حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''استضعاف زنان؛'''<big></big> ناتوانسازی زنان بهمنظور بهرهکشی. | '''استضعاف زنان؛'''<big></big> ناتوانسازی زنان بهمنظور بهرهکشی. | ||
در جوامعی که مردها بهدلیل توانمندی جسمی و | در جوامعی که مردها بهدلیل توانمندی جسمی و خشونت روحی به تضعیف زن میپردازند، بهمرور فرهنگ مردسالار نیز ساخت مییابد، استضعاف زنان تبدیل بهرویه رفتاری شده و زنان در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تضعیف میشوند. در تمدن مدرن، استضعاف زنان پیچیدهتر شده و آنها به نیروی کار ارزان و ابزاری برای کامجویی مردان تبدیل میشوند. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
استضعاف بهمعنای طلب ناتوانی برای گروهی از مردم از سوی گروه مستکبر است.<ref>مصطفوى، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، 1360ش، ذیل واژه ضعف.</ref> استضعاف به جسمی و فکری تقسیم میشود. ولی آنچه برای مستکبران مهم است استضعاف فکری بهمنظور استثمار و بهرهكشى از دسترنج دیگری است.<ref> [https://kayhan.ir/fa/news/271018/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%80%D9%80%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D9%80%D9%80%D8%B1%D8%A2%D9%86 خوشرو، «استضعاف و مستضعف از نــگاه قــرآن»، خبرگزاری کیهان.] </ref> استضعاف دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=44276 هدایتی، «معنای حقیقی «مستضعفین» از منظر قرآن چیست؟»، وبسایت آیتالله خامنهای.]</ref> استضعاف گاهی آشکار و زمانی پنهانی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3301/9428/113310/%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D8%A7%D9%81_%D9%88_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8% بهروز لک، «ابعاد جامعه شناختی استضعاف و اینده مستضعفان در قرآن کریم»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> معیار کلی استضعاف، ناتوانشدن در رفع مانع و ناآگاهي از راه نجات است.<ref>جوادی آملی، تسنيم، 1389ش، ج20، ص234.</ref> استضعاف زنان، ناتوانساختن زنان از درک و استحقاق حقوقشان است که عمدتا ناشی از جایگاه برتر مردان در ساختار اجتماعی است و مبتنی بر آن، مردان علیه زنان استکبار ورزیده و اعمال قدرت میکنند.<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_21102.html قلی پور و دیگران، «زنان و بازتولید پدرسالاری (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)»، 1393ش.]</ref> | استضعاف بهمعنای طلب ناتوانی برای گروهی از مردم از سوی گروه مستکبر است.<ref>مصطفوى، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، 1360ش، ذیل واژه ضعف.</ref> استضعاف به جسمی و فکری تقسیم میشود. ولی آنچه برای مستکبران مهم است استضعاف فکری بهمنظور استثمار و بهرهكشى از دسترنج دیگری است.<ref> [https://kayhan.ir/fa/news/271018/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%80%D9%80%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D9%80%D9%80%D8%B1%D8%A2%D9%86 خوشرو، «استضعاف و مستضعف از نــگاه قــرآن»، خبرگزاری کیهان.] </ref> استضعاف دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=44276 هدایتی، «معنای حقیقی «مستضعفین» از منظر قرآن چیست؟»، وبسایت آیتالله خامنهای.]</ref> استضعاف گاهی آشکار و زمانی پنهانی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3301/9428/113310/%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D8%A7%D9%81_%D9%88_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8% بهروز لک، «ابعاد جامعه شناختی استضعاف و اینده مستضعفان در قرآن کریم»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> معیار کلی استضعاف، ناتوانشدن در رفع مانع و ناآگاهي از راه نجات است.<ref>جوادی آملی، تسنيم، 1389ش، ج20، ص234.</ref> استضعاف زنان، ناتوانساختن زنان از درک و استحقاق حقوقشان است که عمدتا ناشی از جایگاه برتر مردان در ساختار اجتماعی است و مبتنی بر آن، مردان علیه زنان استکبار ورزیده و اعمال قدرت میکنند.<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_21102.html قلی پور و دیگران، «زنان و بازتولید پدرسالاری (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)»، 1393ش.]</ref> | ||
==تاریخ استضعاف زنان== | ==تاریخ استضعاف زنان== | ||
تاریخ جوامع گوناگون شاهد رویکردهایی است که هدف آنها، | تاریخ جوامع گوناگون شاهد رویکردهایی است که هدف آنها، استضعاف زنان بوده است. از دیدگاه مفسران قرآن، فرعون در یک دورۀ زمانی، با هدف تضعیف بنیاسرائیل، پسرانشان را نابود کرده، زنان و دختران آنها را به خدمت میگرفت.<ref>مکارم شیرازی، تفسير نمونه، 1374ش، ج16، ص14-13.</ref> | ||
عربها در [[زن در عصر جاهلیت|عصر جاهلیت]] تنها وظیفه زن را خدمت به مرد و بهدنیا آوردن فرزند پسر برای شوهر میدانستند. در ژاپن قدیم، زنان و دختران را برای بردگی یا روسپیگری میفروختند. در چین، آفریقا و یونان قدیم نیز زنان مانند حیوانات فروخته میشدند. در دنیای مدرن نیز زنان به شیوههای گوناگون | عربها در [[زن در عصر جاهلیت|عصر جاهلیت]] تنها وظیفه زن را خدمت به مرد و بهدنیا آوردن فرزند پسر برای شوهر میدانستند. در ژاپن قدیم، زنان و دختران را برای بردگی یا روسپیگری میفروختند. در چین، آفریقا و یونان قدیم نیز زنان مانند حیوانات فروخته میشدند. در دنیای مدرن نیز زنان به شیوههای گوناگون برای خدمت به مردان استخدام میشوند.<ref> [http://ensani.ir/file/download/article/20120325204804-1123-9.pdf محمدپور، «زن در میان دو جاهلیت»، 1385ش، ص54-53.]</ref> | ||
==دیدگاههای نظری== | ==دیدگاههای نظری== | ||
===نظام مردسالار=== | ===نظام مردسالار=== | ||
| خط ۵۳: | خط ۸۳: | ||
*هدی، محبوبه سادات، کرمی قهی،محمدتقی و میرزایی، خلیل، «راهبردهای زنان در مواجهه با نابرابریها، تبعیضها و خشونتها: امکانها و محدویتها»، در فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی، دوره یازدهم، شماره1، تابستان 1401ش. | *هدی، محبوبه سادات، کرمی قهی،محمدتقی و میرزایی، خلیل، «راهبردهای زنان در مواجهه با نابرابریها، تبعیضها و خشونتها: امکانها و محدویتها»، در فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی، دوره یازدهم، شماره1، تابستان 1401ش. | ||
*همدانیان، فاطمه، شاکری گلپایگانی، طوبی، فرجیها، محمد و بهار، مهری، «بررسی موانع فرهنگی دسترسی زنان به عدالت خانوادگی»، در فصلنامة مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی، دوره هفتم، شماره 4، بهار 1398ش. | *همدانیان، فاطمه، شاکری گلپایگانی، طوبی، فرجیها، محمد و بهار، مهری، «بررسی موانع فرهنگی دسترسی زنان به عدالت خانوادگی»، در فصلنامة مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی، دوره هفتم، شماره 4، بهار 1398ش. | ||
