|
|
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''<big>مجسمه والرین</big>'''؛ مجسمهای با نمادی از شکست امپراتور روم در برابر شاپور پادشاه ساسانی ایران.<ref group="دیدگاه">هدف این مقاله نگارش در مورد همین مجسمه والرین است که در میدان انقلاب برای نمایش نصب شده بود ولی اینجا از سنگ نگاره تاریخی شروع شده است و این دو خلط شده است. تمرکز اصلی باید روی همین مجسمه شهری اخیر باشد. | | {{جعبه اطلاعات مفهوم |
| | | تصویر =مجسمه والرین۱.jpg |
| | | زیرنویس تصویر =مجسمه زانو زدن والرین امپراتور روم در مقابل شاپورشاه ساسانی |
| | |image_alt=مجسمه والرین ایران |
| | | فایل پادکست =مجسمه والرین.ogg |
| | | حجم فایلپادکست =2/45 |
| | | تاریخ پادکست =11-10-1404 |
| | | زیرنویس عنوان = |
| | | عنوان اصلی = |
| | | عنوان انگلیسی = |
| | | عنوان عربی = |
| | | عنوان علمی = |
| | | شاخه علمی = |
| | | نوع مفهوم = |
| | | معنای اصطلاحی = |
| | | حوزه کاربرد = |
| | | گستره جغرافیایی = |
| | | منشأ تاریخی = |
| | | نخستین کاربرد = |
| | | ریشه واژه = |
| | | مرتبط با = |
| | | اهمیت = |
| | | مبدع = |
| | | مروج = |
| | | مقدس برای = |
| | | مورد احترام = |
| | | آثار مرتبط = |
| | }} |
| | '''{{درشت|مجسمه والِریَن}}'''؛ مجسمهای با نمادی از شکست امپراتور روم در برابر پادشاه ایران. |
|
| |
|
| دقت کنید که کلماتی مانند پیروزمندانه، فروتنانه، عظمت و ایستادگی، مدعیان قدرت و بیگانگان متجاوز، جملات را از حالت ویکی خارج و به حالت '''تبلیغاتی/حماسی''' نزدیک کرده است. برای مثال باید بنویسید«شاپور بر اسب و والرین در مقابل او زانو زده است» بدون استفاده از قیدهای کیفی مثل پیروزمندانه. حتما حوادث تاریخ را به منابع تاریخی و موضوعات مرتبط با نمایش مجسمه را به خبرگزاری های رسمی ارجاع داهید</ref>
| | مجسمه والرین، اثر پیام قانع، که در [[آبان]] ۱۴۰۴ در [[میدان انقلاب تهران]] رونمایی شد، [[شاپور یکم|شاپور یکم ساسانی]] را سوار بر اسب و امپراتور اسیر روم، [[والرین]]، را در حالت زانو زده به تصویر میکشد. این اثر با ارتفاع حدود ۷ متر و پایهای حاوی ۱۲ پرده روایی از تاریخ ایران، از [[رستم]] و [[آرش کمانگیر]] تا [[دفاع مقدس]] و [[جنگ ۱۲ روزه]]، با هدف تأکید بر مفهوم [[مقاومت]] و [[اقتدار ملی]] در برابر تجاوز خارجی طراحی شد. این مجسمه پس از حدود ۴۰ روز، در [[آذر]] ۱۴۰۴ش به ورودی [[فرودگاه مهرآباد]] منتقل شد. |
|
| |
|
| مجسمۀ والِریَن در پنج کیلومتری شمال [[تخت جمشید]]، در مجموعۀ باستانی [[نقش رستم]]،<ref group="دیدگاه">ثر موجود در نقش رستم، مجسمه نیست، بلکه '''سنگنگاره یا نقشبرجسته''' است. این اشتباه در سرتاسر متن تکرار شده است.</ref> به دستور پادشاه ساسانی [[شاپور یکم]]، پس از پیروزی بر والرین [[امپراطور روم|امپراتور روم]] در جنگ اِدسا تراشیده شد. در این نقشبرجسته، شاپور یکم پیروزمندانه بر اسب نشسته و امپراتور شکستخورده روم، فروتنانه در برابر وی زانو زده است. با الهام از این شکست تاریخی، در آبان 1404ش، [[شهرداری تهران]] با رونمایی از مجسمه «زانوزنندگان برابر ایران» در [[میدان انقلاب]]، با اشاره به عظمت و ایستادگی [[مردم ایران]] در [[جنگ 12 روزه]]، به بازنمایی این مسئله تاریخی پرداخت.
| | == پیشینه تاریخی == |
| | والرین با نام کامل Publius Licinius Valerianus، امپراتور روم بود که از سال ۲۵۳ تا ۲۶۰م حکمرانی میکرد.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=مجسمه-والرین-چیست-و-به-چه-معناست؟-%2B-تاریخچه،-مکان-اصلی-و-داستان_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref> بهگفته منابع تاریخی او قصد داشت با عقبراندن شاپور ساسانی، اقتدار روم را ترمیم کند، اما شکست خورد و به اسارت پادشاه ایران درآمد.<ref>[https://namnak.com/who-is-valerian.p112437 «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟+ معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک.]</ref> برخی این نبرد را از مهمترین رویدادهای قرن سوم میلادی و نشاندهنده قدرت ایران در [[ساسانیان|دورهٔ ساسانی]] در برابر امپراتوری روم میدانند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/921257/والرین-امپراتور-رومی-اسیر-شده-به-دست-شاپور-چه-سرنوشتی-داشت «والرین، امپراتور رومی اسیر شده به دست شاپور چه سرنوشتی داشت؟»، وبسایت فرارو.]</ref> در محوطه [[نقش رستم]] و نزدیک آرامگاه [[داریوش|داریوش اول هخامنشی]]، [[سنگنگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم|سنگنگارهٔ پیروزی شاپور بر امپراتوران روم]] بر صخرهای به طول ۱۱ متر و عرض ۵ متر، تراشیده شده است. در این نقشبرجسته، زیر پای اسب شاپور یکی از امپراتوران روم به نام گوردیان سوم به زمین افتاده است؛ در سمت چپ شاپور، فیلیپ عرب قرار دارد که پس از مرگ گوردیان، پول هنگفتی پرداخت کرد و [[صلح]] را از شاپور خرید. سومین امپراتور در این سنگنگاره، والرین است که به دست شاپور اسیر شد.<ref>[https://fa.icro.ir/Tourist-attractions-and-places/نقش-شاپور-داراب،-روایتی-از-اسارت-امپراتور-روم-به-دست-ایرانیان «نقش شاپور داراب، روایتی از اسارت امپراتور روم به دست ایرانیان»، وبسایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی.]</ref> |
|
| |
|
| == معرفی والرین == | | == مشخصات فنی و طراحی مجسمه والرین == |
| والرین با نام کامل Publius Licinius Valerianus، امپراتور روم بود که از سال ۲۵۳ تا ۲۶۰م حکمرانی میکرد.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref> او که قصد داشت با عقب راندن شاپور ساسانی، اقتدار روم را ترمیم کند، شکست خورد و یکی از شکستهای سنگین تاریخ روم را رقم زد و به اسارت پادشاه ایران درآمد.<ref>[https://namnak.com/who-is-valerian.p112437 «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟+ معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک.]</ref> این نبرد از مهمترین رویدادهای قرن سوم میلادی است که نهایت قدرت [[ایران]] در [[دوۀ ساسانی]] را در برابر امپراتوری روم نشان میدهد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/921257/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA «والرین، امپراتور رومی اسیر شده به دست شاپور چه سرنوشتی داشت؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | | مجسمهٔ والرین در ارتفاع ۷ متر و پهنای حدود ۶ متر<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/988768/نصب-مجسمه-۷متری-امپراطور-رم-در-میدان-انقلاب-جزییات «نصب مجسمه ۷متری امپراتور رم در میدان انقلاب+ جزییات»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> توسط پیام قانع طراحی شده است.<ref>[https://rooziato.com/1404737985/valerian-emperor-kneeling-statue-tehran-enqelab-square/ «رونمایی از تندیس زانو زدن والرین در مقابل پادشاه ساسانی در میدان انقلاب تهران + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.]</ref> در ساخت آن از ترکیبی از نمادهای [[هنر ساسانی]] و هنرهای معاصر استفاده شده است. ساختار اصلی مجسمه، شاپور ساسانی را سوار بر اسب و والرین را در وضعیت زانوزده نشان میدهد. در پایه این مجسمه ۱۲ پرده روایی طراحی شده است که به ترتیب مقاطع مختلفی از تاریخ ایران را به تصویر میکشند. این روایتها شامل موارد زیر است: |
| | * '''دوران باستان و اساطیر:''' [[رستم]]، [[آرش کمانگیر،]] [[سورنا]] و [[آریوبرزن]]. |
| | * '''دوران معاصر:''' [[ژنرال بایندر]]، [[رئیسعلی دلواری]]، [[میرزا کوچکخان جنگلی]] و [[میرمهنا]]. |
| | * '''انقلاب اسلامی و پس از آن:''' وقایع [[انقلاب اسلامی ایران]]، [[دفاع مقدس]]، مقابله با [[تروریسم]] و [[جنگ ۱۲ روزه]].<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/988768/نصب-مجسمه-۷متری-امپراطور-رم-در-میدان-انقلاب-جزییات «نصب مجسمه ۷متری امپراتور رم در میدان انقلاب+ جزییات»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> |
|
| |
|
| == مکان مجسمه والرین == | | == نمادپردازی و هدف از طراحی مجسمه والرین == |
| سنگنگارۀ پیروزی شاپور اول بر والرین، واقع در مجموعههای تاریخی نقش رستم در استان فارس و در 5 کیلومتری شمال تخت جمشید یکی از مهمترین اسناد تصویری دورۀ ساسانی است. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/6655371/%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «مجسمه والرین، واقعیت یا خطای تاریخی؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>
| | بخش اصلی مجسمه، شاپور ساسانی را سوار بر [[اسب]] و والرین را در حالت زانوزده نشان میدهد که بیانگر اقتدار نظامی ایران در دورهٔ باستان است.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=مجسمه-والرین-چیست-و-به-چه-معناست؟-%2B-تاریخچه،-مکان-اصلی-و-داستان_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref> در پایه این تندیس، ۱۲ پرده روایی طراحی شده که سیر تاریخی ایستادگی در [[ایران]] را از [[دوره اساطیری|دورهٔ اساطیری]] و باستان تا دورهٔ معاصر به تصویر میکشد که در انتها روایتهای تصویری به وقایع جنگ ۱۲ روزه پیوند میخورد.<ref>[https://namnak.com/who-is-valerian.p112437 «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟+ معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک.]</ref> به گفته مسئولان [[شورای اسلامی شهر تهران|شورای]] [[شورای اسلامی شهر تهران|اسلامی شهر تهران]]، هدف از این طراحی، زنده نگهداشتن مفهوم مقاومت در برابر تجاوز خارجی و انطباق آن با بیانات [[آیتالله خامنهای|آیتالله سید علی خامنهای]] رهبر [[جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] [[جمهوری اسلامی ایران|ایران]] دربارهٔ شکستهای تاریخی امپراتوریهای مهاجم بوده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6661744/فلسفه-نصب-مجسمه-والرین-در-میدان-انقلاب-تهران-چیست «فلسفه نصب مجسمه والرین در میدان انقلاب تهران چیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> |
|
| |
|
| == نمادگرایی مجسمه والرین == | | == مراسم رونمایی از مجسمه والرین == |
| در سال 260م، در سنگنگاره معروف دورۀ ساسانی یعنی نقش رستم، صحنهای به تصویر کشیده شده است<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref> که تضاد قدرت میان دو امپراتوری روم و ایران را بهوضوح نشان میدهد؛ شاپور ساسانی پیروزمندانه بر اسب نشسته و والرین، در حالتی زانوزده قرار دارد. این صحنهآرایی، نماد شکست دشمنان و اقتدار نظامیسیاسی ایران است<ref>[https://namnak.com/who-is-valerian.p112437 «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟+ معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک.]</ref> و به نماد اقتدار ملتی که در برابر تهدید خارجی تسلیم نشد تبدیل شده است.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref> | | مراسم رونمایی در شامگاه [[جمعه]] [[۱۶ آبان]] ۱۴۰۴ش، توسط [[سازمان زیباسازی شهرداری تهران]] در قالب رویدادی با عنوان «ایونت شب ایران» و در قالب پویش «مقابل ایران دوباره زانو میزنید» برگزار شد. این مراسم شامل اجرای [[ارکستر سمفونیک تهران]] و برنامههای [[موسیقی]] بود. در طراحی صحنه این رویداد، نمادهایی از سربازان دورهٔ ساسانی در کنار نیروهای مسلح معاصر ایران قرار گرفته بود که هدف از آن تقارن تاریخی میان قدرت نظامی دو دوران عنوان شد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/08/16/3441788/جزییات-رونمایی-از-مجسمه-والرین-امپراتور-رم-در-میدان-انقلاب «جزییات رونمایی از مجسمه والرین امپراتور رم در میدان انقلاب»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> |
|
| |
|
| == نحوه شکست والرین از ساسانیان<ref group="دیدگاه">به نظرم این عنوان در این مقاله اضافی است. چون مقاله مربوط به مجسمه والرین است نه خود والرین. </ref> == | | == واکنشها به مجسمه والرین == |
| | نصب این مجسمه بازتابهای متفاوتی در میان چهرههای سیاسی و فرهنگی داشت: |
|
| |
|
| === ریشههای تاریخی منازعه با رومیان ===
| | حامیان این طرح، از جمله سیدعباس موسوی (دیپلمات) و علیرضا سلیمی (نماینده مجلس)، این اثر را بازخوانی صحیح [[تاریخ]] و نمادی از [[اقتدار ملی]] در برابر فشارهای خارجی دانستند. همچنین محمدرضا جوادی یگانه، این اقدام را در تقویت [[هویت ملی]] پس از درگیریهای نظامی اخیر مؤثر دانست.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/992816/بازتاب-رونمایی-از-مجسمه-والرین-در-فضای-مجازی «بازتاب رونمایی از مجسمه والرین در فضای مجازی»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> در [[فضای مجازی]] نیز گروهی از کاربران از این اقدام بهعنوان پاسخی به بازنماییهای رسانههای بینالمللی از وضعیت داخلی ایران استقبال کردند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/992677/زانو-زدن-والرین-به-چشم-خارجی-ها-آمد «زانو زدن والرین به چشم خارجیها آمد»، وبسایت همشهریآنلاین.]</ref> |
| منازعه شرق و غرب با روی کار آمدن هخامنشیان در 550 سال قبل از میلاد مسیح و ایجاد نخستین شاهنشاهی وحدتبخش مبتنی بر تنوع فرهنگی و قومی آغاز شد. این تقابل پس از هخامنشیان در تمام دوران باستان بهصورت اشکانیان-رومیان و ساسانیان-رومیان ادامه داشت. تا جایی که یکی از علل سقوط اشکانیان، فرسودگی و ناتوانی از تنشها و جنگهای چهارصد ساله با رومیان بود.<ref>[https://zabanpazhuhi.alzahra.ac.ir/article_1106_f3f86728d1487fef633debe6464e5fe0.pdf نصرالهزاده، «رویارویی ایران و روم در عصر ساسانی بر اساس کتیبه شاپور بر کعبه زردشت»، 1393ش، ص136.]</ref>
| |
|
| |
|
| === سلسلۀ ساسانیان و جنگهای سهگانه با رومیان ===
| | نصب این اثر با انتقاداتی نیز همراه بود: |
| اردشیر بابکان پس از شکست دادن اردوان پنجم اشکانی، سلسله ساسانیان را پایهگذاری کرد. به گواه مورخان، ساسانیان از همان ابتدا خود را جانشین و احیاکننده شاهنشاهی هخامنشیان میدانستند. از این رو مدعی سرزمینهایی بودند که در گذشته، تحت سلطه هخامنشیان قرار داشت و اکنون به تصرف امپراتوری روم درآمده بود. بههمین خاطر تغییر سلسلۀ اشکانیان به ساسانیان در سال 224م در ایران و روی کار آمدن ساسانیان، یک تهدید جدی برای امپراتوری روم به شمار میرفت.<ref>[https://jhss.ut.ac.ir/article_90137_523d1546ed75da5802227f533bdbd149.pdf طلایی، «ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک»، 1401ش، ص45.]</ref>
| | * '''ملاحظات شهرسازی''': عبدالرضا چراغعلی، سرپرست مرکز امور اجتماعی استانداری تهران، بهدلیل آنچه عدم برنامهریزی دقیق و جانمایی نادرست در ساختار شهری نامید، از این اقدام انتقاد کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85996530/مجسمه-والرین-با-هویت-و-فرهنگ-ایرانی-همخوانی-ندارد-فیلم «مجسمه والرین با هویت و فرهنگ ایرانی همخوانی ندارد + فیلم»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> |
| | * '''ملاحظات اخلاقی و تاریخی''': احمد زیدآبادی، فعال سیاسی، انتخاب صحنه زانو زدن رقیب را با اخلاق ملی و تعالیم دینی ایرانیان مغایر دانست و پیشنهاد داد نمادهایی مانند [[منشور کوروش]] که حاوی پیامهای صلحآمیزتر هستند، جایگزین شوند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4227254-انتقاد-تند-زیدآبادی-از-رونمایی-از-مجسمه-والرین-جماعتی-از-هر-میراث-تاریخی-فقط-جنبه-های-آزاردهنده-اش-را-می-پسندد-ترویج-می-کند «انتقاد تند زیدآبادی از رونمایی از مجسمه والرین/ جماعتی از هر میراث تاریخی فقط جنبههای آزاردهندهاش را میپسندد و ترویج میکند!»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> |
| | * '''ملاحظات دیپلماتیک''': علی مطهری، نماینده سابق [[مجلس شورای اسلامی|مجلس]] [[مجلس شورای اسلامی|شورای اسلامی]]، این اثر را محرک تعصبات نژادی توصیف کرد و بیان داشت که چنین نمادهایی ممکن است طرفهای مقابل را به بازخوانی شکستهای تاریخی ایران از روم و یونان ترغیب کند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4228086-واکنش-علی-مطهری-به-ساخت-مجسمه-والرین «واکنش علی مطهری به ساخت مجسمه والرین»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> |
|
| |
|
| با استقرار سلسلۀ ساسانی، راهبرد نظامی ایران در قبال روم از حالت تدافعی دوران اشکانی به رویکردی تهاجمی تغییر یافت. شاپور اول، بر پایه ادعاهای ارضی منطبق بر قلمرو هخامنشیان، سه رویارویی نظامی عمده با امپراتوری روم داشت. در نبرد نخست، با پیروزی نظامی ایران امپراتور وقت روم کشته شد. نبرد دوم که بین شاپور و فیلیپ عرب پادشاه رومی اتفاق افتاد، با شکست رومیان و پرداخت خراجی سنگین و ترک 14 ساله جنگ همراه بود که دیری نپایید و پادشاه ساسانی با حمله به ارمنستان یکی از پایگاههای مهم رومیان را تصرف کرد. سرانجام در سال 260م، طی سومین لشکرکشی که با هدف پیشروی در انطاکیه صورت گرفت، سپاه روم محاصره شد و والرین، قیصر روم، بههمراه بخشی از نیروهای خود به اسارت درآمد.<ref>[https://rahpooye.soore.ac.ir/article_243825_2be9a31b500786277f44c509f204a9d1.pdf طاهری و ظفرکامل، «مطالعه تطبیقی بازنمود روایات تصویری اسارت والرین به دست شاپور در نقشبرجسته نقش رستم و برخی از نقاشیهای غربی»، 1400ش، ص55.]</ref> این واقعه در نزدیکی شهر اِدِسا رخ داد و اولینبار بود که یک امپراتور روم به اسارت دشمن درمیآمد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/921257/%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA «والرین، امپراتور رومی اسیر شده به دست شاپور چه سرنوشتی داشت؟»، وبسایت فرارو.]</ref> شاپور پس از این نبرد خود را شاهنشاه شرق و غرب میدانست و تعدادی از شهرهای رومی را به شاهنشاهی ساسانی ضمیمه کرد. پس از شکست ادسا و اسارت والرین، قدرت امپریالیستی رومیها تا حدودی تجزیه شد و شورشهایی در سراسر روم به وجود آمد.<ref>[https://jhss.ut.ac.ir/article_90137_523d1546ed75da5802227f533bdbd149.pdf حسین طلایی، «ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک»، 1401ش، ص52.]</ref>
| | == جابهجایی مجسمه والرین == |
| | | این مجسمه پس از حدود ۴۰ روز استقرار در میدان انقلاب، در تاریخ [[۲۴ آذر]] ۱۴۰۴ش به محوطهٔ ورودی فرودگاه مهرآباد منتقل شد. مسئولان شهرداری دلیل این جابهجایی را مشاهده اثر توسط مقامات و دیپلماتهای بینالمللی در بدو ورود به کشور اعلام کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6691619/ماجرای-جابجایی-مجسمه-والرین-از-میدان-انقلاب-چیست «ماجرای جابجایی مجسمه والرین از میدان انقلاب چیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> |
| برخی در روایت تاریخی این مسئله تشکیک کرده و پادشاه زانوزده را فیلیپ عرب نام بردهاند. با وجود این، کسی در شکستهای متوالی رومیان از شاپور یکم و اسارت یکی از پادشاهان روم تردید نکرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6655371/%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «مجسمه والرین، واقعیت یا خطای تاریخی؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>
| |
| | |
| == بازنمایی مجسمه والرین در میدان انقلاب == | |
| | |
| === مراسم رونمایی از مجسمه والرین شهری ===
| |
| شهرداری تهران، شب جمعه 16 آبان 1404ش در جریان رویدادی با عنوان «ایونت شب ایران» و در قالب پویش «مقابل ایران دوباره زانو میزنید» که توسط سازمان زیباسازی شهرداری تهران برگزار شد، به رونمایی از مجسمه والرین در میدان انقلاب تهران پرداخت.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/08/16/3441788/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «جزییات رونمایی از مجسمه والرین امپراتور رم در میدان انقلاب»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> طراحی صحنۀ این رویداد با استفاه از نمادهای ایرانیاسلامی انجام شده بود و شاخصترین بخش آن کنار هم قرار گرفتن دو سرباز ایرانی، یکی از عصر معاصر و دیگری از عصر ساسانی بود. در این رویداد علاوه بر اجرای ارکستر سمفونیک تهران، چهار خواننده مطرح نیز به اجرای برنامه پرداختند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/08/16/3441788/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «جزییات رونمایی از مجسمه والرین امپراتور رم در میدان انقلاب»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
| |
| | |
| === مشخصات مجسمه والرین شهری ===
| |
| این مجسمه ۷ متری و از جنس فیبرگلاس ساخته شده است. در ساخت مجسمه، از نقوش ساسانی و فرمهای اصیل ایرانی الهام گرفته شده است تا تلفیقی از تاریخ و هنر معاصر باشد. از ویژگیهای برجسته این تندیس، پایه آن است که با طراحی ۱۳ پرده مجزا، روایتی تصویری از ایستادگی تاریخی ایران در برابر متجاوزان را به نمایش میگذارد.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref>
| |
| | |
| === جابهجایی مجسمه والرین از میدان انقلاب ===
| |
| این مجسمه از 16 آبان تا 24 آذر برای بازدید عموم در میدان انقلاب قرار داشت و پس از این تاریخ به ورودی فرودگاه بینالمللی مهرآباد در حوالی میدان آزادی منتقل شد تا دیپلماتها و مقامات بینالمللی در ابتدای ورود به ایران این مجسمه را مشاهده کنند و با پیشینۀ تاریخی ایران آشنا شوند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6691619/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «ماجرای جابجایی مجسمه والرین از میدان انقلاب چیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>
| |
| | |
| === پیام مجسمه والرین شهری ===
| |
| این مجسمه فراتر از یک اثر هنری، نماد ایستادگی و اقتدار ایران باستان است. هدف از اکران شهری آن، بازخوانی تاریخ مقاومت و ارسال این پیام است که ایران همواره محل شکست و زانو زدن مدعیان قدرت و بیگانگان متجاوز بوده است.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref>
| |
| | |
| === واکنشها ===
| |
| رونمایی مجسمۀ والرین در میدان انقلاب تهران، واکنشهای گستردهای در فضای مجازی و رسانهها به همراه داشت. بسیاری آن را یادآور عزت و سربلندی ایران در برابر قدرتهای جهانی توصیف کردند. برخی دیگر نیز آن را اقدامی برای معرفی تاریخ ایران به نسل جوان دانستند. این مجسمه حتی کنجکاوی گردشگران خارجی را نیز برانگیخته و با ماجرای شکست امپراتور روم در برابر ایرانیان آشنا کرد.<ref>[https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%AC%D8%B3%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%2B-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%D8%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_aW1uYS5pci9uZXdzLzkyMjE2NS8=_2KfbjNmF2YbYpw== «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو.]</ref><ref group="دیدگاه">اولا این قسمت خیلی کلی بیان شده است. ثانیا وبسایت های چون نمناک و خبرپوه چندان قابل اعتماد نیست. به خبرگزاری ها و وبسایت های معتبر و رسمی ارجاع دهید. </ref>
| |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| {{پانویس پیشنویس}}
| |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| | | {{آغاز منابع}} |
| * «جزییات رونمایی از مجسمه والرین امپراتور رم در میدان انقلاب»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 16 آبان 1404ش. | | * «انتقاد تند زیدآبادی از رونمایی از مجسمه والرین/ جماعتی از هر میراث تاریخی فقط جنبههای آزاردهندهاش را میپسندد و ترویج میکند!»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۸ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * حسین طلایی، پرویز، «ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک»، فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی، س14، ش2، 1401، ص45. | | * «بازتاب رونمایی از مجسمه والرین در فضای مجازی»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۸ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * طاهری، علیرضا و ظفرکامل، اعظم، «مطالعه تطبیقی بازنمود روایات تصویری اسارت والرین به دست شاپور در نقشبرجسته نقش رستم و برخی از نقاشیهای غربی»، رهپویه هنرهای تجسمی، سال 4، شماره 1، 1400ش. | | * «جزییات رونمایی از مجسمه والرین امپراتور رم در میدان انقلاب»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * «ماجرای جابجایی مجسمه والرین از میدان انقلاب چیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 25 آذر 1404ش. | | * «زانو زدن والرین به چشم خارجیها آمد»، وبسایت همشهریآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟+ معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1404ش. | | * «فلسفه نصب مجسمه والرین در میدان انقلاب تهران چیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1404ش. | | * «ماجرای جابجایی مجسمه والرین از میدان انقلاب چیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ آذر ۱۴۰۴ش. |
| * «مجسمه والرین، واقعیت یا خطای تاریخی؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1404ش. | | * «مجسمه والرین با هویت و فرهنگ ایرانی همخوانی ندارد + فیلم»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۵ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * نصرالهزاده، سیروس، «رویارویی ایران و روم در عصر ساسانی بر اساس کتیبه شاپور بر کعبه زردشت»، فصلنامه زبان پژوهی، سال 6، شماره 13، 1393ش. | | * «مجسمه والرین چیست و اصلش کجاست؟ + معنی والرین و داستان»، وبسایت نمناک، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ش. |
| * «والرین، امپراتور رومی اسیر شده به دست شاپور چه سرنوشتی داشت؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1404ش. | | * «مجسمه والرین چیست و به چه معناست؟ + تاریخچه، مکان اصلی و داستان»، وبسایت خبرپو، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ش. |
| | * «نصب مجسمه ۷متری امپراتور رم در میدان انقلاب+ جزییات»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۴ش. |
| | * «نقش شاپور داراب، روایتی از اسارت امپراتور روم به دست ایرانیان»، وبسایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش. |
| | * «واکنش علی مطهری به ساخت مجسمه والرین»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ش. |
| | * «والرین، امپراتور رومی اسیر شده به دست شاپور چه سرنوشتی داشت؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ش. |
| | {{پایان منابع}} |
