تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-مراسم تشییع پیکر '''اکبر هاشمی رفسنجانی'''، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس‌جمهور پیشین ایران، در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۵ در تهران برگزار شد. این مراسم با حضور گسترده و میلیونی اقشار مختلف مردم، مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری و نمایندگان کشورهای خارجی از مقابل دانشگاه تهران آغاز گردید و پیکر وی پس از اقامه نماز، به سمت آرامگاه سید روح‌الله خمینی تشییع و در داخل ضریح به خاک سپرده شد. گستردگی حضور جمعیت در این مراسم به حدی بود که استاندار وقت تهران جمعیت شرکت‌کننده در آن را حدود ۲٫۵ میلیون نفر برآورد کرد و این رویداد به عنوان یکی از بزرگترین مراسم‌های تشییع تاریخ جمهوری اسلامی ایران ثبت گردید.
+{{جعبه اطلاعات مفهوم
+| تصویر             =  تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی.jpg
+| زیرنویس تصویر     =  اقامه نماز میت بر پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی توسط [[سید علی خامنه‌ای]]
+| image_alt         =اقامه نماز میت بر پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی توسط سید علی خامنه‌ای
+| فایل پادکست       =
+| حجم فایلپادکست    =
+| تاریخ پادکست      =
+| زیرنویس عنوان     =
-== اقامه نماز و وداع ==
+| عنوان اصلی        =
-نماز میت بر پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در ساعت ۱۰ صبح به امامت سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در دانشگاه تهران اقامه شد و با حواشی و تغییراتی در عبارات مستحب همراه بود. رهبر جمهوری اسلامی در این نماز، عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکرد و به جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار تکرار نمود و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین واحشره مع المُنفِقین في سبیلک» را خواند.<ref>{{پک|مهر|۱۳۹۵|ک=«متن نمازی که رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله هاشمی اقامه کردند/فیلم»}}</ref> در واکنش به این موضوع، اساتید حوزه علمیه از جمله محسن غرویان، سید محمد سجادی و رحمت‌الله عابدی اعلام کردند که این عبارات جزء مستحبات نماز میت هستند و قرائت نکردن آن‌ها خللی به واجبات نماز وارد نمی‌کند و رهبر انقلاب تمام واجبات نماز را ادا کرده‌اند.<ref>{{پک|عصر ایران|۱۳۹۵|ک=«توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی»}}</ref> در پایان اقامه نماز، سید علی خامنه‌ای لحظاتی در کنار تابوت زانو زد و با چشمانی اشک‌بار با دوست و هم‌رزم دیرین خود وداع کرد که این صحنه احساسی، سکوت سنگینی را بر جمعیت حاکم نمود.<ref>{{پک|دانشگاه آزاد|۱۳۹۵|ک=«گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود»}}</ref>
+| عنوان انگلیسی     =
+| عنوان عربی        =
+| عنوان علمی        =
+| شاخه علمی         =
+| نوع مفهوم         =
+| معنای اصطلاحی      =
+| حوزه کاربرد       =
+| گستره جغرافیایی   =
+| منشأ تاریخی       =
-== حضور مقامات و شخصیت‌ها ==
+| نخستین کاربرد     =
-این مراسم شاهد حضور گسترده شخصیت‌های سیاسی از جناح‌های مختلف بود. مقاماتی نظیر حسن روحانی، علی لاریجانی، صادق آملی لاریجانی، محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، علی‌اکبر ناطق نوری و سید حسن خمینی در این مراسم حضور داشتند. از مقامات خارجی نیز عمار حکیم، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق، در صفوف تشییع‌کنندگان حاضر بود.<ref>{{پک|ایسکانیوز|۱۳۹۵|ک=«لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت»}}</ref> قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه نیز در این مراسم حضور یافت و با استقبال پرشور مردم مواجه شد.<ref>{{پک|دانشگاه آزاد|۱۳۹۵|ک=«گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود»}}</ref> با این وجود، حضور نیافتن سید محمد خاتمی در این مراسم خبرساز شد؛ گزارش‌ها حاکی از آن بود که نیروهای امنیتی مانع از حضور وی در مراسم تشییع شده بودند.<ref>{{پک|صدای آمریکا|۱۳۹۵|ک=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم»}}</ref>
+| ریشه واژه         =
+| مرتبط با          =
+| اهمیت             =
+| مبدع              =
+| مروج              =
+| مقدس برای         =
+| مورد احترام       =
+| آثار مرتبط        =
+}}
+'''تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی؛''' مراسم تشییع پیکر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهارمین رئیس‌جمهور ایران.
-== حاشیه‌ها و شعارهای مردمی ==
+تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی مراسمی بود که در سه‌شنبه [[۲۱ دی]] ۱۳۹۵ش در [[تهران]] برگزار شد. این مراسم با حضور صدهاهزار نفر از اقشار مختلف مردم، مقامات عالی‌رتبه کشوری و لشکری و چهره‌های سیاسی از جریان‌های گوناگون به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] تبدیل گردید. مراسم از دانشگاه تهران آغاز شد و پس از اقامه [[نماز میت]] به امامت [[سید علی خامنه‌ای]]، پیکر وی در خیابان‌های مرکزی تهران تشییع و سپس به [[مرقد امام خمینی|حرم سید روح‌الله خمینی]] برای [[خاک‌سپاری]] منتقل شد. این رویداد، بازتاب‌ گستردۀ داخلی و بین‌المللی یافت و با حاشیه‌هایی نظیر تقابل شعارها و تنوع شرکت‌کنندگان به ثبت رسید.
-به دلیل ازدحام بی‌سابقه جمعیت در خیابان انقلاب و خیابان‌های منتهی به دانشگاه تهران، حرکت خودروی حامل تابوت به کندی انجام شد و در برخی نقاط نرده‌های وسط خیابان به دلیل فشار جمعیت شکست.<ref>{{پک|کبنانیوز|۱۳۹۵|ک=«حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی»»}}</ref> در این زمان خطوط تلفن همراه در محدوده مرکزی تهران با اختلال مواجه شد که کار اطلاع‌رسانی را برای خبرنگاران دشوار کرد. در جریان تشییع، علاوه بر شعارهای معمول مذهبی، هواداران جنبش سبز شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی و همچنین درخواست رفع حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی سر دادند. شعارهایی نظیر «وصیت هاشمی، حمایت از خاتمی»، «پیام ما روشنه، حصر باید بشکنه» و «سلام بر هاشمی، درود بر خاتمی» در خیابان‌ها طنین‌انداز شد. در مقابل، خودروهای مجهز به بلندگو که متعلق به نهادهای خاص بودند، سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای معترضان را پوشش دهند. شبکه‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز با استفاده از کادرهای بسته و قرار دادن موسیقی عزا بر روی تصاویر، از بازتاب صدای واقعی جمعیت در خیابان‌ها خودداری کردند که با انتقاداتی روبه‌رو شد.<ref>{{پک|جمهوری|۱۳۹۵|ک=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی»}}</ref>
-== خاکسپاری و پیامدها ==
+== اقامه نماز ==
-پیکر هاشمی رفسنجانی پس از تشییع در خیابان انقلاب، به حرم سید روح‌الله خمینی در جنوب تهران منتقل شد و در داخل ضریح و در جوار بنیان‌گذار جمهوری اسلامی به خاک سپرده شد.<ref>{{پک|ایسکانیوز|۱۳۹۵|ک=«لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت»}}</ref> دفتر وی با انتشار بیانیه‌ای از حضور پرشور اقلیت‌های دینی، شیعه و سنی و گروه‌های مختلف مردم قدردانی کرد و این حضور را نشان‌دهنده محبوبیت قلبی او و پیام‌آور همدلی دانست.<ref>{{پک|خبرآنلاین|۱۳۹۵|ک=«تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران»}}</ref>
+{{اصلی|2=نماز میت}}
+مراسم وداع و [[تشییع جنازه|تشییع پیکر]] از ساعت ۸:۳۰ صبح سه‌شنبه [[۲۱ دی]] با انتقال پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی به دانشگاه تهران آغاز شد.<ref>{{پک/بن|کبنانیوز|ف=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاویر بزرگ|ک=کبنانیوز}}</ref> رأس ساعت ۱۰ صبح، [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، با حضور در دانشگاه تهران [[نماز میت]] را اقامه کرد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> در این مراسم [[حسن روحانی]]، [[علی لاریجانی]] و [[صادق آملی لاریجانی]] به‌عنوان رؤسای قوای سه گانه، اعضای [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]، نمایندگان [[مجلس خبرگان رهبری]] و [[مجلس شورای اسلامی]]، فرماندهان نیروهای نظامی و انتظامی و فرزندان هاشمی رفسنجانی در صفوف نخست و پشت سر سید علی خامنه‌ای ایستادند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
-== بازتاب در رسانه‌های بین‌المللی ==
+اقامه نماز با ویژگی‌هایی در عبارات مستحبی همراه بود که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. در این نماز، رهبر جمهوری اسلامی ایران عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکرد و به‌جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین و احشره مع المُنفِقین فی سبیلک» را خواند.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه دربارهٔ نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> برخی از استادان [[حوزه علمیه قم]] مانند محسن غرویان و رحمت‌الله عابدی در واکنش به حواشی ایجاد شده تأکید کردند که رهبر انقلاب تمام واجبات [[نماز میت]] را به‌جای آورده و دعای مذکور تنها جزء مستحبات بوده است.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه دربارهٔ نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> با پایان یافتن نماز، سید علی خامنه‌ای لحظاتی را در کنار تابوت زانو زد و با پیکر هاشمی وداع کرد.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
-مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی بازتاب بسیار گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت و شبکه‌هایی نظیر الجزیره، المیادین، بی‌بی‌سی، فرانس ۲۴ و یورونیوز آن را به صورت زنده یا در قالب گزارش‌های ویژه پوشش دادند.<ref>{{پک|دیده بان ایران|۱۳۹۵|ک=«بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند»}}</ref> خبرگزاری‌های مطرح مانند آسوشیتدپرس، رویترز و خبرگزاری فرانسه در گزارش‌های خود به حضور ده‌ها هزار نفری مردم و نمایش وحدت در عین وجود اختلافات سیاسی اشاره کردند. بی‌بی‌سی نیز این مراسم را بزرگترین مراسم تشییع در نوع خود پس از ارتحال بنیان‌گذار جمهوری اسلامی توصیف کرد.<ref>{{پک|فرادید|۱۳۹۵|ک=«بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی»}}</ref> روزنامه الاخبار لبنان نیز در گزارشی با پوشش این رویداد، به جمله معروف بنیان‌گذار جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه «هاشمی زنده است تا نهضت زنده است» استناد نمود.<ref>{{پک|تسنیم|۱۳۹۵|ک=«الاخبار: امروز ایران پیکر هاشمی رفسنجانی را تشییع کرد»}}</ref>
+== حضور مردم ==
+<gallery>
+پرونده:تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی۱.jpg|جایگزین=طرفداران جنبش سبز در تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی مقابل تئاتر شهر|حضور طرفداران جنبش سبز در تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی در مقابل تئاتر شهر
+پرونده:تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی۲.jpg|جایگزین=شکسته شدن نرده‌های وسط خیابان براثر ازدحام تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی|شکسته شدن نرده‌های وسط خیابان براثر ازدحام
+پرونده:تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی۳.jpg|جایگزین=قاسم سلیمانی در حال تسلیت گفتن به همسر هاشمی رفسنجانی|قاسم سلیمانی در حال تسلیت گفتن به عفت مرعشی همسر هاشمی رفسنجانی در منزل وی
+پرونده:تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی۴.jpg|حضور مردم در تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی
+</gallery>پس از اقامه نماز، تمام درهای دانشگاه در خیابان‌های اطراف بازگشایی شد و پیکر هاشمی رفسنجانی بر روی سقف یک کامیون در میان جمعیت تشییع شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> انبوه جمعیت در خیابان انقلاب تا تقاطع حافظ باعث شد خودروی حامل پیکر به کندی حرکت کند. همچنین بر اثر ازدحام، نرده‌های وسط خیابان و برخی داربست‌ها شکسته شد. در این مراسم اقشار مختلف مردم، روحانیون و دانشگاهیان با گرایش‌های مختلف سیاسی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان۲|ف=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>
+تخمین میزان دقیق جمعیت حاضر در مراسم تشییع پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی، به دلیل گستردگی حضور طیف‌های مختلف مردم، با گمانه‌زنی‌ها و اختلاف‌نظرهایی در رسانه‌ها همراه بوده است. آمارهای غیررسمی و برخی رسانه‌ها، جمعیت شرکت‌کننده در این مراسم را بین دو تا سه میلیون نفر اعلام کردند.<ref>{{پک/بن|دنیای‌اقتصاد|ف=حضور ۳/۵ میلیون نفری در مراسم تشییع آیت الله هاشمی|ک=دنیای اقتصاد}}</ref> در مقابل، برخی بررسی‌های تحلیلی و مستقل با محاسبه دقیق مساحت مسیرهای تشییع، این رقم را در بازه‌ای واقع‌بینانه‌تر، ۳۰۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|انصاف‌نیوز|ف=جمعیت مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی چقدر بود؟|ک=پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز}}</ref>
+در کنار شعارهای رسمی، گروه‌های مختلف مردم شعارهای متفاوتی سر دادند که بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های مختلف سیاسی بود. دست‌نوشته‌هایی با مضامین «هاشمی زنده است چون نهضت زنده است» و «ایران در سوگ [[امیرکبیر]] زمان» در دست بخش‌هایی از مردم دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> همچنین گروهی از هواداران [[جنبش سبز ایران|جنبش سبز]] با دادن شعارهایی در حمایت از [[سید محمد خاتمی]]، [[میرحسین موسوی]] و [[مهدی کروبی]]، خواهان رفع حصر آنها شدند.<ref>{{پک/بن|صدای‌آمریکا|ف=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|ک=صدای آمریکا}}</ref> در مقابل، خودروهای بلندگودار مستقر در مسیر سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای این گروه‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند که این موضوع به تقابل شعارها میان بخشی از مردم و بلندگوها در برخی مناطق مانند خیابان قدس منجر شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که سیمای جمهوری اسلامی ایران برای پوشش ندادن صدای این شعارها، از موسیقی عزا بر روی تصاویر زنده استفاده می‌کرد و خطوط تلفن همراه نیز در محدودۀ خیابان انقلاب دچار اختلال شد که ارسال اخبار را با مشکل مواجه کرد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ف=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|ک=جمهوری}}</ref>
+[[قاسم سلیمانی]]، فرمانده [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، با حضور در منزل هاشمی رفسنجانی درگذشت وی را به خانواده‌اش تسلیت گفت و در حاشیه مراسم [[تشییع جنازه]]، او را شخصیتی استکبارستیز و صهیونیسم‌ستیز توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|رسا|ف=حاج قاسم سلیمانی دربارهٔ آیت الله رفسنجانی چه گفت|ک=خبرگزاری رسا}}</ref> دفتر وی نیز با انتشار بیانیه‌ای، از حضور مردم ایران تشکر و قدردانی کرد.<ref>{{پک/بن|خبرآنلاین|ف=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|ک=خبرآنلاین}}</ref>
+== خاک‌سپاری ==
+{{اصلی|خاک‌سپاری}}
+پس از [[تشییع]] در خیابان‌های مرکزی [[تهران]]، پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در میان بدرقه مردم به [[مرقد امام خمینی]] در جنوب تهران منتقل شد. مراسم رسمی [[خاک‌سپاری|تدفین]] در صحن حرم با حضور مقاماتی نظیر [[علی لاریجانی]]، [[محمدجواد ظریف]]، [[محمدرضا عارف]]، [[سید محمود علوی]]، [[سید حسن خمینی]] و عمار حکیم برگزار شد. پیکر وی در داخل ضریح و در کنار قبر [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]] به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|آناتولی|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|ک=خبرگزاری آناتولی}}</ref>
+== بازتاب‌های جهانی ==
+[[پرونده:تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی۵.jpg|جایگزین=پخش مراسم تشییع اکبر هاشمی از شبکه یورونیوز|بندانگشتی|250x250پیکسل|پخش مراسم تشییع اکبر هاشمی از شبکه یورونیوز]]
+[[تشییع]] پیکر هاشمی رفسنجانی پس از [[تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی]]، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته است.<ref>{{پک/بن|جام‌جم|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه‌های جهان|ک=جام جم آنلاین}}</ref> خبرگزاری‌های رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه این رویداد را به‌طور ویژه پوشش دادند؛ خبرگزاری فرانسه با اشاره به حضور ده‌ها هزار نفری مردم، از برافراشته شدن پرچم‌های سیاه در سطح تهران خبر داد و رویترز نیز این حضور را نشان‌دهنده وحدت جامعه ایران در تکریم هاشمی دانست و به پیام رهبر ایران که بر دوستی ۶۰ ساله با وجود اختلاف‌نظرها تأکید داشت، اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|فرادید|ف=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|ک=فرادید}}</ref> شبکه‌های تلویزیونی ازجمله بی‌بی‌سی، الجزیره، فرانس ۲۴، یورونیوز و المیادین نیز بخش‌هایی از این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند.<ref>{{پک/بن|دیده‌بان|ف=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه‌های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|ک=پایگاه خبری و تحلیلی دیده‌بان ایران}}</ref>
 == پانویس ==
@@ خط ۲۰: / خط ۶۵: @@
 == منابع ==
-* {{یادکرد وب |شناسه=مهر |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«متن نمازی که رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله هاشمی اقامه کردند/فیلم» |ناشر=خبرگزاری مهر |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/3873495 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+{{آغاز منابع}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=عصر ایران |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی» |ناشر=عصر ایران |نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/516959 |تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|فرادید}}|عنوان=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|وبگاه=فرادید|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://faradeed.ir/بخش-سیاست-102/32151-بازتاب-تشییع-آیت-الله-هاشمی-در}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=دانشگاه آزاد |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود» |ناشر=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان |نشانی=https://kerman.iau.ir/art/fa/news/1362 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|دیده‌بان}}|عنوان=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه‌های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|وبگاه=پایگاه خبری و تحلیلی دیده‌بان ایران|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.didbaniran.ir/بخش-سیاسی-3/11301-بازتاب-گسترده-تشییع-پیکر-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-در-رسانه-های-خارجی-خبرگزاری-فرانسه-ده-ها-هزار-نفردر-این-مراسم-شرکت-کردند}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=ایسکانیوز |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت» |ناشر=ایسکانیوز |نشانی=https://www.iscanews.ir/news/720755 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جام‌جم}}|عنوان=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه‌های جهان|وبگاه=جام جم آنلاین|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://jamejamonline.ir/fa/news/988520/}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=صدای آمریکا |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم» |ناشر=صدای آمریکا |نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-government-hashemi-death/3670132.html |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|خبرآنلاین}}|عنوان=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=22 دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/622277/تشکر-دفتر-رئیس-فقید-مجمع-تشخیص-مصلحت-نظام-از-مردم-ایران}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=کبنانیوز |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی»» |ناشر=کبنانیوز |نشانی=https://www.kebnanews.ir/gallery/221979/2 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|عصرایران}}|عنوان=توضیحات استاد حوزه دربارهٔ نماز رهبری بر پیکر هاشمی|وبگاه=عصر ایران|تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/516959/توضیحات-استاد-حوزه-درباره-نماز-رهبری-بر-پیکر-هاشمی}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=جمهوری |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی» |ناشر=جمهوری |نشانی=http://jomhouri.com/jomhouri/archives/23840 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|انصاف‌نیوز}}|عنوان=جمعیت مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی چقدر بود؟|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز|تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://ensafnews.com/49548/جمعیت-مراسم-تشییع-هاشمی-رفسنجانی-چقدر/}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=خبرآنلاین |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران» |ناشر=خبرآنلاین |نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2241174 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|رسا}}|عنوان=حاج قاسم سلیمانی دربارهٔ آیت الله رفسنجانی چه گفت|وبگاه=خبرگزاری رسا|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/473176/}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=دیده بان ایران |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند» |ناشر=دیده بان ایران |نشانی=https://www.didbaniran.ir/fa/tiny/news-1002 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|کبنانیوز}}|عنوان=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی - تصاویر بزرگ|وبگاه=کبنانیوز|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.kebnanews.ir/gallery/221979/2/حاشیه-ها-تصاویر-فیلم-تشییع-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=فرادید |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی» |ناشر=فرادید |نشانی=https://faradeed.ir/fa/news/32151 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|دنیای‌اقتصاد}}|عنوان=حضور ۳/۵ میلیون نفری در مراسم تشییع آیت الله هاشمی|وبگاه=دنیای اقتصاد|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3156560-حضور-میلیون-نفری-در-مراسم-تشییع-آیت-الله-هاشمی}}
-* {{یادکرد وب |شناسه=تسنیم |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=«الاخبار: امروز ایران پیکر هاشمی رفسنجانی را تشییع کرد» |ناشر=خبرگزاری تسنیم |نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1395/10/21/1293119 |تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ تیر ۱۴۰۵}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|صدای‌آمریکا}}|عنوان=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-government-hashemi-death/3670132.html}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|آزادکرمان}}|عنوان=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|وبگاه=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://kerman.iau.ir/hiat/fa/news/11498/گزارش-مراسم-تشییع-پیکر-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-چشمان-اشکبار-مردم-در-بدرقه-آیت-الله-وداع-رهبر-انقلاب-با-همرزم-و-همگام-دیرین-خود}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایسکانیوز}}|عنوان=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|وبگاه=ایسکانیوز|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.iscanews.ir/news/720755/لحظه-به-لحظه-با-مراسم-تشییع-پیکر-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-پیکر}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|آناتولی}}|عنوان=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|وبگاه=خبرگزاری آناتولی|تاریخ=10 ژانویه 2017|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.aa.com.tr/fa/ایران/لحظه-به-لحظه-با-مراسم-تشییع-جنازه-هاشمی-رفسنجانی/723777}}
+* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جمهوری}}|عنوان=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|وبگاه=جمهوری|تاریخ=10 ژانویه 2017|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=http://jomhouri.com/jomhouri/archives/23840}}
+{{پایان منابع}}