علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) +رده:فمینیسم، +رده:جنبشهای زنان (هاتکت)، ابرابزار |
|||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =موج دوم فمینیسم.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =راهپیمایی رهبران فمینیست در واشنگتن دی سی در حمایت از اصلاحیه حقوق برابر (۱۹۷۸) | |||
| image_alt =راهپیمایی رهبران فمینیست در واشینگتن دی سی در حمایت از اصلاحیه حقوق برابر | |||
| فایل پادکست =موج دوم فمینیسم.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۹/۷۰ | |||
| تاریخ پادکست =۱۷-۲-۱۴۰۵ | |||
| زیرنویس عنوان = نسل دوم فمینیسم با تأکید بر برابری زنان و مردان در عرصههای خصوصی و عمومی | |||
| عنوان اصلی = موج دوم فمینیسم | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[مطالعات جنسیت]]، [[جامعهشناسی]]، تاریخ اندیشه اجتماعی | |||
| نوع مفهوم = جنبش اجتماعی و جریان فکری | |||
| معنای اصطلاحی = مرحله دوم جنبش فمینیستی، از دهه ۱۹۶۰ تا دهه ۱۹۸۰ میلادی | |||
| حوزه کاربرد = [[مطالعات زنان]]، نظریههای فمینیستی و تحلیل جنبشهای اجتماعی | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[امواج فمینیسم]]، [[موج اول فمینیسم]]، [[موج سوم فمینیسم]]، [[فمینیسم لیبرال]]، [[فمینیسم رادیکال]] | |||
| اهمیت = گسترش مطالبات فمینیستی از حقوق قانونی اولیه به نقد ساختارهای فرهنگی و اجتماعی مرتبط با نابرابری جنسیتی | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''موج دوم فمینیسم'''؛ نسل دوم فمینیسم با هدف برابر ساختن زنان و مردان در تمام عرصههای خصوصی و عمومی. | '''موج دوم فمینیسم'''؛ نسل دوم فمینیسم با هدف برابر ساختن زنان و مردان در تمام عرصههای خصوصی و عمومی. | ||
| خط ۷: | خط ۳۷: | ||
== زمینههای تاریخی و اجتماعی == | == زمینههای تاریخی و اجتماعی == | ||
[[موج دوم فمینیسم]] در بستر تحولات پس از [[جنگ جهانی دوم]] شکل گرفت. اگرچه [[زنان]] در دوران جنگ به [[بازار کار]] وارد شده بودند، با بازگشت سربازان، فشار اجتماعی برای بازگشت آنان به نقشهای سنتی [[خانهداری]] و [[مادری]] افزایش یافت. همزمان، افزایش سطح [[تحصیلات زنان]]، دسترسی به روشهای [[پیشگیری از بارداری]] و تأثیر جنبشهای حقوق مدنی دهه ۱۹۶۰م، بستر فکری و اجتماعی لازم برای شکلگیری اعتراض سازمانیافته به ساختارهای مردسالارانه را فراهم کرد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، | [[موج دوم فمینیسم]] در بستر تحولات پس از [[جنگ جهانی دوم]] شکل گرفت. اگرچه [[زنان]] در دوران جنگ به [[بازار کار]] وارد شده بودند، با بازگشت سربازان، فشار اجتماعی برای بازگشت آنان به نقشهای سنتی [[خانهداری]] و [[مادری]] افزایش یافت. همزمان، افزایش سطح [[تحصیلات زنان]]، دسترسی به روشهای [[پیشگیری از بارداری]] و تأثیر جنبشهای حقوق مدنی دهه ۱۹۶۰م، بستر فکری و اجتماعی لازم برای شکلگیری اعتراض سازمانیافته به ساختارهای مردسالارانه را فراهم کرد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، 1387ش.]</ref> [[سیمون دوبووار]] با نوشتن کتاب [[جنس دوم (کتاب)|جنس دوم]] و [[بتی فریدان]] با نگارش کتاب رازورزی زنانه تأثیر اصلی و مهمی در برانگیختن و گسترش موج دوم فمینیسم داشتند.<ref>[https://sid.ir/paper/996034/fa#downloadbottom سینافر، «فمینیسم، تاریخچه، امواج، گرایشها و آثار مثبت و منفی جنبشها»، 1401ش، ص12.]</ref> | ||
== اهداف و مضامین کلیدی == | == اهداف و مضامین کلیدی == | ||
| خط ۱۵: | خط ۴۵: | ||
* '''حق حاکمیت بر بدن و آزادیهای باروری''': این موج خواهان حق دسترسی به [[پیشگیری از بارداری]] و [[سقط جنین]] ایمن و قانونی شد. این خواسته حول شعار «حق انتخاب» متمرکز بود و [[بدن زن]] را عرصهای برای اعمال قدرت سیاسی میدانست. | * '''حق حاکمیت بر بدن و آزادیهای باروری''': این موج خواهان حق دسترسی به [[پیشگیری از بارداری]] و [[سقط جنین]] ایمن و قانونی شد. این خواسته حول شعار «حق انتخاب» متمرکز بود و [[بدن زن]] را عرصهای برای اعمال قدرت سیاسی میدانست. | ||
* '''مبارزه با خشونت علیه زنان''': مسائلی مانند [[خشونت خانگی]]، [[تجاوز جنسی]] و [[آزار خیابانی]] که پیشتر جزو مسائل خصوصی قلمداد میشدند، به موضوعاتی سیاسی تبدیل و افشاگری شدند. | * '''مبارزه با خشونت علیه زنان''': مسائلی مانند [[خشونت خانگی]]، [[تجاوز جنسی]] و [[آزار خیابانی]] که پیشتر جزو مسائل خصوصی قلمداد میشدند، به موضوعاتی سیاسی تبدیل و افشاگری شدند. | ||
* '''بازخوانی و نقد دانش و فرهنگ''': فمینیستها به نقد [[تاریخ]]، [[ادبیات]]، [[هنر]] و [[علوم انسانی]] پرداختند و نشان دادند که چگونه این حوزهها تجربه مردانه را جهانشمول جلوه داده و صدای زنان را حذف کردهاند. تأسیس [[مطالعات زنان]] به عنوان یک رشته دانشگاهی از دستاوردهای این دوره است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، | * '''بازخوانی و نقد دانش و فرهنگ''': فمینیستها به نقد [[تاریخ]]، [[ادبیات]]، [[هنر]] و [[علوم انسانی]] پرداختند و نشان دادند که چگونه این حوزهها تجربه مردانه را جهانشمول جلوه داده و صدای زنان را حذف کردهاند. تأسیس [[مطالعات زنان]] به عنوان یک رشته دانشگاهی از دستاوردهای این دوره است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، 1387ش.]</ref> | ||
== گرایشهای فکری درون موج دوم == | == گرایشهای فکری درون موج دوم == | ||
[[پرونده:موج دوم فمینیسم۱.png|جایگزین=بتی فریدان، رهبر جنبش مدرن حقوق زنان در آمریکا|بندانگشتی|بتی فریدان، رهبر جنبش مدرن حقوق زنان در آمریکا]] | |||
موج دوم فمینیسم جریانی یکدست نبود و شاهد ظهور چندین مکتب فکری متمایز بود، ازجمله: | موج دوم فمینیسم جریانی یکدست نبود و شاهد ظهور چندین مکتب فکری متمایز بود، ازجمله: | ||
* [[فمینیسم لیبرال]]: با رهبرانی مانند [[بتی فریدان]] و سازمانهایی مانند سازمان ملی زنان (NOW)، بر اصلاح قوانین از طریق نظام سیاسی و دستیابی به برابری در چارچوب نظام موجود تأکید داشت.<ref>افشون و توفیقیان، «[https://www.ensani.ir/fa/article/227952/فمینیسم-در-ترازوی-نقد فمینیسم در ترازوی نقد]»، 1388ش، ص67-68.</ref> | * [[فمینیسم لیبرال]]: با رهبرانی مانند [[بتی فریدان]] و سازمانهایی مانند سازمان ملی زنان (NOW)، بر اصلاح قوانین از طریق نظام سیاسی و دستیابی به برابری در چارچوب نظام موجود تأکید داشت.<ref>افشون و توفیقیان، «[https://www.ensani.ir/fa/article/227952/فمینیسم-در-ترازوی-نقد فمینیسم در ترازوی نقد]»، 1388ش، ص67-68.</ref> | ||
| خط ۳۷: | خط ۶۸: | ||
* مشیرزاده، حمیرا، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران، شیرازه، ۱۳۸۱ش. | * مشیرزاده، حمیرا، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران، شیرازه، ۱۳۸۱ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{فمینیسم}} | |||
[[رده:جنبشهای زنان]] | |||
[[رده:فمینیسم]] | |||