حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:قندهار را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به قندهار منتقل کرد |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =قندهار.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =نمایی از شهر قندهار | |||
|image_alt=نمایی از شهر قندهار | |||
| فایل پادکست =قندهار.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/17 | |||
| تاریخ پادکست =28-11-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|قندهار}}'''؛ ولایتی در جنوب و جنوبشرق افغانستان. | '''{{درشت|قندهار}}'''؛ ولایتی در جنوب و جنوبشرق افغانستان. | ||
| خط ۳۳: | خط ۶۱: | ||
== جغرافیای قندهار == | == جغرافیای قندهار == | ||
[[پرونده:قندهار3.png|جایگزین= ولایت قندهار روی نقشه افغانستان|بندانگشتی|ولایت قندهار (با رنگ قرمز) روی نقشه افغانستان]] | |||
قندهار در جنوب و جنوبشرق افغانستان واقع شده و از شمال با ولایت [[ارزگان]]، از جنوب و جنوبشرق با ایالت بلوچستان پاکستان، از شمالشرق با ولایت زابل و از غرب با ولایت هلمند هممرز است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> ولایت قندهار که ۵۴ هزار و ۸۴۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، یکی از بزرگترین ولایات افغانستان محسوب میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | قندهار در جنوب و جنوبشرق افغانستان واقع شده و از شمال با ولایت [[ارزگان]]، از جنوب و جنوبشرق با ایالت بلوچستان پاکستان، از شمالشرق با ولایت زابل و از غرب با ولایت هلمند هممرز است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> ولایت قندهار که ۵۴ هزار و ۸۴۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، یکی از بزرگترین ولایات افغانستان محسوب میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
=== منابع آبی قندهار === | === منابع آبی قندهار === | ||
[[پرونده:قندهار2.png|جایگزین= رود ارغنداب در ولایت قندهار|بندانگشتی|رود ارغنداب در ولایت قندهار]] | |||
رودخانههای ارغستان، ارغنداب، ترنگ، دهله و رود معروف ناوه در ولایت جاری بوده و شریانهای حیاتی ولایت قندهار محسوب میشود. این منابع آبی نه تنها زمینهساز کشاورزی گسترده در منطقه بودهاند، بلکه پایههای اصلی اقتصاد محلی را تشکیل میدهد. مزارع حاصلخیز حاشیهٔ این رودخانهها، قندهار را به یکی از قطبهای تولید محصولات کشاورزی از جمله [[انار]]، [[انگور]] و گندم تبدیل کرده است. نظام آبیاری سنتی مبتنی بر این رودخانهها، نشاندهندهٔ دانش بومی و [[همزیستی]] دیرینهٔ مردم با محیط طبیعی است. علاوهبر نقش کشاورزی، این رودخانهها در تأمین آب شرب، توسعهٔ صنایع کوچک محلی و حفظ اکوسیستم منطقه نیز تأثیر بسزایی دارد. حیات اجتماعی و فرهنگی بسیاری از جوامع محلی بهطور مستقیم به این منابع آبی وابسته است، به گونهای که الگوی سکونت و معیشت در قندهار را شکل داده است.<ref>[https://afghanpaper.com/nbody.php?id=86734 «لایق اداره ی ولایت قندهار چه کسی است؟»، شبکۀ اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | رودخانههای ارغستان، ارغنداب، ترنگ، دهله و رود معروف ناوه در ولایت جاری بوده و شریانهای حیاتی ولایت قندهار محسوب میشود. این منابع آبی نه تنها زمینهساز کشاورزی گسترده در منطقه بودهاند، بلکه پایههای اصلی اقتصاد محلی را تشکیل میدهد. مزارع حاصلخیز حاشیهٔ این رودخانهها، قندهار را به یکی از قطبهای تولید محصولات کشاورزی از جمله [[انار]]، [[انگور]] و گندم تبدیل کرده است. نظام آبیاری سنتی مبتنی بر این رودخانهها، نشاندهندهٔ دانش بومی و [[همزیستی]] دیرینهٔ مردم با محیط طبیعی است. علاوهبر نقش کشاورزی، این رودخانهها در تأمین آب شرب، توسعهٔ صنایع کوچک محلی و حفظ اکوسیستم منطقه نیز تأثیر بسزایی دارد. حیات اجتماعی و فرهنگی بسیاری از جوامع محلی بهطور مستقیم به این منابع آبی وابسته است، به گونهای که الگوی سکونت و معیشت در قندهار را شکل داده است.<ref>[https://afghanpaper.com/nbody.php?id=86734 «لایق اداره ی ولایت قندهار چه کسی است؟»، شبکۀ اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
| خط ۵۳: | خط ۸۳: | ||
== تقسیمات کشوری == | == تقسیمات کشوری == | ||
[[پرونده:قندهار4.png|جایگزین=نقشه ولایت قندهار|بندانگشتی|نقشه ولایت قندهار]] | |||
ولایت قندهار ۱۷ ولسوالی (شهرستان) دارد که عبارت است از: شهر قندهار (مرکز)، ارغنداب، ارغستان، دامان، پند، غورک، خاکریز، میوند، میانشین، معروف، نیش، پنجوایی، شاولیکوت، شورابک، ریگستان، تخته پل، ژری.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وبسایت سیستممعلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> شهر قندهار بهشکل یک مربع و بسیار منظم به چند محله تقسیم شده و هر محله نیز متعلق به یک یا چند طایفه است. در اطراف شهر قندهار باغهای میوه انار و تاکستان بسیاری وجود دارد.<ref>«»، [https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ولایت قندهار ۱۷ ولسوالی (شهرستان) دارد که عبارت است از: شهر قندهار (مرکز)، ارغنداب، ارغستان، دامان، پند، غورک، خاکریز، میوند، میانشین، معروف، نیش، پنجوایی، شاولیکوت، شورابک، ریگستان، تخته پل، ژری.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وبسایت سیستممعلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> شهر قندهار بهشکل یک مربع و بسیار منظم به چند محله تقسیم شده و هر محله نیز متعلق به یک یا چند طایفه است. در اطراف شهر قندهار باغهای میوه انار و تاکستان بسیاری وجود دارد.<ref>«»، [https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقیزاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۹۰: | ||
محصولات کشاورزی این ولایت پنبه، گندم، جو، ارزن، جواری ([[ذرت]])، [[برنج]]، نخود، ماش، مُشُنگ، [[کنجد]]، بادرنگ (گوجه)، [[بادمجان|بادنجان]] است که در اقتصاد و زندگی روزمزه مردم این ولایت نقشم مهم دارد.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> از نظر باغداری قندهار بهعنوان «باغستان افغانستان» شناخته میشود و جایگاه ممتازی در تولید انواع میوهجات دارد. این ولایت با برخورداری از محصولاتی همچون گردو، توت، شکرپاره، [[بادام]]، [[سیب]]، هلو، زردآلو، انجیر، انگور و انار، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی و رونق اقتصادی منطقه ایفا میکند. انار قندهار که بهویژه بهدلیل شیرینی و کیفیت بینظیر خود شهرت جهانی دارد، نمادی از غنای کشاورزی این دیار محسوب میشود. مرغوبترین نوع این محصول در منطقهٔ تگاب تحت عنوان «انار بیدانه» کشت میشود که نشاندهندهٔ پیوند عمیق دانش بومی با شرایط اقلیمی منطقه است.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وبسایت سیستممعلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> تولید این میوهها علاوهبر اینکه معیشت هزاران خانوار را تأمین میکند، پایهای برای صنایع تبدیلی و صادرات غیرنفتی افغانستان بهشمار میرود. این ظرفیتهای کشاورزی، قندهار را به یکی از قطبهای مهم اقتصادی کشور تبدیل کرده که نقش تعیینکنندهای در توسعهٔ پایدار منطقه دارد.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۵–۳۳۶.</ref> | محصولات کشاورزی این ولایت پنبه، گندم، جو، ارزن، جواری ([[ذرت]])، [[برنج]]، نخود، ماش، مُشُنگ، [[کنجد]]، بادرنگ (گوجه)، [[بادمجان|بادنجان]] است که در اقتصاد و زندگی روزمزه مردم این ولایت نقشم مهم دارد.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> از نظر باغداری قندهار بهعنوان «باغستان افغانستان» شناخته میشود و جایگاه ممتازی در تولید انواع میوهجات دارد. این ولایت با برخورداری از محصولاتی همچون گردو، توت، شکرپاره، [[بادام]]، [[سیب]]، هلو، زردآلو، انجیر، انگور و انار، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی و رونق اقتصادی منطقه ایفا میکند. انار قندهار که بهویژه بهدلیل شیرینی و کیفیت بینظیر خود شهرت جهانی دارد، نمادی از غنای کشاورزی این دیار محسوب میشود. مرغوبترین نوع این محصول در منطقهٔ تگاب تحت عنوان «انار بیدانه» کشت میشود که نشاندهندهٔ پیوند عمیق دانش بومی با شرایط اقلیمی منطقه است.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وبسایت سیستممعلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> تولید این میوهها علاوهبر اینکه معیشت هزاران خانوار را تأمین میکند، پایهای برای صنایع تبدیلی و صادرات غیرنفتی افغانستان بهشمار میرود. این ظرفیتهای کشاورزی، قندهار را به یکی از قطبهای مهم اقتصادی کشور تبدیل کرده که نقش تعیینکنندهای در توسعهٔ پایدار منطقه دارد.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۵–۳۳۶.</ref> | ||
=== | === دامداری === | ||
قندهار دارای ۳۰۴۶۴ هکتار مرتع و چراگاه بوده<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> و وضعیت دامداری در ولایت قندهار از دیرباز بهعنوان بخشی جداییناپذیر از معیشت و سبک زندگی سنتی مردم این منطقه نقش حیاتی داشته است. در سالهای اخیر، روشهای مدرن دامداری به تدریج جایگاه خود را در این ولایت گسترش داده است. بر اساس آمار رسمی، در حالحاضر ۹۵۰ فارم گاوداری مدرن در قندهار فعال است که روزانه ۱۲۰ هزار لیتر [[شیر]] تولید میکنند. کارخانه مدرن میلکو بهعنوان نمونهای موفق، روزانه ۵۰ هزار لیتر شیر از گاوداریهای این منطقه جمعآوری کرده و ۳۶ نوع فرآورده لبنی تولید میکند. با این وجود، برخی چالشها از جمله نوسانات قیمت شیر، محدودیتهای بازار فروش و نیاز به آموزش روشهای استاندارد دامداری همچنان پابرجاست. تولیدات لبنی این منطقه علاوهبر تأمین نیازهای محلی، به ولایتهای همجوار نیز ارسال میشود که نشاندهنده ظرفیت بالای اقتصادی این بخش است.<ref>گروسه، امپراطوری سحرانوردان، 1364ش، ص53.</ref> | قندهار دارای ۳۰۴۶۴ هکتار مرتع و چراگاه بوده<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> و وضعیت دامداری در ولایت قندهار از دیرباز بهعنوان بخشی جداییناپذیر از معیشت و سبک زندگی سنتی مردم این منطقه نقش حیاتی داشته است. در سالهای اخیر، روشهای مدرن دامداری به تدریج جایگاه خود را در این ولایت گسترش داده است. بر اساس آمار رسمی، در حالحاضر ۹۵۰ فارم گاوداری مدرن در قندهار فعال است که روزانه ۱۲۰ هزار لیتر [[شیر]] تولید میکنند. کارخانه مدرن میلکو بهعنوان نمونهای موفق، روزانه ۵۰ هزار لیتر شیر از گاوداریهای این منطقه جمعآوری کرده و ۳۶ نوع فرآورده لبنی تولید میکند. با این وجود، برخی چالشها از جمله نوسانات قیمت شیر، محدودیتهای بازار فروش و نیاز به آموزش روشهای استاندارد دامداری همچنان پابرجاست. تولیدات لبنی این منطقه علاوهبر تأمین نیازهای محلی، به ولایتهای همجوار نیز ارسال میشود که نشاندهنده ظرفیت بالای اقتصادی این بخش است.<ref>گروسه، امپراطوری سحرانوردان، 1364ش، ص53.</ref> | ||
همچنین در برخی ولسوالیهای قندهار پرورش کرم<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> و پرورش ماهی و زنبورداری از فعالیتهای اقتصادی رو به رشد محسوب میشود. در حالحاضر، حدود ۸۰۰ فارم پرورش ماهی در این ولایت وجود دارد که سالانه مقدار قابل توجهی ماهی تولید میکنند و به دیگر ولایات صادر میشود. همچنین، صنعت زنبورداری نیز در قندهار در حال توسعه است و زنبورداران عسل با کیفیت تولید میکنند.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/provincial-190717 «ساخت فارم بزرگ پرورش ماهی در قندهار با هزینه ۱۵ میلیون افغانی»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | همچنین در برخی ولسوالیهای قندهار پرورش کرم<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> و پرورش ماهی و زنبورداری از فعالیتهای اقتصادی رو به رشد محسوب میشود. در حالحاضر، حدود ۸۰۰ فارم پرورش ماهی در این ولایت وجود دارد که سالانه مقدار قابل توجهی ماهی تولید میکنند و به دیگر ولایات صادر میشود. همچنین، صنعت زنبورداری نیز در قندهار در حال توسعه است و زنبورداران عسل با کیفیت تولید میکنند.<ref>[https://tolonews.com/fa/afghanistan/provincial-190717 «ساخت فارم بزرگ پرورش ماهی در قندهار با هزینه ۱۵ میلیون افغانی»، وبسایت طلوع نیوز.]</ref> | ||
=== | === معدن === | ||
ولایت قندهار از ذخایر معدنی قابل توجهی برخوردار است که نقش مهمی در فعالیتهای اقتصادی این منطقه دارد. معادن آهن، سرب، روی، نقره، سیمان، [[طلا]] و اورانیوم از جمله منابع زیرزمینی این ولایت محسوب میشود. علاوهبر این، وجود سنگهای قیمتی نظیر شاهمقصود (لاجورد) و لعل پیازی، بر غنای معدنی قندهار افزوده است.<ref>انصاری، قندهار بعد از اسلام تا پایان عصر صفوی، ۱۳۸۰ش، ص۷۳–۷۶.</ref> | ولایت قندهار از ذخایر معدنی قابل توجهی برخوردار است که نقش مهمی در فعالیتهای اقتصادی این منطقه دارد. معادن آهن، سرب، روی، نقره، سیمان، [[طلا]] و اورانیوم از جمله منابع زیرزمینی این ولایت محسوب میشود. علاوهبر این، وجود سنگهای قیمتی نظیر شاهمقصود (لاجورد) و لعل پیازی، بر غنای معدنی قندهار افزوده است.<ref>انصاری، قندهار بعد از اسلام تا پایان عصر صفوی، ۱۳۸۰ش، ص۷۳–۷۶.</ref> | ||
=== | === صنایع دستی === | ||
صنایع دستی نقش مهمی در اقتصاد خانوادههای قندهار دارد. خامکدوزی، پارچهبافی، کشمیرههای نخی، ابریشمدوزی، کلاهدوزی، قالینبافی، [[گلیمبافی]]، نمدمالی، تسبیحسازی، کاشیکاری، سفالگری، زرگری و مسگری از [[صنایع دستی]] قندهار است.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> | صنایع دستی نقش مهمی در اقتصاد خانوادههای قندهار دارد. خامکدوزی، پارچهبافی، کشمیرههای نخی، ابریشمدوزی، کلاهدوزی، قالینبافی، [[گلیمبافی]]، نمدمالی، تسبیحسازی، کاشیکاری، سفالگری، زرگری و مسگری از [[صنایع دستی]] قندهار است.<ref>عظیمی، افغانستان و نقاط شگفتانگیز آن، ۱۳۹۰ش، ص۳۳۶.</ref> | ||
| خط ۷۵: | خط ۱۰۶: | ||
=== مناسبتهای ملی و مذهبی === | === مناسبتهای ملی و مذهبی === | ||
==== | ==== آیین نوروز ==== | ||
درولایت قندهار علیرغم مخالفت عالمان اهلسنت، آیین تجلیل از [[نوروز]] برگزار میشود. مردم قندهار نوروز را با آیینهای ویژهای گرامی میدارند که از جمله آنها میتوان به زیارت اماکن مقدس، برگزاری گردهماییهای خانوادگی در مکانهایی مانند بابا صاحب، خرقهٔ مبارکه و اجرای مراسم نهالکاری اشاره کرد. نهالکاری بهعنوان نماد آبادانی و ثواب معنوی، جایگاه ویژهای در میان سنتهای نوروزی این منطقه دارد. صنایع دستی و پوشاک محلی نیز در ایام نوروز رونق خاصی مییابند. بانوان و دختران قندهاری با تهیه لباسهای رنگارنگ به استقبال سال نو میروند. همچنین، تهیه غذاهای سنتی مانند سمنک ([[سمنو]]) که با آیینهای خاصی پخته میشود، از دیگر آداب مراسم نوروز در این ولایت است. برنامههای فرهنگی و ورزشی از جمله اجرای اتن ملی، سنگاندازی و نیزهبازی (بزکشی)، فضای شاد و پویایی را در ایام نوروز ایجاد میکنند. علاوهبر این، مراسم [[نذر]] و اطعام به نیازمندان، بهعنوان بخشی از سنتهای دیرینه، در همبستگی اجتماعی نقش مهمی ایفا میکند.<ref>[https://www.farhangpress.af/رسم-و-رواج-مردم-قندهار-در-سال-نو/ «رسم و رواج مردم قندهار در سال نو»، خبرگزاری فرهنگ.]</ref> | درولایت قندهار علیرغم مخالفت عالمان اهلسنت، آیین تجلیل از [[نوروز]] برگزار میشود. مردم قندهار نوروز را با آیینهای ویژهای گرامی میدارند که از جمله آنها میتوان به زیارت اماکن مقدس، برگزاری گردهماییهای خانوادگی در مکانهایی مانند بابا صاحب، خرقهٔ مبارکه و اجرای مراسم نهالکاری اشاره کرد. نهالکاری بهعنوان نماد آبادانی و ثواب معنوی، جایگاه ویژهای در میان سنتهای نوروزی این منطقه دارد. صنایع دستی و پوشاک محلی نیز در ایام نوروز رونق خاصی مییابند. بانوان و دختران قندهاری با تهیه لباسهای رنگارنگ به استقبال سال نو میروند. همچنین، تهیه غذاهای سنتی مانند سمنک ([[سمنو]]) که با آیینهای خاصی پخته میشود، از دیگر آداب مراسم نوروز در این ولایت است. برنامههای فرهنگی و ورزشی از جمله اجرای اتن ملی، سنگاندازی و نیزهبازی (بزکشی)، فضای شاد و پویایی را در ایام نوروز ایجاد میکنند. علاوهبر این، مراسم [[نذر]] و اطعام به نیازمندان، بهعنوان بخشی از سنتهای دیرینه، در همبستگی اجتماعی نقش مهمی ایفا میکند.<ref>[https://www.farhangpress.af/رسم-و-رواج-مردم-قندهار-در-سال-نو/ «رسم و رواج مردم قندهار در سال نو»، خبرگزاری فرهنگ.]</ref> | ||
=== | === عید فطر === | ||
مردم قندهار عید فطر را با آداب و رسوم خاصی گرامی میدارند. این مراسم شامل [[خانهتکانی|خانه تکانی]]، خرید لباس نو، تهیه غذاهای مخصوص و انواع شیرینیها، برگزاری نماز عید، زیارت اهل قبور و [[دید و بازدید]] از اقوام و آشنایان است. همچنین، در این روزها، مردم به دیدن بزرگان [[خانواده]] رفته و از آنها طلب حلالیت میکنند و با فقرا و نیازمندان نیز همدردی و کمک میکنند.<ref>[https://avapress.com/fa/news/268817/تجلیل-عید-سعید-فطر-قندهار#:~:text=شهروندان%20قندهار%20با%20آداب%20و%20رسوم%20خاصی، استقبال%20از%20این%20روز%20بزرگ%20آماده%20میکنند. «تجلیل عید سعید فطر در قندهار»، خبرگزاری آوا.]</ref> | مردم قندهار عید فطر را با آداب و رسوم خاصی گرامی میدارند. این مراسم شامل [[خانهتکانی|خانه تکانی]]، خرید لباس نو، تهیه غذاهای مخصوص و انواع شیرینیها، برگزاری نماز عید، زیارت اهل قبور و [[دید و بازدید]] از اقوام و آشنایان است. همچنین، در این روزها، مردم به دیدن بزرگان [[خانواده]] رفته و از آنها طلب حلالیت میکنند و با فقرا و نیازمندان نیز همدردی و کمک میکنند.<ref>[https://avapress.com/fa/news/268817/تجلیل-عید-سعید-فطر-قندهار#:~:text=شهروندان%20قندهار%20با%20آداب%20و%20رسوم%20خاصی، استقبال%20از%20این%20روز%20بزرگ%20آماده%20میکنند. «تجلیل عید سعید فطر در قندهار»، خبرگزاری آوا.]</ref> | ||
=== | === عید قربان === | ||
مردم ولایت قندهار، [[عید قربان]] را بهعنوان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی با آیینهای خاصی گرامی میدارند. این مراسم که یادآور وفاداری ابراهیم و اسماعیل به فرمان الهی است، با آمادهسازی گسترده از هفتهها پیش آغاز میشود. باشندگان قندهار با خانهتکانی، نظافت عمومی و آراستگی شخصی، فضایی پاک و معنوی برای استقبال از این عید فراهم میکنند. محور اصلی مراسم، انتخاب و [[قربانی کردن|قربانی]] حیوانات (گوسفند، گاو یا شتر) مطابق معیارهای شرعی است. حیوانات با شرایط ویژهای نگهداری و آراسته میشوند تا برای ذبح آماده شود. پس از قربانی، گوشت آن بهعنوان تبرک در سه بخش مساوی میان خانواده، خویشاوندان و نیازمندان توزیع میشود که نمادی از همبستگی اجتماعی و توجه به محرومان است. مردم قندهار در روز عید با پوشیدن لباسهای نو، ابتدا به اقامه نماز عید در مصلیهای عمومی میپردازند و سپس با دیدوبازدیدهای خانوادگی، تجلیل از این مناسبت را تداوم میبخشند. بازیهای محلی و ارسال هدایا بهویژه برای تازهعروسان، از دیگر آیینهای شادیبخش این ایام است. این مراسم نه تنها جلوهای از عمق باورهای دینی جامعه را نمایش میدهد، بلکه نقش مهمی در تقویت پیوندهای اجتماعی و حفظ میراث فرهنگی منطقه دارد.<ref>[https://www.avapress.com/fa/interview/272436/عید-قربان-اعیاد-گرامی-مسلمانان-این-آیین-خاص-شکوه-ویژه-تجلیل-می-شود «عید قربان از اعیاد گرامی مسلمانان است/ این عید با آیین خاص و شکوه ویژه تجلیل میشود»، خبرگزاری آوا.]</ref> | مردم ولایت قندهار، [[عید قربان]] را بهعنوان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی با آیینهای خاصی گرامی میدارند. این مراسم که یادآور وفاداری ابراهیم و اسماعیل به فرمان الهی است، با آمادهسازی گسترده از هفتهها پیش آغاز میشود. باشندگان قندهار با خانهتکانی، نظافت عمومی و آراستگی شخصی، فضایی پاک و معنوی برای استقبال از این عید فراهم میکنند. محور اصلی مراسم، انتخاب و [[قربانی کردن|قربانی]] حیوانات (گوسفند، گاو یا شتر) مطابق معیارهای شرعی است. حیوانات با شرایط ویژهای نگهداری و آراسته میشوند تا برای ذبح آماده شود. پس از قربانی، گوشت آن بهعنوان تبرک در سه بخش مساوی میان خانواده، خویشاوندان و نیازمندان توزیع میشود که نمادی از همبستگی اجتماعی و توجه به محرومان است. مردم قندهار در روز عید با پوشیدن لباسهای نو، ابتدا به اقامه نماز عید در مصلیهای عمومی میپردازند و سپس با دیدوبازدیدهای خانوادگی، تجلیل از این مناسبت را تداوم میبخشند. بازیهای محلی و ارسال هدایا بهویژه برای تازهعروسان، از دیگر آیینهای شادیبخش این ایام است. این مراسم نه تنها جلوهای از عمق باورهای دینی جامعه را نمایش میدهد، بلکه نقش مهمی در تقویت پیوندهای اجتماعی و حفظ میراث فرهنگی منطقه دارد.<ref>[https://www.avapress.com/fa/interview/272436/عید-قربان-اعیاد-گرامی-مسلمانان-این-آیین-خاص-شکوه-ویژه-تجلیل-می-شود «عید قربان از اعیاد گرامی مسلمانان است/ این عید با آیین خاص و شکوه ویژه تجلیل میشود»، خبرگزاری آوا.]</ref> | ||
| خط ۹۶: | خط ۱۲۷: | ||
== آموزش و تحصیلات عالی در قندهار == | == آموزش و تحصیلات عالی در قندهار == | ||
قندهار طبق آمار سال ۱۳۹۸ش مرکز احصائیه، ۴۷۰ مکتب و لیسه (دبیرستان) دولتی<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۶۵–۶۶.</ref> و ۳۹ مکتب خصوصی<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۶۹.</ref> داشته و بیش از ۱۰۰ هزار شاگرد در آنها مشغول به تحصیل بودند. قندهار دارای یک دانشگاه دولتی با ۸۶۲۱ دانشجو و ۲۴۲ استاد<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۹۷.</ref> و چهار دانشگاه خصوصی بهنامهای ملالی، بینوا، سبا و میرویس نیکه است.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۰۳.</ref> | |||
قندهار طبق آمار سال ۱۳۹۸ش مرکز احصائیه، ۴۷۰ مکتب و لیسه (دبیرستان) دولتی<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۶۵–۶۶.</ref> و ۳۹ مکتب خصوصی<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۶۹.</ref> داشته و بیش از ۱۰۰ هزار شاگرد در آنها مشغول به تحصیل بودند. | |||
بر اساس آمار رسمی، ولایت قندهار شاهد رشد چشمگیر تعداد مدارس دینی اهلسنت بوده بهگونهای که هماکنون ۱۷۰۰ باب مدرسهٔ دینی در این ولایت فعال است. این مراکز آموزشی میزبان حدود ۲۰۰ هزار طلبهٔ اهلسنت است که به فراگیری علوم دینی مشغولاند. این گسترش کمی پس از به قدرت رسیدن طالبان شتاب قابل توجهی گرفته است. مقامات طالبانهدف اصلی این سرمایهگذاری آموزشی را پرورش روحیه دینی و زدودن باورهای غربیاز ذهن نسل جوان افغانستان عنوان میکنند. کارشناساناین رویکرد آموزشیرا دارای اهداف مذهبی خاصر پیامدهای اجتماعی و فرهنگی گستردهای ارزیابی میکنند. از یک سو، افزایش دسترسی به آموزش دینی را برای جامعه محافظهکار قندهار فراهم میکند و از سوی دیگر، نگرانیهایی دربارهٔ محتوای آموزشی و محدودیتهای احتمالی در ارائه آموزشهای مدرن ایجاد کرده است.<ref>[https://www.voc-news.com/2023/05/14/ساخت-مدارس-دینی-بهجای-مکتب/ «ساخت مدارس دینی بهجای مکتب»، خبرگزاری صدای شهروند.]</ref> همچنین در این ولایت ۸۶۲۹ [[مسجد]] وجود دارد که از این تعداد ۸۵۲۳ غیررسمی و مابقی رسمی است.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۱۹.</ref> | بر اساس آمار رسمی، ولایت قندهار شاهد رشد چشمگیر تعداد مدارس دینی اهلسنت بوده بهگونهای که هماکنون ۱۷۰۰ باب مدرسهٔ دینی در این ولایت فعال است. این مراکز آموزشی میزبان حدود ۲۰۰ هزار طلبهٔ اهلسنت است که به فراگیری علوم دینی مشغولاند. این گسترش کمی پس از به قدرت رسیدن طالبان شتاب قابل توجهی گرفته است. مقامات طالبانهدف اصلی این سرمایهگذاری آموزشی را پرورش روحیه دینی و زدودن باورهای غربیاز ذهن نسل جوان افغانستان عنوان میکنند. کارشناساناین رویکرد آموزشیرا دارای اهداف مذهبی خاصر پیامدهای اجتماعی و فرهنگی گستردهای ارزیابی میکنند. از یک سو، افزایش دسترسی به آموزش دینی را برای جامعه محافظهکار قندهار فراهم میکند و از سوی دیگر، نگرانیهایی دربارهٔ محتوای آموزشی و محدودیتهای احتمالی در ارائه آموزشهای مدرن ایجاد کرده است.<ref>[https://www.voc-news.com/2023/05/14/ساخت-مدارس-دینی-بهجای-مکتب/ «ساخت مدارس دینی بهجای مکتب»، خبرگزاری صدای شهروند.]</ref> همچنین در این ولایت ۸۶۲۹ [[مسجد]] وجود دارد که از این تعداد ۸۵۲۳ غیررسمی و مابقی رسمی است.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۱۹.</ref> | ||
در ۱۳۴۶ش محمدآصف محسنی، عالم دینی تحصیلکردهٔ حوزه نجف، با بازگشت به زادگاه خود در قندهار، اقدام به تأسیس حوزه علمیهای کرد که به کانونی برای احیای فرهنگی و دینی جامعهٔ شیعه این منطقه تبدیل شد. در آن دوران، [[شیعه|شیعیان]] قندهار بهدلیل تعصبات مذهبی حاکم، از کمترین امکانات و مراکز عبادی محروم بودند. وی با پشتیبانی مالی مردم محل، مجموعهای متشکل از حوزه علمیه، [[حسینیه]] و [[مسجد]] را بنا نهاد که افزون بر نیازهای عبادی، ضرورتهای آموزشی و فرهنگی جامعه را پاسخ میداد. این مجموعه به سرعت به محفلی برای تبیین معارف [[اهلبیت]] و آموزش احکام دینی تبدیل شد و بزرگترین گردهماییهای مذهبی منطقه را سازماندهی کرد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63427/6472/خدمات-فرهنگی-اجتماعی?CID=69 «خدمات فرهنگی - اجتماعی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | در ۱۳۴۶ش محمدآصف محسنی، عالم دینی تحصیلکردهٔ حوزه نجف، با بازگشت به زادگاه خود در قندهار، اقدام به تأسیس حوزه علمیهای کرد که به کانونی برای احیای فرهنگی و دینی جامعهٔ شیعه این منطقه تبدیل شد. در آن دوران، [[شیعه|شیعیان]] قندهار بهدلیل تعصبات مذهبی حاکم، از کمترین امکانات و مراکز عبادی محروم بودند. وی با پشتیبانی مالی مردم محل، مجموعهای متشکل از حوزه علمیه، [[حسینیه]] و [[مسجد]] را بنا نهاد که افزون بر نیازهای عبادی، ضرورتهای آموزشی و فرهنگی جامعه را پاسخ میداد. این مجموعه به سرعت به محفلی برای تبیین معارف [[اهلبیت]] و آموزش احکام دینی تبدیل شد و بزرگترین گردهماییهای مذهبی منطقه را سازماندهی کرد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63427/6472/خدمات-فرهنگی-اجتماعی?CID=69 «خدمات فرهنگی - اجتماعی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
| خط ۱۲۰: | خط ۱۴۵: | ||
=== چهلزینه === | === چهلزینه === | ||
[[پرونده:قندهار1.png|جایگزین=طاق سنگی معروف به چهلزینه|بندانگشتی|طاق سنگی معروف به چهلزینه بر فراز کوه سر پوزه در غرب شهر قندهار. ]] | |||
در قسمت غربی شهر قندهار افغانستان و بر فراز کوه «سر پوزه»، طاقِ سنگیِ تراشیده شدهای وجود دارد که در بین مردم به «چهلزینه» معروف است.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> در کتیبههای داخل بنا، نام «رواق جهاننما» درج شده است. همچنین از این بنای تاریخی با نامهای «پیش طاق»<ref>انصاری، اوضاع سیاسی، اجتماعی و جغرافیای تاریخی قندهار، ۱۳۸۰ش، ص۲۰۹.</ref> و «چهل پله»<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7461385/چهل-زینه-قندهار-جلوه-درخشان-یک-تاریخ «چهل زینه» قندهار؛ جلوه درخشان یک تاریخ، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> نیز یاد میشود. چهلزینه تلفیقی از معماری اسلامی و هندی است و رواقی بهسمت شمال دارد که از ۳ قسمت تشکیل شده است: | در قسمت غربی شهر قندهار افغانستان و بر فراز کوه «سر پوزه»، طاقِ سنگیِ تراشیده شدهای وجود دارد که در بین مردم به «چهلزینه» معروف است.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> در کتیبههای داخل بنا، نام «رواق جهاننما» درج شده است. همچنین از این بنای تاریخی با نامهای «پیش طاق»<ref>انصاری، اوضاع سیاسی، اجتماعی و جغرافیای تاریخی قندهار، ۱۳۸۰ش، ص۲۰۹.</ref> و «چهل پله»<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7461385/چهل-زینه-قندهار-جلوه-درخشان-یک-تاریخ «چهل زینه» قندهار؛ جلوه درخشان یک تاریخ، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> نیز یاد میشود. چهلزینه تلفیقی از معماری اسلامی و هندی است و رواقی بهسمت شمال دارد که از ۳ قسمت تشکیل شده است: | ||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۵۴: | ||
ج) راهپله به تعداد ۴۴ پله که این رواق را به قسمت پایین دامنهٔ کوه وصل میکند.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> فاصلهٔ بین هر پله ۷۰ سانتیمتر است.<ref>[http://afghanistanefarda.blogfa.com/post/86 محمود، «چهلزینه قندهار»، وبسایت افغانستان فردا.]</ref> | ج) راهپله به تعداد ۴۴ پله که این رواق را به قسمت پایین دامنهٔ کوه وصل میکند.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> فاصلهٔ بین هر پله ۷۰ سانتیمتر است.<ref>[http://afghanistanefarda.blogfa.com/post/86 محمود، «چهلزینه قندهار»، وبسایت افغانستان فردا.]</ref> | ||
در دو طرف پلهها، پرتگاه وجود دارد. بههمین دلیل، بهدستور ملکه ثریا، همسر امانالله خان، حصارها و نردههای آهنی برای آن ساخته شد.<ref>[http://afghanistanefarda.blogfa.com/post/86 محمود، «چهلزینه قندهار»، وبسایت افغانستان فردا.]</ref> در فضای داخل چهلزینه سنگنوشتهای به خط فارسی وجود دارد که تاریخ ساخت آن نوشته شده است. بر روی خود طاق چهلزینه نیز نوشتههایی به خط نستعلیق در مورد احترام به حقوق انسانها، بزرگترها، موجودات زنده، شکار نکردن حیوانات و صید نکردن ماهی و امثال آن دیده میشود.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/39517/چهل-زینه-قندهار-پلههایی-در-دل-تاریخ-که-شما-را-به-آسمان-میبرد «چهل زینه» قندهار، پلههایی در دل تاریخ که شما را به آسمان میبرد، خبرگزاری شهرآرانیوز افغانستان.]</ref> قرار گرفتن این طاق در مکانی سرسبز و نزدیک به رودخانهٔ ارغنداب، باعث زیبایی این مکان تاریخی شده و یکی از جاذبههای مهم [[گردشگری]] و فرهنگی افغانستان در ولایت قندهار بهشمار میرود.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/39517/چهل-زینه-قندهار-پلههایی-در-دل-تاریخ-که-شما-را-به-آسمان-میبرد «چهل زینه» قندهار، پلههایی در دل تاریخ که شما را به آسمان میبرد، خبرگزاری شهرآرانیوز افغانستان.]</ref> بر اثر چندین سال جنگ در [[افغانستان]]، بخشی از قسمتهای داخلی و خارجی این اثر تخریب شده است. بخشهایی از آن نیز بهصورت عمدی مورد اصابت گلوله قرار گرفته است. کارشناسان بر این باورند که این مکان تاریخی بر اثر تردد بازدیدکنندگان و روشن کردن آتش در معرض خطر جدی قرار دارد.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> | در دو طرف پلهها، پرتگاه وجود دارد. بههمین دلیل، بهدستور ملکه ثریا، همسر امانالله خان، حصارها و نردههای آهنی برای آن ساخته شد.<ref>[http://afghanistanefarda.blogfa.com/post/86 محمود، «چهلزینه قندهار»، وبسایت افغانستان فردا.]</ref> در فضای داخل چهلزینه سنگنوشتهای به خط فارسی وجود دارد که تاریخ ساخت آن نوشته شده است. بر روی خود طاق چهلزینه نیز نوشتههایی به خط نستعلیق در مورد احترام به حقوق انسانها، بزرگترها، موجودات زنده، شکار نکردن حیوانات و صید نکردن ماهی و امثال آن دیده میشود.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/39517/چهل-زینه-قندهار-پلههایی-در-دل-تاریخ-که-شما-را-به-آسمان-میبرد «چهل زینه» قندهار، پلههایی در دل تاریخ که شما را به آسمان میبرد، خبرگزاری شهرآرانیوز افغانستان.]</ref> قرار گرفتن این طاق در مکانی سرسبز و نزدیک به رودخانهٔ ارغنداب، باعث زیبایی این مکان تاریخی شده و یکی از جاذبههای مهم [[گردشگری]] و فرهنگی افغانستان در ولایت قندهار بهشمار میرود.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/39517/چهل-زینه-قندهار-پلههایی-در-دل-تاریخ-که-شما-را-به-آسمان-میبرد «چهل زینه» قندهار، پلههایی در دل تاریخ که شما را به آسمان میبرد، خبرگزاری شهرآرانیوز افغانستان.]</ref> بر اثر چندین سال جنگ در [[افغانستان]]، بخشی از قسمتهای داخلی و خارجی این اثر تخریب شده است. بخشهایی از آن نیز بهصورت عمدی مورد اصابت گلوله قرار گرفته است. کارشناسان بر این باورند که این مکان تاریخی بر اثر تردد بازدیدکنندگان و روشن کردن آتش در معرض خطر جدی قرار دارد.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== زیارتگاه خرقه شریف در قندهار == | == زیارتگاه خرقه شریف در قندهار == | ||
بر اساس منابع موجود، [[پیامبر اسلام]] وصیت کرده بود که جامهٔ او به اویس قرنی داده شود تا برای امت او [[دعا]] کند. پس از وفات اویس، این لباس در غار حرا گذاشته شد. سپس فردی بهنام دوستمحمد که فرد صالح و زاهدی بود، جامهٔ پیامبر را به بغداد مرکز حکومت بنیعباس منتقل کرد. تیمور گورکانی وقتی بغداد را گرفت، خرقه را به [[سمرقند]]، مرکز حکومت خود برد و برای نگهداری آن، [[مسجد]] و گنبدی بنا کرد. پس از مرگ تیمور، خرقهٔ شریفه، به [[بخارا]] منتقل شد. در ۱۰۴۲ش حاکم بخارا تصمیم گرفت که خرقه را به خُتن، مرکز ترکستان چین ببرد؛ اما دو نفر از صوفیان که با این کار مخالف بودند، لباس را برداشته و به [[بلخ]] بردند. در ۱۰۷۶ش دو صوفی دیگر لباس را برداشته و بهسمت هندوستان بردند، اما میر یاربیگ، حاکم [[بدخشان]]، آنها را از راه برگرداند و در قلعهٔ «جوزون»، مرکز بدخشان نگهداری کرد. در ۱۱۴۶ش، این لباس بهدستور [[احمدشاه ابدالی]]، به قصد انتقال به قندهار، از بدخشان به [[کابل]] برده و بهمدت ۸ ماه در آنجا نگهداری شد. در این مدت، افراد زیادی از کابل و اطراف به زیارت خرقه آمدند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/زیارت_خرقه_شریف «زیارت خرقه شریف»، وبسایت ویکی شیعه.]</ref> سپس، کاروان خرقه، از مسیر مَیدان وَردَک، [[غزنی]]، مُقُر، قَلَات و شهر صفا رد شده و در مرداد ۱۱۴۷ش به شهر قندهار رسید.<ref>[https://parstoday.com/dari/radio/uncategorised-i10864 «زیارتگاه خرقه پیامبر در قندهار»، وبسایت خبرگزای پارس تودی.]</ref> | بر اساس منابع موجود، [[پیامبر اسلام]] وصیت کرده بود که جامهٔ او به اویس قرنی داده شود تا برای امت او [[دعا]] کند. پس از وفات اویس، این لباس در غار حرا گذاشته شد. سپس فردی بهنام دوستمحمد که فرد صالح و زاهدی بود، جامهٔ پیامبر را به بغداد مرکز حکومت بنیعباس منتقل کرد. تیمور گورکانی وقتی بغداد را گرفت، خرقه را به [[سمرقند]]، مرکز حکومت خود برد و برای نگهداری آن، [[مسجد]] و گنبدی بنا کرد. پس از مرگ تیمور، خرقهٔ شریفه، به [[بخارا]] منتقل شد. در ۱۰۴۲ش حاکم بخارا تصمیم گرفت که خرقه را به خُتن، مرکز ترکستان چین ببرد؛ اما دو نفر از صوفیان که با این کار مخالف بودند، لباس را برداشته و به [[بلخ]] بردند. در ۱۰۷۶ش دو صوفی دیگر لباس را برداشته و بهسمت هندوستان بردند، اما میر یاربیگ، حاکم [[بدخشان]]، آنها را از راه برگرداند و در قلعهٔ «جوزون»، مرکز بدخشان نگهداری کرد. در ۱۱۴۶ش، این لباس بهدستور [[احمدشاه ابدالی]]، به قصد انتقال به قندهار، از بدخشان به [[کابل]] برده و بهمدت ۸ ماه در آنجا نگهداری شد. در این مدت، افراد زیادی از کابل و اطراف به زیارت خرقه آمدند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/زیارت_خرقه_شریف «زیارت خرقه شریف»، وبسایت ویکی شیعه.]</ref> سپس، کاروان خرقه، از مسیر مَیدان وَردَک، [[غزنی]]، مُقُر، قَلَات و شهر صفا رد شده و در مرداد ۱۱۴۷ش به شهر قندهار رسید.<ref>[https://parstoday.com/dari/radio/uncategorised-i10864 «زیارتگاه خرقه پیامبر در قندهار»، وبسایت خبرگزای پارس تودی.]</ref> | ||
| خط ۱۵۴: | خط ۱۷۹: | ||
=== حضور شخصیتها در محل نگهداری خرقه === | === حضور شخصیتها در محل نگهداری خرقه === | ||
شخصیتهای که از محل نگهداری خرفه دیدار داشته عبارتند از: | |||
# [[امانالله|امانالله،]] شاه افغانستان، چند مرتبه به زیارت خرقه رفت. نخستینبار بههمراه مادر خود، حیات بیگم، در ۱۹ مهر ۱۳۰۴ش وارد قندهار شد. مادر او، پارچهٔ نفیسی برای پوشش صندوق خرقه هدیه کرد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/زیارت_خرقه_شریف «زیارت خرقه شریف»، وبسایت ویکی شیعه.]</ref> | |||
# [[ملا عمر]]، اولین رهبر طالبان، در [[فروردین]] ۱۳۷۵ش، در قندهار، خرقه را با حضور صدها [[ملا|ملای]] سُنی و اسامه بن لادن، رهبر وقت القاعده، پوشید. پس از آن، به ملاعمر لقب [[امیرالمؤمنین]] داده شده و همگی با او بیعت کردند.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=160674 «بزرگترین تجمع ملاهای افغان در فتوای جهاد علیه ربانی»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | |||
# اشرف غنی، رئیسجمهور سابق افغانستان در ۲۱ [[خرداد]] ۱۳۹۷ش، به زیارت خرقه رفت و صندوق آن را باز نمود و پس از دعا برای صلح در افغانستان، ۵ روز آتشبس شامل روزهای [[عید فطر در افغانستان|عید فطر]] با طالبان اعلام کرد.<ref>[http://www.jomhornews.com/fa/article/105226/ «نمایش عمومی خرقه مبارک؛ از ملاعمر تا اشرفغنی»، خبرگزاری جمهور]</ref> | |||
== زیرساختهای قندهار == | == زیرساختهای قندهار == | ||
میدان هوایی بینالمللی قندهار بهعنوان میدان هوایی اصلی جنوب افغانستان برای پروازهای داخلی و خارجی فعالیت میکند. همچنین بهعنوان پایگاه بزرگ نظامی حملونقل و دریافت تجهیزات برای نظامیان مستقر در قندهار کاربرد دارد.<ref>[https://www.baryanews.com/amp/معرفی-ولایت-قندهار/ «معرفی ولایت قندهار»، خبرگزاری بریا.]</ref> قندهار از [[کابل]] ۵۹۵ کیلومتر و از [[هرات]] ۶۴۷ کیلومتر فاصله دارد. از طریق بزرگراه کابل - قندهار به کابل، از طریق شاهراه قندهار - هرات به هرات و از طریق شهر مرزی چمن به کویته پاکستان متصل میشود.<ref>[https://www.baryanews.com/amp/معرفی-ولایت-قندهار/ «معرفی ولایت قندهار»، خبرگزاری بریا.]</ref> قندهار دارای ۳ شفاخانه (بیمارستان)، ۲۷ مرکز صحی جامع، ۲۹ مرکز صحی اساسی و ۴۸ مرکز صحی فرعی است.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۳۱.</ref> بر اساس آمار ۱۳۹۹ش تعداد ۵۴۷ دکتر، ۳۲۳ دکتر مرد و ۲۲۴ دکتر زن هم در این بخشها مشغول به طبابت هستند.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۳۷.</ref> | |||
میدان هوایی بینالمللی قندهار بهعنوان میدان هوایی اصلی جنوب افغانستان برای پروازهای داخلی و خارجی فعالیت میکند. همچنین بهعنوان پایگاه بزرگ نظامی حملونقل و دریافت تجهیزات برای نظامیان مستقر در قندهار کاربرد دارد.<ref>[https://www.baryanews.com/amp/معرفی-ولایت-قندهار/ «معرفی ولایت قندهار»، خبرگزاری بریا.]</ref> | |||
قندهار از [[کابل]] ۵۹۵ کیلومتر و از [[هرات]] ۶۴۷ کیلومتر فاصله دارد. از طریق بزرگراه کابل - قندهار به کابل، از طریق شاهراه قندهار - هرات به هرات و از طریق شهر مرزی چمن به کویته پاکستان متصل میشود.<ref>[https://www.baryanews.com/amp/معرفی-ولایت-قندهار/ «معرفی ولایت قندهار»، خبرگزاری بریا.]</ref> | |||
قندهار دارای ۳ شفاخانه (بیمارستان)، ۲۷ مرکز صحی جامع، ۲۹ مرکز صحی اساسی و ۴۸ مرکز صحی فرعی است.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۳۱.</ref> بر اساس آمار ۱۳۹۹ش تعداد ۵۴۷ دکتر، ۳۲۳ دکتر مرد و ۲۲۴ دکتر زن هم در این بخشها مشغول به طبابت هستند.<ref>«برآورد نفوس کشور: ۱۳۹۹ش»، ۱۳۹۹ش، ص۱۳۷.</ref> | |||
== قندهار در ادبیات و هنر == | == قندهار در ادبیات و هنر == | ||
