علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
{{درشت|'''هویت ملی'''}}، احساس تعلق و وفاداری اعضای یک جامعه به عناصر و نمادهای مشترک اجتماع ملی. | {{درشت|'''هویت ملی'''}}، احساس تعلق و وفاداری اعضای یک جامعه به عناصر و نمادهای مشترک اجتماع ملی. | ||
میزان تعلق و وفاداری اعضای یک اجتماع ملی به | میزان تعلق و وفاداری اعضای یک اجتماع ملی به [[وطن]]، [[دین]] و آیین، آداب و مناسک، تاریخ، زبان و ادبیات، مردم و دولت، احساس هویت ملی آنها را مشخص مینماید.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20101210194322-54.pdf زاهد، «هویت ملی ایرانیان»، 1384ش، ص131.]</ref> این مفهوم با شاخصهایی چون افتخار به ملیت، توجه به [[فرهنگ]] و تاریخ کشور، احساس نزدیکی به هموطنان، دلسوزی برای کشور، اهمیت قائل شدن برای هنر، [[پرچم]]، لباس، زبان و سایر نمادهای ملی، افتخار به مفاخر و شخصیتهای نکونام ملی و احترام به آنها، سنجیده میشود.<ref>[https://mag.roshd.ir/ejtemaee/Articles/هویت-ملی-در-كتابهای-علوم-اجتماعی قنبری، «هویت ملی در کتابهای علوم اجتماعی»، سایت رشد آموزش علوم اجتماعی، تاریخ درج مطلب: 25 اردیبهشت 1397ش.]</ref> | ||
==تعریف هویت== | ==تعریف هویت== | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
[[پرونده:هویت ملی۳.jpg|جایگزین=حضور بانوان ایرانی در ورزشگاه آزادی با پرچم ایران برای تماشای دیدار تیم ملی فوتبال ایران با کامبوج|بندانگشتی|حضور بانوان ایرانی در ورزشگاه آزادی با پرچم ایران برای تماشای دیدار تیم ملی فوتبال ایران با کامبوج]] | [[پرونده:هویت ملی۳.jpg|جایگزین=حضور بانوان ایرانی در ورزشگاه آزادی با پرچم ایران برای تماشای دیدار تیم ملی فوتبال ایران با کامبوج|بندانگشتی|حضور بانوان ایرانی در ورزشگاه آزادی با پرچم ایران برای تماشای دیدار تیم ملی فوتبال ایران با کامبوج]] | ||
هویت ملی با بهرهگیری از ظرفیت و توانمندی نمادهای ملی، کارکردهای زیر را تأمین میکند: | هویت ملی با بهرهگیری از ظرفیت و توانمندی نمادهای ملی، کارکردهای زیر را تأمین میکند: | ||
*'''همبستگی اجتماعی؛''' هویت ملی با بهرهمندی از ظرفیت عناصری مانند [[دین]]، گذشته تاریخی و منافع مشترک که اساس هویت ملی را تشکیل میدهند، میتواند به افرایش سطح وفاق | *'''همبستگی اجتماعی؛''' هویت ملی با بهرهمندی از ظرفیت عناصری مانند [[دین]]، گذشته تاریخی و منافع مشترک که اساس هویت ملی را تشکیل میدهند، میتواند به افرایش سطح وفاق و [[همبستگی اجتماعی]] یاری رساند. | ||
*'''آگاهی و جهتدهی؛''' ایجاد همبستگی میان اعضای یک گروه یا اجتماع، نیازمند هدف و جهت مشترک است که هویت ملی، آن را در دسترس قرار میدهد. | *'''آگاهی و جهتدهی؛''' ایجاد همبستگی میان اعضای یک گروه یا اجتماع، نیازمند هدف و جهت مشترک است که هویت ملی، آن را در دسترس قرار میدهد. | ||
*'''تعیین سازوکارهای فرهنگ سیاسی؛''' فرهنگ سیاسی یک جامعه، نظامی است که بر اساس نگرشها و ارزشهای مردم آن جامعه، درونی شده و آگاهی دربارهٔ نظام سیاسی تا اندازه زیادی به میزان شناخت ارزشهای حاکم بر آن محیط بستگی دارد. هویت ملی با توجه به ارزشهای محیط فرهنگی خود، میتواند اقدامات و سوگیریهای سیاسی دولتها را تبیین نماید.<ref>[https://vista.ir/w/a/16/ezuq4 فلاحی، «هویت ملی و کار ویژههای آن»، سایت ویستا، تاریخ مشاهده: 25 مهر 1400ش.]</ref> | *'''تعیین سازوکارهای فرهنگ سیاسی؛''' فرهنگ سیاسی یک جامعه، نظامی است که بر اساس نگرشها و ارزشهای مردم آن جامعه، درونی شده و آگاهی دربارهٔ نظام سیاسی تا اندازه زیادی به میزان شناخت ارزشهای حاکم بر آن محیط بستگی دارد. هویت ملی با توجه به ارزشهای محیط فرهنگی خود، میتواند اقدامات و سوگیریهای سیاسی دولتها را تبیین نماید.<ref>[https://vista.ir/w/a/16/ezuq4 فلاحی، «هویت ملی و کار ویژههای آن»، سایت ویستا، تاریخ مشاهده: 25 مهر 1400ش.]</ref> | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
==هویت ملی ایرانیان== | ==هویت ملی ایرانیان== | ||
[[پرونده:هویت ملی۱.mp4|بندانگشتی|نوای«ای ایران خدایی» حاج محمود کریمی به درخواست آیتالله سیدعلی خامنهای]] | [[پرونده:هویت ملی۱.mp4|بندانگشتی|نوای«ای ایران خدایی» حاج محمود کریمی به درخواست آیتالله سیدعلی خامنهای]] | ||
پیشینه کهن و تاریخی ایرانیان، همجواری با کشورهای [[مسلمان]] با اشتراکات فرهنگی و هویتهای فراملی، نشان میدهد که ایرانی و اسلامی بودن از ابعاد جدانشدنی هویت ایرانیان است. | پیشینه کهن و تاریخی ایرانیان، همجواری با کشورهای [[مسلمان]] با اشتراکات فرهنگی و هویتهای فراملی، نشان میدهد که ایرانی و اسلامی بودن از ابعاد جدانشدنی هویت ایرانیان است. [[سید علی خامنهای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، جامعه ایران را جامعهای برخوردار از هویت ایرانی و اسلامی دانسته است که در سطح فردی و اجتماعی موجب [[خودباوری]]، اتکا به نفس، [[امید]] به آینده و عدم سلطهپذیری میشود و تلاش و پیشرفت را در پی دارد.<ref>مرشدیزاده و احمدلو، «مؤلفههای هویت اسلامی و ایرانی در اندیشه آیتالله خامنهای»، 1396ش.</ref> | ||
==ارکان هویت ملی ایرانیان== | ==ارکان هویت ملی ایرانیان== | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
*'''زبان و خط پارسی''': [[زبان فارسی]] بهعنوان دومین زبان در جهان اسلام، حامل فرهنگ و معارف اسلامی ایرانیان در طول تاریخ بوده و به همه ایرانیان و اقوام ایرانی تعلق داشته است. خط فارسی نیز بستر و رمز کمال زبان فارسی و همراه همیشگی این مؤلفه هویتی ایرانیان است. | *'''زبان و خط پارسی''': [[زبان فارسی]] بهعنوان دومین زبان در جهان اسلام، حامل فرهنگ و معارف اسلامی ایرانیان در طول تاریخ بوده و به همه ایرانیان و اقوام ایرانی تعلق داشته است. خط فارسی نیز بستر و رمز کمال زبان فارسی و همراه همیشگی این مؤلفه هویتی ایرانیان است. | ||
*'''تمدن و تاریخ ایران''':تاریخ و تمدن ایران از دوره باستان تا پیش از اسلام و در دوره اسلامی، مهد شکوفایی و رونق فرهنگی و علمی و تمدنسازی بوده است. | *'''تمدن و تاریخ ایران''':تاریخ و تمدن ایران از دوره باستان تا پیش از اسلام و در دوره اسلامی، مهد شکوفایی و رونق فرهنگی و علمی و تمدنسازی بوده است. | ||
*'''آموزه انتظار''': یکی از ویژگیهای هویتی ایرانیان، اعتقاد آنان به ظهور موعود و زمینهسازی برای ظهور او است. الگوی کامل و جامع موعودگرایی در باور به مهدویت عرضه شده و بستر امید، سازندگی و آیندهگرایی را برای ایرانیان فراهم کرده است. ایرانیان با تکیه بر شواهد تاریخی و دلایل دیگر، وظیفه ویژهای را در ارتباط با ظهور موعود، برای خویش تعریف کردهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/697319/سند-مولفه-های-هویت-ملی-ایرانیان-مصوب-شورای-فرهنگ-عمومی «سند «مؤلفههای هویت ملی ایرانیان» مصوب شورای فرهنگ عمومی»، سایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 خرداد 1387ش.]</ref> | *'''آموزه [[انتظار]]''': یکی از ویژگیهای هویتی ایرانیان، اعتقاد آنان به ظهور موعود و زمینهسازی برای ظهور او است. الگوی کامل و جامع موعودگرایی در باور به مهدویت عرضه شده و بستر امید، سازندگی و آیندهگرایی را برای ایرانیان فراهم کرده است. ایرانیان با تکیه بر شواهد تاریخی و دلایل دیگر، وظیفه ویژهای را در ارتباط با ظهور موعود، برای خویش تعریف کردهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/697319/سند-مولفه-های-هویت-ملی-ایرانیان-مصوب-شورای-فرهنگ-عمومی «سند «مؤلفههای هویت ملی ایرانیان» مصوب شورای فرهنگ عمومی»، سایت خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 خرداد 1387ش.]</ref> | ||
==مؤلفههای هویت ایرانی== | ==مؤلفههای هویت ایرانی== | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
*'''انسجامبخشی به اقوام''': با توجه به ترکیب جمعیتی کشور ایران، همه قومیتهای دارای آداب و سنن و گویشهای محلی، ضمن نفی برتریطلبی قومی و نژادپرستی، تحت پرچم مکتب اسلام بر محور ملیت ایرانی و حفظ تمامیت ارضی گرد هم آمدهاند. | *'''انسجامبخشی به اقوام''': با توجه به ترکیب جمعیتی کشور ایران، همه قومیتهای دارای آداب و سنن و گویشهای محلی، ضمن نفی برتریطلبی قومی و نژادپرستی، تحت پرچم مکتب اسلام بر محور ملیت ایرانی و حفظ تمامیت ارضی گرد هم آمدهاند. | ||
*'''ایجاد و حفظ اقتدار ملی و بینالمللی''': هویت اسلامی ـ ایرانی با اعطای نیروی معنوی و قدرت روحی به ایرانیان، اقتدار ملی و بینالمللی ایران را به یک اقتدار معنوی، حقیقی و غیرقابل زوال تبدیل کرده است. | *'''ایجاد و حفظ اقتدار ملی و بینالمللی''': هویت اسلامی ـ ایرانی با اعطای نیروی معنوی و قدرت روحی به ایرانیان، اقتدار ملی و بینالمللی ایران را به یک اقتدار معنوی، حقیقی و غیرقابل زوال تبدیل کرده است. | ||
*[[پرونده:هویت ملی۶.jpg|جایگزین=کسب رتبه نخست تیم ملی المپیاد دانشآموزی در المپیاد جهانی نجوم ۲۰۲۴|بندانگشتی|کسب رتبه نخست تیم ملی المپیاد دانشآموزی در المپیاد جهانی نجوم ۲۰۲۴م]]'''زمینهسازی برای ایجاد تمدن''': از دیدگاه | *[[پرونده:هویت ملی۶.jpg|جایگزین=کسب رتبه نخست تیم ملی المپیاد دانشآموزی در المپیاد جهانی نجوم ۲۰۲۴|بندانگشتی|کسب رتبه نخست تیم ملی المپیاد دانشآموزی در المپیاد جهانی نجوم ۲۰۲۴م]]'''زمینهسازی برای ایجاد تمدن''': از دیدگاه سید علی خامنهای، ایرانیان پس از انقلاب اسلامی، زمینه مناسبی برای پیشرفت همهجانبه در قالب شکلگیری یک تمدن نوین یافتهاند. بخشی از این فرایند تمدنسازی مربوط به پیشرفت کشور در عرصه علم، صنعت، سیاست، اقتصاد، اقتدار نظامی و اعتبار بینالمللی است. بخش دیگر آن توجه به سبک زندگی است که متن زندگی مردم را پوشش داده و بدون پیشرفت در این بخش، سایر پیشرفتها نمیتواند تمدن سازگار با هویت اسلامی ـ ایرانی را به ارمغان آورد.<ref>مرشدیزاده و احمدلو، «مؤلفههای هویت اسلامی و ایرانی در اندیشه آیتالله خامنهای»، 1396ش.</ref> | ||
==سبک زندگی و هویت ایرانی== | ==سبک زندگی و هویت ایرانی== | ||
یکی از نشانههای کلیدی هویت در جهان معاصر، ایجاد تمایز و تشخّص اجتماعی از طریق سبک زندگی است. امروزه انواع هویت فردی و اجتماعی، از سبک زندگی اثر میپذیرد و افراد و گروهها با توسل به هر چیزی که وجه تمایز آنها با سایر گروهها باشد، هویت جدیدی از خود ارائه مینمایند. تحولات سبک زندگی، موجب تغییر هویت اجتماعی افراد میشود و چگونگی روابط اجتماعی و نوع نگاه به ملیت، مذهب، قومیت، حکومت، [[خانواده]] و فرهنگ را تعیین میکند. | یکی از نشانههای کلیدی هویت در جهان معاصر، ایجاد تمایز و تشخّص اجتماعی از طریق سبک زندگی است. امروزه انواع هویت فردی و اجتماعی، از سبک زندگی اثر میپذیرد و افراد و گروهها با توسل به هر چیزی که وجه تمایز آنها با سایر گروهها باشد، هویت جدیدی از خود ارائه مینمایند. تحولات سبک زندگی، موجب تغییر هویت اجتماعی افراد میشود و چگونگی روابط اجتماعی و نوع نگاه به ملیت، مذهب، قومیت، حکومت، [[خانواده]] و فرهنگ را تعیین میکند. | ||
سبک زندگی با شاخصهایی مانند | سبک زندگی با شاخصهایی مانند فراغت، [[مصرف رسانهای]]، بازنمایی بدن، خرید و الگوی تغذیه به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم و با واسطه متغیر دینداری، بر هویت ملی تأثیر میگذارد. سبک زندگی مدرن برخلاف سبک زندگی سنتی، تأثیری معکوس و منفی بر دینداری افراد میگذارد و زمینه را برای کمرنگ کردن تعلقات هویتی ملی فراهم میکند. سبک زندگی مدرن بهواسطه تأثیر بر باورها، نگرشها و رفتارهای دینی افراد، زمینه تغییر جهانبینی افراد را فراهم میکند و وابستگیها، وفاداریها و تعهدات هویت ملی را تحت تأثیر قرار میدهد.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20170923152424-9571-167.pdf دادی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی رابطه سبک زندگی و هویت ملی»، پاییز 1394ش.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
