج‌شدن است؛ در سال ۱۴۰۳ش شیرازی‌ها در عید غدیر به‌سوی حرم شاهچراغ، شادپیمایی کردند و در مسیر با انواع غذاها و شربت و شیرینی، پذیرایی شدند.<ref>[https://www.irna.ir/news/85519517/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D «گفت‌وگوی استاندار فارس با شرکت‌کنندگان در مراسم شادپیمایی عید سعید غدیر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، میهمانی کیلومتری غدیر را فرصتی برای ایجاد شور و شعور در جامعه دانست که با برجسته‌سازی واقعهٔ غدیر در افزایش آگاهی، بصیرت وشناخت مردم به‌ویژه جوانان و نوجوانان دربارهٔ حقانیت مذهب تشیع مؤثر است. در این رویداد، بخش بزرگی از جامعه با تفکر و اعتقاد همسان و در بازه زمانی معین، مجموعه رفتارهایی را به‌صورت مشترک تجربه می‌کنند که سبب ایجاد احساس خوشایند در جامعه می‌شود. ویژگی مهم این رویداد اجتماعی، مردمی‌بودن آن است و همگان در تأمین هزینه‌های اطعام و پذیرایی این جشن، مشارکت می‌کنند و از این طریق، انسجام و همبستگی اجتماعیِ شیعیان را به نمایش می‌گذارند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6145089/%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B «میهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر منجر به شور و نشاط اجتماعی شده است»،  خبرگزاری مهر.]</ref>
ایرانیان از سال ۱۴۰۱ش با الگوبرداری از [[پیاده‌روی اربعین]]، به‌مناسبت عید غدیر اقدام به شادپیمایی در خیابان‌ها می‌کنند. در سال ۱۴۰۲ش در جشن ۱۰ کیلومتری غدیر که با حضور میلیونیِ شیعیان در [[تهران]] برگزار شد، ۱۳۰۰ موکب با ۵۰ هزار خادم، از شرکت‌کنندگان با چای، شربت، شیرینی و انواع غذاها پذیرایی کردند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8479659/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D «جشن ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران»،  وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش نیز «مهمونی کیلومتری غدیر»، ابهت و عظمت اجتماع شیعیان و اهمیت عید غدیر را به جهانیان نشان داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6147155/پایتخت-ایران-در-آستانه-مهمانی-باشکوه-۱۰-کی «غوغای تهران‌نشینان در مهمونی کیلومتری غدیر»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی مردم قم به‌مناسبت عید غدیر در مسیر هفت‌کیلومتری بولوار پیامبر اعظم از حرم حضرت فاطمه معصومه تا [[مسجد جمکران]] برگزار می‌شود. در سال ۱۴۰۳ش هزاران نفر از مردم قم در این شادپیمایی حضور یافتند. ایستگاه‌های صلواتی و موکب‌های بسیاری از سوی گروه‌های مردمی و جهادی و هیئت‌های مذهبی، در مسیر شادپیمایی از حاضران پذیرایی کردند و شیرینی، شربت، هندوانه، [[آب]]، چای، انواع ساندویچ و غذاهای گوناگون از سوی موکب‌ها ارائه شد. موکب‌های فرهنگی نیز در مسیر شاپیمایی قمی‌ها برای کودکان و نوجوانان برنامه‌های مختلفی اجرا کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6147573/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B7-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%A8%D9%8 «شادپیمایی ۷ کیلومتری عید غدیر در قم به سمت مسجد مقدس جمکران»، خبرگزاری مهر.]</ref> شادپیمایی به‌مناسبت عید غدیر در شهرهای دیگر مانند [[شیراز]] نیز در حال رایج‌شدن است؛ در سال ۱۴۰۳ش شیرازی‌ها در عید غدیر به‌سوی حرم شاهچراغ، شادپیمایی کردند و در مسیر با انواع غذاها و شربت و شیرینی، پذیرایی شدند.<ref>[https://www.irna.ir/news/85519517/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D «گفت‌وگوی استاندار فارس با شرکت‌کنندگان در مراسم شادپیمایی عید سعید غدیر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، میهمانی کیلومتری غدیر را فرصتی برای ایجاد شور و شعور در جامعه دانست که با برجسته‌سازی واقعهٔ غدیر در افزایش آگاهی، بصیرت وشناخت مردم به‌ویژه جوانان و نوجوانان دربارهٔ حقانیت مذهب تشیع مؤثر است. در این رویداد، بخش بزرگی از جامعه با تفکر و اعتقاد همسان و در بازه زمانی معین، مجموعه رفتارهایی را به‌صورت مشترک تجربه می‌کنند که سبب ایجاد احساس خوشایند در جامعه می‌شود. ویژگی مهم این رویداد اجتماعی، مردمی‌بودن آن است و همگان در تأمین هزینه‌های اطعام و پذیرایی این جشن، مشارکت می‌کنند و از این طریق، انسجام و همبستگی اجتماعیِ شیعیان را به نمایش می‌گذارند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6145089/%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B «میهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر منجر به شور و نشاط اجتماعی شده است»،  خبرگزاری مهر.]</ref>
== نگارخانه ==
<gallery widths="250" heights="۲۵۰">
پرونده:اطعام غدیر۳.jpg|جایگزین=عروسک‌های هدیه شده در مراسم جشن غدیر خم|عروسک‌های هدیه شده در مراسم جشن غدیر خم با عنوان مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر، جمعه ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش
پرونده:اطعام غدیر۴.jpg|جایگزین=مراسم جشن عید سعید غدیر خم با عنوان «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر» در تهران|مراسم جشن عید سعید غدیر خم با عنوان «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر» در تهران، جمعه ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش،  از میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی
پرونده:اطعام غدیر۵.jpg|جایگزین=جشن کیلومتری شاهرودی‌ها در روز غدیر|جشن کیلومتری شاهرودی‌ها در روز غدیر؛ ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش
پرونده:اطعام غدیر۶.jpg|پخت بلال در حاشیه مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر در تهران
پرونده:اطعام غدیر۷.jpg|جایگزین=ویژه‌برنامه «مائده غدیر» و توزیع ۱۰ هزار غذا|ویژه‌برنامه «مائده غدیر» و توزیع ۱۰ هزار غذا همزمان با عید غدیر در میدان امام حسین
پرونده:اطعام غدیر۸.jpg|جایگزین=تعمیر کفش در مراسم جشن بزرگ عید غدیر|تعمیر کفش در مراسم جشن بزرگ عید غدیر، مسیر میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی، ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش
پرونده:اطعام غدیر۹.jpg|جایگزین=برپایی شهربازی در مراسم جشن عید غدیر،|برپایی شهربازی در مراسم جشن عید غدیر، مسیر میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی، ۱۶ تیر ۱۴۰۲ش
پرونده:اطعام غدیر۱۰.jpg|جایگزین=آماده سازی ۱۵۰۰ پرس طعام توسط بانوان شیرازی در روز عید غدیر|آماده سازی ۱۵۰۰ پرس طعام توسط بانوان شیرازی در روز عید غدیر، ۷ خرداد ۱۴۰۰ش
</gallery>
== جستارهای وابسته ==
* [[عید غدیر]]
* [[امام علی]]


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۰۱: خط ۱۱۵:
* نصیبی، محمد بن طلحة، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، بیروت، مؤسسة البلاغ، ۱۴۱۹ق.
* نصیبی، محمد بن طلحة، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، بیروت، مؤسسة البلاغ، ۱۴۱۹ق.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{شیعه-افقی}}
[[رده:آیین‌های شیعی]]
[[رده:فرهنگ غذایی]]
[[رده:مستحبات در فقه شیعی]]