پرش به محتوا

نرگس محمدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
نرگس محمدی؛ فعال سیاسی محکوم به جرایم امنیتی در ایران.  
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =نرگس محمدی.png
| زیرنویس تصویر    =نرگس محمدی
|image_alt=نرگس محمدی
| فایل پادکست      =نرگس محمدی14041016.ogg
| حجم فایلپادکست    =3/50
| تاریخ پادکست      =16-10-1404
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|نرگس محمدی}}'''؛ روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر در ایران.


نرگس محمدی (زاده ۱۳۵۱ در زنجان) فعال سیاسی، روزنامه‌نگار و عضو تشکل غیرقانونی کانون مدافعان حقوق بشر است. وی به دلیل ارتکاب جرائم امنیتی و فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، چندین دوره محکومیت حبس را سپری کرده است. در سال ۲۰۲۳، اعطای جایزه صلح نوبل به وی با واکنش‌های تند مقامات رسمی و رسانه‌های داخلی ایران مواجه شد که آن را «ابزاری سیاسی برای فشار بر ایران» و «حمایت از جریان‌های رادیکال» توصیف کردند.
نرگس محمدی فعال سیاسی، روزنامه‌نگار و عضو تشکل غیرقانونی [[کانون مدافعان حقوق بشر]] است. وی به‌دلیل ارتکاب [[جرایم امنیتی]] و فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، چندین دوره محکومیت حبس را سپری کرده است. در سال ۲۰۲۳م، اعطای [[جایزه صلح نوبل|جایزهٔ صلح نوبل]] به وی با واکنش‌های تند مقامات رسمی و رسانه‌های داخلی ایران مواجه شد که آن را ابزاری سیاسی برای فشار بر ایران و حمایت از جریان‌های رادیکال توصیف کردند.


== پیشینه خانوادگی و پیوندهای تشکیلاتی ==
== تولد و تحصیلات ==
گرایش‌های سیاسی و فعالیت‌های محمدی از سوی برخی تحلیل‌گران، متاثر از پیشینه خانوادگی و ارتباط نزدیکان وی با جریانات معاند ارزیابی شده است. تعدادی از بستگان نزدیک او، از جمله دخترخاله (لیلا محمدی) و دختردایی وی، از اعضای عملیاتی سازمان مجاهدین خلق بودند که در درگیری‌های مسلحانه دهه ۱۳۶۰ کشته شدند.
نرگس محمدی متولد ۱۳۵۱ش در [[زنجان]] و بزرگ‌شدهٔ شهرهای [[کرج]] و [[قروه]] است. او مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ فیزیک کاربردی از [[دانشگاه بین‌المللی امام خمینی]] در [[قزوین]]، دریافت کرده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1197126/نرگس-محمدی-زندانی-سیاسی-کیست «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک.]</ref> محمدی فعالیت‌های اجتماعی خود را از [[دوران دانشجویی]] با تأسیس تشکل روشنگران در دانشگاه آغاز کرد. او از سال ۱۳۷۵ش به‌صورت حرفه‌ای [[روزنامه‌نگاری]] را در نشریاتی مانند ''[[پیام هاجر]]'' دنبال نمود، که در آن‌ها به موضوعات مرتبط با [[حقوق بشر]]، [[حقوق زنان]] و مسائل دانشجویی می‌پرداخت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1197126/نرگس-محمدی-زندانی-سیاسی-کیست «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


تقی رحمانی، همسر محمدی، نیز از فعالان سیاسی با گرایش ملی-مذهبی است که سوابق متعددی در زمینه محکومیت‌های امنیتی و حبس در جمهوری اسلامی ایران دارد. وی پس از خروج از کشور در سال ۱۳۹۰، در فرانسه مستقر شد و فعالیت‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای علیه نظام را هدایت می‌کند.
== گرایش سیاسی ==
فعالیت‌های سیاسی نرگس محمدی را برخی تحلیل‌گران، متأثر از گرایش‌های سیاسی خاصی دانسته‌اند که ریشه در ارتباط بستگان خانوادگی او با بعضی جریان‌های معاند جمهوری اسلامی دارد؛ از جمله پسرخاله‌ها و پسرعمه‌های نرگس محمدی، از اعضای عملیاتی [[سازمان مجاهدین خلق]] بودند که [[اعدام]] شدند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1533220/خانواده-مادری-نرگس-اکثرا-از-منافقین-بودند-که-اعدام-شدند «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز.]</ref> همچنین تقی رحمانی، همسر محمدی، نیز از فعالان سیاسی و دارای سابقه محکومیت‌های امنیتی است.<ref>[https://www.javanonline.ir/005Eq5 «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، جوان آنلاین]</ref> [[تقی رحمانی]] از سال ۱۳۹۰ش به [[فرانسه]] مهاجرت کرد و برخی فعالیت‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای علیه نظام [[جمهوری اسلامی ایران]] را از آن‌جا هدایت می‌کند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/02/09/48560/حلقه-پاریس-استراتژی-جریان-فتنه-برای-انتخابات-را-ابلاغ-کرد «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


== تحصیلات و فعالیت‌های حرفه‌ای ==
== فعالیت‌ها و پرونده‌های قضایی ==
محمدی دانش‌آموخته رشته فیزیک از دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین است. وی فعالیت‌های اجتماعی و رسانه‌ای خود را با روزنامه‌نگاری در نشریاتی همچون ''پیام هاجر'' آغاز کرد.
نرگس محمدی در طول حیات حرفه‌ای خود چندین بار بازداشت و محکوم شده است. بر اساس احکام صادره از [[دادگاه‌های انقلاب اسلامی|دادگاه‌های انقلاب]] [[دادگاه‌های انقلاب اسلامی|اسلامی]]، عمده‌ترین اتهامات وی «اجتماع و تبانی به قصد [[اقدام علیه امنیت ملی]]» و «[[تبلیغ علیه نظام]]» عنوان شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/8203-08992.15082/حكم-محكوميت-نرگس-محمدي-تاييد-شد «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا.]</ref> اولین حکم حبس قابل توجه او، محکومیت شش‌ساله‌ای بود که پس از حوادث سال ۱۳۸۸ش صادر شد. وی پس از تحمل بخشی از این حکم و دریافت آزادی مشروط، مجدداً در سال ۱۳۹۳ بازداشت و در سال ۱۳۹۵ به ۱۶ سال حبس محکوم شد. او در سال ۱۳۹۹ش آزاد شد، اما در خرداد ۱۴۰۰ش به ۳۰ ماه حبس تعزیری دیگر محکوم گردید.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1533220/خانواده-مادری-نرگس-اکثرا-از-منافقین-بودند-که-اعدام-شدند «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز.]</ref>


== سوابق قضایی و عناوین مجرمانه ==
== دریافت جایزه صلح نوبل ==
پرونده قضایی محمدی شامل زنجیره‌ای از بازداشت‌ها و احکام صادر شده از سوی دادگاه‌های انقلاب است. عمده محکومیت‌های وی تحت عناوینی همچون «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی»، «تبلیغ علیه نظام» و «تمرد از دستورات مقامات قضایی» صادر شده است.
در سال ۲۰۲۳م نرگس محمدی جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. این اقدام با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد. از یک سو، نهادهای اعطاکنندهٔ جایزه و برخی نهادهای حقوق‌بشری بین‌المللی، این انتخاب را به‌عنوان تقدیر از فعالیت‌های مداوم او در زمینهٔ [[حقوق بشر]] و [[آزادی بیان]] دانستند. از سوی دیگر، مقامات رسمی [[جمهوری اسلامی ایران]] این اقدام را سیاسی، مداخله‌جویانه دانستند<ref>[https://dolat.ir/detail/422996 «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref> و تحلیل‌گران رسانه‌های داخلی، این اقدام را در چارچوب یک [[جنگ نرم]] ضدایرانی توصیف کردند<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1533942/ابعاد-ناگفته-اعطای-جایزه-صلح-نوبل-به-نرگس-محمدی «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز.]</ref> که می‌تواند به [[تشویش اذهان عمومی]] برای بازتولید آشوب منجر شود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1533942/ابعاد-ناگفته-اعطای-جایزه-صلح-نوبل-به-نرگس-محمدی «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز.]</ref>


در آبان ۱۴۰۰، وی در جریان یک تجمع در شهر مشهد بازداشت شد؛ این اقدام از سوی مراجع رسمی در راستای اجرای حکم حبس تعزیری صادر شده و همچنین رسیدگی به اتهامات جدید وی در پرونده‌های مفتوح عنوان گردید.
== رفتارهای هنجارشکنانه در زندان ==
رسانه‌های داخلی ایران در گزارش‌های خود به مجموعه‌ای از رفتارهای تقابلی نرگس محمدی در داخل زندان اشاره کرده‌اند که شامل [[هنجارشکنی]]، ایجاد [[آشوب]] و تمرد از قوانین انضباطی است. بر اساس این گزارش‌ها، وی متهم است که با ایجاد درگیری در محیط بند و تحریک سایر زندانیان به اعتراض، نظم عمومی زندان را مختل کرده و با انتقادات سایر زندانیان مواجه شده است.<ref>[https://www.alef.ir/news/4031204026.html «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت خبری تحلیلی الف.]</ref> [[سازمان زندان‌ها]] اعلام کرده است که إعمال برخی محدودیت‌ها در تماس‌های تلفنی و ملاقات‌های [[نرگس محمدی]] بر اساس آیین‌نامهٔ انضباطی زندان و به‌دلیل اقدام او به اخلال در نظم داخلی بند زنان،<ref>[https://fararu.com/fa/news/762265/توضیح-سازمان-زندان-ها-درباره-ناآرامی-در-بند-زنان-زندان-اوین «توضیح سازمان زندان‌ها درباره ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت فرارو.]</ref> تحریک سایر زندانیان به تمرد و استفاده از امکانات ارتباطی زندان برای ارسال بیانیه‌های سیاسی بوده است.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/4734359/توضیحات-سازمان-زندان‌ها-درباره-انتشار-بیانیه‌ها-مصاحبه‌ها-و-یا-نقل‌قول-برخی-زندانیان-پرحاشیه «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره انتشار بیانیه‌ها، مصاحبه‌ها و یا نقل‌قول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان.]</ref>


=== مواضع در قبال تحریم‌ها ===
پروندهٔ پزشکی نرگس محمدی نشان‌دهندهٔ اعزام‌های متعدد او به [[بیمارستان]]‌های خارج از [[زندان]] جهت درمان [[بیماری‌های قلبی]] و [[بیماری‌های تنفسی|تنفسی]] است. طبق مستندات ارائه شده، وی تحت نظارت پزشکان متخصص قرار داشته و در موارد نیاز، معاینات دوره‌ای و عمل‌های جراحی لازم برای او انجام شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/805774/توضیحات-سازمان-زندان-ها-درباره-وضعیت-جسمانی-نرگس-محمدی-زندانی «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>
یکی از محورهای مورد نقد در فعالیت‌های سیاسی محمدی، مواضع وی در قبال فشارهای بین‌المللی است. منتقدان و رسانه‌های داخلی معتقدند اقدامات و بیانیه‌های وی در ترغیب دولت‌های غربی برای اعمال و تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران نقش داشته است؛ این رویکرد از سوی مراجع داخلی به عنوان اقدامی علیه امنیت اقتصادی و معیشت عمومی جامعه توصیف شده است.


== وضعیت حبس و پاسخ به ادعاهای رسانه‌ای ==
== مواضع نرگس محمدی در قبال تحریم‌ها ==
در پی انتشار گزارش‌هایی در رسانه‌های خارج از ایران مبنی بر بدرفتاری یا محرومیت‌های درمانی، مراجع قضایی و نهادهای ذی‌ربط با انتشار مستنداتی به این ادعاها پاسخ داده‌اند. طبق گزارش‌های مرکز رسانه قوه قضائیه، محمدی در طول دوران حبس از مراقبت‌های درمانی و اعزام‌های مکرر به مراکز تخصصی بهره‌مند بوده است.
یکی از محورهای مورد نقد در فعالیت‌های سیاسی محمدی، مواضع وی در قبال فشارهای بین‌المللی است.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1696660985000361289/نوبل-را-معمولا-قالتاق-ها-و-ضدوطن-ها-می-گیرند «نوبل را معمولاً قالتاق‌ها و ضدوطن‌ها می‌گیرند»، خبرگزاری فارس.]</ref> منتقدان و رسانه‌های ایران معتقدند اقدامات و بیانیه‌های وی در ترغیب دولت‌های غربی برای اعمال و تشدید [[تحریم‌های اقتصادی علیه ایران]] نقش داشته است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/07/14/2967243/واکنش-وزارت-خارجه-به-اعطای-جایزه-صلح-نوبل-به-یکی-از-شهروندان-ایرانی «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


=== مراقبت‌های درمانی و اعزام به بیمارستان ===
== بازداشت در آذر ۱۴۰۴ ==
برخلاف ادعاهای مطروحه درباره وضعیت جسمانی وی، پرونده پزشکی او نشان‌دهنده اعزام‌های متعدد به بیمارستان‌های خارج از زندان جهت درمان بیماری‌های قلبی و تنفسی است. طبق مستندات ارائه شده، وی تحت نظارت پزشکان متخصص قرار داشته و در موارد نیاز، معاینات دوره‌ای و عمل‌های جراحی لازم برای او انجام شده است. مقامات قضایی این ادعاها را بخشی از یک «سناریوی تبلیغاتی» برای فشار بین‌المللی توصیف کرده‌اند.
در [[آذر]] ۱۴۰۴ش و در جریان مراسم ختم [[خسرو علیکردی]] در [[مشهد]]، نرگس محمدی بار دیگر بازداشت شد. مقامات قضایی دلیل این بازداشت را بروز [[رفتارهای هنجارشکنانه]] و سر دادن [[شعارهای ساختارشکنانه]] اعلام کردند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/09/22/3470236/بازداشت-39-نفر-در-جریان-رفتار-هنجارشکنان-در-ختم-مرحوم-علیکردی-در-مشهد «بازداشت 39 نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


=== محدودیت‌های انضباطی و ارتباطی ===
== پانویس ==
در مورد محدودیت‌های اعمال شده در تماس‌های تلفنی و ملاقات‌ها، سازمان زندان‌ها اعلام کرده است که این تدابیر نه به صورت خودسرانه، بلکه بر اساس آیین‌نامه انضباطی زندان اتخاذ شده است. علت این محدودیت‌ها مواردی همچون «اخلال در نظم داخلی بند زنان»، «تحریک سایر زندانیان به تمرد» و «استفاده از امکانات ارتباطی زندان برای ارسال بیانیه‌های سیاسی به خارج» عنوان شده است. بر این اساس، محرومیت‌های مقطعی وی به عنوان جریمه‌های انضباطی در پاسخ به نقض قوانین داخلی زندان اعمال گردیده است.
 
== گاه‌شمار بازداشت‌ها و محکومیت‌های قضایی ==
بر اساس گزارش‌های مراجع رسمی و خبرگزاری‌های داخلی، روند برخورد قضایی با فعالیت‌های ضدامنیتی نرگس محمدی به شرح جدول زیر است:
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="background:#f2f2f2;" |تاریخ
! style="background:#f2f2f2;" |رویداد / بازداشت
! style="background:#f2f2f2;" |علت و جزئیات طبق مستندات داخلی
|-
|'''۱۳۸۹'''
|بازداشت و انتقال به اوین
|فعالیت در تشکل غیرقانونی «کانون مدافعان حقوق بشر» و اقدام علیه امنیت ملی.
|-
|'''۱۳۹۱'''
|آغاز دوران محکومیت ۶ ساله
|محکومیت به اتهام اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام؛ رهایی موقت در همان سال به دلایل پزشکی.
|-
|'''اردیبهشت ۱۳۹۴'''
|بازداشت مجدد
|اجرای باقی‌مانده حکم حبس و رسیدگی به اتهامات جدید از جمله تشکیل کمپین غیرقانونی «لگام».
|-
|'''آبان ۱۴۰۰'''
|بازداشت در مشهد
|تأیید بازداشت توسط مراجع قضایی در جریان یک تجمع؛ جهت اجرای حکم صادر شده در پرونده‌های جدید.
|-
|'''۱۴۰۱ - ۱۴۰۲'''
|تمدید محکومیت و پرونده‌های نوین
|صدور احکام جدید به اتهام اخلال در نظم زندان، تحریک به آشوب در بند زنان و تداوم فعالیت تبلیغاتی علیه نظام از داخل زندان.
|-
|'''۱۴۰۲ (۲۰۲۳)'''
|اعطای جایزه نوبل در زمان حبس
|واکنش رسمی مقامات به اعطای جایزه به یک «محکوم امنیتی» و توصیف آن به عنوان یک ابزار سیاسی برای فشار بر ایران.
|}
 
== جوایز بین‌المللی و واکنش‌های داخلی ==
اعطای جوایز متعدد بین‌المللی به محمدی، به‌ویژه جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۳، با واکنش‌های منفی گسترده در سطح نهادهای رسمی و رسانه‌های داخلی ایران مواجه شده است. مقامات وزارت امور خارجه ایران این اقدام را «سیاسی‌کارانه»، «مداخله‌جویانه» و در راستای سیاست‌های ضدایرانی برخی کشورهای غربی توصیف کرده‌اند.
 
=== تحلیل اهداف اعطای جوایز ===
منتقدان و تحلیل‌گران رسانه‌های داخلی معتقدند که این جوایز نه بر پایه فعالیت‌های حقوق‌بشری، بلکه به عنوان پاداشی برای رویکردهای رادیکال محمدی در قبال منافع ملی و تلاش وی جهت بی‌ثبات‌سازی داخلی اعطا شده است. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که انتخاب وی از سوی کمیته نوبل، تلاشی برای «تنفس مصنوعی» به جریان‌های برانداز پس از شکست پروژه‌های خیابانی در ایران بوده است.
 
علاوه بر این، همسویی وی با سیاست‌های فشار حداکثری و حمایت از تحریم‌های اقتصادی علیه مردم ایران، یکی از دلایل اصلی مخالفت‌ها با این جوایز عنوان شده است. رسانه‌های داخلی این اقدام را «سیاسی‌کردن مفهوم حقوق بشر» نامیده و تأکید کرده‌اند که اعطای چنین عناوینی به محکومین امنیتی، اعتبار نهادهای بین‌المللی را در افکار عمومی ایران خدشه‌دار می‌کند.
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


==منابع==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مهر ۱۴۰۲ش.
* «بازداشت ۳۹ نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
* «توضیح سازمان زندان‌ها دربارهٔ ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «توضیحات سازمان زندان‌ها دربارهٔ انتشار بیانیه‌ها، مصاحبه‌ها یا نقل‌قول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش.
* «توضیحات سازمان زندان‌ها دربارهٔ وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۴۰۲ش.
* «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ خرداد ۱۳۸۲ش.
* «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ش.
* «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
* «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت خبری تحلیلی الف، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
* «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
* «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
* «نرگس محمدی فعال سیاسی کیست؟ | علت بازداشت نرگس محمدی چیست؟»، وب‌سایت پویا مگ، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آذر ۱۴۰۴ش.
* «نوبل را معمولاً قالتاق‌ها و ضدوطن‌ها می‌گیرند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
* «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۶ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۳۲

نرگس محمدی
نرگس محمدی
نرگس محمدی


نرگس محمدی؛ روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر در ایران.

نرگس محمدی فعال سیاسی، روزنامه‌نگار و عضو تشکل غیرقانونی کانون مدافعان حقوق بشر است. وی به‌دلیل ارتکاب جرایم امنیتی و فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، چندین دوره محکومیت حبس را سپری کرده است. در سال ۲۰۲۳م، اعطای جایزهٔ صلح نوبل به وی با واکنش‌های تند مقامات رسمی و رسانه‌های داخلی ایران مواجه شد که آن را ابزاری سیاسی برای فشار بر ایران و حمایت از جریان‌های رادیکال توصیف کردند.

تولد و تحصیلات

نرگس محمدی متولد ۱۳۵۱ش در زنجان و بزرگ‌شدهٔ شهرهای کرج و قروه است. او مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ فیزیک کاربردی از دانشگاه بین‌المللی امام خمینی در قزوین، دریافت کرده است.[۱] محمدی فعالیت‌های اجتماعی خود را از دوران دانشجویی با تأسیس تشکل روشنگران در دانشگاه آغاز کرد. او از سال ۱۳۷۵ش به‌صورت حرفه‌ای روزنامه‌نگاری را در نشریاتی مانند پیام هاجر دنبال نمود، که در آن‌ها به موضوعات مرتبط با حقوق بشر، حقوق زنان و مسائل دانشجویی می‌پرداخت.[۲]

گرایش سیاسی

فعالیت‌های سیاسی نرگس محمدی را برخی تحلیل‌گران، متأثر از گرایش‌های سیاسی خاصی دانسته‌اند که ریشه در ارتباط بستگان خانوادگی او با بعضی جریان‌های معاند جمهوری اسلامی دارد؛ از جمله پسرخاله‌ها و پسرعمه‌های نرگس محمدی، از اعضای عملیاتی سازمان مجاهدین خلق بودند که اعدام شدند.[۳] همچنین تقی رحمانی، همسر محمدی، نیز از فعالان سیاسی و دارای سابقه محکومیت‌های امنیتی است.[۴] تقی رحمانی از سال ۱۳۹۰ش به فرانسه مهاجرت کرد و برخی فعالیت‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای علیه نظام جمهوری اسلامی ایران را از آن‌جا هدایت می‌کند.[۵]

فعالیت‌ها و پرونده‌های قضایی

نرگس محمدی در طول حیات حرفه‌ای خود چندین بار بازداشت و محکوم شده است. بر اساس احکام صادره از دادگاه‌های انقلاب اسلامی، عمده‌ترین اتهامات وی «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» عنوان شده است.[۶] اولین حکم حبس قابل توجه او، محکومیت شش‌ساله‌ای بود که پس از حوادث سال ۱۳۸۸ش صادر شد. وی پس از تحمل بخشی از این حکم و دریافت آزادی مشروط، مجدداً در سال ۱۳۹۳ بازداشت و در سال ۱۳۹۵ به ۱۶ سال حبس محکوم شد. او در سال ۱۳۹۹ش آزاد شد، اما در خرداد ۱۴۰۰ش به ۳۰ ماه حبس تعزیری دیگر محکوم گردید.[۷]

دریافت جایزه صلح نوبل

در سال ۲۰۲۳م نرگس محمدی جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. این اقدام با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد. از یک سو، نهادهای اعطاکنندهٔ جایزه و برخی نهادهای حقوق‌بشری بین‌المللی، این انتخاب را به‌عنوان تقدیر از فعالیت‌های مداوم او در زمینهٔ حقوق بشر و آزادی بیان دانستند. از سوی دیگر، مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران این اقدام را سیاسی، مداخله‌جویانه دانستند[۸] و تحلیل‌گران رسانه‌های داخلی، این اقدام را در چارچوب یک جنگ نرم ضدایرانی توصیف کردند[۹] که می‌تواند به تشویش اذهان عمومی برای بازتولید آشوب منجر شود.[۱۰]

رفتارهای هنجارشکنانه در زندان

رسانه‌های داخلی ایران در گزارش‌های خود به مجموعه‌ای از رفتارهای تقابلی نرگس محمدی در داخل زندان اشاره کرده‌اند که شامل هنجارشکنی، ایجاد آشوب و تمرد از قوانین انضباطی است. بر اساس این گزارش‌ها، وی متهم است که با ایجاد درگیری در محیط بند و تحریک سایر زندانیان به اعتراض، نظم عمومی زندان را مختل کرده و با انتقادات سایر زندانیان مواجه شده است.[۱۱] سازمان زندان‌ها اعلام کرده است که إعمال برخی محدودیت‌ها در تماس‌های تلفنی و ملاقات‌های نرگس محمدی بر اساس آیین‌نامهٔ انضباطی زندان و به‌دلیل اقدام او به اخلال در نظم داخلی بند زنان،[۱۲] تحریک سایر زندانیان به تمرد و استفاده از امکانات ارتباطی زندان برای ارسال بیانیه‌های سیاسی بوده است.[۱۳]

پروندهٔ پزشکی نرگس محمدی نشان‌دهندهٔ اعزام‌های متعدد او به بیمارستان‌های خارج از زندان جهت درمان بیماری‌های قلبی و تنفسی است. طبق مستندات ارائه شده، وی تحت نظارت پزشکان متخصص قرار داشته و در موارد نیاز، معاینات دوره‌ای و عمل‌های جراحی لازم برای او انجام شده است.[۱۴]

مواضع نرگس محمدی در قبال تحریم‌ها

یکی از محورهای مورد نقد در فعالیت‌های سیاسی محمدی، مواضع وی در قبال فشارهای بین‌المللی است.[۱۵] منتقدان و رسانه‌های ایران معتقدند اقدامات و بیانیه‌های وی در ترغیب دولت‌های غربی برای اعمال و تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران نقش داشته است.[۱۶]

بازداشت در آذر ۱۴۰۴

در آذر ۱۴۰۴ش و در جریان مراسم ختم خسرو علیکردی در مشهد، نرگس محمدی بار دیگر بازداشت شد. مقامات قضایی دلیل این بازداشت را بروز رفتارهای هنجارشکنانه و سر دادن شعارهای ساختارشکنانه اعلام کردند.[۱۷]

پانویس

  1. «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک.
  2. «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک.
  3. «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز.
  4. «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، جوان آنلاین
  5. «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم.
  6. «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا.
  7. «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز.
  8. «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.
  9. «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز.
  10. «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز.
  11. «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت خبری تحلیلی الف.
  12. «توضیح سازمان زندان‌ها درباره ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت فرارو.
  13. «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره انتشار بیانیه‌ها، مصاحبه‌ها و یا نقل‌قول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان.
  14. «توضیحات سازمان زندان‌ها درباره وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
  15. «نوبل را معمولاً قالتاق‌ها و ضدوطن‌ها می‌گیرند»، خبرگزاری فارس.
  16. «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم.
  17. «بازداشت 39 نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم.

منابع

  • «ابعاد ناگفته اعطای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «بازداشت ۳۹ نفر در جریان رفتار هنجارشکنان در ختم مرحوم «علیکردی» در مشهد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «توضیح سازمان زندان‌ها دربارهٔ ناآرامی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۴۰۳ش.
  • «توضیحات سازمان زندان‌ها دربارهٔ انتشار بیانیه‌ها، مصاحبه‌ها یا نقل‌قول برخی زندانیان پرحاشیه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش.
  • «توضیحات سازمان زندان‌ها دربارهٔ وضعیت جسمانی نرگس محمدی | زندانی به زندان بازگردانده شد»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «حکم محکومیت نرگس محمدی تأیید شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ خرداد ۱۳۸۲ش.
  • «حلقه پاریس استراتژی جریان فتنه برای انتخابات را ابلاغ کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ش.
  • «خانواده مادری نرگس اکثراً از منافقین بودند که اعدام شدند»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «روایت یک شاهد عینی از باندبازی در بند زنان زندان اوین»، وب‌سایت خبری تحلیلی الف، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
  • «مورد عجیب همسر نرگس محمدی در قاچاق انسان»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۳ش.
  • «موضع وزارت خارجه در خصوص اعطای جایزه صلح نوبل به یک از شهروند ایرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «نرگس محمدی زندانی سیاسی کیست؟»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «نرگس محمدی فعال سیاسی کیست؟ | علت بازداشت نرگس محمدی چیست؟»، وب‌سایت پویا مگ، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «نوبل را معمولاً قالتاق‌ها و ضدوطن‌ها می‌گیرند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «واکنش وزارت خارجه به اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از شهروندان ایرانی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.