بدون خلاصۀ ویرایش |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =اعتیاد زنان.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =طرح جمعآوری زنان معتاد متجاهر در شهر تهران | |||
| image_alt =زنان معتاد | |||
| فایل پادکست =اعتیاد دختران.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۳/۹۵ | |||
| تاریخ پادکست =۰۷-۱۰-۱۴۰۴ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = اعتیاد دختران | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[سلامت عمومی]]{{سخ}}[[روانشناسی]]{{سخ}}[[علوم اجتماعی]] | |||
| نوع مفهوم = مسئله سلامت | |||
| معنای اصطلاحی = وابستگی روانی یا جسمی دختران به یک یا چند [[ماده مخدر]] که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر همراه است | |||
| حوزه کاربرد = پیشگیری{{سخ}}درمان{{سخ}}بازتوانی{{سخ}}سیاستگذاری سلامت | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[اعتیاد]]{{سخ}}[[مصرف مواد مخدر|مصرف مواد]]{{سخ}}[[سلامت روان]]{{سخ}}[[خشونت خانگی]] | |||
| اهمیت = پیامدهای گسترده جسمانی، روانی و اجتماعی و ضرورت طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی متناسب با نیازهای خاص دختران | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر. | '''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر. | ||
اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزهها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز مییابد. انگیزههای شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیبهای شدید جسمانی، [[آسیبهای روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش آسیبپذیری در برابر خشونت میشود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژیهای پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایتگر متناسب با نیازهای خاص [[دختران]]، و برنامههای پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است. | اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزهها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز مییابد. انگیزههای شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیبهای شدید جسمانی، [[آسیبهای روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش [[آسیبپذیری]] در برابر خشونت میشود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژیهای پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایتگر متناسب با نیازهای خاص [[دختر|دختران]]، و برنامههای پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است. | ||
== مفهومشناسی اعتیاد دختران == | == مفهومشناسی اعتیاد دختران == | ||
اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با [[وسوسه]] شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص میشود.<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی حسینآبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.]</ref> این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی | اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با [[وسوسه]] شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص میشود.<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی حسینآبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.]</ref> این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی میشود، بهطوری که قطع مصرف، علائم ترک را ایجاد میکند.<ref>شهیدی، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، ۱۳۷۵ش، ص۳۲.</ref> '''دختران معتاد''' به دخترانی اشاره دارد که بهطور مداوم<ref>آقابخشی، اعتیاد و آسیبشناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیبهای جامعهای، ۱۳۸۸ش، ص۳.</ref> یک یا چند [[ماده مخدر]] را مصرف میکنند<ref>دانش، مجرم کیست، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۳.</ref> و در صورت قطع، با مشکلات جدی رفتاری و جسمانی روبرو میشوند.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/51255 قربانی و همکاران، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، ۱۳۹۴ش، ص۵۲.]</ref> | ||
== روند جهانی اعتیاد دختران == | == روند جهانی اعتیاد دختران == | ||
بر اساس گزارشهای [[سازمان جهانی بهداشت]]، [[مصرف دخانیات]] در [[زنان]] و دختران جوان روندی افزایشی داشته است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-زنان-226/902515-رشد-درصدی-اعتیاد-میان-دختران-تا-سال «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وبسایت شرق، | بر اساس گزارشهای [[سازمان جهانی بهداشت]]، [[مصرف دخانیات]] در [[زنان]] و دختران جوان روندی افزایشی داشته است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-زنان-226/902515-رشد-درصدی-اعتیاد-میان-دختران-تا-سال «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وبسایت شرق، ۱۴۰۲ش.]</ref> میانگین سن شروع اعتیاد در جهان حدود ۱۹ سال و نرخ شیوع آن در دختران حدود ۷٪ برآورد شده است.<ref>[https://37164343.khabarban.com/ «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایینتر از نرخ جهانی است»، وبسایت خبربان.]</ref> | ||
=== وضعیت در ایران === | === وضعیت در ایران === | ||
نرخ شیوع اعتیاد در [[دانشآموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان | نرخ شیوع اعتیاد در [[دانشآموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان]]ها در [[سال تحصیلی]] ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا.]</ref> بر پایه آخرین شیوعشناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرفکننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل میدادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وبسایت صاحبنیوز.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا.]</ref> | ||
== الگوهای مصرف == | == الگوهای مصرف == | ||
الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است: | الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است: | ||
* '''شروع مستقیم با مواد پرخطر''': برخلاف الگوی پلکانی رایج در مردان (شروع از [[سیگار]])، گاهی مصرف در دختران مستقیماً با مواد پرخطرتری مانند متامفتامین ([[شیشه (روانگردان)|شیشه]]) یا [[مشروبات الکلی]] آغاز میشود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_8621.html نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرفکننده مواد بهواسطه سالنهای زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.]</ref> | * '''شروع مستقیم با مواد پرخطر''': برخلاف الگوی پلکانی رایج در مردان (شروع از [[سیگار]])، گاهی [[مصرف]] در دختران مستقیماً با مواد پرخطرتری مانند متامفتامین ([[شیشه (روانگردان)|شیشه]]) یا [[مشروبات الکلی]] آغاز میشود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_8621.html نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرفکننده مواد بهواسطه سالنهای زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.]</ref> | ||
* '''انگیزههای متفاوت''': انگیزههای رایج شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، مقابله با [[اضطراب اجتماعی]] یا [[خوددرمانی]] برای [[دردهای عاطفی]]، [[افسردگی]] و [[تروما]] (ناشی از [[تجاوز]] یا [[خشونت خانگی]]) است.<ref>محمدی، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سببشناسی و پیشگیری، ۱۳۸۷ش، ص۳۸.</ref> | * '''انگیزههای متفاوت''': انگیزههای رایج شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، مقابله با [[اضطراب اجتماعی]] یا [[خوددرمانی]] برای [[دردهای عاطفی]]، [[افسردگی]] و [[تروما]] (ناشی از [[تجاوز]] یا [[خشونت خانگی]]) است.<ref>محمدی، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سببشناسی و پیشگیری، ۱۳۸۷ش، ص۳۸.</ref> | ||
* '''مواد پر مصرف''': [[مواد محرک]] (برای [[لاغری]] و انرژی)، [[مواد سستیزا]] (برای فرار از مشکلات)<ref>قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.</ref> و همچنین سوءمصرف [[داروهای آرامبخش]] و [[داروی مسکن|مسکن]]، به دلیل دسترسی آسانتر و پنهانکاری، در میان دختران شیوع بیشتری دارد.<ref>فرجاد، آسیبشناسی اجتماعی و جامعهشناسی انحرافات، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۲.</ref> | * '''مواد پر مصرف''': [[مواد محرک]] (برای [[لاغری]] و انرژی)، [[مواد سستیزا]] (برای فرار از مشکلات)<ref>قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.</ref> و همچنین سوءمصرف [[داروهای آرامبخش]] و [[داروی مسکن|مسکن]]، به دلیل دسترسی آسانتر و پنهانکاری، در میان دختران شیوع بیشتری دارد.<ref>فرجاد، آسیبشناسی اجتماعی و جامعهشناسی انحرافات، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۲.</ref> | ||
| خط ۲۴: | خط ۵۲: | ||
* باورهای شناختی ناکارآمد مانند ناتوانی در تحمل پریشانی | * باورهای شناختی ناکارآمد مانند ناتوانی در تحمل پریشانی | ||
* نگرش مثبت به مواد<ref>پوررضوی، «عوامل جرمشناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.</ref> | * نگرش مثبت به مواد<ref>پوررضوی، «عوامل جرمشناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.</ref> | ||
* اختلالات روانپزشکی همزمان مثل | * اختلالات روانپزشکی همزمان مثل افسردگی، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD) | ||
* [[عزتنفس]] پایین و ضعف در [[مهارت حل مسئله|مهارتهای حل مسئله]]<ref>[http://dles.jrl.police.ir/article_12723.html قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.]</ref> | * [[عزتنفس]] پایین و ضعف در [[مهارت حل مسئله|مهارتهای حل مسئله]]<ref>[http://dles.jrl.police.ir/article_12723.html قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.]</ref> | ||
=== عوامل خانوادگی === | === عوامل خانوادگی === | ||
* سابقه اعتیاد در [[خانواده]]: قویترین عامل خطرپذیر. | * سابقه اعتیاد در [[خانواده]]: قویترین عامل خطرپذیر. | ||
* سبکهای فرزندپروری ناکارآمد ([[بیتفاوتی]]، [[سختگیری افراطی]]) | * سبکهای [[فرزندپروری]] ناکارآمد ([[بیتفاوتی]]، [[سختگیری افراطی]]) | ||
* کمبود [[حمایت عاطفی]] و [[طلاق والدین]].<ref>آبادینسکی، جامعهشناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.</ref> | * کمبود [[حمایت عاطفی]] و [[طلاق والدین]].<ref>آبادینسکی، جامعهشناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.</ref> | ||
* | * خشونت خانگی: تجربه [[کودکآزاری]] جسمی، جنسی یا عاطفی.<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، 1382ش، ص125 و 131-132.]</ref> | ||
=== عوامل اجتماعی-فرهنگی === | === عوامل اجتماعی-فرهنگی === | ||
[[پرونده:اعتیاد زنان1.jpg|جایگزین=نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخمکاری|بندانگشتی|نمایش استعمال مواد مخدر در سریال زخمکاری]] | |||
* [[بیکاری]]،<ref>کینیا، مبانی جرمشناسی، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۸۳.</ref> [[فقر]] و [[بیعدالتی]]<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_23891.html علیوردینیا و همکاران، «مطالعه جامعهشناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، 1386ش، ص91-93.]</ref> | * [[بیکاری]]،<ref>کینیا، مبانی جرمشناسی، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۸۳.</ref> [[فقر]] و [[بیعدالتی]]<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_23891.html علیوردینیا و همکاران، «مطالعه جامعهشناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، 1386ش، ص91-93.]</ref> | ||
* [[تبعیض جنسیتی]] | * [[تبعیض جنسیتی]] | ||
| خط ۳۹: | خط ۶۸: | ||
* فشار همسالان برای پذیرفته شدن در گروه<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.]</ref> | * فشار همسالان برای پذیرفته شدن در گروه<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.]</ref> | ||
* عادیسازی مصرف مواد در برخی فضاها مثل [[مهمانی]]<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | * عادیسازی مصرف مواد در برخی فضاها مثل [[مهمانی]]<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | ||
* [[کودکهمسری]] و [[ازدواج اجباری|ازدواجهای اجباری]] | * [[کودکهمسری]] و [[ازدواج اجباری|ازدواجهای اجباری]] | ||
* تأثیر رسانهها و ترویج [[سبک زندگی]] [[مصرفگرایی|مصرفگرا]]<ref>مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.</ref> یا عادیسازی مصرف در مهمانیها<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | * تأثیر رسانهها و ترویج [[سبک زندگی]] [[مصرفگرایی|مصرفگرا]]<ref>مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.</ref> یا عادیسازی مصرف در مهمانیها<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | ||
| خط ۴۶: | خط ۷۵: | ||
=== پیامدهای فردی === | === پیامدهای فردی === | ||
* تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماریهای قلبی]]، | * تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماریهای قلبی]]، [[سرطان]]ها، [[بیماریهای آمیزشی]] ([[ایدز]]، [[هپاتیت]]) و مشکلات [[باروری]] ([[سقط جنین|سقط]]، [[ناباروری]]، [[یائسگی زودرس]]). | ||
* تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمیروشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref> | * تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمیروشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref> | ||
| خط ۵۳: | خط ۸۲: | ||
== پیشگیری و درمان == | == پیشگیری و درمان == | ||
[[پرونده:اعتیاد زنان2.jpg|جایگزین= کارگاه آموزشی آشنایی با راههای پیشگیری از اعتیاد |بندانگشتی|برگزاری کارگاه آموزشی آشنایی با راههای پیشگیری از اعتیاد در نگارخانه مدیریت فرهنگی اجتماعی شهرداری در ملارد]] | |||
برنامههای پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی میشوند: | برنامههای پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی میشوند: | ||
* سطح عمومی: توانمندسازی دختران، تقویت [[مهارتهای زندگی]]، ایجاد فضاهای امن ورزشی و فرهنگی، مقابله با [[کلیشههای جنسیتی]].<ref>[https://etiadpajohi.ir/article-1-2421-fa.html نادری و همکاران، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بیخانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، ۱۴۰۰ش، ص۱۰۵]؛ گلمحمدی خامنه، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، ۱۳۷۸ش، ص۱۹۹.</ref> | * سطح عمومی: توانمندسازی دختران، تقویت [[مهارتهای زندگی]]، ایجاد فضاهای امن [[ورزش|ورزشی]] و فرهنگی، مقابله با [[کلیشههای جنسیتی]].<ref>[https://etiadpajohi.ir/article-1-2421-fa.html نادری و همکاران، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بیخانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، ۱۴۰۰ش، ص۱۰۵]؛ گلمحمدی خامنه، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، ۱۳۷۸ش، ص۱۹۹.</ref> | ||
* سطح انتخابی (برای گروههای در معرض خطر): غربالگری و شناسایی زودهنگام در | * سطح انتخابی (برای گروههای در معرض خطر): [[غربالگری]] و شناسایی زودهنگام در [[مدرسه|مدارس]]، ارائه [[مشاوره]] و آموزش مهارتهایی مانند «نه گفتن» و [[مدیریت هیجان]] به دخترانی که در معرض [[خشونت]] یا [[ترک تحصیل]] هستند.<ref>شریفینیا، الگوهای رواندرمانی یکپارچه، 1391ش، ص296؛ قنبرپور، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیطهای جوان»، ۱۳۷۹ش، ص۱۶۹–۱۶۳.</ref> | ||
* سطح قضایی: رویکردهای سلامتمحور به جای مجازاتمحور برای مصرفکنندگان.<ref>اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.</ref> | * سطح قضایی: رویکردهای سلامتمحور به جای مجازاتمحور برای مصرفکنندگان.<ref>اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.</ref> | ||
=== درمان و بازتوانی === | === درمان و بازتوانی === | ||
[[پرونده:اعتیاد زنان۳.jpg|جایگزین=مرکز ترک اعتیاد بانوان تهران|بندانگشتی|مرکز ترک اعتیاد بانوان بهبود گستران همگام در تهران]] | |||
درمان موفق برای دختران نیازمند توجه به نیازهای خاص آنان است: | درمان موفق برای دختران نیازمند توجه به نیازهای خاص آنان است: | ||
* محیط امن و حمایتگر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپهای ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.</ref> | * محیط امن و حمایتگر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپهای ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.</ref> | ||
* تیم تخصصی چندرشتهای: حضور | * تیم تخصصی چندرشتهای: حضور [[روانشناس]]، روانپزشک و [[مددکار اجتماعی]] آموزشدیده در حوزه اعتیاد زنان ضروری است. | ||
* درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با [[اعتیاد]]. | * درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با [[اعتیاد]]. | ||
* برنامههای توانمندسازی: ارائه حرفهآموزی، آموزشهای تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی [[هویت]] و [[عزتنفس]]. | * برنامههای توانمندسازی: ارائه حرفهآموزی، آموزشهای تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی [[هویت]] و [[عزتنفس]]. | ||
| خط ۸۳: | خط ۱۱۴: | ||
* صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش. | * صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش. | ||
* عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش. | * عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش. | ||
* علیوردینیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ | * علیوردینیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ موسوی چاشمی، سیدهملیحه، «مطالعه جامعهشناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، جامعهشناسی ایران، سال ۸، شماره ۲، ۱۳۸۶ش. | ||
* فرجاد، محمدحسین، آسیبشناسی اجتماعی و جامعهشناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش. | * فرجاد، محمدحسین، آسیبشناسی اجتماعی و جامعهشناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش. | ||
* قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سببشناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاههای مصرفکنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش. | * قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سببشناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاههای مصرفکنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش. | ||
