پرش به محتوا

پیش‌نویس:مجلس شورای اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
دیداریویکی‌متن
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
۹۵۷ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''مجلس شورای اسلامی'''</big>؛ رکن انحصاری قانون‌گذاری و نظارت در ایران بر پایۀ موازین اسلامی و آرای مردمی.<br> مجلس شورای اسلامی به‌عنوان رکن اصلی قوۀ مقننه در جمهوری اسلامی ایران، نهادی شورایی است که از طریق آرای مستقیم مردم شکل می‌گیرد. این...» ایجاد کرد
 
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''مجلس شورای اسلامی'''</big>؛ رکن انحصاری قانون‌گذاری و نظارت در ایران بر پایۀ موازین اسلامی و آرای مردمی.<br>
<big>'''مجلس شورای اسلامی'''</big>؛ رکن قانون‌گذاری و نظارت در ایران بر پایۀ موازین اسلامی و آرای مردمی.<ref group="دیدگاه">برای التفات بیشتر به برخی از دیدگاه‌ها، لطفا مقاله مجلس خبرگان رهبری را ملاحظه کنید.</ref>


مجلس شورای اسلامی به‌عنوان رکن اصلی قوۀ مقننه در جمهوری اسلامی ایران، نهادی شورایی است که از طریق آرای مستقیم مردم شکل می‌گیرد. این قوه با برخورداری از صلاحیت انحصاری در وضع قوانین عادی و پایش عملکرد دستگاه‌های اجرایی، مرکز ثقل تصمیم‌گیری‌های کلان کشور به‌شمار می‌رود. ساختار تک‌مجلسی ایران با تضمین مصونیت از انحلال و استقلال کامل اداری-مالی، جایگاهی مستقل به پارلمان بخشیده تا وظایف خود را در چارچوب موازین شرعی و قانون اساسی ایفا کند. همچنین، نفوذ مصوبات این نهاد بر تمام قراردادها، بودجۀ سالانه و مناسبات حقوقی، آن را به مجرای اصلی اعمال ارادۀ عمومی جامعه تبدیل کرده است.
مجلس شورای اسلامی به‌عنوان رکن اصلی قوۀ مقننه در جمهوری اسلامی ایران، نهادی شورایی است که از طریق آرای مستقیم مردم شکل می‌گیرد. این قوه با برخورداری از صلاحیت انحصاری در وضع قوانین عادی و پایش عملکرد دستگاه‌های اجرایی، مرکز ثقل تصمیم‌گیری‌های کلان کشور به‌شمار می‌رود. ساختار تک‌مجلسی ایران با تضمین مصونیت از انحلال و استقلال کامل اداری-مالی، جایگاهی مستقل به پارلمان بخشیده تا وظایف خود را در چارچوب موازین شرعی و قانون اساسی ایفا کند. همچنین، نفوذ مصوبات این نهاد بر تمام قراردادها، بودجۀ سالانه و مناسبات حقوقی، آن را به مجرای اصلی اعمال ارادۀ عمومی جامعه تبدیل کرده است.
==مفهوم‌شناسی و جایگاه قانونی==
==معرفی و جایگاه قانونی==
مجلس شورای اسلامی رکن اصلی قانون‌گذاری در ایران و یکی از قوای سه‌گانه است که حدود یک‌ششم از اصول قانون اساسی را به خود اختصاص می‌دهد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این نهاد در نظام حقوقی ایران، مجرای اصلی ارادۀ عمومی و مرکز تصمیم‌گیری‌های کلان کشور است؛ به‌گونه‌ای که قراردادهای خارجی و مصوبات دولتی بدون موافقت یا انطباق با قوانین آن اعتبار اجرایی ندارند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref> مجلس شورای اسلامی دارای ماهیت دوگانۀ اسلامی و ملی است:
مجلس شورای اسلامی رکن اصلی قانون‌گذاری در ایران و یکی از قوای سه‌گانه است که حدود یک‌ششم از اصول قانون اساسی را به خود اختصاص می‌دهد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این نهاد در نظام حقوقی ایران، مجرای اصلی ارادۀ عمومی و مرکز تصمیم‌گیری‌های کلان کشور است؛ به‌گونه‌ای که قراردادهای خارجی و مصوبات دولتی بدون موافقت یا انطباق با قوانین آن اعتبار اجرایی ندارند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref> مجلس شورای اسلامی دارای ماهیت دوگانۀ اسلامی و ملی است:
# هویت اسلامی: موظف به عدم تصویب قوانین مغایر با احکام اسلام با نظارت شورای نگهبان است.
# هویت اسلامی: موظف به عدم تصویب قوانین مغایر با احکام اسلام با نظارت شورای نگهبان است.
# هویت ملی: حق تعیین سرنوشت و حاکمیت سیاسی از طریق انتخابات به نمایندگان منتقل می‌شود<ref>[https://farsi.khamenei.ir/sahifeh-content?id=16131 «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  تا به‌عنوان وکلای ملت، به‌مدت چهار سال اعمال اقتدار قانونی کنند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>  
# هویت ملی: حق تعیین سرنوشت و حاکمیت سیاسی از طریق انتخابات به نمایندگان منتقل می‌شود<ref>[https://farsi.khamenei.ir/sahifeh-content?id=16131 «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  تا به‌عنوان وکلای ملت، به‌مدت چهار سال اعمال اقتدار قانونی کنند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>  
==پیشینۀ تاریخی==
==پیشینۀ تاریخی<ref group="دیدگاه">این مطالب مربوط به پیشینه قانون  و نظام حقوقی است نه مجلس</ref><ref group="دیدگاه">فکر میکنم خوب باشد در حد یکی دو خط از مجلس شورای ملی شروع کنید</ref>==
مفهوم قانون به‌معنای متن مصوب پارلمان، پدیده‌ای مدرن در تاریخ ایران است که سیر تحول آن به سه دورۀ اصلی تقسیم می‌شود:
مفهوم قانون به‌معنای متن مصوب پارلمان، پدیده‌ای مدرن در تاریخ ایران است که سیر تحول آن به سه دورۀ اصلی تقسیم می‌شود:
# دوران پیش از مشروطه (تا ۱۲۸۵ش): مفهوم قانون تنها به‌عنوان ضوابطی محدودکننده برای قضات محاکم عرفی در برابر حاکمیت استبدادی اشخاص تلقی می‌شد و شأن قضا در اختیار محاکم شرعیه بود.
# دوران پیش از مشروطه (تا ۱۲۸۵ش): مفهوم قانون تنها به‌عنوان ضوابطی محدودکننده برای قضات محاکم عرفی در برابر حاکمیت استبدادی اشخاص تلقی می‌شد و شأن قضا در اختیار محاکم شرعیه بود.
# نظام حقوقی مشروطیت و عصر پهلوی (۱۲۸۵ تا ۱۳۵۷ش): با شکل‌گیری مجلس مشروطه، فرآیند عرفی‌سازی قوانین آغاز شد. در دوران پهلوی با کدگذاری نوین قانونی، صلاحیت محاکم عرفی به تمام روابط اجتماعی گسترش یافت. شاکلۀ این قوانین به‌شدت تحت تأثیر الگوهای حقوقی غربی، به‌ویژه حقوق فرانسه قرار گرفت.
# نظام حقوقی مشروطیت و عصر پهلوی (۱۲۸۵ تا ۱۳۵۷ش): با شکل‌گیری مجلس مشروطه، فرآیند عرفی‌سازی قوانین آغاز شد. در دوران پهلوی با کدگذاری نوین قانونی، صلاحیت محاکم عرفی به تمام روابط اجتماعی گسترش یافت. شاکلۀ این قوانین به‌شدت تحت تأثیر الگوهای حقوقی غربی، به‌ویژه حقوق فرانسه قرار گرفت.
# نظام حقوقی جمهوری اسلامی (پس از ۱۳۵۷ش): با تصویب قانون اساسی، تفکیک سنتی محاکم عرفی و شرعی لغو شد. بر اساس اصل ۴ قانون اساسی، تمامی قوانین و مقررات کشور باید بر موازین اسلامی استوار باشند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99634/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> نخستین دورۀ مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب با برگزاری انتخابات در اسفند ۱۳۵۸ش و اردیبهشت ۱۳۵۹ش، به‌صورت رسمی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ش آغاز به‌کار کرد.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>   
# نظام حقوقی جمهوری اسلامی (پس از ۱۳۵۷ش): با تصویب قانون اساسی، تفکیک سنتی محاکم عرفی و شرعی لغو شد. بر اساس اصل ۴ قانون اساسی، تمامی قوانین و مقررات کشور باید بر موازین اسلامی استوار باشند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99634/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> نخستین دورۀ مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب با برگزاری انتخابات در اسفند ۱۳۵۸ش و اردیبهشت ۱۳۵۹ش، به‌صورت رسمی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ش آغاز به‌کار کرد.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>   
==ماهیت حقوقی نمایندگی==
==ماهیت حقوقی نمایندگی<ref group="دیدگاه">ربطش به مجلس شورای اسلامی چیست؟ شما باید نهاد را معرفی کنید </ref>==
# وکالت عام و قائم به شخص: نمایندۀ مجلس، وکیل تمامی ملت در امر قانون‌گذاری و نظارت است. این سمت قائم به شخص و غیرقابل واگذاری است.<ref> [https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول بوده و حق دارد در تمامی مسائل داخلی و خارجی اظهار نظر کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/sahifeh-content?id=16131 «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
# وکالت عام و قائم به شخص: نمایندۀ مجلس، وکیل تمامی ملت در امر قانون‌گذاری و نظارت است. این سمت قائم به شخص و غیرقابل واگذاری است.<ref> [https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول بوده و حق دارد در تمامی مسائل داخلی و خارجی اظهار نظر کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/sahifeh-content?id=16131 «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
# سوگند و تعهدات قانونی: نمایندگان در نخستین جلسۀ علنی، ملزم به ادای سوگند و امضای متن قسم‌نامه هستند تا پاسدار حریم اسلام، دستاوردهای انقلاب، استقلال و اعتلای کشور، حفظ حقوق ملت و مدافع قانون اساسی باشند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>   
# سوگند و تعهدات قانونی: نمایندگان در نخستین جلسۀ علنی، ملزم به ادای سوگند و امضای متن قسم‌نامه هستند تا پاسدار حریم اسلام، دستاوردهای انقلاب، استقلال و اعتلای کشور، حفظ حقوق ملت و مدافع قانون اساسی باشند.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1575178786000078992/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref>   
# تصمیم‌گیری جمعی و عزل‌ناپذیری: مصوبات با رأی اکثریت به‌نام کل مجلس اعتبار یافته و موکلان برخلاف وکالت خصوصی، حق عزل نماینده را در طول دورۀ چهارساله ندارند.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
# تصمیم‌گیری جمعی و عزل‌ناپذیری: مصوبات با رأی اکثریت به‌نام کل مجلس اعتبار یافته و موکلان برخلاف وکالت خصوصی، حق عزل نماینده را در طول دورۀ چهارساله ندارند.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
==جایگاه مجلس در حکمرانی==  
==اهمیت و جایگاه<ref group="دیدگاه">ادبیات این بخش خیلی ارزشی شده است</ref><ref group="دیدگاه">نظرات مهمی درباره اهمیت و نقش مجلس وجود دارد از امام  و رهبر شهید و رهبر انقلاب</ref><ref group="دیدگاه">خوب است به اصولی از قانون اساسی نیز اشاره شود</ref>==  
مجلس شورای اسلامی به‌دلیل ساختار شورایی، اتکا به آرای عمومی و نمایندگی از افکار متنوع جامعه، نقشی کلیدی در تحقق حاکمیت قانون، پاسخ‌گویی، مشارکت عمومی و کارایی ساختار سیاسی دارد. این نهاد از طریق ایجاد چارچوب‌های عادلانۀ قانونی، تضمین حقوق و تکالیف شهروندی و ایجاد شفافیت از مسیر علنی بودن مذاکرات و گردش آزاد اطلاعات، با فساد ساختاری مقابله می‌کند. همچنین الزامات قانونی مجلس، نهادهای عمومی را به پاسخ‌گویی در برابر شهروندان ملزم ساخته و با فراهم کردن بستر مشارکت جامعه، منافع و سلایق مختلف اجتماعی را به‌سمت یک اجماع ملی برای توسعۀ پایدار هدایت می‌کند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Article/View/99634/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>   
مجلس شورای اسلامی به‌دلیل ساختار شورایی، اتکا به آرای عمومی و نمایندگی از افکار متنوع جامعه، نقشی کلیدی در تحقق حاکمیت قانون، پاسخ‌گویی، مشارکت عمومی و کارایی ساختار سیاسی دارد. این نهاد از طریق ایجاد چارچوب‌های عادلانۀ قانونی، تضمین حقوق و تکالیف شهروندی و ایجاد شفافیت از مسیر علنی بودن مذاکرات و گردش آزاد اطلاعات، با فساد ساختاری مقابله می‌کند. همچنین الزامات قانونی مجلس، نهادهای عمومی را به پاسخ‌گویی در برابر شهروندان ملزم ساخته و با فراهم کردن بستر مشارکت جامعه، منافع و سلایق مختلف اجتماعی را به‌سمت یک اجماع ملی برای توسعۀ پایدار هدایت می‌کند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Article/View/99634/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>   
==شاخص‌های اقتدار ساختاری==
==شاخص‌های اقتدار ساختاری<ref group="دیدگاه">عنوان متعارفی است؟</ref>==
اقتدار ساختاری این نهاد در مقایسه با سایر نظام‌های سیاسی با شاخص‌های زیر سنجیده می‌شود:
اقتدار ساختاری این نهاد در مقایسه با سایر نظام‌های سیاسی با شاخص‌های زیر سنجیده می‌شود:
# نظام تک‌مجلسی: صلاحیت عام قانون‌گذاری به‌صورت انحصاری در اختیار مجلس شورای اسلامی بوده و مجلس دومی برای تأیید مصوبات وجود ندارد.
# نظام تک‌مجلسی: صلاحیت عام قانون‌گذاری به‌صورت انحصاری<ref group="دیدگاه">در نظام ایران این تعبیر چندان دقیق و کامل نیست. </ref> در اختیار مجلس شورای اسلامی بوده و مجلس دومی برای تأیید مصوبات وجود ندارد.<ref group="دیدگاه">شورای نگهبان مجلس دوم نیست ولی بالاخره تأیید کننده مصوبات است و بدون این تأیید؛ قوانین اعتبار ندارد</ref>
# مصونیت از انحلال: هیچ مقامی اختیار انحلال مجلس را نداشته و این امر تداوم قوۀ مقننه را تضمین می‌کند.
# مصونیت از انحلال: هیچ مقامی اختیار انحلال مجلس را نداشته و این امر تداوم قوۀ مقننه را تضمین می‌کند.
# فقدان حق وتوی اجرایی: رئیس‌جمهور فاقد حق وتوی مصوبات بوده و باید مصوبات مجلس را در مهلت قانونی امضا و ابلاغ کند.
# فقدان حق وتوی اجرایی: رئیس‌جمهور فاقد حق وتوی مصوبات بوده و باید مصوبات مجلس را در مهلت قانونی امضا و ابلاغ کند.
# تجدیدنظرخواهی از نظرات نظارتی: در صورت پافشاری مجلس بر مصلحت مورد نظر خود در برابر ایرادات شورای نگهبان، مصوبه جهت تصمیم‌گیری نهایی به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع می‌شود.
# تجدیدنظرخواهی از نظرات نظارتی: در صورت پافشاری مجلس بر مصلحت مورد نظر خود در برابر ایرادات شورای نگهبان، مصوبه جهت تصمیم‌گیری نهایی به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع می‌شود.
# استقلال اداری و مالی: تعیین دستور جلسات در اختیار هیئت‌رئیسه بوده و این نهاد در امور بودجه و استخدام، مستقل از قوۀ مجریه عمل می‌کند.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، ویکی فقه.]</ref>  
# استقلال اداری و مالی: تعیین دستور جلسات در اختیار هیئت‌رئیسه بوده و این نهاد در امور بودجه و استخدام، مستقل از قوۀ مجریه عمل می‌کند.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، ویکی فقه.]</ref> <ref group="دیدگاه">استقلال قوا اشاره شود</ref>
==انتخابات و شرایط عضویت==
==انتخابات و شرایط عضویت<ref group="دیدگاه">فهرستی از ادوار انتخابات و درصد مشارکت کلی هر دوره بیاورید</ref>==
# نظام انتخاباتی: انتخابات به‌صورت منطقه‌ای، با رأی مستقیم و مخفی و بر اساس اکثریت نسبی است.  
# نظام انتخاباتی: انتخابات به‌صورت منطقه‌ای، با رأی مستقیم و مخفی و بر اساس اکثریت نسبی است.  
# شرایط کاندیداها: تابعیت ایران، سن ۲۵ تا ۷۵ سال، التزام به اسلام و قانون اساسی، داشتن سواد، سلامت جسمی و عدم اشتغال به مشاغل دولتیِ مانع کاندیداتوری مانند اعضای شورای نگهبان و رئیس قوۀ قضاییه.  
# شرایط کاندیداها: تابعیت ایران، سن ۲۵ تا ۷۵ سال، التزام به اسلام و قانون اساسی، داشتن سواد، سلامت جسمی و عدم اشتغال به مشاغل دولتیِ مانع کاندیداتوری مانند اعضای شورای نگهبان و رئیس قوۀ قضاییه.<ref group="دیدگاه">به تأیید صلاحیت اشاره شود</ref>
# اعتبارنامه: بررسی و تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان در آغاز هر دوره انجام می‌شود و رد اعتبارنامۀ کاندیدا در مجلس به‌منزلۀ ابطال نمایندگی او است.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>
# اعتبارنامه: بررسی و تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان در آغاز هر دوره انجام می‌شود و رد اعتبارنامۀ کاندیدا در مجلس به‌منزلۀ ابطال نمایندگی او است.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>
   
   
خط ۳۳: خط ۳۳:
# رسمیت جلسات: جلسات با حضور دو‌سوم نمایندگان رسمیت می‌یابد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  مذاکرات باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامۀ رسمی منتشر شود.<ref> [https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
# رسمیت جلسات: جلسات با حضور دو‌سوم نمایندگان رسمیت می‌یابد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  مذاکرات باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامۀ رسمی منتشر شود.<ref> [https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
# انواع هیئت‌رئیسه: شامل هیئت‌رئیسۀ سِنی (اداره افتتاحیه و سوگند)، موقت (تصویب اعتبارنامه‌ها و برگزاری انتخابات بعدی) و دائم (انتخاب برای یک سال) است.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>   
# انواع هیئت‌رئیسه: شامل هیئت‌رئیسۀ سِنی (اداره افتتاحیه و سوگند)، موقت (تصویب اعتبارنامه‌ها و برگزاری انتخابات بعدی) و دائم (انتخاب برای یک سال) است.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>   
# جایگاه حقوقی رئیس: رئیس مجلس علاوه بر امور داخلی، عضو حقوقی شورای عالی امنیت ملی، شورای بازنگری قانون اساسی و شورای موقت ریاست‌جمهوری است.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>  
# جایگاه حقوقی رئیس: رئیس مجلس علاوه بر امور داخلی، عضو حقوقی شورای عالی امنیت ملی، شورای بازنگری قانون اساسی و شورای موقت ریاست‌جمهوری است.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref> <ref group="دیدگاه">جدولی از هیئت رئیسه و رؤسای مجلس از ابتدا تا اکنون بیاورید. (به صورت نمونه مقاله مجلس خبرگان رهبری را ببینید.)</ref>
==کمیسیون‌ها و فراکسیون‌ها==
==کمیسیون‌ها و فراکسیون‌ها==
تشکیلات درونی مجلس برای بررسی تخصصی طرح‌ها و لوایح شامل موارد زیر است:
تشکیلات درونی مجلس برای بررسی تخصصی طرح‌ها و لوایح شامل موارد زیر است:
# کمیسیون‌های دائم: بر حسب وظایف وزارتخانه‌ها با ۱۸ تا ۲۵ عضو تشکیل شده و طرح‌ها و لوایح را پیش از صحن علنی بررسی می‌کنند.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا؛] [https://www.yjc.ir/fa/news/8883435/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C% «کارکرد کمیسیون‌ها در مجلس شورای اسلامی چیست؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>  
# کمیسیون‌های دائم: بر حسب وظایف وزارتخانه‌ها با ۱۸ تا ۲۵ عضو تشکیل شده و طرح‌ها و لوایح را پیش از صحن علنی بررسی می‌کنند.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا؛] [https://www.yjc.ir/fa/news/8883435/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C% «کارکرد کمیسیون‌ها در مجلس شورای اسلامی چیست؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> <ref group="دیدگاه">جدولی از کمیسیون ها و ادوار ارائه دهید.</ref>
# کمیسیون‌های ویژه: در مسائل مهم و استثنایی کشور، به پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده و تصویب صحن، کمیسیونی با ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل می‌شود که اعضای آن با رأی مخفی انتخاب می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1096632-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA% مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# کمیسیون‌های ویژه: در مسائل مهم و استثنایی کشور، به پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده و تصویب صحن، کمیسیونی با ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل می‌شود که اعضای آن با رأی مخفی انتخاب می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1096632-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA% مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# کمیسیون موقت: برای مسائل خاص با پیشنهاد ۱۵ نماینده و ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل شده و پس از پایان مأموریت منحل می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
# کمیسیون موقت: برای مسائل خاص با پیشنهاد ۱۵ نماینده و ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل شده و پس از پایان مأموریت منحل می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
==اختیارات و فرآیندهای قانون‌گذاری==
==اختیارات و فرآیندهای قانون‌گذاری==
مجلس شورای اسلامی مقام صالح برای وضع قوانین عادی در چهارچوب شرع و قانون اساسی بوده و نمی‌تواند اختیار قانون‌گذاری را به غیر واگذار کند مگر تفویض موقت به کمیسیون‌های داخلی در موارد ضروری.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref> همچنین، مجلس بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر برای تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان و انتخاب ۶ حقوقدان این شورا.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> شرح و تفسیر قوانین عادی نیز بر عهدۀ مجلس است.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref> در مسائل بسیار مهم، اعمال قوۀ مقننه می‌تواند از طریق همه‌پرسی با تصویب دو‌سوم مجموع نمایندگان صورت گیرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  
مجلس شورای اسلامی مقام صالح برای وضع قوانین عادی در چهارچوب شرع و قانون اساسی بوده و نمی‌تواند اختیار قانون‌گذاری را به غیر واگذار کند مگر تفویض موقت به کمیسیون‌های داخلی در موارد ضروری.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref> همچنین، مجلس بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر برای تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان و انتخاب ۶ حقوقدان این شورا.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> شرح و تفسیر قوانین عادی نیز بر عهدۀ مجلس است.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref> در مسائل بسیار مهم، اعمال قوۀ مقننه می‌تواند از طریق همه‌پرسی با تصویب دو‌سوم مجموع نمایندگان صورت گیرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/5699630/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB% «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  
# طرح‌ها و لوایح: قوانین از طریق لوایح دولت یا طرح‌های قانونی با پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده وضع می‌شوند.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref>  لوایح قضایی توسط رئیس قوۀ قضاییه تهیه و از طریق دولت به مجلس فرستاده می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# طرح‌ها و لوایح: قوانین از طریق لوایح دولت یا طرح‌های قانونی با پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده وضع می‌شوند.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/355613/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.]</ref>  لوایح قضایی توسط رئیس قوۀ قضاییه تهیه و از طریق دولت به مجلس فرستاده می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# فرآیند بررسی (دو شوری): طرح‌ها و لوایح عادی ابتدا در کلیات (شور اول) و پس از بررسی در کمیسیون، در جزئیات (شور دوم) تصویب می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  تغییر آیین‌نامۀ داخلی مجلس نیازمند رأی دو‌سوم حاضران است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>  
# فرآیند بررسی (دو شوری): طرح‌ها و لوایح عادی ابتدا در کلیات (شور اول) و پس از بررسی در کمیسیون، در جزئیات (شور دوم) تصویب می‌شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  تغییر آیین‌نامۀ داخلی مجلس نیازمند رأی دو‌سوم حاضران است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>  
خط ۵۷: خط ۵۷:
===عملکرد در شرایط بحران و احکام اضطراری===
===عملکرد در شرایط بحران و احکام اضطراری===
قوۀ مقننه در مواجهه با بحران‌های ملی، جنگ یا اشغال نظامی واجد وظایف و انعطاف‌های ساختاری مشخصی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/262238/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C «مجلس، دفاع مقدس و توسعۀ توان دفاعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>  
قوۀ مقننه در مواجهه با بحران‌های ملی، جنگ یا اشغال نظامی واجد وظایف و انعطاف‌های ساختاری مشخصی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/262238/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C «مجلس، دفاع مقدس و توسعۀ توان دفاعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>  
# نحوۀ برگزاری جلسات در شرایط بحران و اضطرار: قانون اساسی، تداوم کار مجلس در بحران‌ها الزامی است. بر این اساس، در مواقع اضطراری و به دلایل امنیتی، جلسات مجلس با درخواست رئیس‌جمهور، یکی از وزیران یا ۱۰ نماینده، بدون حضور مردم و رسانه‌ها (غیرعلنی) برگزار می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  همچنین در صورت صدور ممنوعیت تجمع از سوی مراجع ذی‌صلاح مانند شورای عالی امنیت ملی، مجلس جلسات خود را به صورت مجازی و غیرحضوری ادامه می‌دهد.<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/177910140030316 «تصمیم امنیتی برای مجلس»، خبرگزاری شهر خبر.]</ref>  
# نحوۀ برگزاری جلسات در شرایط بحران و اضطرار: قانون اساسی، تداوم کار مجلس در بحران‌ها الزامی است. بر این اساس، در مواقع اضطراری و به دلایل امنیتی، جلسات مجلس با درخواست رئیس‌جمهور، یکی از وزیران یا ۱۰ نماینده، بدون حضور مردم و رسانه‌ها (غیرعلنی) برگزار می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  <ref group="دیدگاه">متن رو با دقت بخونید از این تیپ فاصله ها در متن زیاد است</ref>همچنین در صورت صدور ممنوعیت تجمع از سوی مراجع ذی‌صلاح مانند شورای عالی امنیت ملی، مجلس جلسات خود را به صورت مجازی و غیرحضوری ادامه می‌دهد.<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/177910140030316 «تصمیم امنیتی برای مجلس»، خبرگزاری شهر خبر.]</ref>  
# توقف انتخابات در زمان جنگ: در زمان جنگ و اشغال نظامی، با پیشنهاد رئیس‌جمهور، تصویب دو‌سوم نمایندگان و تأیید شورای نگهبان، انتخابات تمام یا بخشی از کشور متوقف شده و مجلس سابق به کار خود ادامه می‌دهد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
# توقف انتخابات در زمان جنگ: در زمان جنگ و اشغال نظامی، با پیشنهاد رئیس‌جمهور، تصویب دو‌سوم نمایندگان و تأیید شورای نگهبان، انتخابات تمام یا بخشی از کشور متوقف شده و مجلس سابق به کار خود ادامه می‌دهد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-141/229379-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85% «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>  
# تشکیل کمیته‌های ویژه: مجلس می‌تواند به پیشنهاد نمایندگان یا فراکسیون‌های تخصصی، کمیته‌های ویژۀ پیگیری و حل مشکلات ناشی از جنگ را با حضور نمایندگانی از کمیسیون‌های تخصصی برای تمرکز بر حل بحران‌های معیشتی و ترمیم زیرساخت‌های اقتصادی تشکیل دهد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1096632-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA% «مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# تشکیل کمیته‌های ویژه: مجلس می‌تواند به پیشنهاد نمایندگان یا فراکسیون‌های تخصصی، کمیته‌های ویژۀ پیگیری و حل مشکلات ناشی از جنگ را با حضور نمایندگانی از کمیسیون‌های تخصصی برای تمرکز بر حل بحران‌های معیشتی و ترمیم زیرساخت‌های اقتصادی تشکیل دهد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1096632-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA% «مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>  
# وظایف حمایتی و ابلاغ مصوبات دفاعی: مصوبات مجلس در حوزۀ مرزها، معاهدات دفاعی و امور نیروهای مسلح، جهت اجرا به دولت و نیروهای مسلح ابلاغ می‌شود و اجرای بخش‌های نظامی منوط به موافقت فرماندهی کل قوا است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/9090345/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%DB%B1%DB%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D9%86 «طرح 12 ماده‌ای مجلس برای مدیریت راهبردی تنگۀ هرمز»، باشگاه خبرنگاران جوان].</ref>  همچنین مجلس متناسب‌سازی حقوق و تأمین مسکن نیروهای مسلح و انتظامی را در سیاست‌گذاری‌های بودجه‌ای دنبال می‌کند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/944098/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8 «مجلس می‌توانست مانع تبدیل نارضایتی‌ها به بحران‌های امنیتی شود»، خبرگزاری فرارو.]</ref>  
# وظایف حمایتی و ابلاغ مصوبات دفاعی: مصوبات مجلس در حوزۀ مرزها، معاهدات دفاعی و امور نیروهای مسلح، جهت اجرا به دولت و نیروهای مسلح ابلاغ می‌شود و اجرای بخش‌های نظامی منوط به موافقت فرماندهی کل قوا است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/9090345/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%DB%B1%DB%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D9%86 «طرح 12 ماده‌ای مجلس برای مدیریت راهبردی تنگۀ هرمز»، باشگاه خبرنگاران جوان].</ref>  همچنین مجلس متناسب‌سازی حقوق و تأمین مسکن نیروهای مسلح و انتظامی را در سیاست‌گذاری‌های بودجه‌ای دنبال می‌کند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/944098/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8 «مجلس می‌توانست مانع تبدیل نارضایتی‌ها به بحران‌های امنیتی شود»، خبرگزاری فرارو.]</ref>  
# سایر وظایف اضطراری: رصد پایداری ذخایر استراتژیک از جمله کالا، دارو و سوخت از طریق مجمع نمایندگان استانی، پایش زنجیرۀ توزیع کالاهای اساسی،<ref>[https://www.icana.ir/news/414255/%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8% «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت.]</ref>  انتخاب ۱۰ عضو شورای بازنگری قانون اساسی<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref>   و عضویت دو نماینده در شورای نظارت بر صدا و سیما.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>  
# سایر وظایف اضطراری: رصد پایداری ذخایر استراتژیک از جمله کالا، دارو و سوخت از طریق مجمع نمایندگان استانی، پایش زنجیرۀ توزیع کالاهای اساسی،<ref>[https://www.icana.ir/news/414255/%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8% «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت.]</ref>  انتخاب ۱۰ عضو شورای بازنگری قانون اساسی<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/861197-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.]</ref> و عضویت دو نماینده در شورای نظارت بر صدا و سیما.<ref> [https://www.tebyan.net/news/79378/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.]</ref>  
==آسیب‌شناسی نظام قانون‌گذاری==
==آسیب‌شناسی نظام قانون‌گذاری<ref group="دیدگاه">این بحث به مجلس مرتبط است یا به نظام حقوقی ما؟</ref><ref group="دیدگاه">مجلس دوره های مختلفی را طی کرده است که خوب است به چالش های ادوار اشاره کنید. حتی خوب است به مهمترین اقدامات هر دوره اشاره شود
 
میتوانید جدولی از مهمترین رخدادهای هر دوره مجلس بیاورید
 
رخدادهایی مثل تصویب برجام، وقایع مجلس ششم و هفتم، ماجراهای رد صلاحیت ها، ماجرای کاهش و افزایش های مشارکت، جریانات حزبی و باندی و....</ref>==
فرآیند قانون‌گذاری و حاکمیت قانون در پارلمان با چالش‌های ساختاری زیر روبه‌رو است:
فرآیند قانون‌گذاری و حاکمیت قانون در پارلمان با چالش‌های ساختاری زیر روبه‌رو است:
# تورم قانونی: تولید انبوه قوانین بدون سنجش دقیق آثار اجتماعی و اقتصادی آنها که ناشی از نبود ابزارهای خود‌محدودیتی در آیین‌نامۀ داخلی مجلس جهت ارائۀ طرح‌ها است.
# تورم قانونی: تولید انبوه قوانین بدون سنجش دقیق آثار اجتماعی و اقتصادی آنها که ناشی از نبود ابزارهای خود‌محدودیتی در آیین‌نامۀ داخلی مجلس جهت ارائۀ طرح‌ها است.
خط ۷۱: خط ۷۵:
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}
==منابع==
==منابع==
* «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
* «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.

نسخهٔ کنونی تا ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۵۷

مجلس شورای اسلامی؛ رکن قانون‌گذاری و نظارت در ایران بر پایۀ موازین اسلامی و آرای مردمی.[دیدگاه ۱]

مجلس شورای اسلامی به‌عنوان رکن اصلی قوۀ مقننه در جمهوری اسلامی ایران، نهادی شورایی است که از طریق آرای مستقیم مردم شکل می‌گیرد. این قوه با برخورداری از صلاحیت انحصاری در وضع قوانین عادی و پایش عملکرد دستگاه‌های اجرایی، مرکز ثقل تصمیم‌گیری‌های کلان کشور به‌شمار می‌رود. ساختار تک‌مجلسی ایران با تضمین مصونیت از انحلال و استقلال کامل اداری-مالی، جایگاهی مستقل به پارلمان بخشیده تا وظایف خود را در چارچوب موازین شرعی و قانون اساسی ایفا کند. همچنین، نفوذ مصوبات این نهاد بر تمام قراردادها، بودجۀ سالانه و مناسبات حقوقی، آن را به مجرای اصلی اعمال ارادۀ عمومی جامعه تبدیل کرده است.

معرفی و جایگاه قانونی

مجلس شورای اسلامی رکن اصلی قانون‌گذاری در ایران و یکی از قوای سه‌گانه است که حدود یک‌ششم از اصول قانون اساسی را به خود اختصاص می‌دهد.[۱] این نهاد در نظام حقوقی ایران، مجرای اصلی ارادۀ عمومی و مرکز تصمیم‌گیری‌های کلان کشور است؛ به‌گونه‌ای که قراردادهای خارجی و مصوبات دولتی بدون موافقت یا انطباق با قوانین آن اعتبار اجرایی ندارند.[۲] مجلس شورای اسلامی دارای ماهیت دوگانۀ اسلامی و ملی است:

  1. هویت اسلامی: موظف به عدم تصویب قوانین مغایر با احکام اسلام با نظارت شورای نگهبان است.
  2. هویت ملی: حق تعیین سرنوشت و حاکمیت سیاسی از طریق انتخابات به نمایندگان منتقل می‌شود[۳] تا به‌عنوان وکلای ملت، به‌مدت چهار سال اعمال اقتدار قانونی کنند.[۴]

پیشینۀ تاریخی[دیدگاه ۲][دیدگاه ۳]

مفهوم قانون به‌معنای متن مصوب پارلمان، پدیده‌ای مدرن در تاریخ ایران است که سیر تحول آن به سه دورۀ اصلی تقسیم می‌شود:

  1. دوران پیش از مشروطه (تا ۱۲۸۵ش): مفهوم قانون تنها به‌عنوان ضوابطی محدودکننده برای قضات محاکم عرفی در برابر حاکمیت استبدادی اشخاص تلقی می‌شد و شأن قضا در اختیار محاکم شرعیه بود.
  2. نظام حقوقی مشروطیت و عصر پهلوی (۱۲۸۵ تا ۱۳۵۷ش): با شکل‌گیری مجلس مشروطه، فرآیند عرفی‌سازی قوانین آغاز شد. در دوران پهلوی با کدگذاری نوین قانونی، صلاحیت محاکم عرفی به تمام روابط اجتماعی گسترش یافت. شاکلۀ این قوانین به‌شدت تحت تأثیر الگوهای حقوقی غربی، به‌ویژه حقوق فرانسه قرار گرفت.
  3. نظام حقوقی جمهوری اسلامی (پس از ۱۳۵۷ش): با تصویب قانون اساسی، تفکیک سنتی محاکم عرفی و شرعی لغو شد. بر اساس اصل ۴ قانون اساسی، تمامی قوانین و مقررات کشور باید بر موازین اسلامی استوار باشند.[۵] نخستین دورۀ مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب با برگزاری انتخابات در اسفند ۱۳۵۸ش و اردیبهشت ۱۳۵۹ش، به‌صورت رسمی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ش آغاز به‌کار کرد.[۶]

ماهیت حقوقی نمایندگی[دیدگاه ۴]

  1. وکالت عام و قائم به شخص: نمایندۀ مجلس، وکیل تمامی ملت در امر قانون‌گذاری و نظارت است. این سمت قائم به شخص و غیرقابل واگذاری است.[۷] هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول بوده و حق دارد در تمامی مسائل داخلی و خارجی اظهار نظر کند.[۸]
  2. سوگند و تعهدات قانونی: نمایندگان در نخستین جلسۀ علنی، ملزم به ادای سوگند و امضای متن قسم‌نامه هستند تا پاسدار حریم اسلام، دستاوردهای انقلاب، استقلال و اعتلای کشور، حفظ حقوق ملت و مدافع قانون اساسی باشند.[۹]
  3. تصمیم‌گیری جمعی و عزل‌ناپذیری: مصوبات با رأی اکثریت به‌نام کل مجلس اعتبار یافته و موکلان برخلاف وکالت خصوصی، حق عزل نماینده را در طول دورۀ چهارساله ندارند.[۱۰]

اهمیت و جایگاه[دیدگاه ۵][دیدگاه ۶][دیدگاه ۷]

مجلس شورای اسلامی به‌دلیل ساختار شورایی، اتکا به آرای عمومی و نمایندگی از افکار متنوع جامعه، نقشی کلیدی در تحقق حاکمیت قانون، پاسخ‌گویی، مشارکت عمومی و کارایی ساختار سیاسی دارد. این نهاد از طریق ایجاد چارچوب‌های عادلانۀ قانونی، تضمین حقوق و تکالیف شهروندی و ایجاد شفافیت از مسیر علنی بودن مذاکرات و گردش آزاد اطلاعات، با فساد ساختاری مقابله می‌کند. همچنین الزامات قانونی مجلس، نهادهای عمومی را به پاسخ‌گویی در برابر شهروندان ملزم ساخته و با فراهم کردن بستر مشارکت جامعه، منافع و سلایق مختلف اجتماعی را به‌سمت یک اجماع ملی برای توسعۀ پایدار هدایت می‌کند.[۱۱]

شاخص‌های اقتدار ساختاری[دیدگاه ۸]

اقتدار ساختاری این نهاد در مقایسه با سایر نظام‌های سیاسی با شاخص‌های زیر سنجیده می‌شود:

  1. نظام تک‌مجلسی: صلاحیت عام قانون‌گذاری به‌صورت انحصاری[دیدگاه ۹] در اختیار مجلس شورای اسلامی بوده و مجلس دومی برای تأیید مصوبات وجود ندارد.[دیدگاه ۱۰]
  2. مصونیت از انحلال: هیچ مقامی اختیار انحلال مجلس را نداشته و این امر تداوم قوۀ مقننه را تضمین می‌کند.
  3. فقدان حق وتوی اجرایی: رئیس‌جمهور فاقد حق وتوی مصوبات بوده و باید مصوبات مجلس را در مهلت قانونی امضا و ابلاغ کند.
  4. تجدیدنظرخواهی از نظرات نظارتی: در صورت پافشاری مجلس بر مصلحت مورد نظر خود در برابر ایرادات شورای نگهبان، مصوبه جهت تصمیم‌گیری نهایی به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع می‌شود.
  5. استقلال اداری و مالی: تعیین دستور جلسات در اختیار هیئت‌رئیسه بوده و این نهاد در امور بودجه و استخدام، مستقل از قوۀ مجریه عمل می‌کند.[۱۲] [دیدگاه ۱۱]

انتخابات و شرایط عضویت[دیدگاه ۱۲]

  1. نظام انتخاباتی: انتخابات به‌صورت منطقه‌ای، با رأی مستقیم و مخفی و بر اساس اکثریت نسبی است.
  2. شرایط کاندیداها: تابعیت ایران، سن ۲۵ تا ۷۵ سال، التزام به اسلام و قانون اساسی، داشتن سواد، سلامت جسمی و عدم اشتغال به مشاغل دولتیِ مانع کاندیداتوری مانند اعضای شورای نگهبان و رئیس قوۀ قضاییه.[دیدگاه ۱۳]
  3. اعتبارنامه: بررسی و تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان در آغاز هر دوره انجام می‌شود و رد اعتبارنامۀ کاندیدا در مجلس به‌منزلۀ ابطال نمایندگی او است.[۱۳]

ساختار درونی و تشکیلات

  1. تعداد اعضا و دوره: تعداد نمایندگان مجلس بر اساس قانون اساسی ۲۷۰ نفر تعیین شده بود که با الحاقات بعدی به ۲۹۰ نفر افزایش یافت. اقلیت‌های دینی (زرتشتی، کلیمی، آشوری و کلدانی، ارامنۀ شمال و جنوب) در مجموع ۵ نماینده دارند. دورۀ نمایندگی ۴ سال است.[۱۴]
  2. رسمیت جلسات: جلسات با حضور دو‌سوم نمایندگان رسمیت می‌یابد.[۱۵] مذاکرات باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامۀ رسمی منتشر شود.[۱۶]
  3. انواع هیئت‌رئیسه: شامل هیئت‌رئیسۀ سِنی (اداره افتتاحیه و سوگند)، موقت (تصویب اعتبارنامه‌ها و برگزاری انتخابات بعدی) و دائم (انتخاب برای یک سال) است.[۱۷]
  4. جایگاه حقوقی رئیس: رئیس مجلس علاوه بر امور داخلی، عضو حقوقی شورای عالی امنیت ملی، شورای بازنگری قانون اساسی و شورای موقت ریاست‌جمهوری است.[۱۸] [دیدگاه ۱۴]

کمیسیون‌ها و فراکسیون‌ها

تشکیلات درونی مجلس برای بررسی تخصصی طرح‌ها و لوایح شامل موارد زیر است:

  1. کمیسیون‌های دائم: بر حسب وظایف وزارتخانه‌ها با ۱۸ تا ۲۵ عضو تشکیل شده و طرح‌ها و لوایح را پیش از صحن علنی بررسی می‌کنند.[۱۹] [دیدگاه ۱۵]
  2. کمیسیون‌های ویژه: در مسائل مهم و استثنایی کشور، به پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده و تصویب صحن، کمیسیونی با ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل می‌شود که اعضای آن با رأی مخفی انتخاب می‌شوند.[۲۰]
  3. کمیسیون موقت: برای مسائل خاص با پیشنهاد ۱۵ نماینده و ۵ تا ۱۱ عضو تشکیل شده و پس از پایان مأموریت منحل می‌شود.[۲۱]

اختیارات و فرآیندهای قانون‌گذاری

مجلس شورای اسلامی مقام صالح برای وضع قوانین عادی در چهارچوب شرع و قانون اساسی بوده و نمی‌تواند اختیار قانون‌گذاری را به غیر واگذار کند مگر تفویض موقت به کمیسیون‌های داخلی در موارد ضروری.[۲۲] همچنین، مجلس بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر برای تصویب اعتبارنامۀ نمایندگان و انتخاب ۶ حقوقدان این شورا.[۲۳] شرح و تفسیر قوانین عادی نیز بر عهدۀ مجلس است.[۲۴] در مسائل بسیار مهم، اعمال قوۀ مقننه می‌تواند از طریق همه‌پرسی با تصویب دو‌سوم مجموع نمایندگان صورت گیرد.[۲۵]

  1. طرح‌ها و لوایح: قوانین از طریق لوایح دولت یا طرح‌های قانونی با پیشنهاد حداقل ۱۵ نماینده وضع می‌شوند.[۲۶] لوایح قضایی توسط رئیس قوۀ قضاییه تهیه و از طریق دولت به مجلس فرستاده می‌شوند.[۲۷]
  2. فرآیند بررسی (دو شوری): طرح‌ها و لوایح عادی ابتدا در کلیات (شور اول) و پس از بررسی در کمیسیون، در جزئیات (شور دوم) تصویب می‌شوند.[۲۸] تغییر آیین‌نامۀ داخلی مجلس نیازمند رأی دو‌سوم حاضران است.[۲۹]
  3. درجات فوریت: شامل یک‌فوریتی (بررسی بدون نوبت در کمیسیون)، دوفوریتی (طرح در صحن ظرف ۲۴ ساعت بدون ارجاع به کمیسیون) و سه‌فوریتی (بررسی فوری در همان جلسه برای مواضع اضطراری با نیاز به رأی دو‌سوم حاضران) است.[۳۰]
  4. روش‌های اخذ رأی: رأی‌گیری در صحن به پنج روش انجام می‌شود: قیام و قعود، کلید برقی، علنی با ورقه، مخفی با ورقه یا مخفی با مهره.[۳۱]

اختیارات و شیوه‌های نظارتی

نظارت، ابزار مجلس برای صیانت از اصل حاکمیت قانون و حفظ سلسله‌مراتب قوانین بوده که به اشکال زیر اعمال می‌شود:[۳۲]

  1. نظارت تأسیسی: اعطای رأی اعتماد به وزرا؛ در صورت تغییر نیمی از کابینه، رئیس‌جمهور باید دوباره تقاضای رأی اعتماد کند.[۳۳]
  2. نظارت اطلاعی: تذکر کتبی یا شفاهی به وزرا.[۳۴] سؤال، تحقیق و تفحص در تمام امور کشور و رسیدگی به شکایات مردمی از طرز کار قوای سه‌گانه در کمیسیون اصل ۹۰.[۳۵]
  3. نظارت سیاسی: سؤال و استیضاح؛ طرح سؤال از رئیس‌جمهور نیازمند امضای یک‌چهارم نمایندگان است. برای استیضاح وزیر امضای ۱۰ نماینده و برای استیضاح رئیس‌جمهور امضای یک‌سوم نمایندگان الزامی است. در صورت رأی دو‌سوم کل نمایندگان به عدم کفایت رئیس‌جمهور، مراتب جهت عزل به رهبری اعلام می‌شود.[۳۶] پذیرش استعفای نماینده نیز نیازمند رأی اکثریت مطلق حاضران است.[۳۷]
  4. نظارت مالی: بررسی و تصویب لایحۀ بودجه سالانه و نظارت بر آن از طریق دیوان محاسبات است.[۳۸] همچنین وضع هر نوع مالیات و معافیت به صورت انحصاری بر عهدۀ مجلس است.[۳۹]
  5. نظارت استصوابی (تصویبی): منوط بودن اجرای اقدامات کلان دولت به تصویب مجلس؛ شامل عهدنامه‌های بین‌المللی، تغییرات مرزی با رأی چهارپنجم نمایندگان، برقراری حکومت نظامی، گرفتن و دادن وام، استخدام کارشناسان خارجی، انتقال اموال ملی[۴۰] و ارجاع دعاوی اموال عمومی به داوری خارجی.[۴۱]

وظایف، مصونیت‌ها و احکام اضطراری

مسئولیت‌ها و مصونیت‌های پارلمانی

وظایف نمایندگان شامل قانون‌گذاری، تأیید یا رد صلاحیت‌ها و نظارت بر عملکرد نهادها است. نمایندگان در مقام ایفای وظایف نمایندگی، در اظهار نظر و رأی خود به‌صورت کامل آزاد هستند و نمی‌توان آنها را به‌دلیل نظرات یا آرائی که در مجلس داده‌اند تعقیب یا توقیف کرد. این مصونیت شامل جرایم عمومی خارج از حیطۀ وظایف نمایندگی نمی‌شود.[۴۲]

عملکرد در شرایط بحران و احکام اضطراری

قوۀ مقننه در مواجهه با بحران‌های ملی، جنگ یا اشغال نظامی واجد وظایف و انعطاف‌های ساختاری مشخصی است.[۴۳]

  1. نحوۀ برگزاری جلسات در شرایط بحران و اضطرار: قانون اساسی، تداوم کار مجلس در بحران‌ها الزامی است. بر این اساس، در مواقع اضطراری و به دلایل امنیتی، جلسات مجلس با درخواست رئیس‌جمهور، یکی از وزیران یا ۱۰ نماینده، بدون حضور مردم و رسانه‌ها (غیرعلنی) برگزار می‌شود.[۴۴] [دیدگاه ۱۶]همچنین در صورت صدور ممنوعیت تجمع از سوی مراجع ذی‌صلاح مانند شورای عالی امنیت ملی، مجلس جلسات خود را به صورت مجازی و غیرحضوری ادامه می‌دهد.[۴۵]
  2. توقف انتخابات در زمان جنگ: در زمان جنگ و اشغال نظامی، با پیشنهاد رئیس‌جمهور، تصویب دو‌سوم نمایندگان و تأیید شورای نگهبان، انتخابات تمام یا بخشی از کشور متوقف شده و مجلس سابق به کار خود ادامه می‌دهد.[۴۶]
  3. تشکیل کمیته‌های ویژه: مجلس می‌تواند به پیشنهاد نمایندگان یا فراکسیون‌های تخصصی، کمیته‌های ویژۀ پیگیری و حل مشکلات ناشی از جنگ را با حضور نمایندگانی از کمیسیون‌های تخصصی برای تمرکز بر حل بحران‌های معیشتی و ترمیم زیرساخت‌های اقتصادی تشکیل دهد.[۴۷]
  4. وظایف حمایتی و ابلاغ مصوبات دفاعی: مصوبات مجلس در حوزۀ مرزها، معاهدات دفاعی و امور نیروهای مسلح، جهت اجرا به دولت و نیروهای مسلح ابلاغ می‌شود و اجرای بخش‌های نظامی منوط به موافقت فرماندهی کل قوا است.[۴۸] همچنین مجلس متناسب‌سازی حقوق و تأمین مسکن نیروهای مسلح و انتظامی را در سیاست‌گذاری‌های بودجه‌ای دنبال می‌کند.[۴۹]
  5. سایر وظایف اضطراری: رصد پایداری ذخایر استراتژیک از جمله کالا، دارو و سوخت از طریق مجمع نمایندگان استانی، پایش زنجیرۀ توزیع کالاهای اساسی،[۵۰] انتخاب ۱۰ عضو شورای بازنگری قانون اساسی[۵۱] و عضویت دو نماینده در شورای نظارت بر صدا و سیما.[۵۲]

آسیب‌شناسی نظام قانون‌گذاری[دیدگاه ۱۷][دیدگاه ۱۸]

فرآیند قانون‌گذاری و حاکمیت قانون در پارلمان با چالش‌های ساختاری زیر روبه‌رو است:

  1. تورم قانونی: تولید انبوه قوانین بدون سنجش دقیق آثار اجتماعی و اقتصادی آنها که ناشی از نبود ابزارهای خود‌محدودیتی در آیین‌نامۀ داخلی مجلس جهت ارائۀ طرح‌ها است.
  2. ضعف نظام حزبی: فقدان احزاب ساختاریافته که سبب می‌شود تصمیم‌گیری‌ها تحت تأثیر منافع کوتاه‌مدت، گستردگی خرده‌فرهنگ‌ها و رفتارهای انفرادی قرار گیرد.
  3. سیاست‌زدگی: نفوذ منافع جناحی در فرآیندهای کارشناسی کمیسیون‌ها، استیضاح‌ها و رأی اعتمادها که اصل شایسته‌سالاری را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  4. خلاءهای قانونی و انفعال در قانون‌گذاری پیشگیرانه: نبود رویۀ رسمی و شفاف در مواجهه با تجمعات و اعتراضات صنفی و شهروندی، در کنار غلبۀ رویکرد قانون‌گذاری کیفری پس از وقوع حوادث به جای ایجاد چارچوب‌های مدیریت صلح‌آمیز.
  5. ضعف کانال‌های ارتباطی: محدود بودن بسترها و مجاری ارتباطی میان قوۀ مجریه، نهادهای مدنی، صنفی و تجاری با بدنۀ قانون‌گذاری مجلس.[۵۳]

پانویس

  1. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  2. ↑ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  3. ↑ «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  4. ↑ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  5. ↑ «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  6. ↑ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  7. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  8. ↑ «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  9. ↑ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  10. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  11. ↑ «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  12. ↑ «مجلس شورای اسلامی»، ویکی فقه.
  13. ↑ «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.
  14. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  15. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  16. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  17. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  18. ↑ «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.
  19. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا؛ «کارکرد کمیسیون‌ها در مجلس شورای اسلامی چیست؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  20. ↑ مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.
  21. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  22. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  23. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  24. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  25. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  26. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  27. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  28. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  29. ↑ «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.
  30. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  31. ↑ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  32. ↑ «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  33. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  34. ↑ «ویژگی‌ها و شرح وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بویر نیوز.
  35. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  36. ↑ «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  37. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  38. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  39. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  40. ↑ «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت.
  41. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  42. ↑ جوادنیا ریک، «مسئولیت سیاسی وحقوقی نمایندگان مجلس شورای اسلامی»، وب‌سایت سیویلیکا؛ «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس.
  43. ↑ «مجلس، دفاع مقدس و توسعۀ توان دفاعی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  44. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  45. ↑ «تصمیم امنیتی برای مجلس»، خبرگزاری شهر خبر.
  46. ↑ «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا.
  47. ↑ «مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق.
  48. ↑ «طرح 12 ماده‌ای مجلس برای مدیریت راهبردی تنگۀ هرمز»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  49. ↑ «مجلس می‌توانست مانع تبدیل نارضایتی‌ها به بحران‌های امنیتی شود»، خبرگزاری فرارو.
  50. ↑ «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت.
  51. ↑ «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق.
  52. ↑ «مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری تبیان.
  53. ↑ «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.

دیدگاه‌های ارزیابان

  1. ↑ برای التفات بیشتر به برخی از دیدگاه‌ها، لطفا مقاله مجلس خبرگان رهبری را ملاحظه کنید.
  2. ↑ این مطالب مربوط به پیشینه قانون و نظام حقوقی است نه مجلس
  3. ↑ فکر میکنم خوب باشد در حد یکی دو خط از مجلس شورای ملی شروع کنید
  4. ↑ ربطش به مجلس شورای اسلامی چیست؟ شما باید نهاد را معرفی کنید
  5. ↑ ادبیات این بخش خیلی ارزشی شده است
  6. ↑ نظرات مهمی درباره اهمیت و نقش مجلس وجود دارد از امام و رهبر شهید و رهبر انقلاب
  7. ↑ خوب است به اصولی از قانون اساسی نیز اشاره شود
  8. ↑ عنوان متعارفی است؟
  9. ↑ در نظام ایران این تعبیر چندان دقیق و کامل نیست.
  10. ↑ شورای نگهبان مجلس دوم نیست ولی بالاخره تأیید کننده مصوبات است و بدون این تأیید؛ قوانین اعتبار ندارد
  11. ↑ استقلال قوا اشاره شود
  12. ↑ فهرستی از ادوار انتخابات و درصد مشارکت کلی هر دوره بیاورید
  13. ↑ به تأیید صلاحیت اشاره شود
  14. ↑ جدولی از هیئت رئیسه و رؤسای مجلس از ابتدا تا اکنون بیاورید. (به صورت نمونه مقاله مجلس خبرگان رهبری را ببینید.)
  15. ↑ جدولی از کمیسیون ها و ادوار ارائه دهید.
  16. ↑ متن رو با دقت بخونید از این تیپ فاصله ها در متن زیاد است
  17. ↑ این بحث به مجلس مرتبط است یا به نظام حقوقی ما؟
  18. ↑ مجلس دوره های مختلفی را طی کرده است که خوب است به چالش های ادوار اشاره کنید. حتی خوب است به مهمترین اقدامات هر دوره اشاره شود میتوانید جدولی از مهمترین رخدادهای هر دوره مجلس بیاورید رخدادهایی مثل تصویب برجام، وقایع مجلس ششم و هفتم، ماجراهای رد صلاحیت ها، ماجرای کاهش و افزایش های مشارکت، جریانات حزبی و باندی و....

منابع

  • «اولویت مجلس بر رویکرد نظارتی در شرایط جنگی/ تأمین اقلام اساسی در استان‌های پشتیبان ضامن امنیت عمومی در ایام نوروز است»، خبرگزاری خانۀ ملت، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
  • «بررسی ساختار مجلس در نظام جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: 10 آذر 1393ش.
  • «تصمیم امنیتی برای مجلس»، خبرگزاری شهر خبر، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1405ش.
  • جوادنیا ریک، محمد، «مسئولیت سیاسی وحقوقی نمایندگان مجلس شورای اسلامی»، وب‌سایت سیویلیکا، تاریخ درج مطلب: 22 بهمن 1404ش.
  • «طرح 12 ماده‌ای مجلس برای مدیریت راهبردی تنگۀ هرمز»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1405ش.
  • «کارکرد کمیسیون‌ها در مجلس شورای اسلامی چیست؟»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1403ش.
  • «مجلس برای پیگیری مسائل جنگ چه می‌کند؟»، خبرگزاری شرق، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1405ش.
  • «مجلس، دفاع مقدس و توسعۀ توان دفاعی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 25 مهر 1396ش.
  • «مجلس شورای اسلامی؛ وظایف، اختیارات و رویه‌ها»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: 12 خرداد 1405ش.
  • «مجلس شورای اسلامی»، ویکی فقه، تاریخ بازدید: 11 خرداد 1405ش.
  • «مجلس می‌توانست مانع تبدیل نارضایتی‌ها به بحران‌های امنیتی شود»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 6 بهمن 1404ش.
  • «نگاهی گذرا به نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1378ش.
  • «نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی در حکمرانی خوب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: 12 خرداد 1405ش.
  • «وظایف مجلس شورای اسلامی چیست؟»، خبرگزاری شرق، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1401ش.
  • «وظایف و اختیارات مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بصیرت، تاریخ درج مطلب: 4 بهمن 1402ش.
  • «ویژگی‌های مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: 11 خرداد 1405ش.
  • «ویژگی‌ها و شرح وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی»، خبرگزاری بویر نیوز، تاریخ درج مطلب: 9 مرداد 1398ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=پیش‌نویس:مجلس_شورای_اسلامی&oldid=50646»