تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''مراسم تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی؛''' مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهارمین رئیس‌جمهور ایران  

== مراسم اقامه نماز ==

مراسم وداع و تشییع از ساعت ۸:۳۰ صبح روز سه‌شنبه ۲۱ دی با انتقال پیکر هاشمی رفسنجانی به دانشگاه تهران آغاز شد.<ref>{{پک/بن|کبنانیوز|ف=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاوير بزرگ|ک=کبنانیوز}}</ref> رأس ساعت ۱۰ صبح، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با حضور در دانشگاه تهران نماز میت را بر پیکر وی اقامه کرد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> در این مراسم رؤسای قوای سه‌گانه از جمله حسن روحانی، علی لاریجانی و صادق آملی لاریجانی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، نمایندگان مجلس خبرگان و شورای اسلامی، فرماندهان نظامی و فرزندان هاشمی رفسنجانی در صفوف نخست و پشت سر رهبر انقلاب ایستادند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>

اقامه نماز با تغییراتی در عبارات مستحبی همراه بود که مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. در این نماز، رهبر انقلاب عبارت مستحب «اللّٰهُمَّ اِنّا لٰا نَعْلَمُ مِنْهُ الّا خَیْراً وَ انْتَ اعْلَمُ بِهِ مِنّا» را قرائت نکردند و به‌جای آن عبارت «اللهم عفوک عفوک عفوک» را سه بار و سپس دعای «اللهم احشره مع المجاهدین و احشره مع المُنفِقین في سبیلک» را خواندند.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> برخی از استادان حوزه علمیه قم مانند محسن غرویان و رحمت‌الله عابدی در واکنش به حواشی ایجاد شده تأکید کردند که رهبر انقلاب تمام واجبات نماز را به‌جای آوردند و دعای مذکور تنها جزء مستحبات بوده است.<ref>{{پک/بن|عصرایران|ف=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|ک=عصر ایران}}</ref> با پایان یافتن نماز، آیت‌الله خامنه‌ای لحظاتی را در کنار تابوت زانو زدند و با دوست و همرزم دیرین خود وداع کردند.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان|ف=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>

== تشییع و حضور گسترده مردم ==

پس از اقامه نماز، تمام درهای دانشگاه در خیابان‌های اطراف بازگشایی شد و پیکر هاشمی رفسنجانی بر روی سقف یک کامیون در میان انبوه جمعیت تشییع شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> جمعیت حاضر در خیابان انقلاب تا تقاطع حافظ به حدی چشمگیر بود که حرکت خودروی حامل پیکر به کندی صورت می‌گرفت و بر اثر ازدحام، نرده‌های وسط خیابان و برخی داربست‌ها شکسته شد. حضور قشرها و گرایش‌های گوناگون مردم از روحانی و دانشگاهی تا اصول‌گرا و اصلاح‌طلب در این مراسم بسیار چشمگیر بود و رنگ و بویی ملی به این وداع تاریخی بخشید.<ref>{{پک/بن|آزادکرمان۲|ف=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|ک=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان}}</ref>

در کنار شعارهای رسمی، گروه‌های مختلف مردم شعارهای متفاوتی سر دادند که بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های مختلف سیاسی بود. دست‌نوشته‌هایی با مضامین «هاشمی زنده است چون نهضت زنده است» و «ایران در سوگ امیرکبیر زمان» در دست بخش‌هایی از مردم دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|ایسکانیوز|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|ک=ایسکانیوز}}</ref> همچنین گروهی از هواداران جنبش سبز به دادن شعارهایی در حمایت از سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی پرداختند و خواهان رفع حصر شدند.<ref>{{پک/بن|صدای‌آمریکا|ف=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|ک=صدای آمریکا}}</ref> در مقابل، خودروهای بلندگودار مستقر در مسیر سعی داشتند با پخش مداحی و شعارهای رسمی، صدای این گروه‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند که این موضوع به تقابل شعارها میان مردم و بلندگوها در برخی مناطق مانند خیابان قدس منجر شد. در همین حین، گزارش‌ها حاکی از آن بود که تلویزیون دولتی ایران برای پوشش ندادن صدای این شعارها، از موسیقی عزا بر روی تصاویر زنده استفاده می‌کرد و خطوط تلفن همراه نیز در محدوده خیابان انقلاب دچار اختلال شد که ارسال اخبار را با مشکل مواجه کرد.<ref>{{پک/بن|جمهوری|ف=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|ک=جمهوری}}</ref>

== خاکسپاری ==

پس از تشییع در خیابان‌های مرکزی تهران، پیکر اکبر هاشمی رفسنجانی در میان بدرقه انبوه مردم به آرامگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی در جنوب تهران منتقل شد. مراسم رسمی تدفین در صحن حرم مطهر با حضور مقاماتی نظیر علی لاریجانی، محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، سید محمود علوی، سید حسن خمینی و عمار حکیم برگزار شد. پیکر وی در داخل ضریح و در کنار مقبره روح‌الله خمینی به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|آناتولی|ف=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|ک=خبرگزاری آناتولی}}</ref>  

مراسم تشییع هاشمی رفسنجانی که به عنوان بزرگ‌ترین مراسم ترحیم در ایران پس از درگذشت روح‌الله خمینی شناخته می‌شود، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.<ref>{{پک/بن|جام‌جم|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های جهان|ک=جام جم آنلاین}}</ref> خبرگزاری‌های رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه این رویداد را به‌طور ویژه پوشش دادند؛ خبرگزاری فرانسه با اشاره به حضور ده‌ها هزار نفری مردم، از برافراشته شدن پرچم‌های سیاه در سطح شهر تهران خبر داد و رویترز نیز این حضور را نشان‌دهنده وحدت جامعه ایران در تکریم هاشمی دانست و به پیام رهبر ایران که بر دوستی ۶۰ ساله با وجود اختلاف‌نظرها تأکید داشت، اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|فرادید|ف=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|ک=فرادید}}</ref> شبکه‌های تلویزیونی از جمله بی‌بی‌سی، الجزیره، فرانس ۲۴، یورونیوز و المیادین نیز بخش‌هایی از این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند.<ref>{{پک/بن|دیده‌بان|ف=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|ک=پایگاه خبری و تحلیلی دیده بان ایران}}</ref>

 

همچنین قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، با حضور در بیت هاشمی رفسنجانی ضایعه درگذشت وی را به خانواده‌اش تسلیت گفت و در حاشیه مراسم تشییع، او را شخصیتی استکبارستیز و صهیونیسم‌ستیز توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|رسا|ف=حاج قاسم سلیمانی درباره آیت الله رفسنجانی چه گفت|ک=خبرگزاری رسا}}</ref> دفتر وی نیز با انتشار بیانیه‌ای، از حضور معنادار و باشکوه مردم ایران تشکر و قدردانی کرد.<ref>{{پک/بن|خبرآنلاین|ف=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|ک=خبرآنلاین}}</ref>

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|کبنانیوز}}|عنوان=حاشیه‌ها و تصاویر و فیلم تشییع آیت‌الله «هاشمی‌رفسنجانی» - تصاوير بزرگ|وبگاه=کبنانیوز|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.kebnanews.ir/gallery/221979/2/%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایسکانیوز}}|عنوان=لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ پیکر مطهر آیت الله هاشمی رفسنجانی در کنار امام راحل آرام گرفت|وبگاه=ایسکانیوز|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.iscanews.ir/news/720755/%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|آزادکرمان}}|عنوان=گزارش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی- چشمان اشکبار مردم در بدرقه آیت‌الله- وداع رهبر انقلاب با همرزم و همگام دیرین خود|وبگاه=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://kerman.iau.ir/hiat/fa/news/11498/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%85-%D9%88-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|عصرایران}}|عنوان=توضیحات استاد حوزه درباره نماز رهبری بر پیکر هاشمی|وبگاه=عصر ایران|تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/516959/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|آزادکرمان۲}}|عنوان=تشییعی از جنس هاشمی- حاشیه‌های بدرقه تاریخی آیت‌الله|وبگاه=دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://kerman.iau.ir/hiat/fa/news/11499/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|صدای‌آمریکا}}|عنوان=خاکسپاری هاشمی رفسنجانی؛ شعارهای حمایت از موسوی، کروبی و خاتمی در مراسم|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-government-hashemi-death/3670132.html}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جمهوری}}|عنوان=مراسم تشییع پیکر هاشمی رفسنجانی|وبگاه=جمهوری|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=http://jomhouri.com/jomhouri/archives/23840}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|آناتولی}}|عنوان=لحظه به لحظه با مراسم تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی|وبگاه=خبرگزاری آناتولی|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%AC%D9%86%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C/723777}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جام‌جم}}|عنوان=بازتاب گسترده مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های جهان|وبگاه=جام جم آنلاین|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://jamejamonline.ir/fa/news/988520/}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|فرادید}}|عنوان=بازتاب تشییع آیت الله هاشمی در رسانه‌های خارجی|وبگاه=فرادید|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://faradeed.ir/}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|دیده‌بان}}|عنوان=بازتاب گسترده تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی در رسانه های خارجی/ خبرگزاری فرانسه: ده‌ها هزار نفردر این مراسم شرکت کردند|وبگاه=پایگاه خبری و تحلیلی دیده بان ایران|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.didbaniran.ir/}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|رسا}}|عنوان=حاج قاسم سلیمانی درباره آیت الله رفسنجانی چه گفت|وبگاه=خبرگزاری رسا|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/473176/}}

* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|خبرآنلاین}}|عنوان=تشکر دفتر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از مردم ایران|وبگاه=خبرآنلاین|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/}}