پرش به محتوا

مردپرهیزی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
زدن لینک داخلی
 
(۴۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
مردپرهیزی؛
'''{{درشت|مردپرهیزی}}'''؛ ترند فرهنگی‌اجتماعی برای پرهیز آگاهانه و موقت از قرار عاشقانه و روابط عاطفی با مردان.


مردپرهیزی یک ترند فرهنگی‌اجتماعی است که به پرهیز آگاهانه و داوطلبانه از هر گونه رابطه عاشقانه و جنسی برای یک دورهٔ مشخص اشاره دارد. این اصطلاح میان زنان جوان، در شبکه‌های اجتماعی مانند [[تیک‌تاک]] وایرال شده است. هدف اصلی این ترند، فاصله‌گرفتن از تمامی اشکال روابط عاطفی به‌منظور [[خودشناسی]] و رشد فردی است؛ با این حال، منتقدان بر این باورند که تعریفِ رشد فردی در تضاد با روابط زوجیت و یافته‌های [[روان‌شناسی]] است که [[خانواده|نهاد خانواده]] و پیوندهای عاطفی پایدار را رکن اصلی [[سلامت روان]] و تکامل شخصیت می‌دانند. از این منظر، [[سبک زندگی]] مبتنی بر پرهیزِ مطلق می‌تواند به‌جای رشد، منجر به تضعیف ساختارهای حمایتی فرد شود.


== مفهوم‌شناسی مردپرهیزی ==
واژهٔ مردپرهیزی در [[زبان فارسی]] برگرفته از اصطلاح انگلیسی Boysober است که در سال ۲۰۲۴م توسط هوپ وودارد، کمدین آمریکایی، در یک اجرای کمدی مطرح شد و از واژه Boy به‌معنای [[پسر]] و ''Sober'' به‌معنای هوشیار یا پاک در ادبیاتِ [[ترک اعتیاد]] ساخته شده است. این اصطلاح به‌معنای سم‌زدایی عاطفی است<ref>[https://www.mamamia.com.au/boysober-movement/ “No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'”, mamamia website.]</ref> و به توقف موقت روابط عاطفی و رمانتیک با [[مردان]]، از جمله پرهیز از [[دیت|قرارهای عاشقانه]]، روابط عاطفی جدید، ارتباط مجدد با شرکای عاطفی پیشین و تماس جنسی عاشقانه با مردان، با هدف تمرکز بر سلامت روان و اهداف فردی اشاره دارد.<ref>[https://kolbehsargarmi.ir/جنبش-boysober-و-معنای-جدید-تجرد-در-دختران-نسل-z/24618/ «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی.]</ref>


== تعریف و ریشه‌شناسی ==
=== تفاوت مردپرهیزی با مفاهیم مشابه ===
واژۀ '''مردپرهیزی''' در زبان‌فارسی از ترکیب دو جزء «مرد» و «پرهیز» (به معنای دوری جستن یا اجتناب) ساخته شده است. این اصطلاح بسته به بستر استفاده (روان‌شناسی، جامعه‌شناسی یا فرهنگ عامه)، مفاهیم متفاوتی را در بر می‌گیرد.
* '''[[خویشتن‌داری جنسی]]:''' معمولاً بر پرهیز از [[رابطه جنسی|عمل جنسی]] تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد؛<ref>[https://bamdadc.com/خویشتن-داری-جنسی/ «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان.]</ref> اما در مردپرهیزی هدف اصلی نه صرفاً قطع رابطهٔ جنسی، بلکه جداسازی تمرکزِ ذهنی و عاطفی از [[جنس مخالف]] به‌منظور بازیابی استقلال فردی است.<ref>[https://dayan-co.com/پسر-مرد-پرهیزی-man-boysober-ترند-جهانی-خودمراقب/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref>
* '''مردهراسی:''' در ادبیات علمی، آندروفوبیا معنای [[مردهراسی]] دارد که در [[روان‌پزشکی]] برای توصیف [[ترس]] خاص و غیرارادی از مردان به کار می‌رود.<ref>[https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21987-androphobia “Androphobia", cleveland clinic website.]</ref>
* '''[[مردستیزی]]:''' بر پایهٔ تنفر یا تحقیر مردان استوار است؛<ref>[https://vajehyab.com/farhangestan/مردستیزی?q=مردستیزی «مردستیزی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> اما در مردپرهیزی، لزوماً چنین تنفری وجود ندارد؛ بلکه تمرکز بر استقلال فردی و سلامت روان است.<ref>[https://dayan-co.com/پسر-مرد-پرهیزی-man-boysober-ترند-جهانی-خودمراقب/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref>


=== ۱. ریشه‌های کلاسیک و علمی ===
== بازتاب‌های فرهنگی و رسانه‌ای مردپرهیزی ==
در ادبیات علمی و آکادمیک، این مفهوم با واژگانی که ریشه یونانی دارند شناخته می‌شود:
این گرایش در بسترهای رسانه‌ای، اغلب به‌عنوان واکنشی به فرسودگی ناشی از [[دوستیابی دیجیتال]] تحلیل می‌شود.<ref>[https://dayan-co.com/پسر-مرد-پرهیزی-man-boysober-ترند-جهانی-خودمراقب/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref> نمود عینی این پدیده، تغییر در نحوهٔ تخصیص منابع فردی است؛ به‌طوری که طرفداران این الگو با تعلیق فعالیت در [[پلتفرم‌ دوستیابی|پلتفرم‌های دوستیابی]]، زمان و انرژی روانی خود را به فعالیت‌های ملموسی نظیر فراگیری مهارت‌های جدید'''،''' [[ورزش]] یا [[مسافرت|سفر]] اختصاص می‌دهند. اگرچه این رویکرد در متون آکادمیک تثبیت نشده، اما گزارش‌های رسانه‌ای آن را الگویی برای اولویت‌بخشی به سلامت روان در برابر تنش‌های ناشی از روابط کوتاه‌مدت و بی‌سرانجام توصیف کرده‌اند.<ref>[https://rooziato.com/1404739484/boysober-چیست؟-ترند-جدید-گذراندن-یک-سال-بدون/ تاجدینی، «Boysober چیست؟ ترند جدید گذراندن «یک سال بدون مرد» توسط دختران نسل Z!»، وب‌سایت روزیاتو.]</ref>


* '''Androphobia (مردهراسی):''' متشکل از واژه یونانی ''Andros'' (مرد) و ''Phobos'' (هراس). این اصطلاح در روان‌پزشکی برای توصیف یک فوبیای خاص و ترس غیرارادی از مردان به کار می‌رود.
== آینده ترند مردپرهیزی و پیامدهای احتمالی ==
* '''Androparenthosis:''' اصطلاحی کمتر رایج که به معنای کناره‌گیری ارادی از حضور در جوامع مردانه است.
طبق پیش‌بینی‌ها این گرایش به‌عنوان یک موج رسانه‌ای گذرا است، اما پیامدهای رفتاری آن می‌تواند بر [[الگوی انتخاب شریک زندگی]] تأثیرگذار باشد. تحلیل‌گران اجتماعی معتقدند این دورهٔ پرهیز، بیش از آنکه تقابلی با [[خانواده|نهاد خانواده]] باشد، واکنشی به روابط آسیب‌زا و بی‌سرانجام در دنیای مدرن است. بسیاری از پیروان این الگو قصد دارند پس از این دوره، با رویکردی گزینش‌گرانه و با هدف دستیابی به روابط پایدار و متعهدانه وارد پیوندهای عاطفی شوند.<ref>[https://www.usatoday.com/story/life/health-wellness/2024/07/11/boysober-sex-dating-empowerment-relationships-women/74331720007/ Goldberg, “‘Hot girl summer,’ move aside. Women are going ‘boysober’ and have never felt better”, usatoday website.]</ref> با این حال، منتقدان هشدار می‌دهند که ترویج پرهیز مطلق و طولانی‌مدت و ماندن در حالت [[تجرد]]، می‌تواند به چالشِ افزایش [[سن ازدواج]] دامن زند و آسیب‌های روحی، [[آسیب‌های روانی|روانی]] و [[آسیب‌های اجتماعی|اجتماعی]] متعددی را برای [[دختر|دختران]] به‌دنبال داشته باشد.<ref>[https://www.migna.ir/news/24813/تجرد-قطعي-دلايل-فردي-اجتماعي-آسيب-هاي-رواني «تجرد قطعی؛ از دلایل فردی و اجتماعی تا آسیب‌های روانی»، وب‌سایت میگنا.]</ref>


=== ۲. اصطلاحات نوپدید و فرهنگ عامه (Boysober / Mansober) ===
== پانویس ==
در سال‌های اخیر و با گسترش شبکه‌های اجتماعی، مفاهیم جدیدی وارد ادبیات این حوزه شده‌اند که مردپرهیزی را از یک حالت «دفاعی» به یک «انتخاب سبک زندگی» تغییر داده‌اند:
{{پانویس}}


* '''بوی‌سوبر (Boysober):''' این اصطلاح که در سال ۲۰۲۴ توسط هوپ وودوارد (Hope Woodard) ابداع شد، ترکیبی از واژه ''Boy'' (پسر) و ''Sober'' (هوشیار/پاک - در ادبیاتِ ترک اعتیاد) است. بوی‌سوبر به معنای «سم‌زدایی عاطفی» است؛ یعنی فرد برای مدتی مشخص، تعاملات رمانتیک، اپلیکیشن‌های دوستیابی و روابط عاطفی با مردان را متوقف می‌کند تا بر سلامت روان و رشد فردی خود تمرکز کند.
== منابع ==
* '''مَن‌سوبر (Mansober):''' واژه‌ای مشابه که بیشتر برای زنان در سنین بالاتر به کار می‌رود و بر قطع الگوهای مخرب در رابطه با مردان تاکید دارد. در این رویکرد، روابط سمی با مردان به مثابه یک «اعتیاد» در نظر گرفته می‌شود که فرد آگاهانه تصمیم به «پاک ماندن» از آن می‌گیرد.
{{آغاز منابع}}
 
* «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
=== ۳. تفاوت مفهومی ===
* تاجدینی، نورا، «Boysober چیست؟ ترند جدید گذراندن «یک سال بدون مرد» توسط دختران نسل Z!»، وب‌سایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ش.
باید میان «مردپرهیزی» به عنوان یک رفتار اجتنابی با '''«مردبیزاری» (Misandry)''' تمایز قائل شد. در مردپرهیزی، لزوماً تنفر از جنس مذکر وجود ندارد، بلکه تمرکز بر «دوری گزیدن» برای حفظ آرامش، امنیت یا استقلال فردی است.
* «تجرد قطعی؛ از دلایل فردی و اجتماعی تا آسیب‌های روانی»، وب‌سایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.
* «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ش.
* «مردستیزی»، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ دی ۱۴۰۳ش.
{{آغاز چپ‌چین}}
* Androphobia", ''Cleveland Clinic website'', Date of Upload: 25 October 2021".
* "Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024", ''The Guardian website,'' Date of Upload: 30 December 2024.
* Goldberg, Alyssa, “‘Hot girl summer,’ move aside. Women are going ‘boysober’ and have never felt better”, usatoday website, Date of Upload: 22 July 2024.
* ''No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going ''boysober<nowiki/><nowiki>''</nowiki>''", ''Mamamia website,'' Date of Upload: 6 November 2024.
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۷ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۳

مردپرهیزی؛ ترند فرهنگی‌اجتماعی برای پرهیز آگاهانه و موقت از قرار عاشقانه و روابط عاطفی با مردان.

مردپرهیزی یک ترند فرهنگی‌اجتماعی است که به پرهیز آگاهانه و داوطلبانه از هر گونه رابطه عاشقانه و جنسی برای یک دورهٔ مشخص اشاره دارد. این اصطلاح میان زنان جوان، در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک وایرال شده است. هدف اصلی این ترند، فاصله‌گرفتن از تمامی اشکال روابط عاطفی به‌منظور خودشناسی و رشد فردی است؛ با این حال، منتقدان بر این باورند که تعریفِ رشد فردی در تضاد با روابط زوجیت و یافته‌های روان‌شناسی است که نهاد خانواده و پیوندهای عاطفی پایدار را رکن اصلی سلامت روان و تکامل شخصیت می‌دانند. از این منظر، سبک زندگی مبتنی بر پرهیزِ مطلق می‌تواند به‌جای رشد، منجر به تضعیف ساختارهای حمایتی فرد شود.

مفهوم‌شناسی مردپرهیزی

واژهٔ مردپرهیزی در زبان فارسی برگرفته از اصطلاح انگلیسی Boysober است که در سال ۲۰۲۴م توسط هوپ وودارد، کمدین آمریکایی، در یک اجرای کمدی مطرح شد و از واژه Boy به‌معنای پسر و Sober به‌معنای هوشیار یا پاک در ادبیاتِ ترک اعتیاد ساخته شده است. این اصطلاح به‌معنای سم‌زدایی عاطفی است[۱] و به توقف موقت روابط عاطفی و رمانتیک با مردان، از جمله پرهیز از قرارهای عاشقانه، روابط عاطفی جدید، ارتباط مجدد با شرکای عاطفی پیشین و تماس جنسی عاشقانه با مردان، با هدف تمرکز بر سلامت روان و اهداف فردی اشاره دارد.[۲]

تفاوت مردپرهیزی با مفاهیم مشابه

  • خویشتن‌داری جنسی: معمولاً بر پرهیز از عمل جنسی تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد؛[۳] اما در مردپرهیزی هدف اصلی نه صرفاً قطع رابطهٔ جنسی، بلکه جداسازی تمرکزِ ذهنی و عاطفی از جنس مخالف به‌منظور بازیابی استقلال فردی است.[۴]
  • مردهراسی: در ادبیات علمی، آندروفوبیا معنای مردهراسی دارد که در روان‌پزشکی برای توصیف ترس خاص و غیرارادی از مردان به کار می‌رود.[۵]
  • مردستیزی: بر پایهٔ تنفر یا تحقیر مردان استوار است؛[۶] اما در مردپرهیزی، لزوماً چنین تنفری وجود ندارد؛ بلکه تمرکز بر استقلال فردی و سلامت روان است.[۷]

بازتاب‌های فرهنگی و رسانه‌ای مردپرهیزی

این گرایش در بسترهای رسانه‌ای، اغلب به‌عنوان واکنشی به فرسودگی ناشی از دوستیابی دیجیتال تحلیل می‌شود.[۸] نمود عینی این پدیده، تغییر در نحوهٔ تخصیص منابع فردی است؛ به‌طوری که طرفداران این الگو با تعلیق فعالیت در پلتفرم‌های دوستیابی، زمان و انرژی روانی خود را به فعالیت‌های ملموسی نظیر فراگیری مهارت‌های جدید، ورزش یا سفر اختصاص می‌دهند. اگرچه این رویکرد در متون آکادمیک تثبیت نشده، اما گزارش‌های رسانه‌ای آن را الگویی برای اولویت‌بخشی به سلامت روان در برابر تنش‌های ناشی از روابط کوتاه‌مدت و بی‌سرانجام توصیف کرده‌اند.[۹]

آینده ترند مردپرهیزی و پیامدهای احتمالی

طبق پیش‌بینی‌ها این گرایش به‌عنوان یک موج رسانه‌ای گذرا است، اما پیامدهای رفتاری آن می‌تواند بر الگوی انتخاب شریک زندگی تأثیرگذار باشد. تحلیل‌گران اجتماعی معتقدند این دورهٔ پرهیز، بیش از آنکه تقابلی با نهاد خانواده باشد، واکنشی به روابط آسیب‌زا و بی‌سرانجام در دنیای مدرن است. بسیاری از پیروان این الگو قصد دارند پس از این دوره، با رویکردی گزینش‌گرانه و با هدف دستیابی به روابط پایدار و متعهدانه وارد پیوندهای عاطفی شوند.[۱۰] با این حال، منتقدان هشدار می‌دهند که ترویج پرهیز مطلق و طولانی‌مدت و ماندن در حالت تجرد، می‌تواند به چالشِ افزایش سن ازدواج دامن زند و آسیب‌های روحی، روانی و اجتماعی متعددی را برای دختران به‌دنبال داشته باشد.[۱۱]

پانویس

  1. ↑ “No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'”, mamamia website.
  2. ↑ «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی.
  3. ↑ «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان.
  4. ↑ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.
  5. ↑ “Androphobia", cleveland clinic website.
  6. ↑ «مردستیزی»، وب‌سایت واژه‌یاب.
  7. ↑ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.
  8. ↑ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.
  9. ↑ تاجدینی، «Boysober چیست؟ ترند جدید گذراندن «یک سال بدون مرد» توسط دختران نسل Z!»، وب‌سایت روزیاتو.
  10. ↑ Goldberg, “‘Hot girl summer,’ move aside. Women are going ‘boysober’ and have never felt better”, usatoday website.
  11. ↑ «تجرد قطعی؛ از دلایل فردی و اجتماعی تا آسیب‌های روانی»، وب‌سایت میگنا.

منابع

  • «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۴ش.
  • تاجدینی، نورا، «Boysober چیست؟ ترند جدید گذراندن «یک سال بدون مرد» توسط دختران نسل Z!»، وب‌سایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «تجرد قطعی؛ از دلایل فردی و اجتماعی تا آسیب‌های روانی»، وب‌سایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.
  • «جنبش Boysober و معنای جدید تجرد در دختران نسل Z»، وب‌سایت کلبه سرگرمی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «مردستیزی»، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ دی ۱۴۰۳ش.
  • Androphobia", Cleveland Clinic website, Date of Upload: 25 October 2021".
  • "Going boysober: the women who turned to celibacy in 2024", The Guardian website, Date of Upload: 30 December 2024.
  • Goldberg, Alyssa, “‘Hot girl summer,’ move aside. Women are going ‘boysober’ and have never felt better”, usatoday website, Date of Upload: 22 July 2024.
  • No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going boysober''", Mamamia website, Date of Upload: 6 November 2024.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مردپرهیزی&oldid=6633»