رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۴۷: خط ۴۷:
رسانه‌های خارجی و بین‌المللی نیز پوشش قابل توجهی به این رویدادها اختصاص دادند. شبکه‌های خبری فارسی‌زبان خارج از کشور نظیر [[بی‌بی‌سی]] فارسی و [[ایران اینترنشنال]]، با تمرکز بر اخبار میدانی، گزارش‌های تصویری از اعتراضات و درگیری‌ها و مصاحبه با معترضان یا تحلیلگران مخالف، روایتی مبتنی بر سرکوب اعتراضات مسالمت‌آمیز ارائه دادند. از نگاه مقامات و شهروندان ایرانی، این رسانه‌ها به‌عنوان ابزاری برای تحریک و جنگ روانی تلقی شدند. رسانه‌های بین‌المللی مانند رویترز و آسوشیتدپرس نیز با پوشش رویدادها، تورم فزاینده، ناامنی معیشتی و تحریم‌ها را به عنوان زمینه‌ساز اصلی اعتراضات برجسته کردند. این رسانه‌ها به‌طور همزمان، به واکنش‌های بین‌المللی و تحریم‌های جدید علیه ایران در پی حوادث نیز پرداختند.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/758215-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C «افشای دوگانگی رسانه‌های غربی در پوشش غزه و ایران»، اعتماد آنلاین.]</ref>
رسانه‌های خارجی و بین‌المللی نیز پوشش قابل توجهی به این رویدادها اختصاص دادند. شبکه‌های خبری فارسی‌زبان خارج از کشور نظیر [[بی‌بی‌سی]] فارسی و [[ایران اینترنشنال]]، با تمرکز بر اخبار میدانی، گزارش‌های تصویری از اعتراضات و درگیری‌ها و مصاحبه با معترضان یا تحلیلگران مخالف، روایتی مبتنی بر سرکوب اعتراضات مسالمت‌آمیز ارائه دادند. از نگاه مقامات و شهروندان ایرانی، این رسانه‌ها به‌عنوان ابزاری برای تحریک و جنگ روانی تلقی شدند. رسانه‌های بین‌المللی مانند رویترز و آسوشیتدپرس نیز با پوشش رویدادها، تورم فزاینده، ناامنی معیشتی و تحریم‌ها را به عنوان زمینه‌ساز اصلی اعتراضات برجسته کردند. این رسانه‌ها به‌طور همزمان، به واکنش‌های بین‌المللی و تحریم‌های جدید علیه ایران در پی حوادث نیز پرداختند.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/758215-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C «افشای دوگانگی رسانه‌های غربی در پوشش غزه و ایران»، اعتماد آنلاین.]</ref>


== '''پیامدها''' ==
== '''دیدگاه‌ها در مورد پیامدهای اعتراضات''' ==
=== پیامدهای امنیتی و اجتماعی ===
=== پیامدهای امنیتی و اجتماعی ===
اعتراضات دی‌ماه موجب شکاف بین بخش‌هایی از جامعه و نهادهای حاکمیتی شد و به فرسایش [[سرمایۀ اجتماعی]] و گسترش فضای بی‌اعتمادی دامن زد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بر اساس تحلیل‌های جامعه‌شناسان، این روند نتیجۀ سال‌ها تخریب ساختارهای اجتماعی و نوسازی آمرانه بوده که به‌ویژه نهاد خانواده و انسجام جمعی را تضعیف کرده است. برخی رخدادها، نشان‌دهندۀ ظهور نسل دهۀ هشتادی بود که در فضایی فاقد اعتماد رشد کرده و با انگیزه‌های رادیکال‌تر وارد عرصۀ کنشگری شده است. این شرایط، بخشی از جامعه را وارد فاز سکوت سنگین پسااعتراضی کرده که نه نشانۀ رضایت بلکه محصول انسداد سیاسی و افزایش هزینه‌های کنشگری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزه روابط دولت و جامعه همراه بود و از میزان اعتماد متقابل و انسجام اجتماعی کاست.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> از منظر اجتماعی، این تحولات به شکل‌گیری فضایی از احتیاط، کاهش مشارکت مدنی در بخش‌هایی از جامعه منجر شد که گاه از آن با عنوان «سکوت پسااعتراضی» یاد می‌شود. در بُعد امنیتی، این وضعیت با تداوم نگرانی نسبت به بازتولید دوره‌ای ناآرامی‌ها و افزایش حساسیت نهادهای مسئول به تحولات اجتماعی همراه بوده است و در برخی دیدگاه‌ها به‌مثابۀ پیچیده‌ترشدن فرایند بازسازی [[اعتماد عمومی]] و تقویت [[همبستگی ملی]] در سطوح اجتماعی و نهادی ارزیابی می‌شود.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>


=== پیامدهای اقتصادی ===
=== پیامدهای اقتصادی ===
خط ۵۷: خط ۵۷:


=== پیامدهای سیاسی و مدیریتی ===
=== پیامدهای سیاسی و مدیریتی ===
بر اساس نظر کارشناسان، این اعتراضات نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی را آشکار و لزوم بازنگری اساسی در سیاست‌های کلان را به یک گفتمان رسمی تبدیل کرد. اذعان صریح مقامات ارشد امنیتی و اجرایی به ضرورت اصلاحات ساختاری و ناکارآمدی روش‌های پیشین، خود پیامدی سیاسی محسوب می‌شود. به‌باور ناظران، خواستۀ نسل جدید معترض، حکومت را ناگزیر می‌سازد تا به سمتی حرکت کند که تخصص‌گرایی جایگزین روش‌های قبلی در ساختار تصمیم‌گیری شود. به نظر تحلیل‌گران آیندۀ سیاسی تا حد زیادی به توانایی نظام برای پاسخ به این مطالبات از طریق اصلاحات واقعی و بازسازی اعتماد عمومی گره خورده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
بر اساس نظر کارشناسان، این اعتراضات نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی را آشکار و لزوم بازنگری اساسی در سیاست‌های کلان را به یک گفتمان رسمی تبدیل کرد. اذعان صریح مقامات ارشد امنیتی و اجرایی به ضرورت اصلاحات ساختاری در راستای فراهم ساختن زمینه برای بیان اعتراضات، خود پیامدی سیاسی محسوب می‌شود. به‌باور برخی، خواسته‌های نسل معترضان، دولت را ناگزیر می‌سازد تا به سمتی حرکت کند که روش‌های جدیدی را جایگزین روش‌های قبلی در ساختار تصمیم‌گیری نمایند. به نظر تحلیل‌گران آیندۀ سیاسی تا حد زیادی به توانایی نظام برای پاسخ به این مطالبات از طریق اصلاحات واقعی و بازسازی اعتماد عمومی گره خورده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==