بدون خلاصۀ ویرایش |
اصلاح لینک داخلی |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =مدارای سیاسی.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =دیدار رئیس دولت سیزدهم با 50 نفر از نمایندگان احزاب و شخصیتهای سیاسی | |||
| image_alt =دیدار رئیس دولت سیزدهم با 50 نفر از نمایندگان احزاب و شخصیتهای سیاسی | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = بهکارگیری ملایمت و پرهیز از کاربست خشونت در جامعه و روابط سیاسی | |||
| عنوان اصلی = مدارای سیاسی | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[علوم سیاسی]]{{سخ}}[[اخلاق سیاسی]] | |||
| نوع مفهوم = مفهوم سیاسی - اجتماعی | |||
| معنای اصطلاحی = رفتار سنجیده و ملایم همراه با سعه صدر در تعاملات سیاسی برای جلوگیری از خشونت و مدیریت اختلافات | |||
| حوزه کاربرد = [[سیاست]]، [[جامعه]]، [[اخلاق حکمرانی]] | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''مدارای سیاسی'''، بهکارگیری ملایمت و پرهیز از کاربست خشونت در جامعه و روابط سیاسی. | '''مدارای سیاسی'''، بهکارگیری ملایمت و پرهیز از کاربست خشونت در جامعه و روابط سیاسی. | ||
| خط ۱۰: | خط ۴۰: | ||
== ضرورت مدارای سیاسی == | == ضرورت مدارای سیاسی == | ||
=== اثربخشی مدارا در مقایسه با خشونت === | === اثربخشی مدارا در مقایسه با خشونت === | ||
[[پرونده:مدارای سیاسی۱.jpg|جایگزین= مسعود پزشکیان - بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی او|بندانگشتی|حضور مسعود پزشکیان در چهارمین جلسه نمایندگان مجلس برای بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی او]] | |||
مدارا در انجام همه امور مدخلیت دارد؛ چه در امور دنیایی و معاشرت با انسانها و چه در امور دینی و هدایت و ارشاد انسانها.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11160/1/315 امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص315.]</span></ref> در مسائل اجتماعی و سیاسی، ملایمت و رحمت تأثیر بیشتری دارد تا بهکارگیری خشونت. تشکیل نهادهای سیاسی مثل [[مجلس شورا]] بر همین اساس است که مسائل سیاسی کلان باید بر پایه مباحثه و گفتگو حلوفصل شود. حتی در مواردی که قانون به یکی از نهادهای رسمی کشور اختیار [[استیضاح]] و عزل یکی از مسئولان رسمی کشور را میدهد، پایهاش بهکارگیری ملایمت و تفاهم در امور است.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11150/18/202 امام خمینی، صحیفه امام، ج18، ص202.]</span></ref> | مدارا در انجام همه امور مدخلیت دارد؛ چه در امور دنیایی و معاشرت با انسانها و چه در امور دینی و هدایت و ارشاد انسانها.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11160/1/315 امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص315.]</span></ref> در مسائل اجتماعی و سیاسی، ملایمت و رحمت تأثیر بیشتری دارد تا بهکارگیری خشونت. تشکیل نهادهای سیاسی مثل [[مجلس شورا]] بر همین اساس است که مسائل سیاسی کلان باید بر پایه مباحثه و گفتگو حلوفصل شود. حتی در مواردی که قانون به یکی از نهادهای رسمی کشور اختیار [[استیضاح]] و عزل یکی از مسئولان رسمی کشور را میدهد، پایهاش بهکارگیری ملایمت و تفاهم در امور است.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11150/18/202 امام خمینی، صحیفه امام، ج18، ص202.]</span></ref> | ||
| خط ۲۵: | خط ۵۶: | ||
== زمینههای مدارای سیاسی == | == زمینههای مدارای سیاسی == | ||
[[پرونده:مدارای سیاسی۲.jpg|جایگزین=رئیسدولت سیزدهم -ساکنان عشایر در محله تنگهگرگو|بندانگشتی|رئیسدولت سیزدهم در برابر جمعی از ساکنان عشایر در محله تنگهگرگو]] | |||
جهتدهی و اصلاح باورهای کلان، مهمترین شیوه برای زمینهسازی منشهای نیک ازجمله مدارای سیاسی است. [[خداشناسی]] و [[خودشناسی]] از مهمترین باورهایی است که زمینه مدارای سیاسی را ایجاد میکند. اگر کسی خویشتن خود را درست تفسیر کند و آن را بشناسد، به عنوان خلیفةالله با [[مهربانی]] با جامعه سخن میگوید. از سوی دیگر، هنگامی که آدمی سایر انسانها را جلوهای از رحمت [[خدا]] ببیند، به آنها نیز [[محبت]] میورزد و رِفق و مدارا در روابط اجتماعی حاکم میشود. مدارا بهطور کلی از محبت برمیخیزد و خشونت ورزیدن معلول داشتن تصویری منفی از انسانها است. افزون بر آن، تقویت آگاهی مستمر به آثار بیشمار نهادینهشدن مدارای سیاسی در جامعه و نقش اعجازگونهاش در کاستن دشمنیها و تحکیم پیوندها، از مؤثرترین عوامل انگیزهساز در کاربست مدارای سیاسی است.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> | جهتدهی و اصلاح باورهای کلان، مهمترین شیوه برای زمینهسازی منشهای نیک ازجمله مدارای سیاسی است. [[خداشناسی]] و [[خودشناسی]] از مهمترین باورهایی است که زمینه مدارای سیاسی را ایجاد میکند. اگر کسی خویشتن خود را درست تفسیر کند و آن را بشناسد، به عنوان خلیفةالله با [[مهربانی]] با جامعه سخن میگوید. از سوی دیگر، هنگامی که آدمی سایر انسانها را جلوهای از رحمت [[خدا]] ببیند، به آنها نیز [[محبت]] میورزد و رِفق و مدارا در روابط اجتماعی حاکم میشود. مدارا بهطور کلی از محبت برمیخیزد و خشونت ورزیدن معلول داشتن تصویری منفی از انسانها است. افزون بر آن، تقویت آگاهی مستمر به آثار بیشمار نهادینهشدن مدارای سیاسی در جامعه و نقش اعجازگونهاش در کاستن دشمنیها و تحکیم پیوندها، از مؤثرترین عوامل انگیزهساز در کاربست مدارای سیاسی است.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> | ||
| خط ۳۲: | خط ۶۴: | ||
=== مدارای سیاسی در ایران === | === مدارای سیاسی در ایران === | ||
[[پرونده:مدارای سیاسی۳.jpg|جایگزین=کشتار مردم توسط نظامیان حکومت پهلوی در روز جمعه 17 شهریور|بندانگشتی|کشتار مردم توسط نظامیان حکومت پهلوی در روز جمعه 17 شهریور 1357ش]] | |||
در [[دوره پهلوی]]، مدارا به محاق رفت؛ رژیم پهلوی با سیاستهای متمرکز، یکسانساز و ایدئولوژی ناسیونالیستی باستانگرا، به حذف ناهمسانیهای قومی، زبانی و مذهبی پرداخت و فضایی برای تکثرگرایی و پذیرش تفاوتها باقی نگذاشت و بسیاری از دستاوردهای [[مشروطه]] در زمینه حقوق اقلیتها و تمرکززدایی را نیز به حاشیه راند. در مقابل، برخی معتقدند اگرچه با وقوع [[انقلاب اسلامی ایران]]، گفتمان مسلط بر پایه تفکر دینی بازتعریف شد و در [[قانون اساسی]] جمهوری اسلامی اصولی مانند برابری حقوقی و مشارکت عمومی مورد تأکید قرار گرفت، در عمل، عدم تعریف روشن از مدارا، محدودیتهای قانونی و غلبه نگاه امنیتی و ایدئولوژیک، مانع تحقق کامل مدارا در عرصه سیاسی و اجتماعی ایران معاصر شده است.<ref>. [https://nashr.majles.ir/article_307.html داسه و صلاحی و توسلی رکنآبادی، «مدارای سیاسی-اجتماعی در ایران معاصر چشماندازی نظری به آسیبشناسی مفهومی و انضمامی»، 1398ش.]</span></ref> | در [[دوره پهلوی]]، مدارا به محاق رفت؛ رژیم پهلوی با سیاستهای متمرکز، یکسانساز و ایدئولوژی ناسیونالیستی باستانگرا، به حذف ناهمسانیهای قومی، زبانی و مذهبی پرداخت و فضایی برای تکثرگرایی و پذیرش تفاوتها باقی نگذاشت و بسیاری از دستاوردهای [[مشروطه]] در زمینه حقوق اقلیتها و تمرکززدایی را نیز به حاشیه راند. در مقابل، برخی معتقدند اگرچه با وقوع [[انقلاب اسلامی ایران]]، گفتمان مسلط بر پایه تفکر دینی بازتعریف شد و در [[قانون اساسی]] جمهوری اسلامی اصولی مانند برابری حقوقی و مشارکت عمومی مورد تأکید قرار گرفت، در عمل، عدم تعریف روشن از مدارا، محدودیتهای قانونی و غلبه نگاه امنیتی و ایدئولوژیک، مانع تحقق کامل مدارا در عرصه سیاسی و اجتماعی ایران معاصر شده است.<ref>. [https://nashr.majles.ir/article_307.html داسه و صلاحی و توسلی رکنآبادی، «مدارای سیاسی-اجتماعی در ایران معاصر چشماندازی نظری به آسیبشناسی مفهومی و انضمامی»، 1398ش.]</span></ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۷۴: | ||
=== انتقادپذیری === | === انتقادپذیری === | ||
[[انتقادپذیری]] یکی از مصادیق بارز مدارای سیاسی مسئولان بهشمار میرود. بر اساس الگوهای دینی و اسلامی، انتظار میرود که مسئولان در شنیدن انتقادها [[سعه صدر]] داشته باشند و در صورت منصفانه بودن، آن را بپذیرند. این انتظار ریشه در سیره [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] و ائمه دارد که الگوهای گوشسپردن به سخنان مردم بودند. توصیف [[مسلمان|مسلمانان]] اولیه از پیامبر در [[قرآن]] به عنوان «گوش» (اُذُن)، بر اهمیت این ویژگی در رهبری دینی تأکید میکند.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> | [[پرونده:مدارای سیاسی۴.jpg|جایگزین=دانشجوی منتقد حصر در حال گفتوگو با رهبری و درخواست هدیه|بندانگشتی|دانشجوی منتقد حصر در حال گفتوگو با رهبری و درخواست هدیه]] | ||
[[انتقادپذیری]] یکی از مصادیق بارز مدارای سیاسی مسئولان بهشمار میرود. بر اساس الگوهای دینی و اسلامی، انتظار میرود که مسئولان در شنیدن انتقادها [[سعه صدر]] داشته باشند و در صورت منصفانه بودن، آن را بپذیرند. این انتظار ریشه در سیره [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] و ائمه دارد که الگوهای گوشسپردن به سخنان مردم بودند. توصیف [[مسلمان|مسلمانان]] اولیه از پیامبر در [[قرآن]] به عنوان «گوش» (اُذُن)، بر اهمیت این ویژگی در رهبری دینی تأکید میکند.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> سید علی خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، با رد این توهم که انتقاد از رهبری جایز نیست، به دریافت انتقادهایی از خودش، اقرار میکند.<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8292 خامنهای، «بیانات در دیدار جمعی از نخبگان علمی کشور»، 1388ش.]</span></ref> | |||
=== مسالمتجویی رهبر با کارگزاران خطاکار === | === مسالمتجویی رهبر با کارگزاران خطاکار === | ||
رهبری جامعه در اموری که مربوط به اهداف و اصول بنیادین نیست، [[مدارا]] را به عنوان یک شیوه حکمرانی مؤثر بهکار میگیرد. داشتن سعه صدر دربارهٔ لغزشها و خطاهای یاران و پیروان، بخشی از الگوی رهبری مبتنی بر سنت اسلامی تلقی میشود. این رویکرد از این باور نشأت میگیرد که افراد بهطور طبیعی نقاط ضعفی دارند و طرد آنان به دلیل این ضعفهای طبیعی، میتواند به توقف پیشرفت یک حرکت اجتماعی بینجامد.<ref>. [http://mesbahyazdi.ir/node/4974/درس-پنجم-ارکان-انقلاب-اسلامی1؛-رهبری مصباح یزدی، انقلاب اسلامی و ریشههای آن، ص109.]</span></ref> امام خمینی در مواجهه با کارگزاران خطاکار، ابتدا از روشهای [[نصیحت]] و هشدار استفاده میکرد، اما در صورت عدم اصلاح، با قاطعیت عمل مینمود. او دربارهٔ افرادی مانند [[مهدی بازرگان]] | رهبری جامعه در اموری که مربوط به اهداف و اصول بنیادین نیست، [[مدارا]] را به عنوان یک شیوه حکمرانی مؤثر بهکار میگیرد. داشتن سعه صدر دربارهٔ لغزشها و خطاهای یاران و پیروان، بخشی از الگوی رهبری مبتنی بر سنت اسلامی تلقی میشود. این رویکرد از این باور نشأت میگیرد که افراد بهطور طبیعی نقاط ضعفی دارند و طرد آنان به دلیل این ضعفهای طبیعی، میتواند به توقف پیشرفت یک حرکت اجتماعی بینجامد.<ref>. [http://mesbahyazdi.ir/node/4974/درس-پنجم-ارکان-انقلاب-اسلامی1؛-رهبری مصباح یزدی، انقلاب اسلامی و ریشههای آن، ص109.]</span></ref> امام خمینی در مواجهه با کارگزاران خطاکار، ابتدا از روشهای [[نصیحت]] و هشدار استفاده میکرد، اما در صورت عدم اصلاح، با قاطعیت عمل مینمود. او دربارهٔ افرادی مانند [[مهدی بازرگان]] به دلیل مخالفت با آرمانهای انقلاب و تأکید بر [[ارتباط با آمریکا]]، [[بنیصدر|ابوالحسن بنیصدر]] به علت همکاری با منافقین و [[تضعیف نظام]] و [[حسینعلی منتظری]] به خاطر حمایت از عناصر ضدانقلاب پس از اخطارهای مکرر، با عزل یا کنار گذاشتن آنان موافقت کرد تا نشان دهد که با وجود پایبندی به مدارا، برای حفظ نظام با قاطعیت تصمیم میگیرد.<ref>. [https://farhikhtegandaily.com/news/19010/امام-ره--با-معارضین-چگونه-مواجه-میشد؟/ خضریان، «امام(ره) با معارضین چگونه مواجه میشد؟»، 1397ش.]</span></ref> [[سید علی خامنهای]] نیز از برخورد با یکی از نمایندگان [[مجلس خبرگان رهبری]] که خطایی مرتکب شده بود، جلوگیری کردند.<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8094 خامنهای، «بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری»، 1388ش.]</span></ref> | ||
=== برخورد منطقی با جریانهای مخالف === | === برخورد منطقی با جریانهای مخالف === | ||
[[پرونده:مدارای سیاسی۵.jpg|جایگزین=فرمان عفو کلیه زندانیان گروهکی از سوی امام|بندانگشتی|فرمان عفو کلیه زندانیان گروهکی از سوی امام در سال بهمن 1367ش]] | |||
در چارچوب [[فقه سیاسی]] و اخلاق حکمرانی اسلامی، رویکرد معمول در قبال گروهها و جریانهای مخالف، مبتنی بر [[موعظه حسنه]] و جدال احسن است.<ref>. [https://pkn.isu.ac.ir/article_2161.html افتخاری و موحدیان، «ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید در سیره آیتالله مهدوی کنی»، 1396ش.]</span></ref> این چارچوب، مدارا با [[مخالف سیاسی|مخالفان سیاسی]] را تا پیش از [[قیام مسلحانه]] آنان تجویز میکند. بر این اساس، حقوق مالی مخالفان که با سایر شهروندان مشترک است، قطع نمیشود.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11051/16/603 مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج16، ص603.]</span></ref> | در چارچوب [[فقه سیاسی]] و اخلاق حکمرانی اسلامی، رویکرد معمول در قبال گروهها و جریانهای مخالف، مبتنی بر [[موعظه حسنه]] و جدال احسن است.<ref>. [https://pkn.isu.ac.ir/article_2161.html افتخاری و موحدیان، «ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید در سیره آیتالله مهدوی کنی»، 1396ش.]</span></ref> این چارچوب، مدارا با [[مخالف سیاسی|مخالفان سیاسی]] را تا پیش از [[قیام مسلحانه]] آنان تجویز میکند. بر این اساس، حقوق مالی مخالفان که با سایر شهروندان مشترک است، قطع نمیشود.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11051/16/603 مطهری، مجموعه آثار، 1368ش، ج16، ص603.]</span></ref> | ||
| خط ۵۸: | خط ۹۳: | ||
=== احترام به حقوق اقلیتها === | === احترام به حقوق اقلیتها === | ||
اقلیتهای ساکن در جامعه اسلامی حقوقی دارند و [[مسلمان|مسلمانان]] نسبت به رعایت حقوق آنها وظیفه و تعهد دارند.<ref>. [https://pkn.isu.ac.ir/article_2161.html افتخاری و موحدیان، «ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید در سیره آیتالله مهدوی کنی»، 1396ش.]</span></ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، [[قانون اساسی]] جمهوری اسلامی ایران اقلیتهای مذهبی را به مذاهب اهلسنّت و شیعیان زیدی و اقلیتهای دینی شناختهشده شامل [[زرتشت|زرتشتیان]]، [[کلیمی|کلیمیان]] و [[مسیحی|مسیحیان]] محدود کرد. این اقلیتها در چارچوب قانون از [[آزادی]] در انجام مراسم دینی و امور شخصی خود برخوردارند و طبق اصل ۶۴ میتوانند نمایندهای در مجلس داشته باشند. همچنین برخی اصول قانون اساسی بر حقوق عمومی همه شهروندان از جمله [[اقلیتهای دینی]] تأکید میکنند، مانند [[حق مشارکت در سرنوشت]]، [[برابری در برابر قانون]]، [[آزادی انتخاب شغل]]، حق دادخواهی و اصل برائت.<ref>. [https://www.shora-gc.ir/fa/news/4707/قانون-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.]</span></ref> امام خمینی<ref>. [https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/اقلیتهای_دینی حسین احمدیمنش، «اقلیتهای دینی»، دانشنامه امامخمینی، 1401ش.]</span></ref> و آیتالله خامنهای<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21490 خامنهای، خطبههای نماز جمعه تهران، 1365ش.]</span></ref> بر رعایت حقوق اقلیتهای مذهبی تأکید کردهاند.<ref>. [https://lib.eshia.ir/10207/1/272 مصباح یزدی، بهترینها و بدترینها از دیدگاه نهجالبلاغه، ص272.]</span></ref> | [[پرونده:مدارای سیاسی۶.jpg|جایگزین=دیدار رئیسجمهور پزشکیان با نمایندگان ادوار اقلیتهای مذهبی مجلس شورای اسلامی|بندانگشتی|دیدار رئیسجمهور پزشکیان با نمایندگان ادوار اقلیتهای مذهبی مجلس شورای اسلامی]] | ||
اقلیتهای ساکن در جامعه اسلامی حقوقی دارند و [[مسلمان|مسلمانان]] نسبت به رعایت حقوق آنها وظیفه و تعهد دارند.<ref>. [https://pkn.isu.ac.ir/article_2161.html افتخاری و موحدیان، «ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید در سیره آیتالله مهدوی کنی»، 1396ش.]</span></ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، [[قانون اساسی]] جمهوری اسلامی ایران اقلیتهای مذهبی را به مذاهب اهلسنّت و شیعیان زیدی و اقلیتهای دینی شناختهشده شامل [[زرتشت|زرتشتیان]]، [[کلیمی|کلیمیان]] و [[مسیحی|مسیحیان]] محدود کرد. این اقلیتها در چارچوب قانون از [[آزادی]] در انجام مراسم دینی و امور شخصی خود برخوردارند و طبق اصل ۶۴ میتوانند نمایندهای در مجلس داشته باشند. همچنین برخی اصول قانون اساسی بر حقوق عمومی همه شهروندان از جمله [[اقلیتهای دینی]] تأکید میکنند، مانند [[حق مشارکت در سرنوشت]]، [[برابری در برابر قانون]]، [[آزادی انتخاب شغل]]، حق دادخواهی و اصل برائت.<ref>. [https://www.shora-gc.ir/fa/news/4707/قانون-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.]</span></ref> امام خمینی<ref>. [https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/اقلیتهای_دینی حسین احمدیمنش، «اقلیتهای دینی»، دانشنامه امامخمینی، 1401ش.]</span></ref> و آیتالله سید علی خامنهای<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21490 خامنهای، خطبههای نماز جمعه تهران، 1365ش.]</span></ref> بر رعایت حقوق اقلیتهای مذهبی تأکید کردهاند.<ref>. [https://lib.eshia.ir/10207/1/272 مصباح یزدی، بهترینها و بدترینها از دیدگاه نهجالبلاغه، ص272.]</span></ref> | |||
=== مدارا با دشمن === | === مدارا با دشمن === | ||
در آموزههای اسلامی مربوط به [[روابط بینالملل]] و [[جهاد]]، بر پرهیز از [[جنگ]] و جدال تا حد امکان و تلاش برای جلب دلایل دشمنان تأکید میشود. در این چارچوب، اگرچه [[ریا]] در مواجهه با مسلمانان عملی ناپسند شمرده میشود، اما ابراز [[مهرورزی]] حتی اگر با انگیزههای راهبردی و غیرصادقانه همراه باشد، نسبت به دشمنان میتواند بهعنوان یک تاکتیک مشروع و پسندیده برای دفع شر و جلب منفعت تلقی شود. بر این اساس، رویکرد معمول، نفی این اندیشه است که هر دشمنی باید قلع و قمع شود.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> | در آموزههای اسلامی مربوط به [[روابط بینالملل]] و [[جهاد]]، بر پرهیز از [[جنگ]] و جدال تا حد امکان و تلاش برای جلب دلایل دشمنان تأکید میشود. در این چارچوب، اگرچه [[ریا]] در مواجهه با مسلمانان عملی ناپسند شمرده میشود، اما ابراز [[مهرورزی]] حتی اگر با انگیزههای راهبردی و غیرصادقانه همراه باشد، نسبت به دشمنان میتواند بهعنوان یک تاکتیک مشروع و پسندیده برای دفع شر و جلب منفعت تلقی شود. بر این اساس، رویکرد معمول، نفی این اندیشه است که هر دشمنی باید قلع و قمع شود.<ref>. [https://psq.bou.ac.ir/article_65244.html شجاعی، «مدارای سیاسی در چارچوبهای کلان فلسفه سیاسی اسلامی»، 1396ش.]</span></ref> سید علی خامنهای با ارائه سیاست «[[نرمش قهرمانانه]]»، اصل [[مدارا با دشمن]] را بهکار میگیرد. این مفهوم به معنای انعطافپذیری بهجا و بهموقع، در چارچوب اصول [[عزت]]، [[حکمت]] و [[مصلحت]] است.<ref>. [https://velayati.ir/بخش-بین-الملل-7/655-تعریف-نرمش-قهرمانانه-نظم-جدی ولایتی، «تعریف نرمش قهرمانانه و نظم جدید جهانی از دیدگاه ولایتی»، پایگاه دکتر علیاکبر ولایتی، 1392ش.]</span></ref> | ||
=== مدارا با اسیران دشمن === | === مدارا با اسیران دشمن === | ||
[[پرونده:مدارای سیاسی۷.jpg|جایگزین=دیدار اسرای عراقی با خانواده خود در ایران|بندانگشتی|دیدار اسرای عراقی با خانواده خود در ایران]] | |||
بر اساس سیره [[امام علی|امیرالمؤمنین]]، با اسیران دشمن نیز باید مدارا کرد. مصداق مدارا با اسیران، آزار نرساندن و شکنجه نکردن و تفاوت نگذاردن در خوراک میان خود و آنها است.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11051/24/178 مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مرتضی مطهری، 1368ش، ج24، ص178.]</span></ref> | بر اساس سیره [[امام علی|امیرالمؤمنین]]، با اسیران دشمن نیز باید مدارا کرد. مصداق مدارا با اسیران، آزار نرساندن و شکنجه نکردن و تفاوت نگذاردن در خوراک میان خود و آنها است.<ref>. [https://lib.eshia.ir/11051/24/178 مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مرتضی مطهری، 1368ش، ج24، ص178.]</span></ref> | ||
| خط ۹۵: | خط ۱۳۲: | ||
* ولایتی، علیاکبر، «تعریف نرمش قهرمانانه و نظم جدید جهانی از دیدگاه ولایتی»، پایگاه دکتر علیاکبر ولایتی، تاریخ انتشار: ۵ مهر ۱۳۹۲ش. | * ولایتی، علیاکبر، «تعریف نرمش قهرمانانه و نظم جدید جهانی از دیدگاه ولایتی»، پایگاه دکتر علیاکبر ولایتی، تاریخ انتشار: ۵ مهر ۱۳۹۲ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{علوم سیاسی}} | |||
[[رده:خشونت سیاسی]] | |||
[[رده:واژگان علوم سیاسی]] | |||
