پیش‌نویس:آمنه ودود: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-<big>'''آمنه ودود؛'''</big> فمینیست اسلامی، قرآن‌پژوه و نویسنده کتاب «قرآن و زن»
+{{درشت|'''آمنه ودود'''}}، نویسنده، قرآن‌پژوه و فمینیست مسلمان.
-آمنه ودود، تحت تأثیر نظریۀ دوحرکتی و اندیشه‌های روش‌شناسانۀ فضل‌الرحمن، الگویی هرمنوتیکی برای فهم قرآن به نام «هرمنوتیک توحیدی» ارائه می‌دهد. ودود قرآن را پاسخی به موقعیت جامعۀ عربستان می‌داند. پاسخی که به‌صورت غالب شامل اظهار نظرهای اخلاقی، دینی و اجتماعی به مسائل خاص و در موقعیت‌های خاص  بوده‌ است. وی مدعی است آیین‌ها و مناسک عبادی مطرح در قرآن غیر قابل تغییرند و باید از آنها تبعیت کرد، اما بخش‌های دیگر قرآن که عام هستند، لزوماً تقلیدی نبوده و قابل تغییر  است. آمنه ودود مدعی است که جهت استمرار هدایت عام قرآن در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و اخلاقی باید میان امور خاص تاریخی یا فرهنگی دورانِ نزول قرآن با عصر امروز تفکیک قائل شد.
+آمنه ودود، قرآن‌پژوه و فمینیست آمریکایی است که در خانواده‌ای مسیحی و سیاه‌پوست به دنیا آمد و در ۱۹۷۲م پس از آشنایی با [[قرآن]] به [[اسلام]] گروید. او با کسب مدارک عالی در مطالعات اسلامی، به استادی دانشگاه پرداخت و با کتاب [[قرآن و زن (کتاب)|قرآن و زن]] (۱۹۹۲م) که به چندین [[زبان]] ترجمه شد، به [[شهرت علمی]] دست یافت. ودود با [[رویکرد هرمنوتیکی|رویکردی هرمنوتیکی]] و [[رویکرد فمینیستی|فمینیستی]] به بازخوانی قرآن می‌پردازد و معتقد است که اصول قرآنی بر [[برابری جنسیتی]] تأکید دارد، اما تفسیرهای تاریخی مردانه این مفاهیم را تحریف کرده‌اند. از اقدامات جنجال‌برانگیز او، اقامه نماز جماعت مختلط با امامت یک زن در ۲۰۰۵م بود که با واکنش‌های شدیدی مواجه شد. منتقدان، روش تفسیری او را مستعد [[تفسیر به رأی]] دانسته و معتقدند تأکید صرف بر روح کلی قرآن بدون توجه به ظواهر نصّ و [[سنت نبوی]]، نمی‌تواند مبنای [[استنباط احکام]] قرار گیرد. ودود تجربیات شخصی از [[تبعیض نژادی]] و [[تبعیض جنسیتی|جنسیتی]] در [[آمریکا]] را محرک اصلی پژوهش‌های خود می‌داند و فعالیت فکری‌اش را [[جهاد جنسیتی]] برای اصلاح قرائت‌های سنتی از [[جایگاه زنان در اسلام]] می‌نامد.
-==زندگی‌نامه==
+== زندگی‌نامه ==
-آمنه ودود با نام مِری تِسلی در 1952م در آمریکا متولد شد. وی از نسل آمریکایی‌های آفریقایی تبار است و در 1972م زمانی که مشغول تحصیل در دانشگاه بود، تصمیم گرفت به دین اسلام بپیوندد. او در 1974م به‌صورت رسمی نام خود را به آمنه ودود‌ تغییر داد. ودود خود را پست‌مدرن می‌داند.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_1609.html خندق آبادی، «متن گرایی تاریخی، نگاهی به روش تفسیر آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیه 34 سورة النساء »1394]</ref>
+آمنه ودود در ۲۵ سپتامبر ۱۹۵۲م در خانواده‌ای مسیحی و سیاه‌پوست در مریلند ایالات متحده متولد شد.<ref>موسوی، «قرائتی زن‌محور از گزاره‌های اخلاقی قرآن»، 1391ش، ص151.</ref> وی در ۱۹۷۲م و پس از آشنایی تصادفی با متنی از [[قرآن]]، به [[اسلام]] گروید و نام خود را از '''مِری تِسلی''' به [[آمنه ودود]] تغییر داد و همزمان، تحصیلات خود را به مطالعات اسلامی معطوف کرد. ودود پس از تسلط بر [[زبان عربی]]، موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشتهٔ مطالعات خاورمیانه و دکتری در رشتهٔ مطالعات اسلامی و عربی از دانشگاه میشیگان شد.<ref>عباسی و موسوی، «قرائتی نو از قرآن با ره‌یافتی زن‌محور بررسی دیدگاه‌های آمنه ودود در کتاب قرآن و زن»، 1394ش، ص130،</ref>
-ودود دوره کارشناسی ارشد خود را در رشته مطالعات خاورمیانه گذرانده و دکترای خود را در رشته ادبیات عرب و مطالعات اسلامی از دانشگاه میشیگان دریافت کرد. او در دانشگاه قاهره زبان عربی را آموخت.
+=== فعالیت‌های علمی ===
+وی از ۱۹۹۲م به‌عنوان استاد دین و فلسفه در دانشگاه ویرجینیای کامن ولث به تدریس پرداخت و در ادامه در دانشگاه‌هایی در [[لیبی]] و [[مالزی]] نیز فعالیت آموزشی داشت. او همچنین به عضویت انجمن خواهران مسلمان درآمد که با هدف مقابله با تفسیرهای تبعیض‌آمیز علیه زنان در متون دینی تأسیس شده بود. نویسندگان، شهرت علمی ودود را به‌طور عمده مرتبط با انتشار کتاب «قرآن و زن» در ۱۹۹۲م در مالزی می‌دانند. این کتاب بارها تجدید چاپ و به زبان‌های متعددی از جمله [[زبان اندونزیایی|اندونزیایی]]، [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان اسپانیایی|اسپانیایی]]، [[زبان مالایی|مالایی]] و [[زبان ایتالیایی|ایتالیایی]] ترجمه شده است.<ref>عباسی و موسوی، «قرائتی نو از قرآن با ره‌یافتی زن‌محور بررسی دیدگاه‌های آمنه ودود در کتاب قرآن و زن»، 1394ش، ص130.</ref>
-ودود شاگرد فضل الرحمان ملک و تحت تأثیر اندیشه‌های روش‌شناسانه او بوده‌است. وی چند سال در دانشگاه مالزی تدریس کرد، چند سال استاد دانشگاه اندونزی بود و همچنین در دانشگاه ویرجینیا در آمریکا تدریس کرد.<ref>[https://fa.wikipedia.org/wiki/ «ودود، آمنه »، در ویکی پدیا]
+=== مواضع و اقدامات بحث‌برانگیز ===
-</ref>
+از اقدامات بحث‌برانگیز ودود که بازتاب‌های گسترده‌ای در پی‌داشت، اقامهٔ [[نماز جماعت]] مختلط با حضور مردان و زنان در ۲۰۰۵م بود. وی در سخنرانی خود در مصلای مرکزی مسلمانان، با استناد به برداشت شخصی از قرآن، مدعی شد که هیچ منع صریحی برای امامت زنان در نماز جماعت وجود ندارد. این اقدام با واکنش‌های تندی از سوی برخی گروه‌های مسلمان مواجه شد و حتی به تهدید جانی علیه وی منجر شد. ودود در سه دههٔ اخیر، تمرکز پژوهشی خود را بر بازخوانی قرآن از منظر [[فمینیسم]] قرار داده و با مرور انتقادی سنت تفسیری گذشته، کوشیده است قرائتی زنانه از متن مقدس ارائه دهد<ref>عباسی و موسوی، «قرائتی نو از قرآن با ره‌یافتی زن‌محور بررسی دیدگاه‌های آمنه ودود در کتاب قرآن و زن»، 1394ش، ص130.</ref>
-به‌ نظر وی، پست‌مدرنیسم نهضتی مدافع «بازاندیشی» و «بازسازی» گذشته است و این فرایند برای آفریدن آینده‌ای تکثّرگراتر و سازگارتر ضروری است. این تفکّر وی را در کنار محقّقانی چون محمّد ارکون و محمّد شحرور قرار می‌دهد که هر دو متأثّر از محقّقان پست‌مدرن بودند. هر سه این افراد در صدد انتقاد از روش‌های تثبیت‌شدۀ پژوهش‌های اسلامی و در پی آگاهی‌دادن به انفسی بودن مواضعی برآمدند که درست انگاشته می‌شوند. ودود و شیوه مواجهه او با متن قرآن بر شماری از فمنیست‌های مسلمان تأثیر بسیار نهاد که از آن میان، اسماء بارلاس (1950م) به اذعان خود ودود، از همه به شیوۀ او نزدیکتر است. آمنه ودود متأهل است و پنج فرزند و چند نوه دارد. او اکنون بازنشسته شده‌ است.
+== زمینه‌های تربیتی و اجتماعی ==
+آمنه ودود، به‌عنوان یک زن سیاه‌پوست در جامعهٔ آمریکا، دورهٔ کودکی خود را در شرایط دشواری سپری کرد و به گفتهٔ خودش، ناچار به تطبیق با الگوهای رفتاری مورد انتظار از سوی [[هنجارهای اجتماعی]] بود. علاوه‌بر این، وی در دوران تحصیل در ایالات متحده به‌دلیل تعلقات نژادی و جنسیتی با محدودیت‌های زیادی روبه‌رو شد. با ورود به کالج، درک عینی‌تری از معنای [[زن]] و [[سیاه‌پوست]] بودن در آن جامعه پیدا کرد. نویسندگان، تجربه این نابرابری‌ها در زندگی شخصی او را یکی از عوامل مؤثر در گرایش وی به مطالعات قرآنی با محوریت مسئلهٔ [[برابری جنسیتی]] پس از گرویدن به اسلام می‌دانند.<ref>بارلاس، «بازخوانی متن مدس از منظر زنان، تفسیر آمنه ودود از قرآن»، 1392ش، ص22.</ref> ودود نتیجه پژوهش‌های خود در این حوزه را تأییدی بر دیدگاه برابری‌خواهانه در قرآن می‌دانست. این رویکرد، به شکل‌گیری فعالیت فکری و اجتماعی او با عنوان [[جهاد جنسیتی]] انجامید که هدف آن بازخوانی مفاهیم قرآنی برای به چالش‌کشیدن و اصلاح قرائت‌های سنتی از جایگاه زنان در جوامع مسلمان عنوان شده است.<ref>Wadud, Qur'an and Woman: Rereading the interpretation Sacred، 1999م، x.</ref>
-==دیدگاه==
+== دیدگاه‌های آمنه ودود ==
-آمنه ودود، قرآن‌پژوه فمینیست، با تکیه بر رویکرد هرمنوتیکیِ «توحیدی» که متأثر از روش‌شناسی فضل‌الرحمن است، به بازخوانی قرآن می‌پردازد. ودود معتقد است قرآن در بافت تاریخی و فرهنگی عربستان دوره نزول پاسخگوی مسائل اخلاقی، اجتماعی و دینی آن جامعه بوده و باید میان احکام عبادی ثابت و بخش‌های عام و قابل تطبیق قرآن تمایز قائل شد.<ref>خندق‌آبادی، حسین، ((متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص43</ref>
+آمنه ودود، اسلام را نظامی جامع می‌داند که باید تجارب و ادراکات زنان را به اندازهٔ مردان به رسمیت بشناسد. از دید او، گرچه اصول قرآن بر [[برابری]] تأکید دارد، اما در عمل، تفسیر و اجرای تاریخی آن به نفع [[مردان]] انحراف یافته است. وی این نابرابری را نه ناشی از ذات اسلام، بلکه محصول قرائت مردانه‌ای می‌داند که بر سنت تفسیری حاکم شده است. به‌همین دلیل، ودود با [[رویکرد هرمنوتیکی|رویکردی هرمنوتیکی]] و با نگاهی زنانه به بازخوانی قرآن پرداخته و می‌کوشد برابری کامل زنان و مردان را در تمام مراحل هستی از منظر قرآن اثبات کند.<ref>عباسی و موسوی، «قرائتی نو از قرآن با ره‌یافتی زن‌محور بررسی دیدگاه‌های آمنه ودود در کتاب قرآن و زن»، 1394ش، ص144.</ref>
-وی تفسیرهای سنتی از آیات مرتبط با زنان را ناشی از فهم ناقص و تحمیل پیش‌فرض‌های مردانه بر قرآن می‌داند و بر این باور است که بسیاری از تفاسیر، راه‌حل‌های خاص تاریخی قرآن را به عنوان اصولی جهان‌شمول تلقی کرده‌اند.<ref>[https://www.dinonline.com/19327 طالبی، میلاد؛ ودود، آمنه؛ «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین، آنلاین» 20 تیر 1399ش ]</ref> ودود با تأکید بر انعطاف‌پذیری قرآن، معتقد است که روح حاکم بر قرآن، عدالت، اخلاق و معنویت است، نه تقلید صرف از ساختارهای اجتماعی صدر اسلام.<ref>طالبی، میلاد؛آمنه، ودود؛« تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین» 20 تیر 1399ش</ref>
+وی معتقد است قرآن در بافت تاریخی و فرهنگی عربستان دورهٔ نزول، پاسخگوی مسائل اخلاقی، اجتماعی و دینی آن جامعه بوده و باید میان احکام عبادی ثابت و بخش‌های عام و قابل تطبیق قرآن تمایز قائل شد.<ref>خندق‌آبادی، «متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء»، 1394ش، ص43</ref> بر همین اساس او بر این باور است که بسیاری از تفاسیر، راه‌حل‌های خاص تاریخی قرآن را به‌عنوان اصولی جهان‌شمول تلقی کرده‌اند. ودود با تأکید بر انعطاف‌پذیری قرآن، معتقد است که روح حاکم بر قرآن، [[عدالت]]، [[اخلاق]] و [[معنویت]] است، نه تقلید صرف از ساختارهای اجتماعی [[صدر اسلام]].<ref>[https://www.dinonline.com/19327 طالبی،  «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان»، دین‌آنلاین.]</ref>
-ودود در تحلیل آیاتی مانند شهادت، ارث، تعدد زوجات و حضانت، بر نقش بافت تاریخی در شکل‌گیری این احکام تأکید می‌کند<ref>طالبی، میلاد؛آمنه، ودود؛« تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین، آنلاین»، 20 تیر 1399ش</ref> و معتقد است قرآن در جهت بهبود وضعیت زنان در جامعه آن زمان گام برداشته است.<ref> طالبی، میلاد؛آمنه، ودود؛« تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین، آنلاین»، 20 تیر 1399ش </ref> به باور او، حتی در مواردی که ظاهر آیات به تفاوت حقوقی زن و مرد اشاره دارد، می‌توان با توجه به مقاصد عدالت‌خواهانه قرآن، قرائتی مبتنی بر برابری ارائه داد.<ref> طالبی، میلاد؛آمنه، ودود؛ «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین»، 20 تیر 1399ش </ref>
+ودود در تحلیل مفاهیمی مانند [[شهادت زن|شهادت]]، [[ارث زن|ارث]]، [[تعدد زوجات]] و [[حضانت]]، بر نقش بافت تاریخی در شکل‌گیری این دسته از احکام اسلامی تأکید می‌کند و معتقد است قرآن در جهت بهبود وضعیت زنان در جامعه آن زمان گام برداشته است.<ref>[https://www.dinonline.com/19327 طالبی،  «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان»، دین‌آنلاین.]</ref> به باور او، حتی در مواردی که ظاهر آیات به تفاوت حقوقی زن و مرد اشاره دارد، می‌توان با توجه به مقاصد عدالت‌خواهانه قرآن، قرائتی مبتنی بر برابری ارائه داد.<ref>بارلاس، «بازخوانی متن مدس از منظر زنان، تفسیر آمنه ودود از قرآن»، 1392ش، ص24.</ref>
-در اثر بعدی خود با عنوان «جهاد جنسیت»، ودود رویکرد پیشین خویش را بازنگری کرده و بیش‌تر به نقش زمینه تاریخی و اجتماعی در شکل‌گیری متن مقدس توجه نشان می‌دهد. این تحول فکری، وجوه اشتراکی میان دیدگاه او و برخی فمینیست‌های سکولار ایجاد کرده است.<ref>خندق‌آبادی، حسین،((متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص69</ref>
+ودود در اثر خود با عنوان «جهاد جنسیت»، رویکرد پیشین خویش را بازنگری کرده و بیش‌تر به نقش زمینه تاریخی و اجتماعی در شکل‌گیری متن مقدس توجه نشان می‌دهد. این تحول فکری، وجوه اشتراکی میان دیدگاه او و برخی فمینیست‌های سکولار ایجاد کرده است.<ref>خندق‌آبادی، «متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء»، 1394ش، ص69.</ref>
-==نقد دیدگاه‌==
+== انتقادها به آمنه ودود ==
-برخی از محققان در نقد دیدگاه‌های آمنه ودود نوشته‌اند که روح کلی حاکم بر قرآن به‌طور مطلق و در مورد تمامی احکام قابل‌اجرا نیست؛ زیرا در بحث‌های مربوط به احکام عبادی و بعضی احکام اجتماعی مانند [[ازدواج]]، [[طلاق]]، خمس و زکات، از آنجا که عقل بشر قادر به رسیدن به جزئیات آن  نیست، احکام آن به‌تفصیل و ملاک‌های کلی به‌طور کامل بیان شده و وظیفه هر فرد تبعیت از آن در جزئیات  است. جهت سازگاری قرآن با شرایط زمان، گاه باید معنای پنهان آیه را به دست آورد و توجه به روح حاکم بر قرآن به‌تنهایی نمی‌تواند معنای پنهان آیات را آشکار نماید. معنای پنهان باید با ظاهر همان آیه و پیام‌های آشکار و پنهان آیات دیگر تناسب داشته باشد. <ref>[https://www.gisoom.com/book/11144330/ کلانتری، ابراهیم؛ گوهریان، کوروش، «قرآن چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان»1386ش]
+برخی منتقدین به این نکته اشاره کرده‌اند که تأکید بر روح کلی حاکم بر قرآن نمی‌تواند به‌طور مطلق در تمامی احکام، اعمال شود.<ref>کلانتری و گوهریان، قرآن چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان، 1386ش، ص35.</ref> در حوزهٔ احکام عبادی و نیز بخشی از احکام اجتماعی مانند [[ازدواج]]، [[طلاق]]، [[خمس]] و [[زکات]]، از آنجا که عقل بشر به‌طور مستقل قادر به درک جزئیات و حکمت‌های کامل آنها نیست، این احکام به‌صورت تفصیلی و با بیان مناطات کلی تشریح شده‌اند و وظیفهٔ [[مکلف]]، تبعیت از همان جزئیات است. برای سازگاری [[قرآن]] با شرایط متغیر زمانی، گاه نیاز به استنباط معنای عمیق‌تر آیات وجود دارد و صرف توجه به روح کلی، بدون در نظر گرفتن ظاهر آیات و تناسب با دیگر مفاهیم قرآنی، نمی‌تواند به کشف این معانی بینجامد.<ref>Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press. ص 140</ref>
-</ref>
-در نقد تساوی‌خواهی با این روش، عایشه هدایت‌الله که خود از فمینیست‌ها بوده و بعد‌ها متوجه ناکارآمدی روش می‌شود، می‌نویسد: «رویکرد آزادی‌خواهی یا لیبرالیسم فمینیستی، مورد تقلید سهوی یا عمدی فمینیست‌ها در آثارشان بوده است. در حالی که باید مشخص نمایند چه نوع تساوی مدنظر آنان است و آن را براساس تحقیقات نظری و فلسفی به اثبات رسانند.<ref> Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press.ص 140</ref>
+منتقدان در نقد رویکرد تساوی‌خواهانهٔ وی متذکر شده‌اندکه رویکرد آزادی‌خواهانه (لیبرال) فمینیسم، گاه به‌صورت تقلیدی در آثار فمینیستی بازتولید می‌شود و لازم است مشخص شود کدام نوع «تساوی» مدنظر است و سپس بر پایهٔ تحقیقات نظری و فلسفی مستدل به اثبات برسد.<ref>Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press. ص 140</ref>
-تفسیر به رأی در بازخوانی قرآن جهت رسیدن به اهداف فمینیستی، فهم و تفسیر قرآن بدون مراجعه به سنت، انحصار تفاوت‌های مرد و زن به تفاوت‌های زیست‌شناختی، انکار اهمیت علوم قرآنی و اسلامی در فهم قرآن، ادعای پاسخگویی قرآن به نیازهای روز با توجه به روح و هدف قرآن، برداشت‌های نادرست از مفاهیم واژگانی چون «قوّامون»، «ضَرب» و «دَرَجه» و زبان قرآن را زبان جنسیتی دانستن ز جمله نقدهایی است که منتقدان بر بر دیدگاه ودود وارد کرده‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1190576/ حسینی، مریم السادات، «نقدی بر کتاب قرآن و زن نگاشته آمنه ودود»1395ش]</ref>
+نقدهای دیگر بر دیدگاه‌های آمنه ودود عبارت است از:
-==پانویس==
+* احتمال وقوع [[تفسیربه‌رأی]] در بازخوانی قرآن برای نیل به اهداف فمینیستی؛
-{{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}}
+* فهم و تفسیر قرآن بدون ارجاع کافی به [[سنت نبوی]]؛
-==منابع==
+* محدودکردن تفاوت‌های زن و مرد به تفاوت‌های زیست‌شناختی؛
-*«آمنه، ودود»در ویکی پدیا،بازدید 10 بهمن 1401ش
+* نداشتن توجه کافی به [[علوم قرآنی]] و [[علوم اسلامی|اسلامی]] در فرایند فهم قرآن؛
-*طالبی، میلاد؛آمنه، ودود، «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین» 20 تیر 1399ش
+* ادعای پاسخگویی قرآن به نیازهای دوران معاصر تنها با تکیه بر روح کلی آن؛
-*خندق‌آبادی،حسین،«متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء»،سراج منیر(دانشگاه علامه طباطبایی) بهار 1394 ش، شماره 18،ص از 41 تا 76
+* برداشت‌های نادرست از برخی مفاهیم قرآنی چون قوّامون، ضَرب و دَرَجه؛
-* بیرامی،رقیه؛ محمدحسن صانعی‌پور؛ محمود کریمی بنادکوهی؛ لیلا السادات مروجی،((از هرمنوتیک توحیدی تا پارادایم توحیدی؛ بررسی تطور روش‌شناسی آمنه ودود در فهم قرآن))،دوفصلنامه علمی پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن،دوره 6، شماره 2، شماره پیاپی 12، بهار و تابستان 1397ش، صفحه 11-32
+* وصف‌کردن زبان قرآن به‌عنوان زبانی جنسیتی.<ref>حسینی، «نقدی بر کتاب قرآن و زن نگاشته آمنه ودود»، 1395ش، ص23-25.</ref>
-*حسینی،((نقدی بر کتاب قرآن و زن نگاشته آمنه ودود))، گلستان قرآن تابستان 1395ش، شماره 9، ص  23 تا 25
-*کلانتری، ابراهیم؛ گوهریان؛ کورش،« قرآن و چگونگی پاسخگویی به نیاز‌های زمان»، دفتر نشر معارف، 1386ش
+== افتخارات و جوایز ==
+در ۲۰۰۸م ودود مجموعه مقالات شخصی خود را به آرشیو مقالات اسلامی دانشگاه دی‌پل شیکاگو اهدا کرد. وی همچنین دارای سابقه ارائه بیش از ۲۰۰ سخنرانی در کنفرانس‌ها و همایش‌های علمی است. از جمله جوایز و عناوین کسب‌شده توسط او می‌توان به قرارگیری در فهرست ۵۰۰ زن الهام‌بخش جهان در ۲۰۱۰م و دریافت عنوان زن دلاور از کنگرهٔ واشینگتن در ۲۰۰۹م اشاره کرد. در ۲۰۱۲م کتابی با عنوان جهاد برای برابری در آمریکا منتشر شد که شامل مجموعه‌ای از مقالات با محوریت زندگی، آثار و اندیشه‌های ودود است. این کتاب در قالب پنج محور اصلی و شامل ۳۲ مقاله، تنظیم شده است.<ref>موسوی، «قرائتی زن‌محور از گزاره‌های اخلاقی قرآن»، 1391ش، ص152-153.</ref>
+== پانویس ==
+{{پانویس}}
+== منابع ==
+* بارلاس، اسماء، بازخوانی متن مدس از منظر زنان، تفسیر آمنه ودود از قرآن، ترجمهٔ مهداد عباسی و متینةالسادات، موسوی، مجلهٔ پژوهش شمارهٔ ۱۳۹، ۱۳۹۲ش
+* بیرامی، رقیه و دیگران، «از هرمنوتیک توحیدی تا پارادایم توحیدی؛ بررسی تطور روش‌شناسی آمنه ودود در فهم قرآن»، دو فصلنامهٔ علمی پژوهشنامهٔ تفسیر و زبان قرآن، شمارهٔ ۱۲، ۱۳۹۷ش.
+* خندق‌آبادی، حسین، «متن‌گرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیه ۳۴ سورة النّساء»، مجلهٔ سراج منیر (دانشگاه علامه طباطبایی) شمارهٔ ۱۸، ۱۳۹۴ش.
+* حسینی، مریم سادات، «نقدی بر کتاب قرآن و زن نگاشته آمنه ودود»، مجلهٔ گلستان قرآن، شمارهٔ ۹، ۱۳۹۵ش.
+* طالبی، میلاد، «تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان»، وب‌سایت دین آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۳۹۹ش.
+* عباسی، مهرداد، موسوی، متینه السادات، «قرائتی نو از قرآن با ره‌یافتی زن‌محور بررسی دیدگاه‌های آمنه ودود در کتاب قرآن و زن»، مجلهٔ پژوهش‌نامه زنان، شماره، ۳، ۱۳۹۴ش.
+* کلانتری، ابراهیم و گوهریان، کورش، قرآن و چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۸۶ش.
+* موسوی، متینةالسادات، «قرائتی زن‌محور از گزاره‌های اخلاقی قرآن»، مجلهٔ مطالعات اخلاق کاربردی، شمارهٔ ۲۸، ۱۳۹۱ش.
+{{آغاز چپ‌چین}}
+* Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press.
+* Wadud, Amina (1999). Qur'an and Woman: Rereading the interpretation Sacred Text from a Woman’s Perspective, New York.
+{{پایان چپ‌چین}}
+{{پایان منابع}}