معنویت: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲:

{{درشت|'''معنویت؛'''}} پیوند درونی و آگاهانه انسان با خدا بر پایهٔ باور به مبدأ و معاد.

معنویت، از جمله نیازهای اساسی انسان در هندسهٔ معرفت ~~[[دین|~~دینی]] است. معنویت، عاملی اثرگذار در سبک زندگی فردی، [[خانواده|خانوادگی]] و اجتماعی بوده و با معنابخشی، زندگی را در مسیر کمال نهایی انسان قرار می‌دهد.

معنویت، از جمله نیازهای اساسی انسان در هندسهٔ معرفت دینی است. معنویت، عاملی اثرگذار در سبک زندگی فردی، [[خانواده|خانوادگی]] و اجتماعی بوده و با معنابخشی، زندگی را در مسیر کمال نهایی انسان قرار می‌دهد.

==مفهوم‌شناسی معنویت==

معنویت به‌معنای امر حقیقی و روحانی،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ معنوی.</ref> در فرهنگ ~~[[مسلمان|مسلمانان]]~~ و در مقابل امور مادی، به ارزش‌های دینی، غیب و ملکوت و حالات عرفانی و صفای درونی، گفته می‌شود.<ref>مطهری، مجموعهٔ آثار، 1389ش، ج22، ص192؛ مصباح یزدی، 1377ش، ج3، ص77-78.</ref> معنویت از این منظر، امر قدسی و مغز و گوهر ادیان آسمانی است<ref>نصر، دلباختهٔ معنویت، 1383ش، ص122.</ref> که بهره‌مندی از آن، زندگی انسان را با رضایت باطنی همراه می‌سازد.<ref>ملکیان، مشتاقی و مهجوری، 1385ش، ص 276.</ref>

معنویت به‌معنای امر حقیقی و روحانی،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ معنوی.</ref> در فرهنگ اسلامی و در مقابل امور مادی، به ارزش‌های دینی، غیب و ملکوت و حالات عرفانی و صفای درونی، گفته می‌شود.<ref>مطهری، مجموعهٔ آثار، 1389ش، ج22، ص192؛ مصباح یزدی، 1377ش، ج3، ص77-78.</ref> معنویت از این منظر، امر قدسی و مغز و گوهر ادیان آسمانی است<ref>نصر، دلباختهٔ معنویت، 1383ش، ص122.</ref> که بهره‌مندی از آن، زندگی انسان را با رضایت باطنی همراه می‌سازد.<ref>ملکیان، مشتاقی و مهجوری، 1385ش، ص 276.</ref>

==اهمیت و جایگاه معنویت==

بر اساس آموزه‌های اسلام، هدف دین، سوق دادن انسان‌ها به معنویت<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 136.</ref> و جریان معناگرایی در تمام شئون زندگی انسان است. برقراری ارتباط با خدا و معناگرایی، جایگاه ویژه‌ای در ~~سبک زندگی~~ [[~~حضرت محمد|~~پیامبر]] ~~اسلام~~ و اهل‌بیت او، داشته است.<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1363ش، ج1، ص390.</ref> از منظر مفسرین قرآن، انسانِ معنوی کسی است که خداخواهی فطری را در زندگی خود به فعلیت رسانده و مراحل تکامل انسانی را در این راه بپیماید.<ref>جوادی آملی، انسان از آغاز تا انجام، 1389ش، ص105-114.</ref> ~~علامه طباطبایی،~~ معناگرایی را برآمده از فطرت انسانی می‌داند که راه خطاناپذیر تکامل را نشان می‌دهد.<ref>طباطبایی، بررسی‌های اسلامی، 1389ش، ج1، ص61.</ref> برخی از متفکران [[مسلمان]]، انسانِ بدون معنویت را انسانِ حقیقی ندانسته و معتقدند که معنویت و انسانیت، دو امر تفکیک ناپذیرند.<ref>مطهری، صدگفتار، 1382ش، ص149.</ref>

بر اساس آموزه‌های اسلام، هدف دین، سوق دادن انسان‌ها به معنویت<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 136.</ref> و جریان معناگرایی در تمام شئون زندگی انسان است. برقراری ارتباط با خدا و معناگرایی، جایگاه ویژه‌ای در سیرۀ [[پیامبر اسلام]] و [[اهل‌بیت]] او، داشته است.<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1363ش، ج1، ص390.</ref> از منظر مفسرین قرآن، انسانِ معنوی کسی است که خداخواهی فطری را در [[زندگی]] خود به فعلیت رسانده و مراحل تکامل انسانی را در این راه بپیماید.<ref>جوادی آملی، انسان از آغاز تا انجام، 1389ش، ص105-114.</ref> [[سید محمد حسین طباطبایی]]، معناگرایی را برآمده از [[فطرت]] انسانی می‌داند که راه خطاناپذیر تکامل را نشان می‌دهد.<ref>طباطبایی، بررسی‌های اسلامی، 1389ش، ج1، ص61.</ref> برخی از متفکران [[مسلمان]]، انسانِ بدون معنویت را انسانِ حقیقی ندانسته و معتقدند که معنویت و انسانیت، دو امر تفکیک ناپذیرند.<ref>مطهری، صدگفتار، 1382ش، ص149.</ref>

==مناسبات دین و معنویت==

خط ۵۴:

گرایش به‌سوی خدا و معنویت عامل مهمی برای رشد و پیشرفت تمدن معناگرا است. توجه به معنویت، به‌معنای ارتباط دل‌ها با خدا، هدف قرار دادن خدا، عدم دلبستگی به دنیا و فریب ظواهر را نخوردن پشتوانه‌ای برای ایستادگی و مقاومت در برابر مشکلات و تقویت ارادهٔ افراد بوده و متضمن پیشرفت، امنیت و آرامش و تحقق عدالت اجتماعی در جامعهٔ اسلامی می‌شود.<ref>گام دوم انقلاب اسلامی در خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی در کلام امام خامنه‌ای، 1399ش، ص127-131.</ref>

===۵. ~~انسجام~~ اجتماعی===

===۵. همبستگی اجتماعی===

در تفکر اسلامی، ~~انسجام اجتماعی،~~ برپایهٔ اصول و ارزش‌های اسلامی و در راستای برقراری روابط سالم و همدلی میان اعضای جامعه شکل می‌گیرد. براین اساس، حفظ تعادل در روابط اجتماعی نقش کلیدی در ایجاد و حفظ انسجام اجتماعی دارد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/121551/ضرورت-وحدت-اسلامی-و-کارکردهای-آن قاسمی آرانی و خرم‌آبادی آرانی، «ضرورت وحدت اسلامی و کارکردهای آن»، وب‌سایت کیهان.]</ref> از دیدگاه [[دین]]، هر فرد در جامعه نسبت به دیگران مسئولیت‌هایی مانند کمک به نیازمندان، رعایت حقوق اجتماعی، توزیع عادلانهٔ منابع و افزایش سطح آگاهی اجتماعی را بر عهده دارد که ایفای آنها به ایجاد یک جامعهٔ پایدار و منسجم کمک می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5415/5421/50707/همبستگی-اجتماعی-و-مشارکت-عمومی-%22Ø¯ÛØ¯Ú¯Ø§ÙÙ باقی نصرآبادی، «همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی (دیدگاه‌ها، عوامل تقویت، تهدیدها و راهکارها)»، وب‌سایت اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

در تفکر اسلامی، [[همبستگی اجتماعی]]، برپایهٔ اصول و ارزش‌های اسلامی و در راستای برقراری روابط سالم و همدلی میان اعضای جامعه شکل می‌گیرد. براین اساس، حفظ تعادل در روابط اجتماعی نقش کلیدی در ایجاد و حفظ انسجام اجتماعی دارد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/121551/ضرورت-وحدت-اسلامی-و-کارکردهای-آن قاسمی آرانی و خرم‌آبادی آرانی، «ضرورت وحدت اسلامی و کارکردهای آن»، وب‌سایت کیهان.]</ref> از دیدگاه [[دین]]، هر فرد در جامعه نسبت به دیگران مسئولیت‌هایی مانند کمک به نیازمندان، رعایت حقوق اجتماعی، توزیع عادلانهٔ منابع و افزایش سطح آگاهی اجتماعی را بر عهده دارد که ایفای آنها به ایجاد یک جامعهٔ پایدار و منسجم کمک می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5415/5421/50707/همبستگی-اجتماعی-و-مشارکت-عمومی-%22Ø¯ÛØ¯Ú¯Ø§ÙÙ باقی نصرآبادی، «همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی (دیدگاه‌ها، عوامل تقویت، تهدیدها و راهکارها)»، وب‌سایت اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

===۶. ارتقای جاذبه‌های رفتاری===

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 {{درشت|'''معنویت؛'''}} پیوند درونی و آگاهانه انسان با خدا بر پایهٔ باور به مبدأ و معاد.
-معنویت، از جمله نیازهای اساسی انسان در هندسهٔ معرفت [[دین|دینی]] است. معنویت، عاملی اثرگذار در سبک زندگی فردی، [[خانواده|خانوادگی]] و اجتماعی بوده و با معنابخشی، زندگی را در مسیر کمال نهایی انسان قرار می‌دهد.
+معنویت، از جمله نیازهای اساسی انسان در هندسهٔ معرفت دینی است. معنویت، عاملی اثرگذار در سبک زندگی فردی، [[خانواده|خانوادگی]] و اجتماعی بوده و با معنابخشی، زندگی را در مسیر کمال نهایی انسان قرار می‌دهد.
 ==مفهوم‌شناسی معنویت==
-معنویت به‌معنای امر حقیقی و روحانی،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ معنوی.</ref> در فرهنگ [[مسلمان|مسلمانان]] و در مقابل امور مادی، به ارزش‌های دینی، غیب و ملکوت و حالات عرفانی و صفای درونی، گفته می‌شود.<ref>مطهری، مجموعهٔ آثار، 1389ش، ج22، ص192؛ مصباح یزدی، 1377ش، ج3، ص77-78.</ref> معنویت از این منظر، امر قدسی و مغز و گوهر ادیان آسمانی است<ref>نصر، دلباختهٔ معنویت، 1383ش، ص122.</ref> که بهره‌مندی از آن، زندگی انسان را با رضایت باطنی همراه می‌سازد.<ref>ملکیان، مشتاقی و مهجوری، 1385ش، ص 276.</ref>
+معنویت به‌معنای امر حقیقی و روحانی،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ معنوی.</ref> در فرهنگ اسلامی و در مقابل امور مادی، به ارزش‌های دینی، غیب و ملکوت و حالات عرفانی و صفای درونی، گفته می‌شود.<ref>مطهری، مجموعهٔ آثار، 1389ش، ج22، ص192؛ مصباح یزدی، 1377ش، ج3، ص77-78.</ref> معنویت از این منظر، امر قدسی و مغز و گوهر ادیان آسمانی است<ref>نصر، دلباختهٔ معنویت، 1383ش، ص122.</ref> که بهره‌مندی از آن، زندگی انسان را با رضایت باطنی همراه می‌سازد.<ref>ملکیان، مشتاقی و مهجوری، 1385ش، ص 276.</ref>
 ==اهمیت و جایگاه معنویت==
-بر اساس آموزه‌های اسلام، هدف دین، سوق دادن انسان‌ها به معنویت<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 136.</ref> و جریان معناگرایی در تمام شئون زندگی انسان است. برقراری ارتباط با خدا و معناگرایی، جایگاه ویژه‌ای در سبک زندگی [[حضرت محمد|پیامبر]] اسلام و اهل‌بیت او، داشته است.<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1363ش، ج1، ص390.</ref> از منظر مفسرین قرآن، انسانِ معنوی کسی است که خداخواهی فطری را در زندگی خود به فعلیت رسانده و مراحل تکامل انسانی را در این راه بپیماید.<ref>جوادی آملی، انسان از آغاز تا انجام، 1389ش، ص105-114.</ref> علامه طباطبایی، معناگرایی را برآمده از فطرت انسانی می‌داند که راه خطاناپذیر تکامل را نشان می‌دهد.<ref>طباطبایی، بررسی‌های اسلامی، 1389ش، ج1، ص61.</ref> برخی از متفکران [[مسلمان]]، انسانِ بدون معنویت را انسانِ حقیقی ندانسته و معتقدند که معنویت و انسانیت، دو امر تفکیک ناپذیرند.<ref>مطهری، صدگفتار، 1382ش، ص149.</ref>
+بر اساس آموزه‌های اسلام، هدف دین، سوق دادن انسان‌ها به معنویت<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 136.</ref> و جریان معناگرایی در تمام شئون زندگی انسان است. برقراری ارتباط با خدا و معناگرایی، جایگاه ویژه‌ای در سیرۀ [[پیامبر اسلام]] و [[اهل‌بیت]] او، داشته است.<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1363ش، ج1، ص390.</ref> از منظر مفسرین قرآن، انسانِ معنوی کسی است که خداخواهی فطری را در [[زندگی]] خود به فعلیت رسانده و مراحل تکامل انسانی را در این راه بپیماید.<ref>جوادی آملی، انسان از آغاز تا انجام، 1389ش، ص105-114.</ref> [[سید محمد حسین طباطبایی]]، معناگرایی را برآمده از [[فطرت]] انسانی می‌داند که راه خطاناپذیر تکامل را نشان می‌دهد.<ref>طباطبایی، بررسی‌های اسلامی، 1389ش، ج1، ص61.</ref> برخی از متفکران [[مسلمان]]، انسانِ بدون معنویت را انسانِ حقیقی ندانسته و معتقدند که معنویت و انسانیت، دو امر تفکیک ناپذیرند.<ref>مطهری، صدگفتار، 1382ش، ص149.</ref>
 ==مناسبات دین و معنویت==
@@ خط ۵۴: / خط ۵۴: @@
 گرایش به‌سوی خدا و معنویت عامل مهمی برای رشد و پیشرفت تمدن معناگرا است. توجه به معنویت، به‌معنای ارتباط دل‌ها با خدا، هدف قرار دادن خدا، عدم دلبستگی به دنیا و فریب ظواهر را نخوردن پشتوانه‌ای برای ایستادگی و مقاومت در برابر مشکلات و تقویت ارادهٔ افراد بوده و متضمن پیشرفت، امنیت و آرامش و تحقق عدالت اجتماعی در جامعهٔ اسلامی می‌شود.<ref>گام دوم انقلاب اسلامی در خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی در کلام امام خامنه‌ای، 1399ش، ص127-131.</ref>
-===۵. انسجام اجتماعی===
+===۵. همبستگی اجتماعی===
-در تفکر اسلامی، انسجام اجتماعی، برپایهٔ اصول و ارزش‌های اسلامی و در راستای برقراری روابط سالم و همدلی میان اعضای جامعه شکل می‌گیرد. براین اساس، حفظ تعادل در روابط اجتماعی نقش کلیدی در ایجاد و حفظ انسجام اجتماعی دارد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/121551/ضرورت-وحدت-اسلامی-و-کارکردهای-آن قاسمی آرانی و خرم‌آبادی آرانی، «ضرورت وحدت اسلامی و کارکردهای آن»، وب‌سایت کیهان.]</ref> از دیدگاه [[دین]]، هر فرد در جامعه نسبت به دیگران مسئولیت‌هایی مانند کمک به نیازمندان، رعایت حقوق اجتماعی، توزیع عادلانهٔ منابع و افزایش سطح آگاهی اجتماعی را بر عهده دارد که ایفای آنها به ایجاد یک جامعهٔ پایدار و منسجم کمک می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5415/5421/50707/همبستگی-اجتماعی-و-مشارکت-عمومی-%22Ø¯ÛØ¯Ú¯Ø§ÙÙ باقی نصرآبادی، «همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی (دیدگاه‌ها، عوامل تقویت، تهدیدها و راهکارها)»، وب‌سایت اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+در تفکر اسلامی، [[همبستگی اجتماعی]]، برپایهٔ اصول و ارزش‌های اسلامی و در راستای برقراری روابط سالم و همدلی میان اعضای جامعه شکل می‌گیرد. براین اساس، حفظ تعادل در روابط اجتماعی نقش کلیدی در ایجاد و حفظ انسجام اجتماعی دارد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/121551/ضرورت-وحدت-اسلامی-و-کارکردهای-آن قاسمی آرانی و خرم‌آبادی آرانی، «ضرورت وحدت اسلامی و کارکردهای آن»، وب‌سایت کیهان.]</ref> از دیدگاه [[دین]]، هر فرد در جامعه نسبت به دیگران مسئولیت‌هایی مانند کمک به نیازمندان، رعایت حقوق اجتماعی، توزیع عادلانهٔ منابع و افزایش سطح آگاهی اجتماعی را بر عهده دارد که ایفای آنها به ایجاد یک جامعهٔ پایدار و منسجم کمک می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5415/5421/50707/همبستگی-اجتماعی-و-مشارکت-عمومی-%22Ø¯ÛØ¯Ú¯Ø§ÙÙ باقی نصرآبادی، «همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی (دیدگاه‌ها، عوامل تقویت، تهدیدها و راهکارها)»، وب‌سایت اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 ===۶. ارتقای جاذبه‌های رفتاری===