حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''اپلیکهدوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگها و طرحهای متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر بهمنظور تزیین یا ایجاد طرح. | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر =اپلیکه دوزی.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =اپلیکه گل | |||
|image_alt=اپلیکه گل | |||
| فایل پادکست =اپلیکه_دوزی14041014.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/21 | |||
| تاریخ پادکست =11-10-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''اپلیکهدوزی؛''' چسباندن یا دوختن قطعات کوچکی از پارچه با رنگها و طرحهای متفاوت روی یک پارچهٔ دیگر بهمنظور تزیین یا ایجاد طرح. | |||
اپلیکهدوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچهدوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچههای رنگارنگ و با بافتهای مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده میشوند تا طرحهای برجسته و حجمدار ایجاد کنند. این هنر که به روشهای دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا میشود، در تزئین پوشاک بهویژه [[لباس مجلسی|لباسهای مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روشهای تزئینی مانند [[سنگدوزی]] یا [[مرصعدوزی]] ترکیب میشود. اپلیکهدوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوههای بصری منحصربهفرد انجام میگیرد و برخلاف [[تکهدوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد. | اپلیکهدوزی یک تکنیک تزئینی در [[پارچهدوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچههای رنگارنگ و با بافتهای مختلف مانند [[نمد]]، [[گیپور]] یا [[توری]]، روی یک پارچه زمینه دوخته یا چسبانده میشوند تا طرحهای برجسته و حجمدار ایجاد کنند. این هنر که به روشهای دستی یا با [[چرخ خیاطی]] اجرا میشود، در تزئین پوشاک بهویژه [[لباس مجلسی|لباسهای مجلسی]]، لوازم خانگی، کالای خواب و [[صنایع دستی]] کاربرد دارد و اغلب با دیگر روشهای تزئینی مانند [[سنگدوزی]] یا [[مرصعدوزی]] ترکیب میشود. اپلیکهدوزی با هدف زیباسازی و ایجاد جلوههای بصری منحصربهفرد انجام میگیرد و برخلاف [[تکهدوزی]] ساده، ماهیتی هنری و تزئینی دارد. | ||
== تعریف | == تعریف اپلیکهدوزی == | ||
اپلیکهدوزی (از واژه فرانسوی ''appliqué'' بهمعنای «بهکار بردن») یک تکنیک تزئینی در [[پارچهدوزی|هنر پارچهدوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچههای رنگارنگ، در اندازهها و بافتهای مختلف، روی یک پارچهٔ زمینه دوخته یا چسبانده میشوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکهدوزی و چهلتکه باران، 1380ش، ص39.</ref> این روش علاوه بر ایجاد جلوههای بصری منحصربهفرد و حجمدار، برای تزئین | اپلیکهدوزی (از واژه فرانسوی ''appliqué'' بهمعنای «بهکار بردن») یک تکنیک تزئینی در [[پارچهدوزی|هنر پارچهدوزی]] است که در آن قطعاتی از پارچههای رنگارنگ، در اندازهها و بافتهای مختلف، روی یک پارچهٔ زمینه دوخته یا چسبانده میشوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکهدوزی و چهلتکه باران، 1380ش، ص39.</ref> این روش علاوه بر ایجاد جلوههای بصری منحصربهفرد و حجمدار، برای تزئین [[پوشاک]]، لوازم خانگی، آثار هنری و صنایع دستی بهکار میرود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجیبابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref> | ||
== انواع اپلیکهدوزی == | == انواع اپلیکهدوزی == | ||
اپلیکهدوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونههای مختلفی اجرا میشود: | اپلیکهدوزی بسته به جنس پارچهٔ مورد استفاده به گونههای مختلفی اجرا میشود: | ||
* '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباببازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد. | * '''اپلیکه نمدی''': نمد به دلیل انعطاف و سهولت برش، اغلب در تزئین وسایلی مانند تشک و بالش، دکوراسیون [[خانه]] و [[آشپزخانه]]، [[اسباببازی]] و تابلوهای دیواری کاربرد دارد. | ||
* '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در لباسهای | * '''اپلیکه گیپور''': پارچه گیپور با ایجاد بافت برجسته و بازتاب نور، معمولاً در [[لباس مجلسی|لباسهای مجلسی]]، [[لباس عروس]] و [[لباس شب]] استفاده میشود. | ||
* '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوهای شیک و براق به یقه، آستین یا بخشهای مختلف لباسهای زنانه بهکار میرود. | * '''اپلیکه توری''': برای بخشیدن جلوهای شیک و براق به یقه، آستین یا بخشهای مختلف لباسهای زنانه بهکار میرود. | ||
* '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرحهای اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده میشود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> | * '''اپلیکه سنتی''': با استفاده از نقوش و طرحهای اصیل، در تزئین کیف، کفش، رومیزی و پوشاک سنتی استفاده میشود.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> | ||
== مواد و روشهای اجرا == | == مواد و روشهای اجرا == | ||
پارچههای متنوعی مانند [[کتان]]، [[ساتن]]، [[نمد]]، [[گیپور]]، [[چرم]]، [[توری]] و پارچههای طرحدار برای اپلیکهدوزی، مناسب هستند. برخی پارچهها برای جلوگیری از ریشریش شدن نیاز به لایهای محافظ (لایی) دارند.<ref>سنجری، گلدوزی با ماشین، 1390ش، ص175.</ref> در اپلیکهدوزی از تکهپارچههایی با نقوش ساده، راهراه، گلدار، چهارخانه و طرحهای عروسکی نیز بهعنوان اپلیکه روی پارچهٔ اصلی دوخته میشوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکهدوزی و چهلتکه باران، 1380ش، ص39.</ref> اپلیکههای آماده در دو نوع چسبدار و ساده در بازار موجود هستند که نوع چسبدار آن با اتو به پارچه چسبانده میشوند. این روش به دلیل دقت و سرعت اجرایی، روزبهروز محبوبیت بیشتری در صنعت مد پیدا کرده است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچههایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت ویرا گستر معین.]</ref> | پارچههای متنوعی مانند [[کتان]]، [[ساتن]]، [[نمد]]، [[گیپور]]، [[چرم]]، [[توری]] و پارچههای طرحدار برای اپلیکهدوزی، مناسب هستند. برخی پارچهها برای جلوگیری از ریشریش شدن نیاز به لایهای محافظ (لایی) دارند.<ref>سنجری، گلدوزی با ماشین، 1390ش، ص175.</ref> در اپلیکهدوزی از تکهپارچههایی با نقوش ساده، راهراه، گلدار، چهارخانه و طرحهای عروسکی نیز بهعنوان اپلیکه روی پارچهٔ اصلی دوخته میشوند.<ref>فخاری و امیدقائمی، آموزش تکهدوزی و چهلتکه باران، 1380ش، ص39.</ref> اپلیکههای آماده در دو نوع چسبدار و ساده در [[بازار]] موجود هستند که نوع چسبدار آن با اتو به پارچه چسبانده میشوند. این روش به دلیل دقت و سرعت اجرایی، روزبهروز محبوبیت بیشتری در صنعت مد پیدا کرده است.<ref>[https://viragostarmoin.com/embroidery-applique#:~:text=چه%20نوع%20پارچههایی%20برای%20اپلیکه، «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت ویرا گستر معین.]</ref> | ||
پارچههای طرحدار یا نقوش آماده<ref>محمدی القار، چهلتکهدوزی با ماشین (مقدماتی)، 1398ش، ص46.</ref> معمولاً با دست یا با استفاده از چرخ خیاطی، دوخته میشوند: | پارچههای طرحدار یا نقوش آماده<ref>محمدی القار، چهلتکهدوزی با ماشین (مقدماتی)، 1398ش، ص46.</ref> معمولاً با دست یا با استفاده از چرخ خیاطی، دوخته میشوند: | ||
| خط ۲۷: | خط ۵۵: | ||
* '''لبهخام''': قطعات مستقیماً دوخته میشوند و لبههای آنها بدون پرداخت باقی میماند؛ روشی سریع و مناسب برای طرحهای غیررسمی. | * '''لبهخام''': قطعات مستقیماً دوخته میشوند و لبههای آنها بدون پرداخت باقی میماند؛ روشی سریع و مناسب برای طرحهای غیررسمی. | ||
* '''معکوس''': در این روش با دوخت و سپس برش لایههای رویی، رنگهای لایههای زیرین نمایان میشود تا طرحی پیچیده، تازه و چشمنواز ایجاد شود. | * '''معکوس''': در این روش با دوخت و سپس برش لایههای رویی، رنگهای لایههای زیرین نمایان میشود تا طرحی پیچیده، تازه و چشمنواز ایجاد شود. | ||
* '''کوک تزئینی''': در این سبک با تمرکز بر | * '''کوک تزئینی''': در این سبک با تمرکز بر [[زیبایی]]، از دوختهای تزئینی چرخ خیاطی مانند دندانموشی برای مرزبندی و زیباسازی بیشتر استفاده میشود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجیبابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref> | ||
== کاربردها و زیباییشناسی == | == کاربردها و زیباییشناسی == | ||
از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباسهای کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده میشود. همچنین اپلیکهدوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوهای سهبعدی به لباسهای ساده، بهویژه در [[لباس شب|لباسهای شب]] و [[لباس مجلسی|مجلسی]] کاربرد گستردهای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده میشود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجیبابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref> اپلیکهدوزی اغلب با دیگر تکنیکهای تزئینی مانند [[سنگدوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگینکاری]] ترکیب میشود تا اثر نهایی پیچیدهتر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> | [[پرونده:اپلیکه دوزی۱.jpg|جایگزین=کت زنانه اپلیکهدوزی شده|بندانگشتی|کت زنانه اپلیکهدوزی شده]] | ||
از اپلیکه در تزیین انواع لباس، کیف و کفش، پوشاک، وسایل [[جهیزیه]]، [[سیسمونی]]، نو کردن لباسهای کهنه، [[عروسک]] روی لباس کودکان و ساختن تل و دستبند، استفاده میشود. همچنین اپلیکهدوزی در [[طراحی مد]] برای افزودن بافت، حجم و جلوهای سهبعدی به لباسهای ساده، بهویژه در [[لباس شب|لباسهای شب]] و [[لباس مجلسی|مجلسی]] کاربرد گستردهای دارد<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> و در تزئین کالای خواب مانند [[لحاف]]، منسوجات خانگی و [[صنایع دستی]] مانند تابلو، استفاده میشود.<ref>[https://mag.sarak-co.com/applique-art/#:~:text=اپلیکه%20(Applique)%20در%20تعریف%20لغوی، حاجیبابایی، «اپلیکه (Applique) چیست؟»، مجله مد سارک.]</ref> | |||
اپلیکهدوزی اغلب با دیگر تکنیکهای تزئینی مانند [[سنگدوزی]]، [[مرواریددوزی]] و [[نگینکاری]] ترکیب میشود تا اثر نهایی پیچیدهتر و ارزشمندتر گردد.<ref>[https://olkabotik.com/اپلیکه-دوزی-چیست/ «اپلیکهدوزی چیست؟»، وبسایت الکا بوتیک.]</ref> | |||
== تفاوت با دیگر تکنیکها == | == تفاوت با دیگر تکنیکها == | ||