سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:اعتیاد زنان.jpg|جایگزین=زنان معتاد|بندانگشتی|طرح جمع‌آوری زنان معتاد متجاهر در شهر تهران]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر.  
| تصویر            =اعتیاد زنان.jpg
| زیرنویس تصویر    =طرح جمع‌آوری زنان معتاد متجاهر در شهر تهران
| image_alt        =زنان معتاد
| فایل پادکست      =اعتیاد دختران.ogg
| حجم فایلپادکست    =۳/۹۵
| تاریخ پادکست      =۰۷-۱۰-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        = اعتیاد دختران
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[سلامت عمومی]]{{سخ}}[[روان‌شناسی]]{{سخ}}[[علوم اجتماعی]]
| نوع مفهوم        = مسئله سلامت
| معنای اصطلاحی      = وابستگی روانی یا جسمی دختران به یک یا چند [[ماده مخدر]] که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر همراه است
| حوزه کاربرد      = پیشگیری{{سخ}}درمان{{سخ}}بازتوانی{{سخ}}سیاست‌گذاری سلامت
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[اعتیاد]]{{سخ}}[[مصرف مواد مخدر|مصرف مواد]]{{سخ}}[[سلامت روان]]{{سخ}}[[خشونت خانگی]]
| اهمیت            = پیامدهای گسترده جسمانی، روانی و اجتماعی و ضرورت طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی متناسب با نیازهای خاص دختران
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر.


اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزه‌ها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز می‌یابد. انگیزه‌های شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیب‌های شدید جسمانی، [[آسیب‌های روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش [[آسیب‌پذیری]] در برابر خشونت می‌شود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژی‌های پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایت‌گر متناسب با نیازهای خاص [[دختر|دختران]]، و برنامه‌های پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است.
اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزه‌ها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز می‌یابد. انگیزه‌های شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیب‌های شدید جسمانی، [[آسیب‌های روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش [[آسیب‌پذیری]] در برابر خشونت می‌شود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژی‌های پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایت‌گر متناسب با نیازهای خاص [[دختر|دختران]]، و برنامه‌های پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است.
خط ۱۱: خط ۳۸:


=== وضعیت در ایران ===
=== وضعیت در ایران ===
نرخ شیوع اعتیاد در [[دانش‌آموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان|هنرستان‌ها]] در [[سال تحصیلی]] ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref> بر پایه آخرین شیوع‌شناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرف‌کننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل می‌دادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref>
نرخ شیوع اعتیاد در [[دانش‌آموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان]]‌ها در [[سال تحصیلی]] ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref> بر پایه آخرین شیوع‌شناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرف‌کننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل می‌دادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وب‌سایت صاحب‌نیوز.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وب‌سایت ایرنا.]</ref>


== الگوهای مصرف ==
== الگوهای مصرف ==
خط ۴۸: خط ۷۵:


=== پیامدهای فردی ===
=== پیامدهای فردی ===
* تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماری‌های قلبی]]، [[سرطان‌|سرطان‌ها]]، [[بیماری‌های آمیزشی]] ([[ایدز]]، [[هپاتیت]]) و مشکلات [[باروری]] ([[سقط جنین|سقط]]، [[ناباروری]]، [[یائسگی زودرس]]).
* تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماری‌های قلبی]]، [[سرطان]]‌ها، [[بیماری‌های آمیزشی]] ([[ایدز]]، [[هپاتیت]]) و مشکلات [[باروری]] ([[سقط جنین|سقط]]، [[ناباروری]]، [[یائسگی زودرس]]).
* تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگ‌ومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمی‌روشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref>
* تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگ‌ومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمی‌روشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref>


خط ۸۷: خط ۱۱۴:
* صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش.
* صفری، فاطمه، «اعتیاد و زنان: تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، اعتیادپژوهی، شماره ۲، ۱۳۸۲ش.
* عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش.
* عبدالرسولی، رضا، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی و نقش سرمایه اجتماعی»، سلامت اجتماعی و اعتیاد، شماره ۱۸، ۱۳۹۷ش.
* علیوردی‌نیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ موسوی‌ چاشمی، سیده‌ملیحه، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، جامعه‌شناسی ایران، سال ۸، شماره ۲، ۱۳۸۶ش.
* علیوردی‌نیا، اکبر؛ ریاحی، محمداسماعیل؛ موسوی چاشمی، سیده‌ملیحه، «مطالعه جامعه‌شناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، جامعه‌شناسی ایران، سال ۸، شماره ۲، ۱۳۸۶ش.
* فرجاد، محمدحسین، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش.
* فرجاد، محمدحسین، آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، ۱۳۷۸ش.
* قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سبب‌شناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاه‌های مصرف‌کنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش.
* قادری، صلاح الدین؛ نوری، رویا؛ کریمی، جلیل، «سبب‌شناسی اعتیاد زنان (مقایسه دیدگاه‌های مصرف‌کنندگان، متخصصان و مردم)»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، سال۸، شماره۱، ۱۳۹۶ش.