(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =رضا کیانیان.png 
| زیرنویس تصویر    =رضا کیانیان 
| image_alt        =رضا کیانیان
| فایل پادکست      =رضا کیانیان.ogg 
| حجم فایلپادکست    =8/34 
| تاریخ پادکست      =21-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|رضا کیانیان}}'''؛ بازیگر سینما، تئاتر، تلویزیون و نویسنده ایرانی.
'''{{درشت|رضا کیانیان}}'''؛ بازیگر سینما، تئاتر، تلویزیون و نویسنده ایرانی.


رضا کیانیان بازیگر و نویسنده ایرانی است. او در [[نوجوانی]] در [[مشهد]]، با محافل دینی و فرهنگی مرتبط بود؛ دوره‌ای که هم‌زمان با آشنایی‌اش با روحانیونی چون [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]] و [[سید محمد بهشتی]] پیش از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] همراه شد. کیانیان مدتی با جریان‌ها و محافل کمونیستی و [[چپ (گرایش سیاسی)|چپ‌گرا]] نیز در ارتباط بود. آشنایی او با اندیشه‌های [[علی شریعتی]] و حضور در فضای [[حسینیه ارشاد]]، نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه هنری او ایفا کرد. ورود کیانیان به [[تئاتر]]، با هدایت برادرش داوود و اجرای اثری از غلامحسین ساعدی، او را به جریان تئاتر روشنفکری ایران پیوند داد. کیانیان در تئاتر، [[سینما]] و [[تلویزیون]] فعالیت داشته و در عرصهٔ نویسندگی نیز حضور داشته است.
رضا کیانیان بازیگر و نویسنده ایرانی است. او در [[نوجوانی]] در [[مشهد]]، با محافل دینی و فرهنگی مرتبط بود؛ دوره‌ای که هم‌زمان با آشنایی‌اش با روحانیونی چون [[سید علی خامنه‌ای]] و [[سید محمد بهشتی]] پیش از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] همراه شد. کیانیان مدتی با جریان‌ها و محافل کمونیستی و [[چپ (گرایش سیاسی)|چپ‌گرا]] نیز در ارتباط بود. آشنایی او با اندیشه‌های [[علی شریعتی]] و حضور در فضای [[حسینیه ارشاد]]، نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه هنری او ایفا کرد. ورود کیانیان به [[تئاتر]]، با هدایت برادرش داوود و اجرای اثری از غلامحسین ساعدی، او را به جریان تئاتر روشنفکری ایران پیوند داد. کیانیان در تئاتر، [[سینما]] و [[تلویزیون]] فعالیت داشته و در عرصهٔ نویسندگی نیز حضور داشته است.


== تولد و خانواده ==
== تولد و خانواده ==
[[رضا کیانیان]] در خانواده‌ای مذهبی در سال ۱۳۳۰ش در محلهٔ [[میدان خراسان]] تهران متولد شد. پدر او معروف به حسین تهرانی، از ورزشکاران باستانی قدیمی تهران و کله‌پز بود. پدر کیانیان از هم‌دوره‌های چهره‌هایی چون [[هفت‌کچلون]] و [[حسین رمضون‌یخی]]<ref>[https://www.mostaghelonline.com/بخش-دسته-بندی-نشده-1/77401-مروری-بر-بیوگرافی-رضا-کیانیان-بازیگر-صاحب-سبک-سینمای-ایران «مروری بر بیوگرافی رضا کیانیان؛ بازیگر صاحب‌سبک سینمای ایران»، وب‌سایت مستقل.]</ref> و از نوچه‌های [[طیب حاج‌رضایی]] بود. مادر کیانیان، زنی محجبه و معتقد بود. [[خانواده]] کیانیان یک‌سال‌ونیم پس از تولد رضا به [[مشهد]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/547736/رضا-کیانیان-پدرم-کله-پز-بود-و-در-مشهد-شکم-یکی-از-لات-های-آنجارا «رضا کیانیان: پدرم کله‌پز بود و در مشهد، شکم یکی از لات‌های آنجارا سفره کرد!/چرا عمامه نگذاشتم؟»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> رضا کیانیان دومین فرزند خانواده است و چهار [[برادر]] و دو [[خواهر]] دارد.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref>
[[رضا کیانیان]] در خانواده‌ای مذهبی در سال ۱۳۳۰ش در محلهٔ [[میدان خراسان]] در [[تهران]] متولد شد. پدر او معروف به حسین تهرانی، از ورزشکاران باستانی قدیمی تهران و کله‌پز بود. پدر کیانیان از هم‌دوره‌های چهره‌هایی چون [[هفت‌کچلون]] و [[حسین رمضون‌یخی]]<ref>[https://www.mostaghelonline.com/بخش-دسته-بندی-نشده-1/77401-مروری-بر-بیوگرافی-رضا-کیانیان-بازیگر-صاحب-سبک-سینمای-ایران «مروری بر بیوگرافی رضا کیانیان؛ بازیگر صاحب‌سبک سینمای ایران»، وب‌سایت مستقل.]</ref> و از نوچه‌های [[طیب حاج‌رضایی]] بود. مادر کیانیان، زنی محجبه و معتقد بود. [[خانواده]] کیانیان یک‌سال‌ونیم پس از تولد رضا به [[مشهد]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/547736/رضا-کیانیان-پدرم-کله-پز-بود-و-در-مشهد-شکم-یکی-از-لات-های-آنجارا «رضا کیانیان: پدرم کله‌پز بود و در مشهد، شکم یکی از لات‌های آنجارا سفره کرد!/چرا عمامه نگذاشتم؟»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> رضا کیانیان دومین فرزند خانواده است و چهار [[برادر]] و دو [[خواهر]] دارد.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref>


همسر رضا کیانیان، هایده قراچه‌داغی، خواهرزاده [[سهراب سپهری]]، [[شاعر]] ایرانی است<ref>[https://noandish.com/fa/news/169254/رضا-كيانيان-و-همسرش-كه-خواهرزاده-سهراب-سپهرى-است-عكس «رضا کیانیان و همسرش که خواهرزاده سهراب سپهری است (عکس)»، پایگاه خبری نواندیش ایرانیان.]</ref> و حاصل این [[ازدواج]] یک فرزند پسر به نام علی است.<ref>[https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/199686-تصاویر-بیوگرافی-زندگی-خصوصی-عکس-های-شخصی-رضا-کیانیان «(تصاویر) بیوگرافی، زندگی خصوصی و عکس‌های شخصی رضا کیانیان»، وب‌سایت فرادید.]</ref>
همسر رضا کیانیان، هایده قراچه‌داغی، خواهرزاده [[سهراب سپهری]]، [[شاعر]] ایرانی است<ref>[https://noandish.com/fa/news/169254/رضا-كيانيان-و-همسرش-كه-خواهرزاده-سهراب-سپهرى-است-عكس «رضا کیانیان و همسرش که خواهرزاده سهراب سپهری است (عکس)»، پایگاه خبری نواندیش ایرانیان.]</ref> و حاصل این [[ازدواج]] یک فرزند پسر به نام علی است.<ref>[https://faradeed.ir/بخش-چهره-ها-45/199686-تصاویر-بیوگرافی-زندگی-خصوصی-عکس-های-شخصی-رضا-کیانیان «(تصاویر) بیوگرافی، زندگی خصوصی و عکس‌های شخصی رضا کیانیان»، وب‌سایت فرادید.]</ref>
خط ۲۳: خط ۵۳:


== آغاز فعالیت هنری ==
== آغاز فعالیت هنری ==
[[پرونده:رضا کیانیان۱.png|جایگزین=رضا کیانیان در کنار برادانش داوود و حمید کیانیان|بندانگشتی|رضا کیانیان در کنار برادانش داوود و حمید]]
رضا کیانیان فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۴۵ش با بازیگری در تئاتر آغاز کرد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/65570/زندگینامه-رضا-کیانیان-۱۳۳۰ «زندگینامه: رضا کیانیان (۱۳۳۰-)»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> اولین استاد بازیگری او برادرش داوود بود که گرایشات مارکسیستی داشت. داوود در سال ۱۳۴۵ش، رضا را در نمایشنامه «از پانیفتاده‌ها» به‌قلم [[غلامحسین ساعدی]] به صحنه برد. او به‌مدت سه سال در گروه تئاتر برادرش فعالیت کرد.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref> وی در ادامه در نمایش‌هایی چون [[آنتیگونه]]، [[خرده‌بورژوازی|خرده‌بورژوا]]، [[چهره‌های سیمون ماشار]]، ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی و یادگار سال‌های شن به ایفای نقش پرداخت.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/65570/زندگینامه-رضا-کیانیان-۱۳۳۰ «زندگینامه: رضا کیانیان (۱۳۳۰-)»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>
رضا کیانیان فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۴۵ش با بازیگری در تئاتر آغاز کرد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/65570/زندگینامه-رضا-کیانیان-۱۳۳۰ «زندگینامه: رضا کیانیان (۱۳۳۰-)»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> اولین استاد بازیگری او برادرش داوود بود که گرایشات مارکسیستی داشت. داوود در سال ۱۳۴۵ش، رضا را در نمایشنامه «از پانیفتاده‌ها» به‌قلم [[غلامحسین ساعدی]] به صحنه برد. او به‌مدت سه سال در گروه تئاتر برادرش فعالیت کرد.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref> وی در ادامه در نمایش‌هایی چون [[آنتیگونه]]، [[خرده‌بورژوازی|خرده‌بورژوا]]، [[چهره‌های سیمون ماشار]]، ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی و یادگار سال‌های شن به ایفای نقش پرداخت.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/65570/زندگینامه-رضا-کیانیان-۱۳۳۰ «زندگینامه: رضا کیانیان (۱۳۳۰-)»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>


خط ۳۷: خط ۶۸:
رضا کیانیان در برنامه دید در شب اظهار داشت که در [[حوزه علمیه خراسان|حوزه علمیه مشهد]] شاگرد سیدعلی خامنه‌ای بوده است.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref> کیانیان پیش‌تر سابقه آشنایی و ارتباط با سیدمحمد بهشتی را داشته است؛ آشنایی‌ای که در جریان حضور بهشتی در مشهد، پس از بازگشت از [[هامبورگ]]، شکل گرفت.<ref>[https://7sobh.com/بخش-فرهنگی-15/592098-رضا-کیانیان-حکم-اعدام-مرا-صادر-کرده-بودند-روایت-بازیگر-معروف-درباره-حکم-تیر-او «رض کیانیان: حکم اعدام مرا صادر کرده بودند؛ روایت بازیگر معروف درباره حکم تیر او!» وب‌سایت روزنامه هفت صبح.]</ref> برخی از منتقدین کیانیان بر این باورند که وی طی چهل سال گذشته با عنوان شاگردی کوتاه‌مدت سیدعلی خامنه‌ای در برجسته‌ترین آثار سینمایی حضور داشته و همواره بالاترین دستمزدها را از پروژه‌های دولتی دریافت کرده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/رضا-کیانیان-بعد-از-چهل-سال-به-فکر-پیکار-با-جمهوری-اسلامی-افتاده «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.]</ref>
رضا کیانیان در برنامه دید در شب اظهار داشت که در [[حوزه علمیه خراسان|حوزه علمیه مشهد]] شاگرد سیدعلی خامنه‌ای بوده است.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/شاگرد-مقام-معظم-رهبری-حوزه-علمیه.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref> کیانیان پیش‌تر سابقه آشنایی و ارتباط با سیدمحمد بهشتی را داشته است؛ آشنایی‌ای که در جریان حضور بهشتی در مشهد، پس از بازگشت از [[هامبورگ]]، شکل گرفت.<ref>[https://7sobh.com/بخش-فرهنگی-15/592098-رضا-کیانیان-حکم-اعدام-مرا-صادر-کرده-بودند-روایت-بازیگر-معروف-درباره-حکم-تیر-او «رض کیانیان: حکم اعدام مرا صادر کرده بودند؛ روایت بازیگر معروف درباره حکم تیر او!» وب‌سایت روزنامه هفت صبح.]</ref> برخی از منتقدین کیانیان بر این باورند که وی طی چهل سال گذشته با عنوان شاگردی کوتاه‌مدت سیدعلی خامنه‌ای در برجسته‌ترین آثار سینمایی حضور داشته و همواره بالاترین دستمزدها را از پروژه‌های دولتی دریافت کرده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/رضا-کیانیان-بعد-از-چهل-سال-به-فکر-پیکار-با-جمهوری-اسلامی-افتاده «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.]</ref>


=== گرایشات مارکسیستی ===
=== گرایشات مارکسیستی رضا کیانیان ===
[[پرونده:رضا کیانیان۲.png|جایگزین=نشریه پیکار خراسان|بندانگشتی|نشریه پیکار خراسان]]
کیانیان قبل از انقلاب اسلامی به گرایش‌های مارکسیستی گرایش پیدا کرد و به [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر|سازمان پیکار]] با گرایش‌های ضداسلامی پیوست.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/رضا-کیانیان-بعد-از-چهل-سال-به-فکر-پیکار-با-جمهوری-اسلامی-افتاده «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.]</ref> وی همچنین در راه‌اندازی نشریه‌ای با عنوان «پیکار خراسان» نقش داشت و بخشی از مطالب و مقالات آن را نگارش می‌کرد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4604547 غلامی، « زندگی سیاسی کیانیان»، وب‌سایت روزنامه شرق.]</ref> بعد از انقلاب نیز وی همچنان در این سازمان باقی ماند تا جایی‌که مسئولِ بخش خراسان این گروهِ مارکسیستی می‌شود.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/350904 ‏«نومسلمانان دو آتشه» در عرصه هنر»، وب‌سایت رادیو زمانه.]</ref> کیانیان در سال ۱۳۶۲ش دستگیر و به [[زندان]] منتقل شد؛ اما با [[توبه]]، در سال ۱۳۶۵ش آزاد شد.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/861881 «سناریوی یک تواب»، وب‌سایت رادیو زمانه.]</ref>
کیانیان قبل از انقلاب اسلامی به گرایش‌های مارکسیستی گرایش پیدا کرد و به [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر|سازمان پیکار]] با گرایش‌های ضداسلامی پیوست.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/رضا-کیانیان-بعد-از-چهل-سال-به-فکر-پیکار-با-جمهوری-اسلامی-افتاده «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.]</ref> وی همچنین در راه‌اندازی نشریه‌ای با عنوان «پیکار خراسان» نقش داشت و بخشی از مطالب و مقالات آن را نگارش می‌کرد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4604547 غلامی، « زندگی سیاسی کیانیان»، وب‌سایت روزنامه شرق.]</ref> بعد از انقلاب نیز وی همچنان در این سازمان باقی ماند تا جایی‌که مسئولِ بخش خراسان این گروهِ مارکسیستی می‌شود.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/350904 ‏«نومسلمانان دو آتشه» در عرصه هنر»، وب‌سایت رادیو زمانه.]</ref> کیانیان در سال ۱۳۶۲ش دستگیر و به [[زندان]] منتقل شد؛ اما با [[توبه]]، در سال ۱۳۶۵ش آزاد شد.<ref>[https://www.radiozamaneh.com/861881 «سناریوی یک تواب»، وب‌سایت رادیو زمانه.]</ref>


خط ۶۵: خط ۹۷:


=== حمله اسرائیل به ایران ===
=== حمله اسرائیل به ایران ===
[[پرونده:رضا کیانیان۳.jpg|جایگزین=واکنش رضا کیانیان به حملات رژیم صهیونسیتی|بندانگشتی|واکنش رضا کیانیان به حملات رژیم صهیونسیتی]]
رضا کیانیان، در واکنش به [[جنگ اسرائیل با ایران|حمله اسرائیل به ایران]]، با تأکید بر تداوم تاریخی ایران، این کشور را دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله دانسته و در مقابل، [[اسرائیل]] را رژیمی با عمر تاریخی کوتاه توصیف می‌کند. کیانیان در این موضع‌گیری، امید را عنصر اصلی بقا و ماندگاری جامعه ایرانی می‌داند و ایران را به [[ققنوس|ققنوسی]] تشبیه می‌کند که پس از هر ویرانی، دوباره نیرومندتر برمی‌خیزد. از نگاه او، تاریخ نشان داده است که ایران علی‌رغم جنگ‌ها و حملات متعدد، همواره پابرجا مانده و به حیات خود ادامه خواهد داد.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-پروفایل-182/1672038-رضا-کیانیان-رژیمی-که-به-ما-حمله-کرده-سنش-از-من-کمتر-است «رضا کیانیان: رژیمی که به ما حمله کرده سنش از من کمتر است»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>
رضا کیانیان، در واکنش به [[جنگ اسرائیل با ایران|حمله اسرائیل به ایران]]، با تأکید بر تداوم تاریخی ایران، این کشور را دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله دانسته و در مقابل، [[اسرائیل]] را رژیمی با عمر تاریخی کوتاه توصیف می‌کند. کیانیان در این موضع‌گیری، امید را عنصر اصلی بقا و ماندگاری جامعه ایرانی می‌داند و ایران را به [[ققنوس|ققنوسی]] تشبیه می‌کند که پس از هر ویرانی، دوباره نیرومندتر برمی‌خیزد. از نگاه او، تاریخ نشان داده است که ایران علی‌رغم جنگ‌ها و حملات متعدد، همواره پابرجا مانده و به حیات خود ادامه خواهد داد.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-پروفایل-182/1672038-رضا-کیانیان-رژیمی-که-به-ما-حمله-کرده-سنش-از-من-کمتر-است «رضا کیانیان: رژیمی که به ما حمله کرده سنش از من کمتر است»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>


خط ۸۱: خط ۱۱۴:


== آثار و فعالیت‌های هنری رضا کیانیان ==
== آثار و فعالیت‌های هنری رضا کیانیان ==
[[پرونده:رضا کیانیان۴.jpg|جایگزین=رضا کیانیان در سریال کیف انگلیسی|بندانگشتی|رضا کیانیان در نقش یک روحانی در سریال کیف انگلیسی]]
رضا کیانیان، بازیگر و نویسنده، با فعالیت در سینما، تئاتر و تلویزیون، نقش‌های متنوعی ایفا کرده است. در ادامه برخی از آثار او معرفی می‌شوند:
رضا کیانیان، بازیگر و نویسنده، با فعالیت در سینما، تئاتر و تلویزیون، نقش‌های متنوعی ایفا کرده است. در ادامه برخی از آثار او معرفی می‌شوند: