فرار از خانه: تفاوت میان نسخه‌ها

| تصویر            =فرار_از_خانه.jpg

| زیرنویس تصویر    =غزل حیدری دختر 17ساله متاهل اهوازی، که بعد از فرار از خانه، به دست همسرش کشته شد

| فایل پادکست      =فرار از خانه.ogg

| حجم فایلپادکست    =۳/۴۱

| تاریخ پادکست      =۱۴-۱-۱۴۰۵

| زیرنویس عنوان    =

== مفهوم‌شناسی ==

فرار از خانه، از نظر فرد فراری نوعی مکانیسم دفاعی به‌منظور کاهش ناملایمات زندگی و رهایی از محرک‌های آزاردهنده و زیان‌بار است که با هدف دست‌یابی به خواسته‌های مورد نظر و آرزوهای دور و دراز صورت می‌گیرد. البته از نظر جامعه این کار نه تنها راه‌حل نیست بلکه زیان اور است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/56834/fa هاشمی و دیگران، «پیامدهای فرار دختران از منزل»، 1390ش، ص161.]</ref> این اقدام نوعی انحراف است که به جرایم دیگر منجر می‌شود. فرار از منزل، نقض مقررات خانواده است که افراد برای مدتی سایر مکان‌ها را به منزل ترجیح می‌دهند.

 

=== انواع فرار ===

فرار از جهت‌های مختلفی تقسیم‌بندی شده است. از نظر جنس و تأهل؛ از نظر اطلاع خانواده؛ از نظر همراهان؛ از نظر مدت زمان؛ از نظر مبدأ و مقصد؛ و از نظر تکرار.

از نظر جنس و تأهل؛ فرار از خانه در هر دو جنس زن و مرد و متأهل یا مجرد وجود دارد. با این وجود پدیدهٔ فرار در دختران به ترک محل زندگی بدون اجازهٔ سرپرست خود، اعم از شوهر یا والدین و زندگی در بهزیستی، زندان یا مرکز بازپروری زنان اشاره دارد.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص257.]</ref> پسران به‌دلیل حس آزادی و استقلال بیشتر و خطر کمتر در محیط خارج از منزل، نسبت به دختران تمایل بیشتری به فرار دارند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1088243/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص177.]</ref> درمورد پسران، ترک منزل بعد از دوازده سالگی، فرار تلقی نمی‌شود و پسران زیادی بعد از سن دوازده سالگی به کار مشغول می‌شوند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص253.]</ref>

پدیده فرار دختران با دو رویکرد انگیزشی و شخصیتی توسط تحلیل‌گران مورد کنکاش قرار گرفته است. در رویکرد انگیزشی، انگیزه‌های افراد و عواملی مانند گرایش به یک موضوع و اجتناب از آن و نیازهای جسمی، روان‌شناختی و اجتماعی تعیین‌کنندهٔ رفتار هستند. بر این اساس، دختران بر اثر تحقیر شدن در مدرسه، با انگیزهٔ فرار از مناقشات خانوادگی، جست‌وجوی خوشی و انجام دادن فعالیت‌های ممنوع در خانه، مانند مصرف الکل و فعالیت جنسی فرار می‌کنند. در رویکرد شخصیتی که بر همراهی انگیزه‌ها با ویژگی‌های شخصیتی دختران و تسلط بیرونی و درونی تمرکز دارد، به رابطهٔ بین فرار و ویژگی‌های شخصیتی مانند هیجان‌پذیری، خطرپذیری و تکانشی بودن تأکید دارد و بیان می‌کند که حس تسلط نداشتن، موجب میل به رفتارهای بیانگر حس ناامیدی مانند فرار از خانه می‌شود.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص255 و 256.]</ref>

از نظر سنی، اولین تصمیم فرار از منزل از نه سالگی شروع می‌شود که برای دفعهٔ اول خطرناک نیست؛ زیرا کودکان و نوجوانان فراری، بعد از چند ساعت سرگردانی و پریشانی به منزل برمی‌گردند و در صورت برخورد و تنبیه شدید است که اقدام به فرار مجدد یا خودکشی می‌کنند. در ۱۲ تا ۲۰ سالگی میل به فرار جدی‌تر است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص103.]</ref> کودکان و نوجوانان به‌دلیل استقلال، خشم، عدم کنترل هیجان، جست‌وجوی هیجان و خودمختاری از خانه فرار می‌کنند.<ref>[http://frooyesh.ir/article-1-3256-fa.pdf قاسمی و دیگران، «اثربخشی رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر سیستم‌های فعال‌ساز/ بازداری رفتاری، رفتارهای پرخطر جنسی و اجتناب تجربی در نوجوانان دارای سابقۀ فرار از خانه»، 1400ش، ص262.]</ref>

متخصصان، فرارها را از جهت انگیزه آنها، به انواع مختلفی تقسیم کرده‌اند. از جمله آنها فرار واکنشی است. در این حالت، فرار با هدف هشدار، استفاده می‌شود؛ مانند فرد نوجوانی که احساس می‌کند در خانه به‌دست فراموشی سپرده شده و والدین را غرق در امور روزمرهٔ خود می‌بیند و به‌منظور آگاه‌ساختن آنها و اعتراض به شرایط موجود، تصمیم به فرار از خانه می‌گیرد. فرار برای [[زندگی]] راحت دیگر انگیزه فرار از خانه است. زمانی‌که افراد، خانواده را مانعی بر سر راه فعالیت‌های خود می‌بینند، تلاش می‌کنند تا با فرار از خانه، به گونه‌ای از زندگی آزادتر دست پیدا کنند. فرار برای آینده نیز دیگر انگیزه فرار از خانه بیان شده است. در این حالت، افراد به‌منظور شکل‌دادن زندگی و ساختن آیندهٔ دلخواه، از خانه فرار می‌کنند.<ref>[https://www.migna.ir/news/57042/انگیزه-انواع-فرار-خانه «انگیزه و انواع فرار از خانه»، وب‌سایت روان‌شناسی میگنا.]</ref>

از نظر اطلاع خانواده؛ در بیشتر موارد فرار بدون اطلاع اعضای خانواده و ناگهانی است؛ ولی پسران معمولاً قصد خود را به‌شکل تهدید به فرار اطلاع می‌دهند. از نظر همراهان؛ فرار به‌صورت تنها، فرارهای گروهی و فرار با جنس مخالف برای دوستی و قرار ملاقات. از نظر مدت زمان؛ فرار از خانه در صورت بی‌برنامه بودن و مواجهه با مشکلات، کوتاه مدت و در صورت حاد بودن مشکلات خانوادگی بدون بازگشت خواهد بود. از نظر مبدأ و مقصد؛ فرار از شهرستان‌ها به شهرهای بزرگ یا از شهرها به کشورهای دیگر. از نظر تکرار؛ فرار برای اولین بار و فرار مجدد علی‌رغم تلاش مددکاران برای برگشت به خانه.<ref name=":0"/>

== انگیزه‌های فرار ==

فرار از خانه تلاشی برای جلب توجه، اثبات وجود و تحمیل تمایلات به دیگران است. این اقدام می‌تواند به‌منظور کسب آزادی از محدودیت‌ها، فشارها و هنجارهای خانواده یا از سر لجاجت با والدین صورت گیرد.<ref>[https://www.migna.ir/news/57042/انگیزه-انواع-فرار-خانه جوادی، «انگیزه و انواع فرار»، وب‌سایت میگنا.]</ref>

=== نقش رسانه ===

رسانه‌ها نقش دوگانه و مهمی در جامعه‌پذیری یا انحرافات اجتماعی دارند. رسانه‌ها با آشناکردن افراد با لذت‌ها و چشم‌اندازهای جدید برخواسته‌ها دامن می‌زنند، پاسخگونبودن خانواده به خواسته‌های ناشی از آشنایی افراد با لذت‌ها و چشم‌اندازهای جدید ناشی از رسانه، موجب دلزدگی فرزند از خانواده می‌شود. فیلم‌های منتشرشده در مطبوعات و رسانه‌ها در مورد فرار، قبح این عمل را از بین می‌برد. حس شکاف بین چشم‌انداز ارائه‌شدهٔ خانوادگی و اجتماعی نشرشده و زندگی واقعی موجب شکاف می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1088243/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص183.]</ref>

=== نقش باورهای مذهبی ===

 

== علل و عوامل فرار ==

براساس آمارها، ۸۰درصد از دختران فراری متعلق به خانواده‌های نابسامان هستند. ۳۰درصد دختران جوان به‌دلیل نارضایتی به ازدواج فرار می‌کنند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص252 و 255.]</ref> تبعیض بین فرزندان، محدودیت و آزادی مطلق آنان،<ref>[https://afsaran.ir/fa/17504/آسیب-اجتماعی-فرار-از-خانه-و-زمینه-ها-و-ا/ «آسیب اجتماعی فرار از خانه و زمینه‌ها و ابعاد آن»، وب‌سایت افسران.]</ref> فرار از خانه با وعدهٔ پوچ مهاجرت به اروپا،<ref>[https://www.pgnews.ir/فرار-از-خانه-با-وعـده-پوشالی-مهاجرت-به-ا/ <nowiki>«فرار از خانه با وعدۀ پوشالی مهاجرت به اروپا»، وب‌سایت پایگاه خبری خلیج‌فارس.]</nowiki>]</ref> فریب دختران با وعدهٔ ازدواج،<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-حوادث-68/632456-دختر-فراری-وعده-ازدواج-مهاجرت «دختر جوان با رؤیای ازدواج و مهاجرت از خانه گریخت»، اعتمادآنلاین.]</ref> گسترش ارتباطات مجازی و روابط دختر و پسر،<ref>[https://www.irna.ir/news/81722546/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%8A-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D «ارتباطات مجازی فرار از خانه را به فرار در خانه تبدیل کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> رشد انحراف به‌دنبال سخت‌گیری‌های غیرمنطقی و بی‌جای بزرگ‌سالان، میل به رهایی از قیدوبندهای خانواده، فرار از فشارهای اجتماعی و خانواده، خشم، ترس، انتقام‌جویی، عوامل آشفتهٔ خانوادگی، اختلالات روحی، عاطفی و ژنتیکیِ منجر به [[افسردگی]] و خودگریزی، فساد اخلاقی، اعتیاد، بدرفتاری و بحران‌های اخلاقی والدین، [[طلاق عاطفی|طلاق]]، [[تنوع‌طلبی جنسی|تنوع‌طلبی]] والدین، دریافت حمایت کم، آزارهای جنسی از سوی خانواده، شرایط غیرقابل تحمل خانه، فقدان ابراز محبت در خانه، تنبیه زیاد، مشکلات ارتباطی در خانه، داشتن مشکل با نامادری و ناپدری، حس بی‌ارزشی، خردشدگی، شنیدن ناسزا، بدرفتاری برادر بزرگ‌تر در صورت سرپرستی، مشاجرهٔ دایمی و سوءرفتار جنسیتی دوران کودکی موجب فرار دختران از منزل می‌شود.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص252-253 و 255 و 263.]</ref> به‌طور کلی عوامل فرار از خانه را به موارد زیر تقسیم کرده‌اند:

* بین فرار از خانه با جنسیت، دلبستگی به خانواده و دوستان، نابسامانی و گسیختگی خانواده ارتباط وجود دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1088243/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص163.]</ref>

* درونی؛ ویژگی‌های روانی، شخصیتی و جسمی شامل عوامل شخصیتی، ژنتیکی، روحی-روانی و بلوغ.<ref>[https://flj.isu.ac.ir/article%2039436%20c0a49db1cc598d76d9d81d8b5786b260.pdf عابدی تهرانی و افشاری، «تأثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌بندوباری (فرار از خانه و روابط جنسی نامشروع) و راه‌حل‌های آن»، 1390ش، ص4.]</ref>

* کمبود تعلیم و تربیت؛ نداشتن مهارت‌های زندگی و پایین بودن سطح تعلیم افراد موجب کاهش سطح زندگی افراد، روی آوردن به مشاغل کاذب، بی‌توجهی به خواسته‌های اعضای خانواده و کاهش توانایی افراد در درک اقدامات آینده می‌شود.<ref>[https://dad-man.ir/فرار-از-منزل/ «فرار از منزل چیست و علل فرار دختران از خانه چیست؟»، وب‌سایت مؤسسۀ حقوق سروش نافعان دادمان.]</ref>

* زنان متأهل به‌دلیل مشکلات اخلاقی همسر مانند [[خیانت جنسی|خیانت]] و [[خشونت علیه زنان|خشونت]] خانگی فرار می‌کنند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/707/انواع-فرار-از-خانه.html «انواع فرار از خانه»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> مردان متأهل به‌دلیل ناتوانی در تأمین هزینهٔ زندگی، نداشتن قدرت اِعمال خشونت و کتک خوردن توسط زنان از خانه فرار می‌کنند.<ref>[https://www.toseeirani.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-5/41907-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8% «افزایش فرار مردان همسردار از خانه»، روزنامۀ توسعۀ ایرانی.]</ref> تشویق دوستان، خلأ عاطفی، نبود رابطهٔ مناسب والدین و فرزندان از علل فرار پسران از منزل است.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگز ایرانز.]</ref>تحقیقات مختلفی در ایران نشان داده‌اند که عواملی مانند درگیری‌ها و تنش‌های موجود در خانه، طلاق والدین و نداشتن سرپرست یا بدسرپرستی، [[مهاجرت]] از شهرستان‌ها به [[تهران]]، ناآگاهی و بی‌بهره بودن از ضریب هوشی بالا (میانگین ضریب هوشی در حدود ۸۸ درصد)، منجر به انتخاب گزینهٔ فرار از خانه به‌عنوان راه حل مشکلات از نظر فرد فراری شده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/24390/ویژگی-های-زمینه-ای-دختران-و-زنان-گریزان-از-خانه-تحت-پوشش-مراکز-بازپروری-سازمان-بهزیستی-استان-تهران میرزمانی و دیگران، «ویژگی‌های زمینه‌ای دختران و زنان گریزان از خانه، تحت پوشش مراکز بازپروری سازمان بهزیستی استان تهران»، 1383ش، ص41.]</ref>

# وضعیت خانوادگی؛ از مهم‌ترین عوامل فرار دختران از خانه است که ترکیبی از نااستواری روابط والدین، از هم گسیختگی خانوادگی، نابسامانی اقتصاد خانواده و ضعف کنترل اجتماعی خانواده است.<ref>گیدنز، جامعه‌شناسی، 1378ش، ص14.</ref> همچنین، کم‌رنگ بودن ارزش‌های اخلاقی در خانواده، ضعف والدین در انتقال مهارت‌های زندگی و عدم توجه به نیازهای روحی و عاطفی فرزندان در دوران بلوغ، باعث می‌شود تا گاهی نوجوانان و جوانان حتی در خانواده‌های دارای وضعیت مالیِ مناسب، از خانه فرار کنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106785/چرا-دختران-از-خانه-فرار-می-کنند «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

# وضعیت روانی؛ در بُعد روانی، نگرش فرد به خود از اهمیت بسیاری برخوردار است. احساس اهمیت، احساس خوشبختی و احساس تبعیض در خانواده و جامعه، در تصمیم فرد به فرار تأثیرگذار است.<ref>معظمی، فرار دختران چرا؟، 1382ش، ص12.</ref>

# تضاد در خانواده؛ این مفهوم متأثر از سبک تربیتی در خانواده است؛ برای مثال، در سبک تربیتی مستبدانه، والدین اهمیت کمی به شخصیت و نظرات فرد در خانواده می‌دهند؛ اما روابط صمیمی اعضای خانواده تضاد در خانواده‌ها را به حداقل می‌رساند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20121231090618-9613-23.pdf فولادیان و دیگران، «عوامل مؤثر بر فرار دختران از منزل»، بی‌تا، ص5.]</ref>

# نحوهٔ گذران اوقات فراغت؛ هرچه میزان تماس روزانهٔ فرد با بیرون از خانه بیشتر باشد و نیز نگرش او نسبت به فضای بیرون از خانه مثبت‌تر از فضای درون خانه باشد، احتمال فرار فرد افزایش می‌یابد.<ref>اعزازی، «خشونت خانوادگی- خشونت اجتماعی»، 1380ش، ص200.</ref>

# گسترش شبکه‌های اجتماعی و شکاف بین نسلی؛ امروزه، به‌دلیل گسترش شبکه‌های اجتماعی، افزایش اطلاعات، ارتباطات و آشنایی اعضای خانواده با حقوق خود، توقعات و انتظارات افراد از یکدیگر نیز افزایش یافته است. تأخر فرهنگی والدین از شرایط فعلی و متناسب با توقعات و انتظارات فرزندان، شکاف بین نسلی فرزندان و والدین را بیشتر کرده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83418709/خانه-های-سلامت-چتری-امن-برای-دختران-در-معرض-آسیب «خانه‌های سلامت چتری امن برای دختران در معرض آسیب»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>

# رسانه؛ در صورتی‌که آمارهای غلوآمیز در مورد فرار توسط رسانه‌ها اعلام شده و فرار از خانه به‌عنوان پدیده‌ای در جامعه مطرح شود که قبح زیادی ندارد، با افزایش شیوع پدیدهٔ فرار از خانه مواجه خواهیم شد. کارشناسان معتقدند که عدم نظارت خانواده در زمان تماشای بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌ها، حتی در شبکه‌های داخلی، توسط فرزندان، منجر به ترویج پدیدهٔ فرار از خانه می‌شود.<ref>[https://www.migna.ir/news/18924/یک-تصمیم-غلط-دنیا-پشیمانی-روزهای-تلخ-فرار-خانه «یک تصمیم غلط، یک دنیا پشیمانی»، وب‌سایت ویرگول.]</ref>

# سن بلوغ؛ افراد در سنین نوجوانی آسیب‌پذیرتر بوده و احساس می‌کنند که کسی آنها را درک نمی‌کند. آنها در این سنین که به سن بلوغ معروف است، دچار زودرنجی، حساسیت، درون‌گرایی، انزواطلبی و جلب توجه شده و در آستانهٔ آسیب اجتماعی خانه‌گریزی قرار دارند.<ref>[https://namnak.com/why-girl-run-away-from-home.p76471 «خانواده‌های مستعد فرار دختران از خانه+ راه کار»، وب‌سایت نمناک.]</ref>

# سخت‌گیری والدین در ازدواج فرزندان؛ در برخی موارد، تلاش‌های دختر و پسر برای [[ازدواج]]، به‌دلیل سختگیری‌های خانوادهٔ دختر، ناموفق بوده و در نتیجه آنها تلاش می‌کنند تا با فرار از خانه به این مهم دست یابند.<ref>[https://mehrilaw.com/farare-dokhtar-va-pesar-baraye-ezdevag/ «فرار دختر و پسر برای ازدواج»، وب‌سایت مهر پارسیان.]</ref> در برخی موارد نیز دختران از ترس ازدواج اجباری، دست به فرار زده و از بازگشت به خانه امتناع می‌کنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106785/چرا-دختران-از-خانه-فرار-می-کنند «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

# تغییر ارزش‌ها؛ بسیاری از جوانان امروزی با مشکل بحران هویت روبه‌رو بوده و در برخی موارد، ارزش‌های اجتماعی و خانوادگی را در تضاد می‌انگارند. این گروه از اشخاص، ممکن است برای فرار از این حالت، به فرار از خانه متوسل می‌شوند.<ref>[https://article.tebyan.net/2898/فرار-از-خانه «آسیب‌شناسی اجتماعی زنان»، وب‌سایت تبیان.]</ref>

زوال ارزش‌های خانواده در غرب با مادی‌گرایی، رضایت شخصی و لذت آنی به‌جای سعادت جمعی در خانواده مشهود است و دگرگونی هنجارهای اجتماعی موجب گرایش به خانواده‌های ازهم‌پاشیده و نابسامانی کودکان شده است.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/309509 «مسابقۀ اروپا و آمریکا در فروپاشی زندگی خانوادگی»، وب‌سایت پیشخوان.]</ref>

در آمریکا سالانه حدود ۱٫۵ میلیون کودک از خانه فرار می‌کنند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص252.]</ref> به ازای هر هفت نوجوان، یک نفر از خانه فرار می‌کند که بیشتر آنها پسر هستند.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/904138/بیشترین-سن-فرار-از-خانه-چند-سالگی-است-چرا-نو «بیشترین سن فرار از خانه چند سالگی است؟/ چرا نوجوانان فراری به تهران و مشهد روی می‌آورند»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران – ایسکانیوز.]</ref> درصد بالایی از دختران نوجوان فراری در آمریکا به خانواده‌هایی با مشکلات اقتصادی و اجتماعی شرایط نامتعادل تعلق دارند و دچار [[بارداری دختران مجرد|حاملگی قبل از ازدواج]] می‌شوند و در رفتارهایی مانند [[بی‌بندوباری|بی‌بندوباری جنسی]]، ولگردی و خودکشی درصد بالاتری از پسران دارند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص254 و 262.]</ref>

== آمار فرار ==

بر اساس اعلام سازمان بهزیستی، سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ درصد از دختران ۱۴ تا ۱۸ ساله از خانه‌های خود فرار می‌کنند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/642506/چقدر-دختر-فراری-در-ایران-وجود-دارد-مهم-ترین-عوامل-فرار-دختران «چقدر دختر فراری در ایران وجود دارد؟» همشهری آنلاین.]</ref> کارشناسان معتقدند اعدادی که به‌عنوان آمار دختران فراری در ایران اعلام می‌شود، آمار دخترانی است که خدمات دریافت کرده و به نوعی ساماندهی شده‌اند؛ بنابراین، اگر این آمار در شهر یا منطقه‌ای بیشتر باشد، به‌معنای تعداد بیشتر فرار دختران از خانه نیست.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13980917000919/سرنوشت-متفاوت-دختران-فراری-در-مشهد--رفتار-اصلاح‌گرانه-با-پناهندگان-به «سرنوشت متفاوت دختران فراری در مشهد/ رفتار اصلاح‌گرانه با پناهندگان به امام مهربانی‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>

پسران نیز در مواردی از خانه فرار می‌کنند، اما به‌دلیل حساسیت کمتر نسبت به پسران در این حوزه، آمار دقیقی از آن در دسترس نیست. در صورت فرار پسران از خانه، آنها را در مراکز کودکان کار و خیابان و مراکز نگهداری موقت، اسکان داده و در برخی موارد، به مراکز شبه خانواده می‌فرستند. کارشناسان معتقدند که پسران نیز در صورت فرار از [[خانه]]، در معرض انواع آسیب قرار می‌گیرند و خانواده‌ها باید نسبت به هر دو جنس پسر و دختر حساس باشند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83071878/31-خانه-سلامت-به-دختران-فراری-خدمات-می-دهند «31 خانۀ سلامت به دختران فراری خدمات می‌دهند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>[[پرونده:فرار از خانه2.jpeg|جایگزین=روزنامه دیدبان__فرار دختران از خانه|بندانگشتی|آمار تلخ فرار دختران از خانه در روزنامه دیدبان]]

* از نظر محل زندگی؛ بر اساس پژوهشی، ۲۴درصد دختران فراری در ایران، قبل از فرار، با پدر و مادر، ۴۴درصد با یکی از والدین و ۳۲درصد با ناپدری و نامادری زندگی می‌کنند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگز ایرانز.]</ref>

* براساس جنسیت؛ آمار فرار از منزل در دختران در ایران شش برابر پسران است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82806736/بن-بستی-به-نام-فرار-از-خانه «بن‌بستی به نام فرار از خانه»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> ۴۴درصد دختران فراری ترک تحصیل کرده‌اند، بیش از ۳۵درصد دختران فراری سابقهٔ اعتیاد دارند و نیمی از آنها عمدتاً از تریاک و هروئین استفاده می‌کنند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگز ایرانز.]</ref>

* براساس سن؛ براساس آمار سازمان جهانی بهداشت سالانه حدود یک میلیون نوجوان سیزده تا نوزده سال منزل را ترک می‌کنند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1088243/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%8 افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص164.]</ref> سن فرار در کودکان و نوجوانان در دنیا، زیر هجده سال است.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/904138/بیشترین-سن-فرار-از-خانه-چند-سالگی-است-چرا-نو «بیشترین سن فرار از خانه چند سالگی است؟/ چرا نوجوانان فراری به تهران و مشهد روی می‌آورند»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران –ایسکانیوز.]</ref> سن فرار از منزل دختران در ایران به نه سالگی کاهش یافته است و بر اساس گزارش نیروی انتظامی سالانه شش هزار دختر از خانه فرار می‌کنند<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/34875/سن-دختران-فراری-هر-روز-کاهش-می-یابد «سن دختران فراری هر روز کاهش می‌یابد»، خبرآنلاین.]</ref> که با افزایش ۱۵ تا ۲۰درصد در سال مواجه است.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگز ایرانز.]</ref>

* براساس شهر؛ شهرهای تهران، مشهد، رشت، اصفهان و شیراز به‌ترتیب مقصد افراد فراری است. بیشترین آمار فرار مربوط به استان‌های خوزستان و لرستان است.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-اجتماعی-95/654227-دختران-پسران-فراری-به-این-استان «دختران و پسران فراری به این 5 استان می‌روند!/ علل فرار از خانه!»، وب‌سایت رکنا.]</ref>

* از نظر نحوهٔ تأمین مخارج زندگی دختران فراری؛ بر اساس پژوهش انجام گرفته، حدود ۱۰درصد دختران فراری در ایران برنامه‌ای برای تأمین مخارج ندارند، ۵۰درصد فاقد سرپناه مشخص برای سکونت، ۸درصد قرض گرفتن، ۵درصد خودفروشی، ۲۲درصد برداشتن پول از خانه، ۵درصد تبادل موادمخدر، ۶درصد زندگی با جنس مخالف و ازدواج با او، ۴درصد کار کردن و ۶درصد دزدی.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگز ایرانز.]</ref>

== راهکارهای پیشگیری ==

# بهبود ارتباط والدین با فرزندان به‌خصوص نوجوانان؛ نحوهٔ رفتار با فرزند نوجوان به‌صورت کامل با [[کودک]] متفاوت است. برقراری ارتباط نزدیک با فرزندان باعث می‌شود تا والدین، بهتر به فرزندان نزدیک شده و از درون آنها باخبر شوند.

# دقت کردن به وضعیت روانی فرزندان؛ بخش عمده‌ای از تصمیم فرزندان به فرار از خانه، با شرایط فشار و استرس‌های آنها در خانه مرتبط است.

# جدی گرفتن هرگونه تهدید مبنی بر ترک خانه؛ این تهدیدها گاهی در راستای باج‌گیری از والدین صورت می‌گیرند اما کارشناسان معتقدند که هزینهٔ بررسی خواسته‌های فرزندان به‌مراتب از هزینه‌های بی‌توجهی به تهدیدها و مواجه شدن با فرار آنها از خانه کمتر است.<ref>[https://www.behzisti.ir/news/11431/مقاله-بررسی-عوامل-روانی-اجتماعی-مرتبط-با-فرار-دختران-از-خانه «بررسی عوامل روانی- اجتماعی مرتبط با فرار دختران از خانه»، وب‌سایت سازمان بهزیستی کشور.]</ref>

# پررنگ شدن نقش مدارس؛ کارشناسان معتقدند که بیشترین آمار دختران و پسران فراری از خانه در سنی رخ می‌دهد که آنها مشغول تحصیل در مدارس هستند. آنها بر این باورند که آموزش مهارت‌های زندگی و مدیریت کنترل رفتار در مدارس، ضعیف بوده و وزارت آموزش و پرورش با پررنگ کردن این آموزش‌ها در مدارس می‌تواند در کاهش پدیدهٔ فرار از خانه تأثیرگذار باشد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106785/چرا-دختران-از-خانه-فرار-می-کنند «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

 

* فرار دختران از منزل موجب می‌شود که آنها در تربیت نسل آینده و الگوبودن برای فرزندان دچار مشکل شوند. بروز معضل زنان خیابانی، کاهش سن آسیب‌های اجتماعی، خودفروشی و خودکشی از پیامدهای فرار دختران از منزل است.<ref>[https://flj.isu.ac.ir/article%2039436%20c0a49db1cc598d76d9d81d8b5786b260.pdf عابدی تهرانی و افشاری، «تأثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌بندوباری (فرار از خانه و روابط جنسی نامشروع) و راه‌حل‌های آن»، 1390ش، ص6.]</ref> فرار دختران باعث بدنامی و ننگ خانواده می‌شود و ضربهٔ شدیدی به شرافت و حیثیت خانواده وارد می‌کند و نمایانگر ناکارآمدی، اختلاف و تعارض خانواده است.<ref>[https://afsaran.ir/fa/17504/آسیب-اجتماعی-فرار-از-خانه-و-زمینه-ها-و-ا/ «آسیب اجتماعی فرار از خانه و زمینه‌ها و ابعاد آن»، وب‌سایت افسران.]</ref>

 

مددکاران مستقر در پارک‌ها و پایانه‌های مسافربری، دختران و پسران فراری را شناسایی می‌کنند.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/904138/بیشترین-سن-فرار-از-خانه-چند-سالگی-است-چرا-نو «بیشترین سن فرار از خانه چند سالگی است؟/ چرا نوجوانان فراری به تهران و مشهد روی می‌آورند»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران – ایسکانیوز.]</ref> پذیرش افراد فراری در مراکز بهزیستی به‌صورت خودمعرف، دستور قاضی یا نیروی انتظامی و اورژانس اجتماعی است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5682234/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8% «اختلاف نظر فرزندان با پدر و مادر دلیل فرار از خانه»، مهرنیوز.]</ref>

توجه نداشتن به ریشهٔ فرار و طراحی مکانی موقت، محیطی برای کسب اطلاعات و تجارب تازه‌کارها، توجیه فرار، جسورتر شدن آنها، عاملی برای تکرار این عمل برای افراد مستقر در بهزیستی است.<ref>[https://bankmaghale.ir/تحقیق-بررسي-علل-فرار-دختران/ «تحقیق بررسی علل فرار دختران»، وب‌سایت بانک مقاله.]</ref>

 

== پانویس ==

{{پانویس}}

 

== منابع ==

* «۳۱ خانهٔ سلامت به دختران فراری خدمات می‌دهند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۳۹۷ش.

* «آسیب اجتماعی فرار از خانه و زمینه‌ها و ابعاد آن»، وب‌سایت افسران، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۳ش.

* «آسیب‌شناسی اجتماعی زنان»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بارگذاری: ۲ مرداد ۱۳۸۲ش.

* «اختلاف نظر فرزندان با پدر و مادر دلیل فرار از خانه»، مهرنیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۴۰۱ش.

* «افزایش فرار مردان همسردار از خانه»، روزنامهٔ توسعهٔ ایرانی، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.

* «انگیزه و انواع فرار از خانه»، وب‌سایت روان‌شناسی میگنا، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۲ش.

* «انواع فرار از خانه»، وب‌سایت فیلیا، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۳ش.

* «بررسی عوامل روانی- اجتماعی مرتبط با فرار دختران از خانه»، وب‌سایت سازمان بهزیستی کشور، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۳۹۸ش.

* «جلوگیری از فرار در منزل» وب‌سایت ذهن نو، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۳ش.

* «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۲ش.

* «چقدر دختر فراری در ایران وجود دارد؟» همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۴۰۰ش.

* «خانواده در فرهنگ ایرانی»، وب‌سایت بلوگفا، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۳ش.

* «خانواده‌های مستعد فرار دختران از خانه+ راه کار»، وب‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.

* «دختران و پسران فراری به این ۵ استان می‌روند!/ علل فرار از خانه!»، وب‌سایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۶ بهمن ۱۳۹۹ش.

* «سرنوشت متفاوت دختران فراری در مشهد/ رفتار اصلاح‌گرانه با پناهندگان به امام مهربانی‌ها»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.

* «فرار از خانه»، وب‌سایت فیلیا، تاریخ بازدید: ۲۵ اسفند ۱۴۰۲ش.

* «فرار از منزل چیست و علل فرار دختران از خانه چیست؟»، وب‌سایت مؤسسهٔ حقوق سروش نافعان دادمان، تاریخ بازدید: ۲۵ اسفند ۱۴۰۲ش.

* «فرار دختر و پسر برای ازدواج»، وب‌سایت مهر پارسیان، تاریخ بارگذاری: ۲۷ فروردین ۱۳۹۸ش.

* عابدی تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تأثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌بندوباری (فرار از خانه و روابط جنسی نامشروع) و راه‌حل‌های آن»، فقه و حقوق خانوده، شمارهٔ ۵۵، پاییز و زمستان ۱۳۹۰ش.

* فولادیان، مجید و دیگران، «عوامل مؤثر بر فرار دختران از منزل»، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پرتال جامع علوم انسانی، بی‌تا.

* گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی، ترجمهٔ منوچهر منصوری، تهران، نی، ۱۳۷۸ش.

* معظمی، شهلا، فرار دختران چرا؟، تهران، گرایش، ۱۳۸۲ش.

* میرزمانی، محمود و دیگران، «ویژگی‌های زمینه‌ای دختران و زنان گریزان از خانه، تحت پوشش مراکز بازپروری سازمان بهزیستی استان تهران»، مجلهٔ تازه‌های روان درمانی، شماره ۳۳ و ۳۴، ۱۳۸۳ش.

* نیک‌پور، سحر، «مقایسهٔ نهاد خانواده در اسلام و غرب»، فصلنامهٔ تحقیقات نوین میان رشته‌ای حقوق، شمارهٔ سوم، پاییز ۱۴۰۱ش.

* هاشمی، سیدضیا و دیگران، «پیامدهای فرار دختران از منزل»، نشریهٔ رفاه اجتماعی، دوره ۱۱، شماره ۴۰، ۱۳۹۰ش.

* Nye, Ivan, F. “Family Relationships and Delinquent Behaviour”, New york, John Wiley Press, 1975.