بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
 
خط ۲۲: خط ۲۲:


== چالش‌های امنیتی ==
== چالش‌های امنیتی ==
=== کانون‌های تهدید در باب‌المندب ===
=== کانون‌های تهدید در باب‌المندب ===
امنیت این آبراه تحت تأثیر سه منبع اصلی تهدید قرار دارد:
امنیت این آبراه تحت تأثیر سه منبع اصلی تهدید قرار دارد:


۱. '''جنگ عربستان و یمن:''' ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی و امارات متحده عربی در ۲۰۱۵م، با هدف بازگرداندن دولت رسمی به صنعا و مهار نفوذ انصارالله آغاز شد؛ اما برآورد اولیه مبنی بر پیروزی سریع، با یک جنگ ۸ ساله مواجه شد. این جنگ، با وجود بحران انسانی شامل صدها هزار تلفات و میلیون‌ها آواره در یمن، منجر به عقب‌نشینی و تسلیم انصارالله نشد. در مقابل، انصارالله با ارتقای توان بازدارندگی خود، از وضعیت تدافعی به حالت تهاجمی تغییر موضع داده و با هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی و شریان‌های اقتصادی دو کشور، هزینه‌های جنگ را برای ائتلاف افزایش داد<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6057838/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1 «جنگ یمن در سال گذشته؛ توقف غیررسمی جنگ بدون دستاورد نظامی معتبر»، خبرگزاری مهر.]</ref>و هزینه‌های اقتصادی و نظامی برای رقبای فرامنطقه‌ای از جمله آمریکا و اسرائیل از طریق مختل‌سازی کشتیرانی تحمیل کرد و از باب‌المندب به‌عنوان اهرمی برای حفظ دستاوردها و مقابله با فشارهای بین‌المللی استفاده کرد.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۵.]</ref>
۱. '''جنگ عربستان و یمن:''' ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی و امارات متحده عربی در ۲۰۱۵م، با هدف بازگرداندن دولت رسمی به صنعا و مهار نفوذ انصارالله آغاز شد؛ اما برآورد اولیه مبنی بر پیروزی سریع، با یک جنگ ۸ ساله مواجه شد. این جنگ، با وجود بحران انسانی شامل صدها هزار تلفات و میلیون‌ها آواره در یمن، منجر به عقب‌نشینی و تسلیم انصارالله نشد. در مقابل، انصارالله با ارتقای توان بازدارندگی خود، از وضعیت تدافعی به حالت تهاجمی تغییر موضع داده و با هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی و شریان‌های اقتصادی دو کشور، هزینه‌های جنگ را برای ائتلاف افزایش داد<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6057838/جنگ-یمن-در-سال-گذشته-توقف-غیررسمی-جنگ-بدون-دستاورد-نظامی-معتبر «جنگ یمن در سال گذشته؛ توقف غیررسمی جنگ بدون دستاورد نظامی معتبر»، خبرگزاری مهر.]</ref>و هزینه‌های اقتصادی و نظامی برای رقبای فرامنطقه‌ای از جمله آمریکا و اسرائیل از طریق مختل‌سازی کشتیرانی تحمیل کرد و از باب‌المندب به‌عنوان اهرمی برای حفظ دستاوردها و مقابله با فشارهای بین‌المللی استفاده کرد.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۵.]</ref>


۲. '''جرائم و دزدی دریایی''': تهدیدات ناشی از گروه‌های مسلح و دزدان دریایی به‌ویژه از سواحل سومالی که همچنان به‌صورت موردی فعال هستند؛ مانند توقیف یک کشتی ماهیگیری ایرانی در مارس ۲۰۲۴م.
۲. '''جرائم و دزدی دریایی''': تهدیدات ناشی از گروه‌های مسلح و دزدان دریایی به‌ویژه از سواحل سومالی که همچنان به‌صورت موردی فعال هستند؛ مانند توقیف یک کشتی ماهیگیری ایرانی در مارس ۲۰۲۴م.
خط ۳۷: خط ۳۶:
۱. '''اقتصادی و لجستیکی:''' بسیاری از کشتی‌ها مجبور به تغییر مسیر به دور آفریقا شده‌اند که منجر به افزایش زمان سفر ۱۰ تا ۱۵ روز، مصرف سوخت بیشتر، حق بیمه بالاتر و هزینه‌های امنیتی اضافی می‌شود. کالاهای فاسدشدنی مانند مواد غذایی و دارو نیز ممکن است به‌دلیل تأخیرهای طولانی از بین بروند.
۱. '''اقتصادی و لجستیکی:''' بسیاری از کشتی‌ها مجبور به تغییر مسیر به دور آفریقا شده‌اند که منجر به افزایش زمان سفر ۱۰ تا ۱۵ روز، مصرف سوخت بیشتر، حق بیمه بالاتر و هزینه‌های امنیتی اضافی می‌شود. کالاهای فاسدشدنی مانند مواد غذایی و دارو نیز ممکن است به‌دلیل تأخیرهای طولانی از بین بروند.


۲. '''خطرات جانی و روانی:''' خدمه در معرض خطر مستقیم حملات پهپادی، موشکی و آدم‌ربایی قرار دارند. استرس ناشی از عبور از یک منطقه جنگی منجر به خستگی روانی شده و برخی شرکت‌های کشتیرانی از پذیرش مأموریت‌های عبوری از این منطقه خودداری می‌کنند. شرکت‌های بزرگ بیمۀ دریایی، این منطقه را منطقهٔ پرخطر اعلام کرده‌اند. بر اساس برآوردها احتمال وقوع حادثه در هر عبور بیش از ۱درصد است که در اوج درگیری‌ها افزایش می‌یابد.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۷-۱۵۸.]</ref>
۲. '''خطرات جانی و روانی:''' خدمه در معرض خطر مستقیم حملات پهپادی، موشکی و آدم‌ربایی قرار دارند. استرس ناشی از عبور از یک منطقه جنگی منجر به خستگی روانی شده و برخی شرکت‌های کشتیرانی از پذیرش مأموریت‌های عبوری از این منطقه خودداری می‌کنند. شرکت‌های بزرگ بیمهٔ دریایی، این منطقه را منطقهٔ پرخطر اعلام کرده‌اند. بر اساس برآوردها احتمال وقوع حادثه در هر عبور بیش از ۱درصد است که در اوج درگیری‌ها افزایش می‌یابد.<ref>[https://www.dpiq.ir/article_228557.html رنجبر حیدری و همکاران، «کریدور باب المندب و دیپلماسی قدرت جدید در غرب آسیا»، ۱۴۰۴ش، ص۱۵۷-۱۵۸.]</ref>


== کنترل باب‌المندب ==
== کنترل باب‌المندب ==
=== مدیریت باب‌المندب ===
=== مدیریت باب‌المندب ===
موقعیت جغرافیایی جزیرۀ پریم در تنگه باب‌المندب، یمن را دارای موقعیت برتر در نظارت و اشراف بر باب‌المندب نسبت به سایر کشورها کرده است. طبق حقوق بین‌الملل دریاها، آب‌های سرزمینی هر کشور تا فاصله ۱۲ مایلی از سواحل آن محاسبه می‌شود؛ این قاعده به‌معنای آن است که بخش عمده‌ای از باب‌المندب در حوزهٔ آب‌های سرزمینی یمن قرار می‌گیرد. با این حال، تلاش‌های قدرت‌های بزرگ جهانی برای بین‌المللی کردن گذرگاه‌های آبی استراتژیک، منجر به کاهش حقوق انحصاری کشورهای مشرف بر تنگه‌ها، از جمله یمن، در باب‌المندب شده است. این امر، دامنهٔ اختیارات عملیاتی و حقوق حاکمیتی یمن بر این آبراه را محدود کرده است.<ref>[https://www.irthink.com/اهمیت-ژئوپلتیکی-تنگه-باب-المندب-و-تاثی/ زواری، «اهمیت ژئوپلتیکی تنگه باب المندب و تأثیر آن بر امنیت اقتصادی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اندیشکده روابط بین‌الملل.]</ref>
موقعیت جغرافیایی جزیرهٔ پریم در تنگه باب‌المندب، یمن را دارای موقعیت برتر در نظارت و اشراف بر باب‌المندب نسبت به سایر کشورها کرده است. طبق حقوق بین‌الملل دریاها، آب‌های سرزمینی هر کشور تا فاصله ۱۲ مایلی از سواحل آن محاسبه می‌شود؛ این قاعده به‌معنای آن است که بخش عمده‌ای از باب‌المندب در حوزهٔ آب‌های سرزمینی یمن قرار می‌گیرد. با این حال، تلاش‌های قدرت‌های بزرگ جهانی برای بین‌المللی کردن گذرگاه‌های آبی استراتژیک، منجر به کاهش حقوق انحصاری کشورهای مشرف بر تنگه‌ها، از جمله یمن، در باب‌المندب شده است. این امر، دامنهٔ اختیارات عملیاتی و حقوق حاکمیتی یمن بر این آبراه را محدود کرده است.<ref>[https://www.irthink.com/اهمیت-ژئوپلتیکی-تنگه-باب-المندب-و-تاثی/ زواری، «اهمیت ژئوپلتیکی تنگه باب المندب و تأثیر آن بر امنیت اقتصادی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اندیشکده روابط بین‌الملل.]</ref>


=== بستن باب‌المندب ===
=== بستن باب‌المندب ===
خط ۵۴: خط ۵۳:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


== منابع ==
== منابع ==