پرش به محتوا

پیش‌نویس:جین بتکه الشتاین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
<big>'''جین بتکه الشتاین؛'''</big> از فمنیست‌های موج سوم.  
<big>'''جین بتکه الشتاین؛'''</big> از فمنیست‌های موج سوم.  


جین بتکه الشتاین، در کتاب «مرد عمومی، زن خصوصی» (۱۹۸۱) به تلاش فمنیست‌های رادیکال برای سیاسی کردن زندگی خصوصی حمله می کند و به دفاع از زندگی خصوصی و خانواده‌ی فرزند محور می‌پردازد. الشتاین  مادر بودن را«فعالیتی پیچیده، غنی، پر زحمت و شادی آفرین» می داند که «زیستی، طبیعی، اجتماعی، نمادین و عاطفی است».
جین بتکه الشتین، فیلسوف آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود که عمده شهرتش به‌دلیل نظریه‌پردازی در حوزۀ «جنگ عادلانه» و دفاع از حمله آمریکا به عراق و افغانستان است. وی با نقد جریان‌های اصلی فمینیسم، بر حفظ ارزش‌های ویژۀ زنانه و نقش مادری به‌عنوان منبع فضایل اخلاقی تأکید می‌کرد. الشتین خانواده را سنگر مقابله با فردگرایی سرمایه‌داری و کانون پرورش همبستگی اجتماعی می‌دانست و مخالف روایت‌های افراطی ضدخانواده بود. از دید او، اخلاق مراقبتی شکل‌گرفته در خانواده باید به الگویی برای عرصۀ عمومی تبدیل شود.


الشتاین به سبب مطالعاتش در خصوص «جنگ عادلانه» مشهور بود. همین ایده بود که جنگ علیه تروریسم را برای محافظه کاران دولت بوش توجیه می‌کرد.الشتاین با اینکه طرفدار خانواده‌گرایی، و از منتقدین فمنیست‌های رادیکال می‌باشد اما با تئوری «جنگ عادلانه» پس از حادثه یازده سپتامبر یکی از مدافعان حمله دولت آمریکا به عراق و افغانستان بود.
ایده جنگ عادلانه ریشه در آرای فیلسوف مسیحی سنت آگوستین دارد و در دوران معاصر توسط جین الشتاین و مایکل والزر بسط و گسترش داده شده است. الشتاین در سال 2003 بر اساس ایده جنگ عادلانه کتاب «جنگ عادلانه علیه ترور» را به نگارش درآورد.
== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
جین بتکه الشتاین در 6 ژانویه 1941 در خانواده پل بتکه و هلن لیند <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Bethke_Elshtain «Bethke_Elshtain»، در ویکی پدیای انگلیسی]</ref> در بخش روستایی-کشاورز واقع در شمال کلرادو چشم به جهان گشود و در روستای کوچک تیمنات (با 185 نفر جمعیت) بزرگ شد. پدرش مدیر مدارس تیمنات بود و الشتاین در میان پنج فرزند [[خانواده]] از همه بزرگ تر بود. در دبیرستان، الشتاین نایب رئیس ملی انجمن آینده سازان آمریکا بود و با بردن جوایز متعددی در مسابقات سخنرانی، استعداد خود را برای ایراد سخنرانی‌های عمومی ثابت کرد. پس از دبیرستان برای تحصیل در رشته تاریخ به دانشگاه ایالتی کلرادو و بعدها به دانشگاه کلرادو رفت و در همان جا در سال 1963 مدرک کارشناسی خود را گرفت. در این زمان او [[ازدواج]] کرده و با داشتن سه فرزند از همسرش جدا شد. در 1973 الشتاین مدرک دکترای خود را از دانشگاه براندیس گرفت و در مقام استادیار به دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ماساچوست در آمرست پیوست. در 1976 به مقام دانشیاری رسید و در 1981 استاد تمام شد. در 1988 الشتاین در مقام استاد علوم سیاسی در دانشگاه وندربیلت مشغول به کار شد (و نخستین زنی بود که در این دانشگاه عهده دار یک کرسی استادی گردید). در 1995 به عنوان نخستین استاد کرسی لورا اسپلمن راکفلر در اخلاقیات اجتماعی و سیاسی در مدرسه الهیات دانشگاه شیکاگو کار خود را شروع کرد.
جین بتکه الشتین در ششم ژانویه ۱۹۴۱م متولد شد و در یازدهم اوت سال ۲۰۱۳م درگذشت. او فیلسوف و متفکر آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود. عمده شهرت او به‌دلیل مطالعاتش در زمینه «جنگ عادلانه» است. الشتین از مدافعان حملۀ آمریکا به عراق و افغانستان در دوران دولت بوش بود و در آثار خود نیز از اهمیت نهاد خانواده و نقش مادری دفاع می‌کرد.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2073 هاشملو، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو.]</ref>
جین الشتاین در ۱۱ آگوست ۲۰۱۳ در سن ۷۲ سالگی درگذشت.
 
== دیدگاه‌==
جین بتکه الشتاین از مدافعین [[خانواده]] در جنبش فمینیسم خانواده­‌گرااست. به نظر می­‌رسد که در تاریخچه‌ی نظرات الشتاین، زمانی نبوده است که او مخالفتی با خانواده داشته باشد. نظرات وی در موضوع خانواده و [[زنان]] را در دو دسته‌ی کلی می­‌توان مورد بررسی قرار داد:
#اعتراض و مخالفت با نظریات فمینیستی در مورد زنان و مادری
#توجه به نقش ویژه‌ی خانواده در همبستگی اجتماعی
 
الشتاین به بسیاری از نظریات فمینیستی نقدهای جدی داشت. انتقاد و ایراد جدی الشتاین متوجه هر سه گروه فمینیستی لیبرال، [[رادیکال]] و مارکسیستی بود. انتقاد او به لیبرال‌ها این بود که انسان بودن را معادل مرد بودن فرض کرده­‌اند و معتقدند که زنان اگر بخواهند/ می‌خواهند و باید بخواهند که شبیه مردان باشند.<ref>Elshtain، 1995: 427.</ref> او اصرار داشت که «موضوع برخورد و مطالعه‌ی ما انزوا و حقارت زنان تحت سیطره‌ی ایدئولوژی مردمحور است و نه فعالیت انسان ­ساز [[زنان]]؛ مادری، آنچه امروزه نزد فمینیست­‌ها با عنوان کار بی­‌ارزش شمرده می‌­شود.<ref>Budig، 2004: 416.</ref>
 
الشتاین معتقد بود اصرار بر اینکه زنان شبیه مردان باشند، در نهایت منجر به پرورش خصوصیات مردانه (قاطعیت، دوری از صمیمت و وابستگی و پرورش ارزش­های مردانه) در [[زنان]] و از دست رفتن خصوصیات زنان‌ه­ایی می­‌شود که قابلیت خلق و حفظ اجتماع از طریق ارتباط صمیمانه را دارد.<ref>[http://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2073 هاشملو، «نظریه های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، در وبلاگ روانشناسی هاشملو، ،9 شهریور 1400ش]</ref>


جین معتقد است لیبرال­ها و همین­طور [[رادیکال]]­ها نیاز دارند که به‌طور جدی در این اندیشه که تفاوت بین [[زنان]] و [[مردان]] به‌تمامی ناشی از تربیت است و نه طبیعت، تجدیدنظر کنند؛ چراکه خیل زنانی که همچنان مادری را انتخاب می­‌کنند، بیانگر آن است که مادری نقش و شغلی مانند «افسر نیروی هوایی» نیست و حتی اگر هم باشد، چنین نیست که بتوان به‌راحتی آن را تعویض یا فراموش کرد. <ref>[https://nashreney.com/product/ تانگ، «نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی»، ص 61، 1396ش]</ref>
== دیدگاه‌های جین بتکه الشتاین ==
از نظر الشتاین، این ادعا که زنانی که مادری و [[همسری]] را انتخاب می­‌کنند کوته‌­فکرند و زنانی که بیش از همه مایل­ند در نقش­‌های اجتماعی و شغلی حاضر بشوند زنان روشن‌فکر هستند، خشم زنانی را برانگیخته که به‌واسطه‌ی انتخابشان مورد اهانت قرار گرفته‌­اند. الشتاین متذکر این نکته است که این امر در مخالفت با اصول اولیه‌ی لیبرالیسم مبنی بر آزادی انتخاب و احترام است. اصرار بر تغییر نقش­‌ها و شبیه کردن [[زنان]] و [[مردان]] به یکدیگر در مدت زمان کوتاه امکان­پذیر نیست و اجبار افراد بر تغییر نیز همچنان با اصول لیبرالیسم در تناقض است.
در کتاب «مرد عمومی، زن خصوصی»، الشتاین در مورد این موضوع بحث می‌کند که تجربیات [[زنان]] به‌عنوان مادر، به آنان برتری­‌ای می­‌دهد که می‌تواند در اداره‌ی جهان مورد استفاده قرار گیرد. او مدعی است افراد در [[خانواده]] در معرض بهترین تجربه از روابط انسانی هستند: دل بستگی­‌های طولانی‌مدت، ضرورت‌­ها و مسئولیت­‌های متقابل، صمیمیت و مراقبت. در ضمن اینکه خانواده تنها مکان در دنیای سرمایه‌­داری است که افراد، محبت و آرامش را در آن می­‌یابند؛ چراکه این محل تنها جایی است که سود و منفعت، هدف غایی افراد نیست. این ویژگی، خانه را تنها مکانی می­‌سازد که افراد در آن رفتار منصفانه، شفقت، اخلاق و مسئولیت‎‌­پذیری را می­‌آموزند.


الشتاین مدعی است که این خصایص از طریق یک مادری خوب، به افراد انتقال می­‌یابد. اگر چنین فرایندی از مراقبت و توجه به جامعه گسترش داده شود، تغییرات جدی در شالوده‌­های ساختاری حقوق، مسئولیت‌­ها و قوانین اتفاق می­‌افتاد. [[خانواده]] امکان به‌ وجود آمدن اخلاق مسئولیت­پذیری در قبال جامعه و افراد دیگر را به وجود می­‌آورد، در حالی ­که فرایند فعلی، آزادی‌­های فردی را به جای اخلاق‌مداری ترویج می‌­کند. او معتقد است «مادری اجتماعی<ref>Social Mothering.</ref>»<ref>Budig، 2004: 427.</ref> به نحو عمیقی جریان روند حاکم را که در آن حقوق فردی بر ضروریات اجتماع مقدم پنداشته می‌­شود تغییر خواهد داد. از نظر وی، این نکته باید مورد توجه فمینیست­‌هایی که در پی برابری جنسیتی­‌اند قرار گیرد؛ آن‌ها می‌­بایست به جای تلاش برای به دست آوردن حقوق فردی و آزادی­‌های شهروندی برابر با [[مردان]] برای زنان، به این نکته توجه کنند که مادری اجتماعی برای [[زنان]] و مردان، هر دو رفاه اجتماعی و مسئولیت­­‌پذیری نسبت به جامعه و افراد دیگر را به ارمغان خواهد آورد که غایت ارزشمندتری است.
=== نقد بنیادین به فمینیسم جریان اصلی ===
الشتاین با نقدی ریشه‌ای، سه جریان اصلی فمینیستی (لیبرال، رادیکال و مارکسیستی) را به‌دلیل نادیده‌گرفتن ارزش‌های ویژه زنانه و نقش مادری به چالش می‌کشد. او استدلال می‌کند که فمینیسم لیبرال، با تعریف انسانیت بر اساس الگوهای مردانه، درعمل زنان را به تقلید از مردان و طرد هویت مادرانه فرا می‌خواند.<ref>Elshtain، ''Democracy on Trial''، 1995، p427.


الشتاین نیز به مسئله‌ی کودکان پرداخته است؛ هم از جهت مغفول­ ماندن آنان در دوران کنونی و هم اهمیتی که آن‌ها به‌عنوان وارثان آینده‌ی جامعه دارند. او اعتقاد دارد تماس با کودکان برای بزرگ‌سالان مفید است؛ اما در مقابل ایده‌ی نگهداری جمعی از کودکان مقاومت می‌­کرد. الشتاین ایده‌ی عدم تعلق کودک به شخص نگهدارنده‌ی خاص و واگذاری کودک به جمع را رد می­‌کرد. به اعتقاد او، با محروم کردن کودک از تماس با یک یا دو بزرگ‌سال که خود را وقف او کرده‌­اند، چیز بسیار مهمی از کف می‌رود. اگرچه او با ایده‌ی دارایی بودن کودکان نیز مخالف بود، اما احساس تعلق به همگان را بدون احساس تعلق به یک شخص خاص را به‌مراتب بدتر می­‌دانست.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J: princeton university press.</ref>
</ref> این نگرش، نه‌تنها انتخاب بسیاری از زنان برای مادری را نادیده می‌گیرد، بلکه با محور قرار دادن استقلال فردی مطلق، اصول اولیۀ لیبرالیسم دربارۀ احترام به انتخاب‌های شخصی را نیز نقض می‌کند.<ref>[http://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2073 هاشملو، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو].</ref>


الشتاین اشاره می‌کند مسئله‌ی [[خانواده]] زمانی مورد توجه قرار گرفت که خانه را به‌عنوان محل خشونت به افراد به‌خصوص [[زنان]] و کودکان معرفی کردند.<ref>Ibid: 259.</ref> معرفی خانواده از این منظر، سبب شکل گرفتن دیدگاه‌­های نادرست درباره‌ی آن و مغفول ماندن کارکردهایی از خانواده شد که برای اعضای آن و جامعه ضروری هستند.
=== دفاع از ارزش مادری و تفاوت‌های جنسیتی ===
الشتاین در مقابل دیدگاه ساختگرایی افراطی که تفاوت‌های جنسیتی را صرفاً برساخته اجتماع می‌داند، بر وجود تمایزات طبیعی و عمیق‌تر تأکید می‌ورزد. از نظر او، تجربۀ مادری صرفاً یک نقش اجتماعی قابل تعویض نیست، بلکه منبع مهمی برای کسب فضایل اخلاقی مانند مراقبت، مسئولیت‌پذیری و صمیمت است.<ref>تانگ، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، 1396ش، ص61، </ref> وی هشدار می‌دهد که پیگیری بی‌قیدوشرط الگوهای مردانه توسط زنان، جامعه را از موهبت این فضایل که برای ترمیم پیوندهای اجتماعی ضروری هستند، محروم خواهد کرد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2119158/%D8%AC%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%AA%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%81-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر.]</ref>


از نظر الشتاین، به دنبال نظریات افراطی در مورد خانواده به‌عنوان واحد اجتماعی-اقتصادی، نهادی ستمگر نسبت به اعضای خانواده <ref>«روزنامه‌ی آزادی زنان انقلابی»، 1971م</ref>، [[خانواده]] به‌عنوان تولیدکننده‌ی ملزومات سرمایه‌داری<ref>جین همفریز[9]Ibid: 3-261.</ref>، خانه به‌عنوان ریشه‌ی هر شر (لائورال لیمپوس<ref>Laurel Limpus.</ref>) و اردوگاه کار اجباری دلپذیر (بتی فریدان)، نظریات روان­شناسی نیز به تخریب خانواده پرداختند و خانواده­‌ها را گروهی از افراد «گانگستر» و خانه را مکانی برای «ترور متقابل» معرفی کردند. لاینگ و سنت<ref>Sennett& Cobb - R.D. Laing.</ref> عشق خانوادگی و نگرانی­‌های والدین را نوعی خشونت معرفی کرده­‌اند. «از لحظه‌ی تولد کودک انسان­‌های اولیه تا کودک قرن بیستمی در معرض خشونت‌­هایی هستند که عشق نامیده می­‌شود» و بنابراین همه‌ی افرادی که در خانواده­‌ها بزرگ شده­‌اند «موجوداتی نیمه‌دیوانه­‌اند.»
=== خانواده به‌مثابه کانون اخلاق و همبستگی اجتماعی ===
از منظر الشتاین، خانواده در جهان مدرن به آخرین سنگر در برابر منطق سودجویانه و فردگرایانه سرمایه‌داری تبدیل شده است. او خانواده را فضایی منحصربه‌فرد می‌داند که در آن روابط بر پایۀ عشق، فداکاری و تعهد بلندمدت شکل می‌گیرد. الشتاین با طرح مفهوم مادری اجتماعی پیشنهاد می‌کند که اخلاق مراقبتی پرورش‌یافته در خانواده می‌تواند و باید به الگویی برای روابط در عرصه عمومی و حکمرانی تبدیل شود تا جایگزین رقابت محض برای حقوق فردی گردد.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.</ref>


گروه‌­های طرفدار خانواده، خانه و نقش­‌های خانوادگی [[زنان]] را منبع قدرت و خردی می­‌دانند که می‌تواند برای تبدیل جهان به مکان بهتر، استفاده شود. از نظر این دسته از فمینیست­‌ها، دلیل اصلی ضدیت با خانواده، غرق شدن در جذابیت ظاهری فعالیت‌­های مردانه و تصور [[خانواده]] به‌عنوان مانع اصلی رسیدن زنان به این امتیازات است. در حالی که از نظر فمینیست­‌های طرفدار خانواده، حضور [[زنان]] در خانه به‌دور از دنیای سیاست و آفات آن، زنان را در همکاری، مراقبت و حفاظت از یکدیگر در موقعیت برتری نسبت به مردان قرار داده است. این گروه معتقدند این خصوصیات زنان می‌تواند پادزهری برای فرهنگ مردمحور باشد.<ref>Ibid: 427.</ref>
=== پاسخ به گفتمان‌های ضدخانواده ===
الشتاین به‌شدت با روایت‌های افراطی که خانواده را نهاد اصلی ستم و خشونت معرفی می‌کنند، مخالف است. او این گفتمان‌ها را مخرب می‌داند زیرا کارکردهای مثبت و انکارناپذیر خانواده در تأمین امنیت عاطفی، جامعه‌پذیری و انتقال ارزش‌ها را نادیده می‌گیرند.<ref>Elshtain، ''Democracy on Trial''، 1995، p271</ref> به عقیدۀ وی، تداوم خانواده در عصر مدرن نه به‌دلیل اجبار، بلکه گواهی بر پاسخگویی این نهاد به نیازهای عمیق و ذاتی انسان برای تعلق خاطر، صمیمیت و معنابخشی به زندگی است. بنابراین، به جای تخریب خانواده، باید شرایط برای تحقق آرمان‌های اصیل آن فراهم شود.<ref>Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.</ref>


از نظر الشتاین، آنچه مانع فردگرایی فزاینده در غرب شده، [[خانواده]] است و اینکه این نهاد علی‌رغم تلاش فمینیست­‌ها وجود دارد این است که اولاً جدا کردن انسان­‌ها از جمع و از آنچه نیاز به صمیمت را تأمین کند، برخلاف نیازهای اساسی انسان­‌هاست و دوم اینکه آن‌ها نتوانستند جایگزین مناسبی برای تأمین این نیازها معرفی کنند. راه‌حل این مسئله از نظر الشتاین، به نقل از سیمون ویل<ref>Simone Weil</ref> این است که «لازم است از این دیدگاه که خانواده یا هر نهاد مذهبی در خدمت نظام سرمایه‌داری است دست کشید و حقیقت این نهاد و خدمات آن را بررسی و تقویت کرد.»<ref>Elshtain، 1995: 271</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
== منابع ==
*گریفیتس، مارتین، «دانشنامه روابط بین الملل و سیاست جهان»، مترجم: علیرضا طیب، تهران: نشر نی، چاپ دوم، 1388ش
*تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی بر نظریه های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نشر نی، 1387ش.
*تانگ، رزماری، «نقد و نظر: درآمدی بر نظریه های فمینیستی»، مترجم: منیژه نجم عراقی، تهران: نشر نی، چاپ سوم، 1387ش  
*«جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 29 مرداد 1492ش.
*«Jean Bethke Elshtain»، در ویکی پدیای انگلیسی، بازدید 27 بهمن 1401ش
* هاشملو، جعفر، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 9 شهریور 1400ش.
* هاشملو، جعفر، «نظریه های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، در وبلاگ روانشناسی هاشملو، ،9 شهریور 1400ش
{{آغاز چپ‌چین}}
* Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J: princeton university press.
* Elshtain، Democracy on Trial، New York: Basic Books، 1995،
{{پایان چپ‌چین}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۲ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۰۹

جین بتکه الشتاین؛ از فمنیست‌های موج سوم.

جین بتکه الشتین، فیلسوف آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود که عمده شهرتش به‌دلیل نظریه‌پردازی در حوزۀ «جنگ عادلانه» و دفاع از حمله آمریکا به عراق و افغانستان است. وی با نقد جریان‌های اصلی فمینیسم، بر حفظ ارزش‌های ویژۀ زنانه و نقش مادری به‌عنوان منبع فضایل اخلاقی تأکید می‌کرد. الشتین خانواده را سنگر مقابله با فردگرایی سرمایه‌داری و کانون پرورش همبستگی اجتماعی می‌دانست و مخالف روایت‌های افراطی ضدخانواده بود. از دید او، اخلاق مراقبتی شکل‌گرفته در خانواده باید به الگویی برای عرصۀ عمومی تبدیل شود.

زندگی‌نامه

جین بتکه الشتین در ششم ژانویه ۱۹۴۱م متولد شد و در یازدهم اوت سال ۲۰۱۳م درگذشت. او فیلسوف و متفکر آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو بود. عمده شهرت او به‌دلیل مطالعاتش در زمینه «جنگ عادلانه» است. الشتین از مدافعان حملۀ آمریکا به عراق و افغانستان در دوران دولت بوش بود و در آثار خود نیز از اهمیت نهاد خانواده و نقش مادری دفاع می‌کرد.[۱]

دیدگاه‌های جین بتکه الشتاین

نقد بنیادین به فمینیسم جریان اصلی

الشتاین با نقدی ریشه‌ای، سه جریان اصلی فمینیستی (لیبرال، رادیکال و مارکسیستی) را به‌دلیل نادیده‌گرفتن ارزش‌های ویژه زنانه و نقش مادری به چالش می‌کشد. او استدلال می‌کند که فمینیسم لیبرال، با تعریف انسانیت بر اساس الگوهای مردانه، درعمل زنان را به تقلید از مردان و طرد هویت مادرانه فرا می‌خواند.[۲] این نگرش، نه‌تنها انتخاب بسیاری از زنان برای مادری را نادیده می‌گیرد، بلکه با محور قرار دادن استقلال فردی مطلق، اصول اولیۀ لیبرالیسم دربارۀ احترام به انتخاب‌های شخصی را نیز نقض می‌کند.[۳]

دفاع از ارزش مادری و تفاوت‌های جنسیتی

الشتاین در مقابل دیدگاه ساختگرایی افراطی که تفاوت‌های جنسیتی را صرفاً برساخته اجتماع می‌داند، بر وجود تمایزات طبیعی و عمیق‌تر تأکید می‌ورزد. از نظر او، تجربۀ مادری صرفاً یک نقش اجتماعی قابل تعویض نیست، بلکه منبع مهمی برای کسب فضایل اخلاقی مانند مراقبت، مسئولیت‌پذیری و صمیمت است.[۴] وی هشدار می‌دهد که پیگیری بی‌قیدوشرط الگوهای مردانه توسط زنان، جامعه را از موهبت این فضایل که برای ترمیم پیوندهای اجتماعی ضروری هستند، محروم خواهد کرد.[۵]

خانواده به‌مثابه کانون اخلاق و همبستگی اجتماعی

از منظر الشتاین، خانواده در جهان مدرن به آخرین سنگر در برابر منطق سودجویانه و فردگرایانه سرمایه‌داری تبدیل شده است. او خانواده را فضایی منحصربه‌فرد می‌داند که در آن روابط بر پایۀ عشق، فداکاری و تعهد بلندمدت شکل می‌گیرد. الشتاین با طرح مفهوم مادری اجتماعی پیشنهاد می‌کند که اخلاق مراقبتی پرورش‌یافته در خانواده می‌تواند و باید به الگویی برای روابط در عرصه عمومی و حکمرانی تبدیل شود تا جایگزین رقابت محض برای حقوق فردی گردد.[۶]

پاسخ به گفتمان‌های ضدخانواده

الشتاین به‌شدت با روایت‌های افراطی که خانواده را نهاد اصلی ستم و خشونت معرفی می‌کنند، مخالف است. او این گفتمان‌ها را مخرب می‌داند زیرا کارکردهای مثبت و انکارناپذیر خانواده در تأمین امنیت عاطفی، جامعه‌پذیری و انتقال ارزش‌ها را نادیده می‌گیرند.[۷] به عقیدۀ وی، تداوم خانواده در عصر مدرن نه به‌دلیل اجبار، بلکه گواهی بر پاسخگویی این نهاد به نیازهای عمیق و ذاتی انسان برای تعلق خاطر، صمیمیت و معنابخشی به زندگی است. بنابراین، به جای تخریب خانواده، باید شرایط برای تحقق آرمان‌های اصیل آن فراهم شود.[۸]

پانویس

  1. هاشملو، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو.
  2. Elshtain، Democracy on Trial، 1995، p427.
  3. هاشملو، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو.
  4. تانگ، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، 1396ش، ص61،
  5. «جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر.
  6. Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.
  7. Elshtain، Democracy on Trial، 1995، p271
  8. Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J.

منابع

  • تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی بر نظریه های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نشر نی، 1387ش.
  • «جین بتکه الشتین فیلسوف آمریکایی درگذشت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 29 مرداد 1492ش.
  • هاشملو، جعفر، «نظریه‌های روانشناسی فمینیستی جین بتکه الشتین»، وبلاگ روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: 9 شهریور 1400ش.
  • Elshtain, Jean Bethke. 1981. public man, private women. princeton, N.J: princeton university press.
  • Elshtain، Democracy on Trial، New York: Basic Books، 1995،