پرش به محتوا

مدگرایی زنانه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
زدن لینک داخلی
 
(۱۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''مدگرایی زنانه؛''' نحوه و میزان استفاده زنان از مدهای روز.  
'''مدگرایی زنانه؛''' چگونگی و میزان استفاده زنان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.


مدهای مصرفی زنان بازتابنده هویت زنانگی است. مدگرایی معتدل به‌معنای آراستگی از گرایش‌های طبیعی‌ای عمدتا زنانه بوده و سابقه دیرینه‌ای در تاریخ بشر دارد؛ اما مدگرایی افراطی زاده نظام سرمایه‌داری است که بیشتر به‌منظور کسب سود از طریق تبلیغات رسانه‌ای و فشارهای اجتماعی، زنان را وادار به استفاده از مدهای روز می‌کند. به همان میزان که مدگرایی معتدل و استفاده آگاهانه زنان از مدهای مصرفی به تقویت منزلت اجتماعی آنها کمک می‌کند، مدگرایی افراطی، زنان را تبدیل به موجودات مصرفی ساخته و تبعات فراوانی برای فرد، خانواده و جامعه دارد. اسلام، استفاده‌ زنان از مدهای متناسب با عفت و منزلت زنانگی را به رسمیت شناخته، بر آراستگی و آرایش آنها در کادر زناشویی تأکید دارد.<ref group="دیدگاه">بعد از اصلاحات، نیازمند بازنویسی دقیق است.
مدگرایی زنانه به مجموعه‌ای از الگوها، نگرش‌ها و رفتارهای مرتبط با [[پوشش]]، [[آراستگی]]، مصرف مد و تعامل زنان با صنعت مد اطلاق می‌شود. این مفهوم در مطالعات فرهنگی، اجتماعی و جنسیتی به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی بررسی شده و به نقش زنان در شکل‌گیری، بازتولید و [[مصرف مد]] در بافت‌های تاریخی و فرهنگی مختلف می‌پردازد. پژوهش‌ها؛ مدگرایی زنانه را در ارتباط با [[هویت زنانه]]، بازنمایی اجتماعی بدن، [[الگوی مصرف|الگوهای مصرف]]، تحولات اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده‌اند و دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در جوامع و نظام‌های ارزشی مختلف، از جمله در چارچوب‌های دینی و فرهنگی، تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.


جواب: اصلاحات اعمال شد</ref>
== تعریف مدگرایی زنانه ==
==تعریف مدگرایی زنانه==
مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ۲۲۵-۲۲۴.]</ref> مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، [[آرایش]]، [[مد]]، [[مدلینگ]]، [[صنعت مد]] و [[الگوی مصرف پوشاک|الگوهای مصرف پوشاک]] میان [[زن|زنان]] و [[مرد|مردان]] ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷-۱۳۶.]</ref> مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از [[هویت زنانه]] و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی<ref>[https://ideaschool.academy/جایگاه-مد-در-سیاست،-جامعه-و-جنسیت-چیست؟/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.]</ref> و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان [[هویت]] تلقی می‌شود؛<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵-۲۴.]</ref> برخلاف مدلینگ که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از [[جذابیت‌های جنسی زنانه|جذابیت‌های جنسی زنان]] انجام می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷-۱۳۶.]</ref>
مدگرایی زنانه با مفاهیمی از قبیل؛ آراستگی، آرایش، مد، مدلینگ، صنعت مد، مدگرایی، مدگرایی جوانان و مدگرایی مردانه ارتباط معنایی دارد. مدگرایی زنانه به ایفای نقش زنان در صنعت مد به‌عنوان مصرف کننده مد می‌پردازد؛ اما مدلینگ ناظر به تبلیغ مدهای جدید با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدگرایی زنانه هرچند ریشه در تمایلات زنانگی دارد؛ اما نوع مدهای مصرفی بازتابنده نوع باورهای زنان از هویت زنانه و تعیین کننده نوع رابطه آنها با مردان است.<ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref><ref group="دیدگاه">تعریف به خوبی از عهده تببین مطلب برنیامده است و شامل مطالب متفرقه است.


تمرکز تعریف بر گرایش افراطی به تبعیت از مد در زنان باشد.
== تاریخچه مدگرایی زنان ==
مدگرایی به‌معنای خودآرایی متظاهرانه زنان؛ در [[جامعه سنتی|جوامع سنتی]]، دارای قدمت تاریخی است. در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.<ref>[https://www.imna.ir/news/671264/پاشکنی-رسم-دردناک-زنان-چین-باستان-برای-زیبا «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.]</ref> در روم باستان، زنان به [[آراستگی]] ظاهری خود اهمیت جدی داده و موهای‌شان را متناسب با مدهای آن زمان، رنگ می‌کردند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1347074 مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>


جواب: متناسب با اصلاح متن تعریف نیز اصلاح شد.</ref> مدهای زنانه، کدهای برای نمایش هویت زنان به‌شمار آمده و مدگرایی زنانه متناسب با نظام‌های فرهنگی به معتدل و افراطی تقسیم می‌شود. اسلام مدگرایی معتدل و متناسب با فرهنگ حجاب را پذیرفته و با مدگرایی افراطی مخالف است.<ref name=":0"> [https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.]</ref>  
در ایران باستان «نحوهٔ بودن» با «نحوهٔ عملکرد» زنان ایرانی تناسب داشته؛ آراستگی آنها متناسب با نقش‌های جنستی‌شان تفسیر می‌شد؛<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۷.]</ref> [[آرایش|آرایش چشم]] از حدود ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد در [[ایران]] گزارش شده است و زنان ایرانی، در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد از [[رژلب]] (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. [[زن ایرانی|زنان ایرانی]] به‌دلیل اعتقاد به [[عدد هفت]] با هفت‌قلم آرایش؛ [[سرمه]]، [[حنا]]، [[خضاب]]، [[سفیداب]]، [[وسمه]]، [[زرک]] و [[خال]] خود را منطبق با مد زمانه [[آرایش]] می‌کردند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۵-۲۲۴.]</ref>


==تاریخچه مدگرایی زنان==
از منظر محققین؛ در [[سبک‌زندگی ایرانی‌اسلامی]] نیز «رسیدن به خود» غالباً ویژگی زنانه تفسیر می‌شد؛<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/مردانگی-و-کرم-ضدآفتاب-نگاه-یک-جامعه-شناس-ب٠علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> اما [[مدگرایی فراجنسیتی]] و متناسب با [[سبک زندگی غربی]] در سال ۱۳۲۱ش توسط خانمی به نام [[زینت جهانشاه]] وارد ایران شد؛ وی در برگشت از [[سوئیس]]، خیاط‌خانه‌ای را با نمایش مد لباس‌های فرنگی در [[تهران]] راه اندازی کرده و به تشویق [[مصرف مد]] پرداخت.<ref>[https://www.porseman.com/article/نگاهی-به-پدیده-مدگرایی-در-جهان-و-ايران؟/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
هرچند مدگرایی به‌شکل امروزی آن، پدیده مدرن است؛ اما مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی‌، مصارف مدهای متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه در فرهنگ‌های مختلف جوامع سنتی دارای قدمت تاریخی است؛ آرایش چشم از حدود 4500 سال قبل از میلاد در ایران گزارش شده است و زنان ایرانی، در 2000 سال قبل از میلاد از رژلب (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به عدد هفت با هفت‌قلم آرایش؛ سرمه، حنا، خضاب، سفیداب، وسمه، زرک و خال خود را آرایش می‌کردند. به اعتقاد برخی محققین؛ علاقه زنان ایرانی به لوازم ‌آرایشی در گذشته حتی بیش از امروز بوده است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref> در چین باستان؛ زنان برای زیبایی اندام، پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.<ref>[https://www.imna.ir/news/671264/%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7 «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.]</ref> در روم باستان، زنان به طلا و جواهرات علاقه وافر داشتند، به آراستگی ظاهری خود اهمیت داده و موهای‌شان را رنگ می‌کردند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1347074 مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب تاریخچه مدگرایی نیست، تاریخچه آرایش زنان است.


جواب: به نظر می‌رسد که مدگرایی و آرایش هم‌پوشانی‌های جدی داشته و در واقع مدگرایی همان آراستگی و آرایش ظاهری است. به‌هرصورت متن بازنویسی شد تا این ارتباط ملموستر گردد. اگر باز به نظر حضرتعالی ربطی ندارد، حذف شود.</ref> 
== تغییرات مدگرایی زنانه ==
==تغییرات مدگرایی زنانه==
بر اساس منابع تاریخی، مدگرایی در گذشته به‌طور مستقیم با [[فرهنگ]] و [[جنسیت]] ارتباط داشته است. در برخی جوامع، نقش‌نمادهای مورد استفاده در [[خال‌کوبی زنان]] با طرح‌های مردانه، تفاوت داشته است؛ زنان برخلاف مردان که علاقه‌مند به طراحی نمادهای قدرت بودند؛ طرحی از بوته گل، گنجشک، سرو یا خال را در بدن خود خال‌کوبی می‌کردند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۲۶-۲۲۵.]</ref> در دورهٔ مدرن، با گسترش الگوهای جهانی مد و تضعیف مرزهای سنتی جنسیت، استفاده از عناصری که پیش‌تر به‌طور سنتی [[مردانه]] یا [[زنانه]] تلقی می‌شدند، از میان رفته و زنان تشویق به استفاده از [[مد مردانه|مدهای مردانه]] می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۴.]</ref> امروزه مدگرایی بازتابنده نوعی از [[سبک زندگی]] است که برای تقویت آن ملکه‌های مد تبلیغ می‌شوند؛ به‌عنوان نمونه، [[کیت میدلتون]]، همسر نوه [[ملکه انگلیس]] در کانون توجهات فعالان [[صنعت مد]] قرار داشته<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-سبک-زندگی-3/217466-کیت-میدلتون-ملکه-مد-جهان «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref> و برخی از رسانه‌ها به او لقب [[ملکه مد]] را داده‌اند.<ref>[https://jument.style/blog/kate-middleton-hair-style موسوی، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت.]</ref> همچنین در رسانه‌ها، رانیا ملکه اردن، به‌عنوان [[ملکه مد خاورمیانه]] شناخته می‌شود، وی لباس‌هایی از برندهای مد خاورمیانه به تن کرده و در سفرهای خارجی، جزئیاتی را در پوشش خود استفاده می‌کند که به فرهنگ کشور میزبان اشاره دارد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/910193/بانوی-اول-اردن-ملکه-مد-خاورمیانه «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>
در گذشته مدگرایی تابع جنسیت بود. زنان متأثر از ارزش‌های فرهنگی و جنسیتی خود، نمی‌توانستند و نمی‌خواستند که از مدهای مردانه استفاده کنند؛ به‌عنوان نمونه؛ زنان برخلاف مردان که علاقه‌مند به طراحی نمادهای قدرت بودند؛ طرحی از بوته گل، گنجشک، سرو یا خالی را در بدن خود خال‌کوبی می‌کردند؛<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 226-225.]</ref> اما در عصر مدرن، سیطره جهانی به دنبال محو مرزهای جنسیتی با معرفی مدل‌های منحصر به فرد و الگوی جهانی برای زنان جوان است و <ref group="دیدگاه">مطلب مذکور در این منبع یافت نشد


جواب: اصلاح شد.</ref> در کنار تنوع مدها، زنان تشویق به استفاده از مدهای مردانه نیز می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref><ref group="دیدگاه">همچنین این مطلب
== مدگرایی زنانه در ایران ==
از منظر محققین؛ مدگرایی مدرن موجب تغییرات جدی در سبک زندگی زنان ایرانی شد؛ [[استایل‌های زنانه]] بر وظایف زنانگی اولویت یافته<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/مردانگی-و-کرم-ضدآفتاب-نگاه-یک-جامعه-شناس-ب٠علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> و [[بدن زنانه]] به‌عنوان برساخت اجتماعی تبدیل به یک [[ابژه]] شد. در چنین فرایندی، مدگرایی در ابعاد و سطوح مختلف میان زنان ایرانی رواج پیدا کرده<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۱۰-۲۰۷.]</ref> و نمودهای آن به‌ویژه در حوزه [[پزشکی]] نیز مورد توجه رسانه‌ها و منابع مختلف قرار گرفته است؛ به‌عنوان نمونه امروزه با قطع نظر از تنوع مدل‌های در حال تغییر [[آرایش]] و لباس‌های زنانه، ایران در [[جراحی زیبایی بینی]] مقام اول را در دنیا داشته و ۸۰٪ از زنان ایرانی به انجام عمل زیبایی بینی تمایل دارند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰و ۷۰شهر اصفهان»، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۵.]</ref> حدود یک‌میلیون [[جراحی پلاستیک]] در سال در کشور انجام می‌شود که بیشترین متقاضی آنها زنان و [[دختر|دختران]] [[جوان]] هستند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۱۰.]</ref> در برخی وب‌سایت‌های ایرانی از ۸۰ مدل ناخن زنانه ترند پاییز ۱۴۰۴ش و ۵۰ مدل طرح ناخن کروم متناسب با [[لباس زنانه|لباس‌های زنانه]] تبلیغ می‌شود.<ref>[https://www.shixon.com/blog/articles/2934/50-مدل-طرح-ناخن-کروم-جدید-مدل-ناخن-کروم-1404 ۵۰مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون.]</ref>


علاوه بر این، آیا این مطالب را میتوان تاریخچه مدگرایی زنان دانست؟
در ایران فراتر از هزینه‌های سنگینی که در حوزه پوشاک متظاهرانه و دیگر عرصه‌های مدگرایی می‌شود، سالیانه حداقل ۱۶ میلیارد تومان صرف [[جراحی زیبایی|جراحی‌های زیبایی]] می‌شود و سالیانه ۵۲ زن براثر انجام عمل لیپوساکشن جان خود را از دست می‌دهند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۰۹.]</ref> برخی زنان برای [[لاغری اندام]] به [[مصرف مواد مخدر]] به‌ویژه [[شیشه (روان‌گردان)|شیشه]] پرداخته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۰.]</ref>


جواب: عنوان مطلب تغییر کرد</ref>
== دیدگاه‌ها دربارهٔ مدگرایی زنانه ==
دربارهٔ [[مدگرایی زنانه]] دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است:


==دیدگاه‌های نظری در باره مدگرایی زنانه==
[[جورج زیمل]] با تأکید بر زنانه بودن [[مد]]، مدعی است که<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۸۹ش، ص۶۰.]</ref> زنان نسبت به مردان گرایش بیشتری به مد داشته و بیش از مردان به مد وفادار هستند؛ زیرا مد برای آنها فراتر از احساس خوشایند، فرصتی برای ارتقای [[منزلت اجتماعی]] شمرده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1594363139-10280-7-3.pdf مؤذن سلطان آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، ۱۳۹۵ش، ص۶۱-۶۰.]</ref> بر مبنای [[نظریه مقایسه اجتماعی]]، زنان [[بدن]] خود را با بدن دیگران به‌ویژه بدن مدل‌شده توسط رسانه‌ها مقایسه کرده و به استفاده از مد می‌پردازند.<ref>ی[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf عقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۸۹-۸۸.]</ref> دیدگاه کارکردگرایانه؛ مدگرایی زنان را [[مصرف تظاهری]] دانسته و مدها را ماسکی می‌داند که چهره‌ای دروغین از زنان ارائه می‌دهد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۲.]</ref>
دیدگاه‌های متفاوتی در حوزه مدگرایی زنان مطرح شده است:


زیمل با تأکید بر زنانه بودن مد، مدعی است؛<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.]</ref> زنان نسبت به مردان گرایش بیشتری به مد داشته و بیش از مردان نسبت به مد وفادار هستند؛ زیرا مد برای آنها فراتر از احساس خوشایندی، فرصتی برای ارتقای منزلت اجتماعی شمرده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1594363139-10280-7-3.pdf موذن سلطان آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.]</ref>
برخی [[فمینیسم|فمینیست‌ها]] مد را منشأ [[استثمار جنسیتی زنان|استثمار جنسیتی]] و ابزاری برای سرکوب زنان معرفی کرده‌اند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۶۰.]</ref> طبق رویکرد جدید فمینیستی، مدگرایی زنانه، نشانه قرار گرفتن زنان در چارچوب [[فانتزی‌های جنسی مردسالارانه]] نیست، بلکه وسیله عاملیت مؤثر [[زن]] است؛ لذا زنان به جراحی‌های زیبایی خطرناک و حتی کُشنده نیز روی می‌آورند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۲.]</ref>


بر مبنای نظریه مقایسه اجتماعی؛ زنان بدن خود را با بدن دیگران به‌ویژه بدن مدل شده توسط رسانه‌ها مقایسه کرده و به استفاده از مد می‌پردازند.<ref>ی[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf عقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89-88.]</ref>  
در برخی منابع، [[مدگرایی زنانه]] در چارچوب نظام‌های فرهنگی مختلف بررسی و گونه‌بندی‌هایی از آن ارائه شده است؛ از جمله در متون اسلامی، الگوهای [[پوشش]] و مد زنانه در سنجش با هنجارهای [[حجاب]] تبیین شده است.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵-۲۲.]</ref>


دیدگاه کارکردگرایانه؛ مدگرایی زنان را مصرف تظاهری دانسته و مدها را ماسکی می‌دانند که چهره‌ای دروغین از زنان ارائه می‌دهد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.]</ref>
== تیپ‌شناسی مدگرایی زنانه ==
* مد انطباق‌گرایانه: برخی [[زنان متأهل]] و دارای سطح تحصیلات متوسط، متأثر از گردانندگان مد، اشتیاق به مصرف مد دارند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.]</ref> این گروه، گرایش به دیده‌شدن و انطباق با جماعت داشته و از پیامدهای ناشی از عدم مقبولیت می‌ترسند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۱۶.]</ref>
* مد واسازانه: زنان متأثر از [[فمینیسم]] و دارای سطح تحصیلات بالا، به‌منظور واسازی زنجیرهٔ مدگرایی‌های منفعلانه و مبتنی بر [[جذابیت‌های جنسی زنانه|جذابیت‌های جنسی زنان]]، می‌خواهند با استفاده از لباس‌های ساده یا نامتعارف،<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۰.]</ref> سبک جدیدی از تظاهر زنانه<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۱.]</ref> و تصویر فعال از زن مدرن خلق کنند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۰.]</ref> آنها به مد به‌مثابه [[قدرت اجتماعی]] نگاه کرده و با مدهای روز، مقابله می‌کنند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۳-۳۲۱.]</ref> همچنین [[زنان مسلمان]] با انتخاب آگاهانه مد و با استفاده از [[حجاب اسلامی]] به نفی مدهای غربی پرداخته و با پوشش خود تصویری عفیفانه از الگوی زن مسلمان ارائه می‌کنند. به گزارش برخی محققین، مدل [[حجاب اسلامی]] به یک الگوی قابل‌توجه برای کارگردانان صنعت مد در [[کشورهای غربی]] از جمله در [[بریتانیا]] تبدیل شده است.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.]</ref>
* مد التقاطی: این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با [[لذت‌گرایی]] و رهایی از کسالت روزمرگی دارد.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۱.]</ref> در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانوی داشته و اولویت آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۵-۳۲۴.]</ref>


موضوع سرکوب جنسیتی زنان از طریق مد، توسط فمینیست‌های اولیه بسط یافت. آنها جهان مد را منشأ استثمار جنسیتی زنان می‌دانند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.]</ref>  
== عوامل مدگرایی زنانه ==
برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ مصرف مد توسط زنان برخواسته از عوامل مختلفی است از جمله: کسب [[اعتمادبه‌نفس]]، [[تنوع‌طلبی]]، [[برتری‌جویی]]،<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.]</ref> [[جلوه‌گری]]، [[خودشیفتگی]]، [[چشم‌وهم‌چشمی]]، [[تقلید]]،<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> متمایز بودن<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵.]</ref> و اعتراض به وضعیت موجود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی معتقدند افزایش توجه به مد میان زنان متأثر از [[سبک زندگی غربی]]<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> و توجه فزاینده به [[بدن زنانه]] است<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.]</ref> که در بستر سازوکارهایی مانند [[صنعت تبلیغات]] و [[هنجارهای اجتماعی]] معاصر بررسی شده است:


در رویکرد جدید فمینیستی، مدگرایی، راهبردی عمدتا زنانه برای کسب قدرت شمرده شده و براین نکته تأکید می‌شود که مدگرایی زنانه نه‌تنها نشانه انقیاد زن به فانتزی‌های جنسی مردسالارانه نیست که وسیله‌ای برای اعمال عاملیت مؤثر زن است؛ لذا زنان فراتر از هزینه‌های مالی به جراحی‌های زیبایی‌ای تن می‌دهند که خطرناک و در مواردی کشنده هستند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.]</ref><ref group="دیدگاه">شروع دیدگاه نیاز به یک جمله مقدماتی دارد.
=== سودآوری ===
در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه میان زنان، مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.]</ref> بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.<ref>[https://tabbyeen.ir/fa/news/1316/نظام-سرمایه‌داری-صنعت-مُد-و-زنان-فراواقعی «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.]</ref> همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه ۶۲۱ میلیارد گزارش شده است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.]</ref> این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و مراکز [[جراحی زیبایی]] عموماً از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام [[عمل جراحی]]، استفاده می‌کنند.<ref name=":0">[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۱۷.]</ref>


بررسی شود: آیا این نظریات مربوط به مدگرایی هستند یا مربوط به آرایش؟
=== تبلیغات رسانه‌ای ===
در تیپ ایده‌آل رسانه‌ای؛ [[زیبایی]] و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، ۱۳۹۸ش، ص۷۷.]</ref> و زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که شکل و تیپ ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/160608/fa#downloadbottom مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل‌گیری مبانی «نظام الگوی مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، ۱۳۹۰ش، ص۶۳.]</ref> در تبلیغات رسانه‌ای، زنان تشویق به پوشش مردانه و با کمرنگ‌شدن مرزهای جنسیتی، [[زنان مردنما]] نیز الگوی مطلوب معرفی می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۴.]</ref> طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد میان زنان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد نیز یکی از مؤلفه‌های [[هویت جنسیتی]] زنانه معرفی شده است.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.]</ref>


با وجود بحث تیپ‌شناسی مدگرایی‌ زنانه آیا نیازی به دیدگاه های نظری داریم؟
=== فشارهای اجتماعی ===
برخی زنان برای جلب مقبولیت‌اجتماعی و اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵.]</ref> به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان [[سرمایه اجتماعی]] تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی محققان رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتاً ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۷.]</ref>


جواب: جمله مقدماتی اضافه شد. دیدگاه‌های نظری از این جهت ذکر شد که نمایی از رویکردهای نظری به موضوع نشان داده شود؛ اما در تیپ‌شناسی تمرکز جدی بر طبقه‌بندی انگیزه‌های مدگرایی زنانه است. به هرصورت اگر ضرورتی نداشته باشد. حذف شود.  </ref>
== پیامدهای مدگرایی زنانه ==
[[آراستگی]]، [[نشاط]]، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه از آثار مثبت مدگرایی در زنان دانسته شده است؛<ref>[https://www.porseman.com/article/نگاهی-به-پدیده-مدگرایی-در-جهان-و-ايران؟/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref> اما مدگرایی زنانه معمولاً به افراط کشیده شده و پیامدهای زیر را نیز به‌دنبال دارد:


==ملکه مد جهان==
'''۱. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''
امروزه؛ کیت میدلتون، همسر نوه ملکه انگلیس به‌عنوان خوش پوش‌ترین پرنسس جهان شناخته می‌شود. طرح ساده و جذاب لباس‌های وی، در کانون توجهات فعالان صنعت مد قرار داشته<ref> [https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-3/217466-%DA%A9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%84%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref> و برخی از رسانه‌ها به او لقب ملکه مد را داده‌اند.<ref>[https://jument.style/blog/kate-middleton-hair-style موسوی، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت.]</ref>
* کاهش [[منزلت زنان]] در سطح [[جذابیت‌های جنسی زنانه|جذابیت‌های جنسی]].<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷.]</ref>
* رفت‌وآمد غیرهدفمند زنان در مراکز فروش کالاهای لوکس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.]</ref>
* بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری مردان با زنان مردنما.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۸.]</ref>


همچنین رانیا ملکه اردن، نماد مد و به‌عنوان ملکه مد خاورمیانه شناخته می‌شود، وی لباس‌های مختلفی از برندهای پیشرو مد خاورمیانه  به تن می‌کند که عناصر مختلفی از سنت در آنها کار شده است و در سفرهای خارجی، جزئیاتی را در پوشش خود استفاده می‌کند که به فرهنگ کشور میزبان اشاره دارد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/910193/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%85%D9%84%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>
'''۲. پیامدهای روان‌شناختی'''
* عدم انطباق زنانگی با [[هویت برساخته]].<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۶.]</ref>
* [[اختلال خودزشت‌انگاری|بدریخت‌انگاری بدن]] و کاهش [[عزت نفس]].<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۰.]</ref>
* نارضایتی از خود و ابتلا به [[افسردگی]].<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۸۹.]</ref>


==تیپ‌شناسی مدگرایی‌ زنانه==
'''۳. پیامدهای سلامتی و بهداشتی'''
===مد انطباق گرایانه===
* [[اعتیاد به مواد مخدر]] به‌دلیل استفاده از آنها به‌ویژه [[شیشه (روان‌گردان)|شیشه]] برای لاغری.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.]</ref>
برخی زنان متأهل و دارای سطح تحصیلات متوسط، متأثر از گردانندگان مد، اشتیاق به مصرف مد دارند.<ref> [https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> این گروه، گرایش جدی به دیده شدن و انطباق با جماعت داشته و از رسوایی‌های ناشی از عدم مقبولیت می‌ترسند.<ref> [https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.]</ref> 
* جراحی زیبایی و ابتلا به [[معلولیت جسمی|معلولیت‌های جسمی]] و خطرات جانی.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۹.]</ref>
===مد واسازانه===
زنانی متأثر از فمینیسم و دارای سطح تحصیلات بالا، به منظور واسازی زنجیره‌ مدگرایی‌های منفعلانه و مبتنی بر جذابیت‌های جنسی زنان، می‌خواهند با استفاده از لباس‌های ساده و کمتر متعارف،<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.]</ref> سبک جدیدی از تظاهر زنانه<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص321.]</ref> و تصویر فعال از زن مدرن خلق کنند.<ref>یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf]</ref> آنها به مد به‌مثابه قدرت اجتماعی نگاه کرده و با مدهای روز، مقابله می‌کنند.<ref> [https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص323-321.]</ref>


همچنین زنان مسلمان که مدها را آگاهانه انتخاب می‌کنند با استفاده از حجاب اسلامی به نفی مدهای غربی پرداخته و می‌خواهند با پوشش خود تصویری عفیفانه از الگوی زن مسلمان ارائه کنند. به گزارش محققین، مدل حجاب اسلامی در غرب تبدیل به یک الگویی قابل توجه برای کارگردانان صنعت مد در کشورهای غربی از جمله در بریتانیا شده است.<ref> [https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.]</ref>
== اسلام و مدگرایی زنانه ==
===مد التقاطی===
در آموزه‌های اسلامی، [[بدن انسان]] به‌عنوان آفریده الهی مورد توجه قرار می‌گیرد و مدگرایی در صورتی پذیرفته می‌شود که با [[مردانگی]] و [[زنانگی]] هم‌خوانی داشته باشد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۷.]</ref> همچنین در [[فقه اسلامی|فقه]] و [[اخلاق اسلامی]]، الگوهای مد و سبک پوشش ناسازگار با معیارهای معرفی‌شده در تعالیم اسلام، نکوهش شده است.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۱.]؛ [https://eheyat.com/مدگرایی-و-شناخت-باید-و-نباید-های-شرعی-در/ «مدگرایی و شناخت باید و نبایدهای شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی هیئت رزمندگان اسلام.]</ref> تعدادی از کارشناسان به‌منظور تقویت آثار مثبت مدگرایی معتدل و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی، تأکید بر تصحیح الگوی مدگرایی زنانه در [[ایران]] داشته و معتقد به سیاست‌گذاری‌ها، نظارت و تقویت [[فرهنگ عمومی]] در حوزه [[صنعت مد]] زنانه، متناسب با منزلت زنانگی در [[فرهنگ ایرانی اسلامی]] هستند.<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref>
این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و پیوند مستقیم با لذت‌گرایی‌ و رهایی از کسالت روزمرگی دارد.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص31.]</ref> در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانویه داشته و اولویت‌ آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص325-324.]</ref>
==انگیزه‌های مدگرایی زنانه==
برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ انگیزه‌های مصرف مد توسط زنان، به شخصی و اجتماعی تقسیم می‌شوند که مهم‌ترین آنها عبارتند از: کسب اعتمادبه‌نفس، تنوع‌طلبی، برتری جویی، <ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.]</ref> جلوه‌گری، خودشیفتگی، چشم‌وهم‌چشمی، تقلید، فشارهای اجتماعی،<ref> [https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> متمایز بودن <ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و اعتراض نسبت به وضعیت موجود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref>
==عوامل مدگرایی افراطی زنانه ==
به اعتقاد محققین؛ عامل اصلی مدگرایی افراطی، الگوگیری از سبک‌زندگی غربی بوده<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> <ref group="دیدگاه">مطالب این منبع ناظر به پسران است


جواب: اصلاح شد</ref> و مدگرایی افراطی زنان نیز ناشی از اهمیت یافتن بدن زنانه در فرهنگ مدرن است<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> که عمدتا برای «کسب سود» و از طریق «تبلیغات سانه‌ای» و «فشارهای اجتماعی» در جامعه ترویج می‌شود:
== پانویس ==
{{پانویس}}


===1) سودآوری صنعت مد زنانه===
== منابع ==
نظام سرمایه‌داری با بسط دادن مدگرایی در سطح جامعه به‌ویژه زنان، بازار صنعت مد را به وجود آورد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> امروزه صنعت مُد زنان، از برجسته‌ترین صنایع سودآور محسوب می‌شود.<ref>[https://tabbyeen.ir/fa/news/1316/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D9%8F%D8%AF-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.]</ref> بر مبنای گزارش‌ها؛ سود مدگرایی زنان در جهان سالانه 621 میلیارد دلار است؛ لذا طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.<ref> [https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.]</ref><ref group="دیدگاه">لینک منبع کار نمیکند</ref> این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و مراکز جراحی زیبایی عموما از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام عمل جراحی، استفاده می‌کنند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 217.]</ref>   
{{آغاز منابع}}
===2) تبلیغات رسانه‌ای و مدگرایی زنانه===
* قرآن کریم.
در تیب ایده‌آلی رسانه‌‌ای؛ زیبایی، لاغری، قدبلند و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند.<ref> [https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> در این مدل؛ زن ایده‌آل زنی آراسته، اغواگر و فریبنده‌ای است که زیبایی ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/160608/fa#downloadbottom مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، 1390ش، ص63.]</ref> برخی رسانه‌ها با کمرنگ ساختن مرزهای جنسیتی، زنان مردنما را نیز الگوی مطلوب نشان داده و زنان را تشویق به پوشش مردانه می‌کنند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref> رسانه‌ها برای ترویج این الگوها عمدتا از مدل شدن زنان استفاده می‌کنند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> زنان معمولا با ارجاع به این مدل‌ها، اندام ظاهری خود را درک کرده و تصمیم به مصرف مدهای مناسب با آن می‌گیرند.<ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref> تلاش برای انطباق با مدل رسانه‌ای موجب رقابت زنان در مدگرایی شده و مصرف مد تبدیل به بخشی ذاتی زنانگی می‌شود.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref>
* آقایی، سیدعلی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل‌یاسین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۳۹۷ش.
 
* «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
===3) فشارهای اجتماعی و مدگرایی زنانه===
* پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ تیر ۱۴۰۲ش.
برخی زنان برای جلب مقبولیت‌‌اجتماعی، اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان سرمایه اجتماعی تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام، عمدتا ناشی از فشار اجتماعی است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص47.]</ref>
* «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
 
* «۵۰ مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: ۲۴ آبان ۱۴۰۴ش.
==ایران و مدگرایی زنانه==
* رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵ش.
هرچند آراستگی زنان ایرانی سابقه دیرینه داشته و در سبک‌زندگی ایرانی اسلامی، «رسیدن به خود» غالباً ویژگی زنانه تفسیر می‌شد؛<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B6%D8%AF%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9 علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> اما مدگرایی به سبک‌زندگی غربی در سال1321ش. توسط خانمی به نام زینت جهانشاه وارد ایران شد؛ وی در برگشت از سوئیس، خیاط‌خانه‌ای را با نمایش مد لباس‌های فرنگی در تهران راه اندازی کرده و به تشویق مصرف مد پرداخت.<ref> [https://www.porseman.com/article/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref> 
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره ۳۳، آذر ۱۳۹۸ش.
 
* علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش.
در گذشته؛ «نحوه بودن» با «نحوه عملکرد» زنان ایرانی تناسب داشته؛ آراستگی آنها متناسب با نقش‌های جنستی‌شان تفسیر می‌شد؛<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.]</ref> اما با ورود مدگرایی، استایل‌‌های زنانه بر وظایف زنانگی اولویت یافته<ref> [https://www.asriran.com/fa/news/1106463/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B6%D8%AF%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D9 علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> و بدن زنانه به‌عنوان برساخت اجتماعی تبدیل به یک ابژه شد. در چنین فرایند است که مدگرایی در ابعاد و سطوح مختلف در میان زنان ایرانی رواج می‌یابد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210-207.]</ref> 
* «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ش.
 
* کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره۱۱، زمستان ۱۳۹۰ش.
امروزه با قطع نظر از مدل‌های متنوع لباس‌های زنانه، ايران در جراحي زيبايي بيني مقام اول را در دنيا داشته و 80% از زنان ایرانی به انجام عمل زيبايي بینی تمایل دارند.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.]</ref>  حدود یک‌میلیون جراحی پلاستیک در سال در کشور انجام می‌شود که بیشترین متقاضی آنها زنان و دختران جوان هستند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210.]</ref> در برخی از وب‌سایت‌های ایرانی از 80 مدل ناخن زنانه ترند پاییز 1404ش. و 50 مدل طرم ناخن کروم متناسب با لباس‌های زنانه تبلیغ می‌شود.<ref> «50 [https://www.shixon.com/blog/articles/2934/50-%d9%85%d8%af%d9%84-%d8%b7%d8%b1%d8%ad-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d9%86-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%85-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%85%d8%af%d9%84-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d9%86-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%85-1404 مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون.]</ref> در ایران سالیانه حداقل 16میلیارد تومان صرف جراحی‌های زیبایی می‌شود، سالیانه 52 زن براثر انجام عمل لیپوساکشن جان خود را از دست می‌دهند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.]</ref> برخی زنان برای لاغری اندام به مصرف مواد مخدر به‌ویژه شیشه پرداخته و در نتیجه معتاد می‌شوند.<ref>ک[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf یخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.]</ref><ref group="دیدگاه">مطالب این بند را میتوان مدگرایی دانست؟
* «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۴ش.
 
* کیخسروانی، مولود و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره ۴۶، تابستان ۱۴۰۱ش.
جواب: به نظرم مرتبط است و با ویرایشی که انجام شد این ارتباط بیشتر خود را نشان می‌دهد، ولی با آنهم تصمیم نهایی با شما.</ref>
* گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۱۳، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
 
* «مدگرایی و شناخت باید و نبایدهای شرعی در زمینهٔ مدگرایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی هیئت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۴ش.
==اسلام و مدگرایی زنانه==
* مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۳۹۶ش.
اسلام فراتر از این‌که اسراف<ref>سوره سباء، آیه 34.</ref> و جلوه‌گری زنان برای مردان نامحرم را منع می‌کند.<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref>  بدن زنانه را به‌عنوان آفریده خدا و دارای کارویژه‌های جنسیتی می‌داند که به بهترین صورت خلق‌شده است؛ لذا بر تناسب «نحوه بودن» با «نحوه عملکرد» زنان تأکید کرده؛ مدگرایی زنانه را متناسب با نقش‌های جنستی‌ زنان تفسیر می‌کند.<ref> [https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.]</ref> اسلام مخالف مدگرایی افراطی از قبیل؛ برهنگی، بدحجابی و استفاده زنان از مدهای مردانه است.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.]</ref> فشن‌های معطوف به شهرت را تقبیح کرده، حفظ کرامت زن را در مدگرایی معتدل و متناسب با عفت زنانه می‌داند.<ref>[https://eheyat.com/%D9%85%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1/ «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام.]</ref>
* مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیری مبانی «نظام الگوی مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره۱، پاییز ۱۳۹۰ش.
==آثار مدگرایی معتدل زنانه==
* مؤذن سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.
محققین؛ آراستگی، نشاط، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه را از آثار مثبت مدگرایی معتدل می‌دانند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
* موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره ۵، پاییز و زمستان ۱۴۰۳ش.
==پیامدهای مدگرایی افراطی زنانه==
* موسوی، مریم، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ش.
از منظر محققین؛ مدگرایی افراطی،<ref group="دیدگاه">پس عنوان نیاز به اصلاح دارد: پیامدهای مدگرایی افراطی
* «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
 
* نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰ و ۷۰ شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره۴، زمستان ۱۳۹۷ش.
جواب: اصلاح شد</ref> پیامدهای سنگینی را بر مصرف‌ کنندگان مد، خانواده‌ها و جامعه تحمیل می‌کند: 
* «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۳۹۰ش.
 
* یعقوبی، فاطمه، «بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی»، دانشگاه کاشان، ۸۹۳۱ش.
'''1. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''
{{پایان منابع}}
• کاهش منزلت زنان در سطح جذابیت‌های جنسی.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137.]</ref> 
 
• ولگردی زنان در مراکز فروش کالاهای لوکس.<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>
 
• بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری مردان با زنان مردنما.<ref> [https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.]</ref> 
'''2. پیامدهای روان‌شناختی'''
 
• عدم انطباق هویت برساخته با هویت زنانگی.<ref> [https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.]</ref>
 
• بدریخت انگاری بدن و کاهش عزت نفس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.]</ref>
 
• نارضایتی از خود و ابتلا به افسردگی.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89.]</ref>
 
'''3. پیامدهای سلامتی و بهداشتی'''
 
• اعتیاد به مواد مخدر به‌دلیل استفاده از آنها به‌ویژه شیشه برای لاغری.<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>
 
• جراحی زیبایی و ابتلا به معلولیت‌های جسمی و خطرات جانی.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.]</ref>
 
==اصلاح مدگرایی افراطی زنانه بر مبنای اسلام==
 
کارشناسان برای تصحیح الگوی مدهای زنانه بر مبنای اسلام، معتقد به سیاست‌گذاری‌ها، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد‌های زنانه متناسب با منزلت زنانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref><ref group="دیدگاه">جنبه منفی و مقابله با مدگرایی در این بخش زیاد شده است. </ref>
 
==پانویس==
{{پانویس}}  
{{پانویس پیش‌نویس}}
==منابع==
* قرآن کریم
* آقایی، سیدعلی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین، تاریخ درج مطلب: 10 دی 1397ش.
* «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 مهر 1402ش.
* پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 تیر 1402ش.
* «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: 20 آبان 1404ش.
* «50 مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: 24 آبان 1404ش.
* رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره 3، پاییز 1395ش.
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره 33، آذر 1398ش.
* علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 1 آبان 1404ش.
* «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: 17 مرداد 1395ش.
* کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره11، زمستان 1390ش.
* «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1394ش.
* کیخسروانی، مولود و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، شماره 46، تابستان 1401ش.
* گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره 13، بهار و تابستان 1398ش.
* «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: 28 آبان 1404ش.
* مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1396ش.
* مقصودی‌پور، محمدرضا، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده، تاریخ درج مطلب: 19اردیبهشت 1400ش.
* مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره1، پاییز 1390ش.
* موذن‌ سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره 7، پاییز و زمستان 1395ش.
* موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره 5، پاییز و زمستان 1403ش.
* موسوی، مریم، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت، تاریخ بازدید مطلب: 21 آبان 1404ش.
* «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین، تاریخ درج مطلب: 30 مرداد 1397ش.
* نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره4، زمستان 1397ش.
* «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: 16 اسفند 1390ش.
* یعقوبی، فاطمه، «بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی»، دانشگاه کاشان، 8931ش.

نسخهٔ کنونی تا ۲۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۱۴

مدگرایی زنانه؛ چگونگی و میزان استفاده زنان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.

مدگرایی زنانه به مجموعه‌ای از الگوها، نگرش‌ها و رفتارهای مرتبط با پوشش، آراستگی، مصرف مد و تعامل زنان با صنعت مد اطلاق می‌شود. این مفهوم در مطالعات فرهنگی، اجتماعی و جنسیتی به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی بررسی شده و به نقش زنان در شکل‌گیری، بازتولید و مصرف مد در بافت‌های تاریخی و فرهنگی مختلف می‌پردازد. پژوهش‌ها؛ مدگرایی زنانه را در ارتباط با هویت زنانه، بازنمایی اجتماعی بدن، الگوهای مصرف، تحولات اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده‌اند و دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در جوامع و نظام‌های ارزشی مختلف، از جمله در چارچوب‌های دینی و فرهنگی، تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.

تعریف مدگرایی زنانه

مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.[۱] مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، آرایش، مد، مدلینگ، صنعت مد و الگوهای مصرف پوشاک میان زنان و مردان ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.[۲] مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از هویت زنانه و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی[۳] و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان هویت تلقی می‌شود؛[۴] برخلاف مدلینگ که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان انجام می‌شود.[۵]

تاریخچه مدگرایی زنان

مدگرایی به‌معنای خودآرایی متظاهرانه زنان؛ در جوامع سنتی، دارای قدمت تاریخی است. در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.[۶] در روم باستان، زنان به آراستگی ظاهری خود اهمیت جدی داده و موهای‌شان را متناسب با مدهای آن زمان، رنگ می‌کردند.[۷]

در ایران باستان «نحوهٔ بودن» با «نحوهٔ عملکرد» زنان ایرانی تناسب داشته؛ آراستگی آنها متناسب با نقش‌های جنستی‌شان تفسیر می‌شد؛[۸] آرایش چشم از حدود ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد در ایران گزارش شده است و زنان ایرانی، در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد از رژلب (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به عدد هفت با هفت‌قلم آرایش؛ سرمه، حنا، خضاب، سفیداب، وسمه، زرک و خال خود را منطبق با مد زمانه آرایش می‌کردند.[۹]

از منظر محققین؛ در سبک‌زندگی ایرانی‌اسلامی نیز «رسیدن به خود» غالباً ویژگی زنانه تفسیر می‌شد؛[۱۰] اما مدگرایی فراجنسیتی و متناسب با سبک زندگی غربی در سال ۱۳۲۱ش توسط خانمی به نام زینت جهانشاه وارد ایران شد؛ وی در برگشت از سوئیس، خیاط‌خانه‌ای را با نمایش مد لباس‌های فرنگی در تهران راه اندازی کرده و به تشویق مصرف مد پرداخت.[۱۱]

تغییرات مدگرایی زنانه

بر اساس منابع تاریخی، مدگرایی در گذشته به‌طور مستقیم با فرهنگ و جنسیت ارتباط داشته است. در برخی جوامع، نقش‌نمادهای مورد استفاده در خال‌کوبی زنان با طرح‌های مردانه، تفاوت داشته است؛ زنان برخلاف مردان که علاقه‌مند به طراحی نمادهای قدرت بودند؛ طرحی از بوته گل، گنجشک، سرو یا خال را در بدن خود خال‌کوبی می‌کردند.[۱۲] در دورهٔ مدرن، با گسترش الگوهای جهانی مد و تضعیف مرزهای سنتی جنسیت، استفاده از عناصری که پیش‌تر به‌طور سنتی مردانه یا زنانه تلقی می‌شدند، از میان رفته و زنان تشویق به استفاده از مدهای مردانه می‌شوند.[۱۳] امروزه مدگرایی بازتابنده نوعی از سبک زندگی است که برای تقویت آن ملکه‌های مد تبلیغ می‌شوند؛ به‌عنوان نمونه، کیت میدلتون، همسر نوه ملکه انگلیس در کانون توجهات فعالان صنعت مد قرار داشته[۱۴] و برخی از رسانه‌ها به او لقب ملکه مد را داده‌اند.[۱۵] همچنین در رسانه‌ها، رانیا ملکه اردن، به‌عنوان ملکه مد خاورمیانه شناخته می‌شود، وی لباس‌هایی از برندهای مد خاورمیانه به تن کرده و در سفرهای خارجی، جزئیاتی را در پوشش خود استفاده می‌کند که به فرهنگ کشور میزبان اشاره دارد.[۱۶]

مدگرایی زنانه در ایران

از منظر محققین؛ مدگرایی مدرن موجب تغییرات جدی در سبک زندگی زنان ایرانی شد؛ استایل‌های زنانه بر وظایف زنانگی اولویت یافته[۱۷] و بدن زنانه به‌عنوان برساخت اجتماعی تبدیل به یک ابژه شد. در چنین فرایندی، مدگرایی در ابعاد و سطوح مختلف میان زنان ایرانی رواج پیدا کرده[۱۸] و نمودهای آن به‌ویژه در حوزه پزشکی نیز مورد توجه رسانه‌ها و منابع مختلف قرار گرفته است؛ به‌عنوان نمونه امروزه با قطع نظر از تنوع مدل‌های در حال تغییر آرایش و لباس‌های زنانه، ایران در جراحی زیبایی بینی مقام اول را در دنیا داشته و ۸۰٪ از زنان ایرانی به انجام عمل زیبایی بینی تمایل دارند.[۱۹] حدود یک‌میلیون جراحی پلاستیک در سال در کشور انجام می‌شود که بیشترین متقاضی آنها زنان و دختران جوان هستند.[۲۰] در برخی وب‌سایت‌های ایرانی از ۸۰ مدل ناخن زنانه ترند پاییز ۱۴۰۴ش و ۵۰ مدل طرح ناخن کروم متناسب با لباس‌های زنانه تبلیغ می‌شود.[۲۱]

در ایران فراتر از هزینه‌های سنگینی که در حوزه پوشاک متظاهرانه و دیگر عرصه‌های مدگرایی می‌شود، سالیانه حداقل ۱۶ میلیارد تومان صرف جراحی‌های زیبایی می‌شود و سالیانه ۵۲ زن براثر انجام عمل لیپوساکشن جان خود را از دست می‌دهند.[۲۲] برخی زنان برای لاغری اندام به مصرف مواد مخدر به‌ویژه شیشه پرداخته‌اند.[۲۳]

دیدگاه‌ها دربارهٔ مدگرایی زنانه

دربارهٔ مدگرایی زنانه دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است:

جورج زیمل با تأکید بر زنانه بودن مد، مدعی است که[۲۴] زنان نسبت به مردان گرایش بیشتری به مد داشته و بیش از مردان به مد وفادار هستند؛ زیرا مد برای آنها فراتر از احساس خوشایند، فرصتی برای ارتقای منزلت اجتماعی شمرده می‌شود.[۲۵] بر مبنای نظریه مقایسه اجتماعی، زنان بدن خود را با بدن دیگران به‌ویژه بدن مدل‌شده توسط رسانه‌ها مقایسه کرده و به استفاده از مد می‌پردازند.[۲۶] دیدگاه کارکردگرایانه؛ مدگرایی زنان را مصرف تظاهری دانسته و مدها را ماسکی می‌داند که چهره‌ای دروغین از زنان ارائه می‌دهد.[۲۷]

برخی فمینیست‌ها مد را منشأ استثمار جنسیتی و ابزاری برای سرکوب زنان معرفی کرده‌اند.[۲۸] طبق رویکرد جدید فمینیستی، مدگرایی زنانه، نشانه قرار گرفتن زنان در چارچوب فانتزی‌های جنسی مردسالارانه نیست، بلکه وسیله عاملیت مؤثر زن است؛ لذا زنان به جراحی‌های زیبایی خطرناک و حتی کُشنده نیز روی می‌آورند.[۲۹]

در برخی منابع، مدگرایی زنانه در چارچوب نظام‌های فرهنگی مختلف بررسی و گونه‌بندی‌هایی از آن ارائه شده است؛ از جمله در متون اسلامی، الگوهای پوشش و مد زنانه در سنجش با هنجارهای حجاب تبیین شده است.[۳۰]

تیپ‌شناسی مدگرایی زنانه

  • مد انطباق‌گرایانه: برخی زنان متأهل و دارای سطح تحصیلات متوسط، متأثر از گردانندگان مد، اشتیاق به مصرف مد دارند.[۳۱] این گروه، گرایش به دیده‌شدن و انطباق با جماعت داشته و از پیامدهای ناشی از عدم مقبولیت می‌ترسند.[۳۲]
  • مد واسازانه: زنان متأثر از فمینیسم و دارای سطح تحصیلات بالا، به‌منظور واسازی زنجیرهٔ مدگرایی‌های منفعلانه و مبتنی بر جذابیت‌های جنسی زنان، می‌خواهند با استفاده از لباس‌های ساده یا نامتعارف،[۳۳] سبک جدیدی از تظاهر زنانه[۳۴] و تصویر فعال از زن مدرن خلق کنند.[۳۵] آنها به مد به‌مثابه قدرت اجتماعی نگاه کرده و با مدهای روز، مقابله می‌کنند.[۳۶] همچنین زنان مسلمان با انتخاب آگاهانه مد و با استفاده از حجاب اسلامی به نفی مدهای غربی پرداخته و با پوشش خود تصویری عفیفانه از الگوی زن مسلمان ارائه می‌کنند. به گزارش برخی محققین، مدل حجاب اسلامی به یک الگوی قابل‌توجه برای کارگردانان صنعت مد در کشورهای غربی از جمله در بریتانیا تبدیل شده است.[۳۷]
  • مد التقاطی: این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با لذت‌گرایی و رهایی از کسالت روزمرگی دارد.[۳۸] در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانوی داشته و اولویت آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.[۳۹]

عوامل مدگرایی زنانه

برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ مصرف مد توسط زنان برخواسته از عوامل مختلفی است از جمله: کسب اعتمادبه‌نفس، تنوع‌طلبی، برتری‌جویی،[۴۰] جلوه‌گری، خودشیفتگی، چشم‌وهم‌چشمی، تقلید،[۴۱] متمایز بودن[۴۲] و اعتراض به وضعیت موجود.[۴۳] برخی معتقدند افزایش توجه به مد میان زنان متأثر از سبک زندگی غربی[۴۴] و توجه فزاینده به بدن زنانه است[۴۵] که در بستر سازوکارهایی مانند صنعت تبلیغات و هنجارهای اجتماعی معاصر بررسی شده است:

سودآوری

در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه میان زنان، مرتبط دانسته شده است.[۴۶] بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.[۴۷] همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه ۶۲۱ میلیارد گزارش شده است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.[۴۸] این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و مراکز جراحی زیبایی عموماً از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام عمل جراحی، استفاده می‌کنند.[۴۹]

تبلیغات رسانه‌ای

در تیپ ایده‌آل رسانه‌ای؛ زیبایی و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند[۵۰] و زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که شکل و تیپ ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.[۵۱] در تبلیغات رسانه‌ای، زنان تشویق به پوشش مردانه و با کمرنگ‌شدن مرزهای جنسیتی، زنان مردنما نیز الگوی مطلوب معرفی می‌شوند.[۵۲] طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد میان زنان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد نیز یکی از مؤلفه‌های هویت جنسیتی زنانه معرفی شده است.[۵۳]

فشارهای اجتماعی

برخی زنان برای جلب مقبولیت‌اجتماعی و اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.[۵۴] به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان سرمایه اجتماعی تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.[۵۵] برخی محققان رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتاً ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.[۵۶]

پیامدهای مدگرایی زنانه

آراستگی، نشاط، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه از آثار مثبت مدگرایی در زنان دانسته شده است؛[۵۷] اما مدگرایی زنانه معمولاً به افراط کشیده شده و پیامدهای زیر را نیز به‌دنبال دارد:

۱. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:

۲. پیامدهای روان‌شناختی

۳. پیامدهای سلامتی و بهداشتی

اسلام و مدگرایی زنانه

در آموزه‌های اسلامی، بدن انسان به‌عنوان آفریده الهی مورد توجه قرار می‌گیرد و مدگرایی در صورتی پذیرفته می‌شود که با مردانگی و زنانگی هم‌خوانی داشته باشد.[۶۶] همچنین در فقه و اخلاق اسلامی، الگوهای مد و سبک پوشش ناسازگار با معیارهای معرفی‌شده در تعالیم اسلام، نکوهش شده است.[۶۷] تعدادی از کارشناسان به‌منظور تقویت آثار مثبت مدگرایی معتدل و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی، تأکید بر تصحیح الگوی مدگرایی زنانه در ایران داشته و معتقد به سیاست‌گذاری‌ها، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد زنانه، متناسب با منزلت زنانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.[۶۸]

پانویس

  1. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ۲۲۵-۲۲۴.
  2. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷-۱۳۶.
  3. ↑ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.
  4. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵-۲۴.
  5. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷-۱۳۶.
  6. ↑ «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.
  7. ↑ مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.
  8. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۷.
  9. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۵-۲۲۴.
  10. ↑ علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.
  11. ↑ «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.
  12. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۲۶-۲۲۵.
  13. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۴.
  14. ↑ «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها.
  15. ↑ موسوی، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت.
  16. ↑ «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.
  17. ↑ علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.
  18. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۱۰-۲۰۷.
  19. ↑ نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰و ۷۰شهر اصفهان»، ۱۳۹۷ش، ص۱۸۵.
  20. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۱۰.
  21. ↑ ۵۰مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون.
  22. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش، ص۲۰۹.
  23. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۰.
  24. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۸۹ش، ص۶۰.
  25. ↑ مؤذن سلطان آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، ۱۳۹۵ش، ص۶۱-۶۰.
  26. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۸۹-۸۸.
  27. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۲.
  28. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۶۰.
  29. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۲۲.
  30. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵-۲۲.
  31. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.
  32. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۱۶.
  33. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۰.
  34. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۱.
  35. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۰.
  36. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۳-۳۲۱.
  37. ↑ «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.
  38. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۳۱.
  39. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، ۱۳۹۵ش، ص۳۲۵-۳۲۴.
  40. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.
  41. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  42. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵.
  43. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  44. ↑ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
  45. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.
  46. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.
  47. ↑ «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.
  48. ↑ «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.
  49. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۱۷.
  50. ↑ عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، ۱۳۹۸ش، ص۷۷.
  51. ↑ مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل‌گیری مبانی «نظام الگوی مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، ۱۳۹۰ش، ص۶۳.
  52. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۴.
  53. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۲۹.
  54. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۵.
  55. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  56. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۷.
  57. ↑ «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.
  58. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۳۷.
  59. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.
  60. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۸.
  61. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۶.
  62. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، ۱۴۰۱ش، ص۴۰.
  63. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، ۱۳۹۸ش، ص۸۹.
  64. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.
  65. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۹.
  66. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، ۱۳۹۸ش،ص۲۰۷.
  67. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۱.؛ «مدگرایی و شناخت باید و نبایدهای شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی هیئت رزمندگان اسلام.
  68. ↑ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.

منابع

  • قرآن کریم.
  • آقایی، سیدعلی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل‌یاسین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۳۹۷ش.
  • «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۲ش.
  • پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ تیر ۱۴۰۲ش.
  • «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «۵۰ مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: ۲۴ آبان ۱۴۰۴ش.
  • رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵ش.
  • عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره ۳۳، آذر ۱۳۹۸ش.
  • علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ش.
  • کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره۱۱، زمستان ۱۳۹۰ش.
  • «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۴ش.
  • کیخسروانی، مولود و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره ۴۶، تابستان ۱۴۰۱ش.
  • گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۱۳، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
  • «مدگرایی و شناخت باید و نبایدهای شرعی در زمینهٔ مدگرایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی هیئت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۴ش.
  • مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۳۹۶ش.
  • مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیری مبانی «نظام الگوی مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره۱، پاییز ۱۳۹۰ش.
  • مؤذن سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.
  • موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره ۵، پاییز و زمستان ۱۴۰۳ش.
  • موسوی، مریم، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت، تاریخ بازدید مطلب: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ش.
  • «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
  • نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های۵۰، ۶۰ و ۷۰ شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره۴، زمستان ۱۳۹۷ش.
  • «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۳۹۰ش.
  • یعقوبی، فاطمه، «بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی»، دانشگاه کاشان، ۸۹۳۱ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مدگرایی_زنانه&oldid=6988»