|
|
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''دیت'''؛ مرحلهای از فرایند آشنایی با هدف ازدواج یا رابطه عاشقانه. | | '''<big>دیت</big>'''؛ ملاقات توافقشده دو نفر برای آشنایی متقابل با هدف ازدواج یا رابطه عاشقانه. |
|
| |
|
| دیت نوعی از آشنایی مبتنی بر قرار ملاقات برای ارزیابی سازگاری میان دو نفر است. این شیوه آشنایی، بهویژه در جوامع مدرن و شهری، به عنوان مرحلهای پیشاازدواج یا پیشارابطه شناخته میشود که هدف آن شناخت متقابل، سنجش میزان همخوانی شخصیتی، ارزشی و سبک زندگی و بررسی امکان تداوم رابطه است. | | دیت بهعنوان یک اصطلاح نوپدید در [[روابط اجتماعی]] ایرانیان به دیدارهای توافقشده دو نفر با هدف شناخت یکدیگر در فضایی عمومی یا نیمهعمومی گفته میشود که ممکن است کوتاه یا بلندمدت باشد و الزاماً به [[ازدواج]] منجر نمیشود. این پدیده که ریشه در تحولات فرهنگی کشورهای غربی دارد، در شکلهای مختلفی مانند دیت غیررسمی، بلندمدت، بلایند دیت (قرار کورکورانه)، اسپید دیتینگ و دیت آنلاین ظهور میکند. [[دیت]] که بر انتخاب فردی و تجربه شخصی تأکید دارد، در مقابل الگوی سنتی آشنایی خانوادهمحور قرار میگیرد. با گسترش فناوری، [[دیت آنلاین]] به عنوان بستری برای شناخت اولیه رایج شده است، اما پژوهشها نشان میدهد این فضا میتواند به ایجاد توهم صمیمیت و وابستگیهای عاطفی عمیق بدون شناخت واقعی منجر شود و روابط حضوری را تحت تأثیر قرار دهد. |
|
| |
|
| == مفهومشناسی دیت == | | == مفهومشناسی دیت == |
| دیت یا قرار ملاقات (Dating) اصطلاحی برگرفته از زبان انگلیسی است که در لغت به معنای تاریخ بوده اما در کاربرد اجتماعی به مجموعهای از دیدارهای توافقشده میان دو نفر با هدف شناخت متقابل گفته میشود.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/767580-%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref> این دیدارها معمولاً در فضاهای عمومی یا نیمهعمومی انجام میگیرد و میتواند از یک ملاقات کوتاه تا فرآیندی چندماهه یا چندساله ادامه یابد و الزاماً به تعهد حقوقی یا ازدواج منتهی نمیشود.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/767580-%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref>
| | دیت، اصطلاحی برگرفته از Dating در زبان انگلیسی است که در لغت بهمعنای تاریخ است، اما در اصطلاح امروزی به مجموعهای از دیدارهای توافقشده میان دو نفر با هدف شناخت متقابل گفته میشود. این دیدارها معمولاً در فضاهای عمومی یا نیمهعمومی انجام میگیرد و میتواند از یک ملاقات کوتاه تا فرآیندی چندماهه یا چندساله ادامه یابد و الزاماً به تعهد حقوقی یا ازدواج منتهی نمیشود.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-گوناگون-22/767580-دیت-چیست «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref> |
|
| |
|
| == تاریخچه و سیر تحول == | | == تاریخچه و سیر تحول دیت == |
| پدیده دیت به شکل امروزی آن، ریشه در تحولات اجتماعی قرن بیستم در جوامع غربی دارد که شهرنشینی، افزایش تحصیلات، استقلال اقتصادی نسبی جوانان و تضعیف نقش واسطههای سنتی ازدواج، زمینهساز شکلگیری الگوهای نوین آشنایی است. در دهههای پایانی قرن بیستم و آغاز قرن بیستویکم، با گسترش اینترنت و سپس شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنهای همسریابی، دیت از یک کنش صرفاً حضوری به تجربهای ترکیبی از تعامل آنلاین و آفلاین تبدیل شد. این تحول، معیارهای انتخاب و آشنایی را نیز دگرگون ساخت؛ بهگونهای که عواملی چون سازگاری شخصیتی، ارزشهای مشترک و جذابیت ظاهری در کنار معیارهای سنتیتر همچون پایگاه اجتماعی و اقتصادی، اهمیت یافتند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/362875/fa#pointx فولادیان و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، 1397ش، ص 92-97.]</ref>
| | پدیدهٔ دیت بهشکل امروزی آن، ریشه در تحولات فرهنگی قرن بیستم میلادی در جوامع غربی دارد که ناشی از [[شهرنشینی]]، افزایش تحصیلات، استقلال اقتصادی نسبی جوانان و تضعیف نقش واسطههای سنتی ازدواج است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/362875/fa#pointx فولادیان و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروههای مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، ۱۳۹۷ش، ص۹۲–۹۷.]</ref> |
|
| |
|
| == '''انواع دیت''' == | | == انواع دیت == |
| قرار ملاقاتها بسته به هدف، میزان تعهد و بستر شکلگیری، به انواع مختلفی تقسیم میشوند: | | قرار ملاقاتها بسته به هدف، میزان تعهد و بستر شکلگیری، به انواع مختلفی تقسیم میشوند: |
| | * '''دیت غیررسمی:''' مبتنی بر تعامل اجتماعی و عاطفی بدون تعهد بلندمدت مشخص. |
| | * '''آشنایی بلندمدت:''' با هدف ایجاد رابطه پایدارتر و احتمال [[ازدواج]]. |
| | * '''بلایند دیت (قرار کورکورانه):''' ملاقات دو نفر بدون شناخت قبلی، معمولاً با معرفی واسطهٔ انسانی یا الگوریتمی. |
| | * '''اسپید دیتینگ (قرار ملاقات سریع):''' مجموعهای از ملاقاتهای کوتاهمدت برای ارزیابی اولیه چند گزینهٔ بالقوه. |
| | * '''دیت آنلاین:''' آشنایی که از طریق [[شبکههای اجتماعی]] یا اپلیکیشنها آغاز شده و ممکن است به ملاقات حضوری منجر شود.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/انواع-قرار-عاشقانه.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آنها»، وبسایت مصاحب.]</ref> |
|
| |
|
| * '''دیت غیررسمی:''' مبتنی بر تعامل اجتماعی و عاطفی بدون تعهد بلندمدت مشخص.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| | == دیدگاهها دربارهٔ دیت == |
| * '''آشنایی بلندمدت:''' با هدف ایجاد رابطه پایدارتر و احتمال ازدواج.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| | در بحث آشنایی پیش از ازدواج، معمولاً میان دیت مستقل و آشناییهای ضابطهمند تمایز گذاشته میشود؛ بهگونهای که در الگوی سنتی، [[خانواده]] نقش ناظر و تنظیمگر دارد و هدف اصلی، ازدواج رسمی است. در مقابل، دیت مستقل بیشتر بر انتخاب فردی، تجربهٔ شخصی و آزادی کنش تأکید دارد. این رویکرد به افراد اجازه میدهد پیش از ایجاد وابستگیهای عاطفی کاذب، در مورد تفاهم یا تضادهای بنیادین خود بهصورت واقعبینانه تصمیمگیری کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/248194/حد-و-مرز-آشنایی-پیش-از-ازدواج «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در همین چارچوب، برخی دیدگاهها بر آناند که تعیین قواعد مشخص میتواند آشناییها را به فضایی امنتر هدایت کند و امکان انتخاب آگاهانه را افزایش دهد. از این منظر، ایجاد بسترهای رسمی و بومی برای تعامل اجتماعی سالم بهعنوان رویکردی مؤثرتر از تحمیل الگوهای واحد یا تبلیغ صرف ازدواج مطرح میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403121308673/بگیر-و-ببند-بلایند-دیت-ها-فرهنگ-آشنایی-در-روابط-را-اصلاح-می-کند «بگیر ببند «بلاینددیت»ها، فرهنگ آشنایی و خواستگاری را اصلاح میکند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> |
| * '''بلایند دیت (قرار کورکورانه):''' ملاقات دو نفر بدون شناخت قبلی، معمولاً با معرفی واسطه انسانی یا الگوریتمی.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
| * '''اسپید دیتینگ (قرار ملاقات سریع):''' مجموعهای از ملاقاتهای کوتاهمدت برای ارزیابی اولیه چند گزینه بالقوه.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
| * '''دیت آنلاین:''' آشنایی که از طریق شبکههای اجتماعی یا اپلیکیشنها آغاز شده و ممکن است به ملاقات حضوری منجر شود.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
|
| |
|
| == دیدگاههای اجتماعی درباره دیت == | | == دیت آنلاین == |
| در بحث آشنایی پیش از ازدواج، معمولاً میان دیت مستقل و آشناییهای ضابطهمند تمایز گذاشته میشود؛ بهگونهای که در الگوی سنتی، خانواده نقش ناظر و تنظیمگر دارد و هدف اصلی، ازدواج رسمی است، در حالیکه دیت مستقل بیشتر بر انتخاب فردی و تجربه شخصی تأکید دارد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/248194/%D8%AD%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در همین چارچوب، برخی دیدگاهها بر آناند که تعیین قواعد مشخص میتواند آشناییها را به فضایی امنتر هدایت کند و امکان انتخاب آگاهانه را افزایش دهد. از این منظر، ایجاد بسترهای رسمی و بومی برای تعامل اجتماعی سالم و نقشآفرینی رسانهها در آگاهیبخشی و اصلاح نگرشها، بهعنوان رویکردی مؤثرتر از تحمیل الگوهای واحد یا تبلیغ صرف ازدواج مطرح میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403121308673/%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF بگیر و ببند «بلاینددیت»ها، فرهنگ آشنایی و خواستگاری را اصلاح میکند؟، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
| | با گسترش فناوریهای ارتباطی، دیت از یک تجربه صرفاً حضوری به پدیدهای ترکیبی از تعاملات آنلاین و آفلاین تبدیل شده است. در دیت آنلاین، افراد مراحل شناخت اولیه را در [[فضای مجازی]] سپری میکنند؛ اما این نوع رابطه با محدودیتهای قابل توجهی مواجه است. این امر باعث میشود افراد بیشتر بر اساس تصویر ذهنی خود از طرف مقابل قضاوت کنند و در نتیجه دچار توهم صمیمیت شوند. همچنین پژوهشگران دریافتهاند که [[روابط مجازی]] حتی بدون ملاقات حضوری میتوانند به وابستگیهای عاطفی عمیق منجر شوند که در صورت عدم مدیریت صحیح، میتوانند بنیانهای روابط واقعی را تضعیف کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/روانشناسی-روابط-عاطفی-در-دنیای-مجازی «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> |
|
| |
|
| == دیت آنلاین و روابط مجازی ==
| | == پانویس == |
| با گسترش فناوریهای ارتباطی، دیت از یک تجربه صرفاً حضوری به پدیدهای ترکیبی از تعاملات آنلاین و آفلاین تبدیل شده است. در دیت آنلاین، افراد مراحل شناخت اولیه را در فضای مجازی سپری میکنند؛ اما این نوع رابطه با محدودیتهای قابل توجهی مواجه است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این امر باعث میشود افراد بیشتر بر اساس تصویر ذهنی خود از طرف مقابل قضاوت کنند و در نتیجه دچار توهم صمیمیت شوند. همچنین پژوهشگرانی چون نلسون و سالاوو دریافتهاند که روابط مجازی میتوانند به وابستگیهای عاطفی عمیق منجر شوند حتی بدون ملاقات حضوری، که در صورت عدم مدیریت صحیح، میتوانند بنیانهای روابط واقعی را تضعیف کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
| |
| | |
| ==پانویس== | |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| {{پانویس پیشنویس}}
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | == منابع == |
| *«انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۴ش. | | * «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آنها»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۴ش. |
| *«حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج». ''وبسایت خبری عصر ایران''، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۳۹۱ش. | | * «بگیر ببند «بلایند دیت» ها فرهنگ آشنایی در روابط را اصلاح میکند؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ش. |
| *«دیت چیست؟ بررسی مفهوم قرار ملاقات». ''وبسایت خبری رکنا''، تاریخ درج مطلب:۲۸ تیر ۱۴۰۱ش. | | * «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، ''وبسایت خبریتحلیلی عصر ایران''، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۳۹۱ش. |
| *«روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب:۲۷دی ۱۳۹۸ش. | | * «دیت چیست؟ بررسی مفهوم قرار ملاقات»، ''وبسایت خبری رکنا''، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش. |
| *فولادیان، مجید و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، دوفصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، شماره 13، پاییز و زمستان 1397ش. | | * «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۳۹۸ش. |
| | * فولادیان، مجید و دیگران، «تحلیل مقایسهای معیارهای همسرگزینی در میان گروههای مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، دوفصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، شماره ۱۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۷ش. |
