پرش به محتوا

اعتیاد دختران: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «اعتیاد دختران؛» ایجاد کرد
 
ابرابزار
 
(۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
اعتیاد دختران؛
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =اعتیاد زنان.jpg
| زیرنویس تصویر    =طرح جمع‌آوری زنان معتاد متجاهر در شهر تهران
| image_alt        =زنان معتاد
| فایل پادکست      =اعتیاد دختران.ogg
| حجم فایلپادکست    =۳/۹۵
| تاریخ پادکست      =۰۷-۱۰-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        = اعتیاد دختران
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[سلامت عمومی]]{{سخ}}[[روان‌شناسی]]{{سخ}}[[علوم اجتماعی]]
| نوع مفهوم        = مسئله سلامت
| معنای اصطلاحی      = وابستگی روانی یا جسمی دختران به یک یا چند [[ماده مخدر]] که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر همراه است
| حوزه کاربرد      = پیشگیری{{سخ}}درمان{{سخ}}بازتوانی{{سخ}}سیاست‌گذاری سلامت
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[اعتیاد]]{{سخ}}[[مصرف مواد مخدر|مصرف مواد]]{{سخ}}[[سلامت روان]]{{سخ}}[[خشونت خانگی]]
| اهمیت            = پیامدهای گسترده جسمانی، روانی و اجتماعی و ضرورت طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی متناسب با نیازهای خاص دختران
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر.
 
اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزه‌ها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز می‌یابد. انگیزه‌های شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیب‌های شدید جسمانی، [[آسیب‌های روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش [[آسیب‌پذیری]] در برابر خشونت می‌شود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژی‌های پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایت‌گر متناسب با نیازهای خاص [[دختر|دختران]]، و برنامه‌های پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است.
 
== مفهوم‌شناسی اعتیاد دختران ==
اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با [[وسوسه]] شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص می‌شود.<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی حسین‌آبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.]</ref> این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی می‌شود، به‌طوری که قطع مصرف، علائم ترک را ایجاد می‌کند.<ref>شهیدی، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، ۱۳۷۵ش، ص۳۲.</ref> '''دختران معتاد''' به دخترانی اشاره دارد که به‌طور مداوم<ref>آقابخشی، اعتیاد و آسیب‌شناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیب‌های جامعه‌ای، ۱۳۸۸ش، ص۳.</ref> یک یا چند [[ماده مخدر]] را مصرف می‌کنند<ref>دانش، مجرم کیست، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۳.</ref> و در صورت قطع، با مشکلات جدی رفتاری و جسمانی روبرو می‌شوند.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/51255 قربانی و همکاران، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، ۱۳۹۴ش، ص۵۲.]</ref>
 
== روند جهانی اعتیاد دختران ==
بر اساس گزارش‌های [[سازمان جهانی بهداشت]]، [[مصرف دخانیات]] در [[زنان]] و دختران جوان روندی افزایشی داشته است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-زنان-226/902515-رشد-درصدی-اعتیاد-میان-دختران-تا-سال «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وب‌سایت شرق، ۱۴۰۲ش.]</ref> میانگین سن شروع اعتیاد در جهان حدود ۱۹ سال و نرخ شیوع آن در دختران حدود ۷٪ برآورد شده است.<ref>[https://37164343.khabarban.com/ «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایین‌تر از نرخ جهانی است»، وب‌سایت خبربان.]</ref>
 
=== وضعیت در ایران ===
نرخ شیوع اعتیاد در [[دانش‌آموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان]]‌ها در [[سال تحصیلی]] ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref> بر پایه آخرین شیوع‌شناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرف‌کننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل می‌دادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref>
 
== الگوهای مصرف ==
الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است:
* '''شروع مستقیم با مواد پرخطر''': برخلاف الگوی پلکانی رایج در مردان (شروع از [[سیگار]])، گاهی [[مصرف]] در دختران مستقیماً با مواد پرخطرتری مانند متامفتامین ([[شیشه (روان‌گردان)|شیشه]]) یا [[مشروبات الکلی]] آغاز می‌شود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_8621.html نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرف‌کننده مواد به‌واسطه سالن‌های زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.]</ref>
* '''انگیزه‌های متفاوت''': انگیزه‌های رایج شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، مقابله با [[اضطراب اجتماعی]] یا [[خوددرمانی]] برای [[دردهای عاطفی]]، [[افسردگی]] و [[تروما]] (ناشی از [[تجاوز]] یا [[خشونت خانگی]]) است.<ref>محمدی، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سبب‌شناسی و پیشگیری، ۱۳۸۷ش، ص۳۸.</ref>
* '''مواد پر مصرف''': [[مواد محرک]] (برای [[لاغری]] و انرژی)، [[مواد سستی‌زا]] (برای فرار از مشکلات)<ref>قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.</ref> و همچنین سوءمصرف [[داروهای آرام‌بخش]] و [[داروی مسکن|مسکن]]، به دلیل دسترسی آسان‌تر و پنهان‌کاری، در میان دختران شیوع بیشتری دارد.<ref>فرجاد، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۲.</ref>
 
== عوامل زمینه‌ساز ==
[[اعتیاد دختران]] محصول تعامل چندین عامل است:<ref>قادری و همکاران، سبب‌شناسی اعتیاد زنان، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۰؛ [https://etiadpajohi.ir/article-1-2590-fa.pdf سلیمانی و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، ۱۴۰۰ش، ص۷.]</ref>
 
=== عوامل فردی ===
* باورهای شناختی ناکارآمد مانند ناتوانی در تحمل پریشانی
* نگرش مثبت به مواد<ref>پوررضوی، «عوامل جرم‌شناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.</ref>
* اختلالات روان‌پزشکی همزمان مثل افسردگی، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD)
* [[عزت‌نفس]] پایین و ضعف در [[مهارت حل مسئله|مهارت‌های حل مسئله]]<ref>[http://dles.jrl.police.ir/article_12723.html قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.]</ref>
 
=== عوامل خانوادگی ===
* سابقه اعتیاد در [[خانواده]]: قوی‌ترین عامل خطرپذیر.
* سبک‌های [[فرزندپروری]] ناکارآمد ([[بی‌تفاوتی]]، [[سخت‌گیری افراطی]])
* کمبود [[حمایت عاطفی]] و [[طلاق والدین]].<ref>آبادینسکی، جامعه‌شناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.</ref>
* خشونت خانگی: تجربه [[کودک‌آزاری]] جسمی، جنسی یا عاطفی.<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، 1382ش، ص125 و 131-132.]</ref>
 
=== عوامل اجتماعی-فرهنگی ===
[[پرونده:اعتیاد زنان1.jpg|جایگزین=نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخم‌کاری|بندانگشتی|نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخم‌کاری]]
* [[بیکاری]]،<ref>کی‌نیا، مبانی جرم‌شناسی، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۸۳.</ref> [[فقر]] و [[بی‌عدالتی]]<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_23891.html علیوردی‌نیا و همکاران، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، 1386ش، ص91-93.]</ref>
* [[تبعیض جنسیتی]]
* دسترسی آسان به مواد<ref>محمدی‌اصل، اعتیاد زنان، 1397ش، ص58.</ref>
* فشار همسالان برای پذیرفته شدن در گروه<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.]</ref>
* عادی‌سازی مصرف مواد در برخی فضاها مثل [[مهمانی]]<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref>
* [[کودک‌همسری]] و [[ازدواج اجباری|ازدواج‌های اجباری]]
* تأثیر رسانه‌ها و ترویج [[سبک زندگی]] [[مصرف‌گرایی|مصرف‌گرا]]<ref>مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.</ref> یا عادی‌سازی مصرف در مهمانی‌ها<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref>
 
== پیامدها و عوارض ==
پیامدهای اعتیاد در دختران به‌دلیل تفاوت‌های فیزیولوژیک و نقش‌های اجتماعی، ابعاد پیچیده‌تری نسبت به مردان دارد.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10947.html یحیی‌زاده پیرسرائی و کیانی، «تجربه‌ها و پیامدهای اجتماعی مصرف مواد مخدر در زنان»، ۱۳۹۷ش، ص۴۳.]</ref>
 
=== پیامدهای فردی ===
* تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماری‌های قلبی]]، [[سرطان]]‌ها، [[بیماری‌های آمیزشی]] ([[ایدز]]، [[هپاتیت]]) و مشکلات [[باروری]] ([[سقط جنین|سقط]]، [[ناباروری]]، [[یائسگی زودرس]]).
* تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگ‌ومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمی‌روشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref>
 
=== پیامدهای خانوادگی و اجتماعی ===
در سطح خانوادگی، اعتیاد به‌عنوان مانعی در مسیر [[ازدواج]] و عامل طرد شدن [[دختران]] از سوی [[خانواده]] عمل می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91008/ قاسمی‌روشن، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، 1382ش، بی‌ص.]</ref> در سطح اجتماعی، [[داغ ننگ]] ناشی از [[اعتیاد زنان|اعتیاد در زنان]] عمیق‌تر بوده و مسیر بازگشت به زندگی عادی را دشوار می‌سازد. این مسئله ارتباط مستقیمی با افزایش آسیب‌هایی نظیر [[تن‌فروشی]]، تجربه [[تجاوز]] و [[بارداری ناخواسته|بارداری‌های ناخواسته]] دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/457767/بررسی-علل-گرایش-زنان-به-مواد-روان-گردان-در-شهرستان-مشگین-شهر-در-فاصله-زمانی-بین-1394-1399 رضایی و صمدی‌اندزقی، «بررسی علل گرایش زنان به مواد روان‌گردان در شهرستان مشگین‌شهر در فاصله زمانی بین 1399- 1394ش»، 1399ش، ص307؛] [https://www.sid.ir/paper/891440/fa ذوالفقاری، «زنان و تفاوت‌های جنسیتی و فرهنگی در اعتیاد به مواد مخدر و درمان آن»، 1396ش، ص6.]</ref>
 
== پیشگیری و درمان ==
[[پرونده:اعتیاد زنان2.jpg|جایگزین= کارگاه آموزشی آشنایی با راه‌های پیشگیری از اعتیاد |بندانگشتی|برگزاری کارگاه آموزشی آشنایی با راه‌های پیشگیری از اعتیاد در نگارخانه مدیریت فرهنگی اجتماعی شهرداری در ملارد]]
برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی می‌شوند:
* سطح عمومی: توانمندسازی دختران، تقویت [[مهارت‌های زندگی]]، ایجاد فضاهای امن [[ورزش|ورزشی]] و فرهنگی، مقابله با [[کلیشه‌های جنسیتی]].<ref>[https://etiadpajohi.ir/article-1-2421-fa.html نادری و همکاران، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بی‌خانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، ۱۴۰۰ش، ص۱۰۵]؛ گل‌محمدی خامنه، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، ۱۳۷۸ش، ص۱۹۹.</ref>
* سطح انتخابی (برای گروه‌های در معرض خطر): [[غربالگری]] و شناسایی زودهنگام در [[مدرسه|مدارس]]، ارائه [[مشاوره]] و آموزش مهارت‌هایی مانند «نه گفتن» و [[مدیریت هیجان]] به دخترانی که در معرض [[خشونت]] یا [[ترک تحصیل]] هستند.<ref>شریفی‌نیا، الگوهای روان‌درمانی یکپارچه، 1391ش، ص296؛ قنبرپور، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیط‌های جوان»، ۱۳۷۹ش، ص۱۶۹–۱۶۳.</ref>
* سطح قضایی: رویکردهای سلامت‌محور به جای مجازات‌محور برای مصرف‌کنندگان.<ref>اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.</ref>
 
=== درمان و بازتوانی ===
[[پرونده:اعتیاد زنان۳.jpg|جایگزین=مرکز ترک اعتیاد بانوان تهران|بندانگشتی|مرکز ترک اعتیاد بانوان بهبود گستران همگام در تهران]]
درمان موفق برای دختران نیازمند توجه به نیازهای خاص آنان است:
* محیط امن و حمایت‌گر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.</ref>
* تیم تخصصی چندرشته‌ای: حضور [[روان‌شناس]]، روان‌پزشک و [[مددکار اجتماعی]] آموزش‌دیده در حوزه اعتیاد زنان ضروری است.
* درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با [[اعتیاد]].
* برنامه‌های توانمندسازی: ارائه حرفه‌آموزی، آموزش‌های تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی [[هویت]] و [[عزت‌نفس]].
* حمایت‌های پس از ترخیص: ایجاد شبکه‌های حمایتی اجتماعی سالم و پیگیری مستمر برای جلوگیری از عود که بازگشت به محیط قبلی از علل اصلی آن است.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۲.</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* آبادینسکی، هووارد، جامعه‌شناسی مواد مخدر، ترجمه محمدعلی زکرایی، تهران، آیینه کتاب، ۱۳۸۲ش.
* آقابخشی، حبیب، اعتیاد و آسیب‌شناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیب‌های جامعه‌ای، تهران، دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی، ۱۳۸۸ش.
* اسدی فرد، محمد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، اعتیاد پژوهی، دوره ۱۸، شماره ۷۲، ۱۴۰۳ش.
* پوررضوی، یلدا، «عوامل جرم‌شناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی هدی، جامعه الزهرا، ۱۴۰۲ش.
* تکلوی، سمیه؛ رمضانی، مهسا، «مقایسه شکست عاطفی و صفات سه‌گانه تاریک شخصیت در زنان با و بدون آمادگی به اعتیاد»، اعتیاد پژوهی، سال ۱۳، شماره ۵۳، ۱۳۹۸ش.
* دانش، تاج زمان، مجرم کیست، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۲ش.
* ذوالفقاری، مریم‌السادات، «زنان و تفاوت‌های جنسیتی و فرهنگی در اعتیاد به مواد مخدر و درمان آن»، کنفرانس بین‌المللی فرهنگ آسیب‌شناسی روانی و تربیت، ۱۳۹۶ش.
* رضایی، علی و صمدی‌اندزقی، علی، «بررسی علل گرایش زنان به مواد روان‌گردان در شهرستان مشگین‌شهر در فاصله زمانی بین ۱۳۹۹–۱۳۹۴ش»، تحقیقات حقوق قضایی، شماره ۲، ۱۳۹۹ش.
* سلیمانی، اسماعیل و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، اعتیادپژوهی، دوره ۱۵، شماره ۶۲، ۱۴۰۰ش.
* شهیدی، محمدحسن، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، تهران، اطلاعات، ۱۳۷۵ش.
* صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش.
* عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش.
* علیوردی‌نیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ موسوی چاشمی، سیده‌ملیحه، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، جامعه‌شناسی ایران، سال ۸، شماره ۲، ۱۳۸۶ش.
* فرجاد، محمدحسین، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش.
* قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سبب‌شناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاه‌های مصرف‌کنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش.
* قاسمی‌روشن، ابراهیم، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، مطالعات راهبردی زنان، سال۶، شماره۲۲، ۱۳۸۲ش.
* قاسمی‌روشن، ابراهیم، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، کتاب زنان، شماره ۱۷، ۱۳۸۸ش.
* قربانی، ابراهیم؛ اکبری، کریم؛ آقازاده، رحیم، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فرار از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، مطالعات مبارزه با مواد مخدر، شماره ۲۳–۲۲، ۱۳۹۳ش.
* قربانی، ابراهیم؛ مجرد، یوسف؛ اکبری، یوسف، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، نشریه علمی دانش انتظامی دفتر تحقیقات کاربردی استان آذربایجان غربی، شماره ۲۶، ۱۳۹۴ش.
* قربانی، ابراهیم؛ ابراهیمی، علی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: زنان شهرستان ارومیه)»، مطالعات پیشگیری از جرم، شماره ۴۱، ۱۳۹۵ش.
* قنبرپور، فریبا، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیط‌های جوان»، چکیده مقالات سمینار اعتیاد جوانان، تهران، دانشگاه علم و صنعت، ۱۳۷۹ش.
* کی‌نیا، مهدی، مبانی جرم‌شناسی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۸۸ش.
* گل محمدی خامنه، علی، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، ۱۳۷۸ش.
* محمدی، کوروش، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سبب‌شناسی و پیشگیری، هنرهای زیبا، ۱۳۸۷ش.
* محمدی‌اصل، عباس، اعتیاد زنان، تهران، افکار، ۱۳۹۷ش.
* محمدی کرکانکی، سمیرا، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی، ۱۳۹۲ش.
* مرادی حسین‌آبادی، محمد، «اعتیاد زنان؛ زمینه‌ها و پیامدها»، ره توشه، شماره ۱۵۷، ۱۳۹۷ش.
* مصطفوی، سیدجواد، بهشت خانواده، قم، دارالکفر، ۱۳۸۵ش.
* نادری، نادر؛ کرمیان، فرانک؛ خسروی، احسان، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بی‌خانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، اعتیاد پژوهی، شماره ۵۹، ۱۴۰۰ش.
* نیازی، محسن؛ نوروزی، میلاد، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرف‌کننده مواد به‌واسطه سالن‌های زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، جامعه‌شناسی سبک زندگی، سال ۳، دوره ۱۰، ۱۳۹۶ش.
* یحیی‌زاده پیرسرائی، حسن؛ کیانی، مرجان، «تجربه‌ها و پیامدهای اجتماعی مصرف مواد مخدر در زنان»، مددکاری اجتماعی، شماره ۱۵، ۱۳۹۷ش.
* «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وب‌سایت شرق، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
* «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایین‌تر از نرخ جهانی است/ کشف ۷۰۰ تن مواد مخدر در کشور»، وب‌سایت خبربان، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۴ش.
* «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۳۹۶ش.
* «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور ۲۶ سال است»، وب‌سایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۳ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۰۴

اعتیاد دختران
زنان معتاد
طرح جمع‌آوری زنان معتاد متجاهر در شهر تهران


عنوان اصلیاعتیاد دختران
شاخه علمیسلامت عمومی
روان‌شناسی
علوم اجتماعی
نوع مفهوممسئله سلامت
معنای اصطلاحیوابستگی روانی یا جسمی دختران به یک یا چند ماده مخدر که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر همراه است
حوزه کاربردپیشگیری
درمان
بازتوانی
سیاست‌گذاری سلامت
مرتبط بااعتیاد
مصرف مواد
سلامت روان
خشونت خانگی
اهمیتپیامدهای گسترده جسمانی، روانی و اجتماعی و ضرورت طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی متناسب با نیازهای خاص دختران

اعتیاد دختران؛ وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر.

اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه سلامت عمومی است که با الگوها، انگیزه‌ها و پیامدهای متفاوتی نسبت به مردان بروز می‌یابد. انگیزه‌های شایع شامل کاهش وزن، افزایش اعتماد به نفس، یا خوددرمانی برای مشکلات روانی مانند افسردگی و ترومای ناشی از خشونت است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند اختلالات روانی همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه اعتیاد یا خشونت خانگی و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند فقر، تبعیض و فشار همسالان است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیب‌های شدید جسمانی، روانی، طرد اجتماعی و افزایش آسیب‌پذیری در برابر خشونت می‌شود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژی‌های پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایت‌گر متناسب با نیازهای خاص دختران، و برنامه‌های پایدار بازتوانی و حمایت اجتماعی برای جلوگیری از عود است.

مفهوم‌شناسی اعتیاد دختران

اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص می‌شود.[۱] این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی می‌شود، به‌طوری که قطع مصرف، علائم ترک را ایجاد می‌کند.[۲] دختران معتاد به دخترانی اشاره دارد که به‌طور مداوم[۳] یک یا چند ماده مخدر را مصرف می‌کنند[۴] و در صورت قطع، با مشکلات جدی رفتاری و جسمانی روبرو می‌شوند.[۵]

روند جهانی اعتیاد دختران

بر اساس گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت، مصرف دخانیات در زنان و دختران جوان روندی افزایشی داشته است.[۶] میانگین سن شروع اعتیاد در جهان حدود ۱۹ سال و نرخ شیوع آن در دختران حدود ۷٪ برآورد شده است.[۷]

وضعیت در ایران

نرخ شیوع اعتیاد در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم و هنرستان‌ها در سال تحصیلی ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.[۸] بر پایه آخرین شیوع‌شناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرف‌کننده مستمر مواد مخدر در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل می‌دادند.[۹] همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.[۱۰]

الگوهای مصرف

الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است:

عوامل زمینه‌ساز

اعتیاد دختران محصول تعامل چندین عامل است:[۱۵]

عوامل فردی

عوامل خانوادگی

عوامل اجتماعی-فرهنگی

نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخم‌کاری
نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخم‌کاری

پیامدها و عوارض

پیامدهای اعتیاد در دختران به‌دلیل تفاوت‌های فیزیولوژیک و نقش‌های اجتماعی، ابعاد پیچیده‌تری نسبت به مردان دارد.[۲۷]

پیامدهای فردی

پیامدهای خانوادگی و اجتماعی

در سطح خانوادگی، اعتیاد به‌عنوان مانعی در مسیر ازدواج و عامل طرد شدن دختران از سوی خانواده عمل می‌کند.[۲۹] در سطح اجتماعی، داغ ننگ ناشی از اعتیاد در زنان عمیق‌تر بوده و مسیر بازگشت به زندگی عادی را دشوار می‌سازد. این مسئله ارتباط مستقیمی با افزایش آسیب‌هایی نظیر تن‌فروشی، تجربه تجاوز و بارداری‌های ناخواسته دارد.[۳۰]

پیشگیری و درمان

کارگاه آموزشی آشنایی با راه‌های پیشگیری از اعتیاد
برگزاری کارگاه آموزشی آشنایی با راه‌های پیشگیری از اعتیاد در نگارخانه مدیریت فرهنگی اجتماعی شهرداری در ملارد

برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی می‌شوند:

درمان و بازتوانی

مرکز ترک اعتیاد بانوان تهران
مرکز ترک اعتیاد بانوان بهبود گستران همگام در تهران

درمان موفق برای دختران نیازمند توجه به نیازهای خاص آنان است:

  • محیط امن و حمایت‌گر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.[۳۴]
  • تیم تخصصی چندرشته‌ای: حضور روان‌شناس، روان‌پزشک و مددکار اجتماعی آموزش‌دیده در حوزه اعتیاد زنان ضروری است.
  • درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با اعتیاد.
  • برنامه‌های توانمندسازی: ارائه حرفه‌آموزی، آموزش‌های تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی هویت و عزت‌نفس.
  • حمایت‌های پس از ترخیص: ایجاد شبکه‌های حمایتی اجتماعی سالم و پیگیری مستمر برای جلوگیری از عود که بازگشت به محیط قبلی از علل اصلی آن است.[۳۵]

پانویس

  1. ↑ مرادی حسین‌آبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.
  2. ↑ شهیدی، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، ۱۳۷۵ش، ص۳۲.
  3. ↑ آقابخشی، اعتیاد و آسیب‌شناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیب‌های جامعه‌ای، ۱۳۸۸ش، ص۳.
  4. ↑ دانش، مجرم کیست، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۳.
  5. ↑ قربانی و همکاران، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، ۱۳۹۴ش، ص۵۲.
  6. ↑ «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وب‌سایت شرق، ۱۴۰۲ش.
  7. ↑ «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایین‌تر از نرخ جهانی است»، وب‌سایت خبربان.
  8. ↑ «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.
  9. ↑ «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز.
  10. ↑ «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.
  11. ↑ نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرف‌کننده مواد به‌واسطه سالن‌های زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.
  12. ↑ محمدی، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سبب‌شناسی و پیشگیری، ۱۳۸۷ش، ص۳۸.
  13. ↑ قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.
  14. ↑ فرجاد، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۲.
  15. ↑ قادری و همکاران، سبب‌شناسی اعتیاد زنان، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۰؛ سلیمانی و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، ۱۴۰۰ش، ص۷.
  16. ↑ پوررضوی، «عوامل جرم‌شناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.
  17. ↑ قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.
  18. ↑ آبادینسکی، جامعه‌شناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.
  19. ↑ صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، 1382ش، ص125 و 131-132.
  20. ↑ کی‌نیا، مبانی جرم‌شناسی، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۸۳.
  21. ↑ علیوردی‌نیا و همکاران، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، 1386ش، ص91-93.
  22. ↑ محمدی‌اصل، اعتیاد زنان، 1397ش، ص58.
  23. ↑ صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.
  24. ↑ مرادی، «اعتیاد زنان، زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.
  25. ↑ مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.
  26. ↑ مرادی، «اعتیاد زنان، زمینه‌ها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.
  27. ↑ یحیی‌زاده پیرسرائی و کیانی، «تجربه‌ها و پیامدهای اجتماعی مصرف مواد مخدر در زنان»، ۱۳۹۷ش، ص۴۳.
  28. ↑ قاسمی‌روشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.
  29. ↑ قاسمی‌روشن، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، 1382ش، بی‌ص.
  30. ↑ رضایی و صمدی‌اندزقی، «بررسی علل گرایش زنان به مواد روان‌گردان در شهرستان مشگین‌شهر در فاصله زمانی بین 1399- 1394ش»، 1399ش، ص307؛ ذوالفقاری، «زنان و تفاوت‌های جنسیتی و فرهنگی در اعتیاد به مواد مخدر و درمان آن»، 1396ش، ص6.
  31. ↑ نادری و همکاران، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بی‌خانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، ۱۴۰۰ش، ص۱۰۵؛ گل‌محمدی خامنه، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، ۱۳۷۸ش، ص۱۹۹.
  32. ↑ شریفی‌نیا، الگوهای روان‌درمانی یکپارچه، 1391ش، ص296؛ قنبرپور، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیط‌های جوان»، ۱۳۷۹ش، ص۱۶۹–۱۶۳.
  33. ↑ اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.
  34. ↑ محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.
  35. ↑ محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۲.

منابع

  • آبادینسکی، هووارد، جامعه‌شناسی مواد مخدر، ترجمه محمدعلی زکرایی، تهران، آیینه کتاب، ۱۳۸۲ش.
  • آقابخشی، حبیب، اعتیاد و آسیب‌شناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیب‌های جامعه‌ای، تهران، دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی، ۱۳۸۸ش.
  • اسدی فرد، محمد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، اعتیاد پژوهی، دوره ۱۸، شماره ۷۲، ۱۴۰۳ش.
  • پوررضوی، یلدا، «عوامل جرم‌شناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی هدی، جامعه الزهرا، ۱۴۰۲ش.
  • تکلوی، سمیه؛ رمضانی، مهسا، «مقایسه شکست عاطفی و صفات سه‌گانه تاریک شخصیت در زنان با و بدون آمادگی به اعتیاد»، اعتیاد پژوهی، سال ۱۳، شماره ۵۳، ۱۳۹۸ش.
  • دانش، تاج زمان، مجرم کیست، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۲ش.
  • ذوالفقاری، مریم‌السادات، «زنان و تفاوت‌های جنسیتی و فرهنگی در اعتیاد به مواد مخدر و درمان آن»، کنفرانس بین‌المللی فرهنگ آسیب‌شناسی روانی و تربیت، ۱۳۹۶ش.
  • رضایی، علی و صمدی‌اندزقی، علی، «بررسی علل گرایش زنان به مواد روان‌گردان در شهرستان مشگین‌شهر در فاصله زمانی بین ۱۳۹۹–۱۳۹۴ش»، تحقیقات حقوق قضایی، شماره ۲، ۱۳۹۹ش.
  • سلیمانی، اسماعیل و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، اعتیادپژوهی، دوره ۱۵، شماره ۶۲، ۱۴۰۰ش.
  • شهیدی، محمدحسن، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، تهران، اطلاعات، ۱۳۷۵ش.
  • صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش.
  • عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش.
  • علیوردی‌نیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ موسوی چاشمی، سیده‌ملیحه، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، جامعه‌شناسی ایران، سال ۸، شماره ۲، ۱۳۸۶ش.
  • فرجاد، محمدحسین، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش.
  • قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سبب‌شناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاه‌های مصرف‌کنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش.
  • قاسمی‌روشن، ابراهیم، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، مطالعات راهبردی زنان، سال۶، شماره۲۲، ۱۳۸۲ش.
  • قاسمی‌روشن، ابراهیم، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، کتاب زنان، شماره ۱۷، ۱۳۸۸ش.
  • قربانی، ابراهیم؛ اکبری، کریم؛ آقازاده، رحیم، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فرار از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، مطالعات مبارزه با مواد مخدر، شماره ۲۳–۲۲، ۱۳۹۳ش.
  • قربانی، ابراهیم؛ مجرد، یوسف؛ اکبری، یوسف، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، نشریه علمی دانش انتظامی دفتر تحقیقات کاربردی استان آذربایجان غربی، شماره ۲۶، ۱۳۹۴ش.
  • قربانی، ابراهیم؛ ابراهیمی، علی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: زنان شهرستان ارومیه)»، مطالعات پیشگیری از جرم، شماره ۴۱، ۱۳۹۵ش.
  • قنبرپور، فریبا، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیط‌های جوان»، چکیده مقالات سمینار اعتیاد جوانان، تهران، دانشگاه علم و صنعت، ۱۳۷۹ش.
  • کی‌نیا، مهدی، مبانی جرم‌شناسی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۸۸ش.
  • گل محمدی خامنه، علی، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، ۱۳۷۸ش.
  • محمدی، کوروش، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سبب‌شناسی و پیشگیری، هنرهای زیبا، ۱۳۸۷ش.
  • محمدی‌اصل، عباس، اعتیاد زنان، تهران، افکار، ۱۳۹۷ش.
  • محمدی کرکانکی، سمیرا، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپ‌های ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی، ۱۳۹۲ش.
  • مرادی حسین‌آبادی، محمد، «اعتیاد زنان؛ زمینه‌ها و پیامدها»، ره توشه، شماره ۱۵۷، ۱۳۹۷ش.
  • مصطفوی، سیدجواد، بهشت خانواده، قم، دارالکفر، ۱۳۸۵ش.
  • نادری، نادر؛ کرمیان، فرانک؛ خسروی، احسان، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بی‌خانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، اعتیاد پژوهی، شماره ۵۹، ۱۴۰۰ش.
  • نیازی، محسن؛ نوروزی، میلاد، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرف‌کننده مواد به‌واسطه سالن‌های زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، جامعه‌شناسی سبک زندگی، سال ۳، دوره ۱۰، ۱۳۹۶ش.
  • یحیی‌زاده پیرسرائی، حسن؛ کیانی، مرجان، «تجربه‌ها و پیامدهای اجتماعی مصرف مواد مخدر در زنان»، مددکاری اجتماعی، شماره ۱۵، ۱۳۹۷ش.
  • «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وب‌سایت شرق، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایین‌تر از نرخ جهانی است/ کشف ۷۰۰ تن مواد مخدر در کشور»، وب‌سایت خبربان، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۳۹۶ش.
  • «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور ۲۶ سال است»، وب‌سایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=اعتیاد_دختران&oldid=6024»