پرش به محتوا

شهلا شرکت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۳۱ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:شهلا شرکت.png|جایگزین=شهلا شرکت|بندانگشتی|شهلا شرکت]]
{{درشت|'''شهلا شرکت؛'''}} روزنامه‌نگار فمینیست و مدیر مسئول و صاحب امتیاز نشریه زنان امروز و ماهنامه زنان.


<big>'''شهلا شرکت؛'''</big>  فعال فمینیستی، روزنامه‌نگار  و مدیر مسئول و صاحب امتیاز نشریه زنان امروز و ماهنامه زنان.
شهلا شرکت [[روزنامه‌نگار]] ایرانی است که از دهه ۱۳۵۰ش فعالیت خود را در [[مطبوعات]] آغاز کرده است. او سابقه مدیریت و [[سردبیر|سردبیری]] نشریاتی چون ''[[زن روز (مجله)|زن روز]]''، ''[[زنان (ماهنامه)|زنان]]'' و ''[[زنان امروز (ماهنامه)|زنان امروز]]'' را دارد و بخش عمده‌ای از فعالیت حرفه‌ای او به طرح و بررسی مسائل مرتبط با [[زنان]]، [[خانواده]] و [[دین]] در فضای رسانه‌ای [[ایران]] اختصاص یافته است. دیدگاه‌ها و فعالیت‌های شرکت در حوزه بازخوانی فقهی [[مسائل زنان]]، تحولات اجتماعی خانواده و سیاست‌های مرتبط با [[اشتغال زنان|اشتغال]] و [[حقوق زنان]]، با واکنش‌ها و ارزیابی‌های متفاوتی میان پژوهشگران، رسانه‌ها و منتقدان روبه‌رو بوده است.


==زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
شهلا شرکت در دهم فروردین‌ماه ۱۳۳۴ش در شهر اصفهان متولد شد. وی فعالیت روزنامه‌نگاری را با همکاری در نشریه پویندگان راه زینب (اطلاعات بانوان) پیش از انقلاب آغاز کرد و به واسطۀ آشنایی خواهرش با زهرا رهنورد، سردبیر آن نشریه، به جمع نویسندگان پیوست و سپس به عضویت شورای سردبیری آن درآمد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/359503/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> پس از تعطیلی این نشریه، شرکت به دعوت سیدمحمد خاتمی به مؤسسه کیهان رفت و در کنار چهره‌هایی چون شمس‌الواعظین، رخ‌صفت و تهرانی به فعالیت پرداخت. وی به مدت ده سال مدیرمسئول و سردبیر نشریۀ زن روز در مؤسسه کیهان بود. به گفته خود او، پس از خروج سید محمد خاتمی از مؤسسه، به‌دلیل آنچه اتهامات فمینیستی و غرب‌زدگی یا اختلاف دیدگاه فکری و بینش اجتماعی با مدیر وقت خوانده شد، از کیهان اخراج شد. شرکت بعدها در مصاحبه‌ای اذعان داشت که در آن دوره، طرح مسائل مرتبط با زنان در دنیای مدرن و مباحث فمینیستی با حساسیت مواجه بوده است. وی سپس انتشار ماهنامه «زنان» را با گرایشی هم‌راستا با ماهنامه «کیان» آغاز کرد و تا ۱۳۸۶ش مدیرمسئول و سردبیر این نشریه بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذار مشرق]</ref>
شهلا شرکت در [[۱۰ فروردین]] ۱۳۳۴ش در شهر [[اصفهان]] متولد شد. وی فعالیت [[روزنامه‌نگاری]] را با همکاری در نشریه پویندگان راه زینب پیش از [[انقلاب اسلامی ایران]] آغاز کرد و به واسطهٔ آشنایی خواهرش با [[زهرا رهنورد]]، [[سردبیر]] آن نشریه، به جمع [[نویسنده|نویسندگان]] پیوست و سپس به عضویت شورای سردبیری آن درآمد.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/359503/شاهکاری-دیگر-وزارت-ارشاد-عکس «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> پس از تعطیلی این نشریه، شرکت به دعوت [[سید محمد خاتمی]] به [[مؤسسه کیهان|مؤسسهٔ کیهان]] رفت و در کنار چهره‌هایی چون [[ماشاالله شمس‌الواعظین|شمس‌الواعظین]] و [[سید مصطفی رخ‌صفت]] به فعالیت پرداخت. وی به مدت ده سال مدیرمسئول و سردبیر نشریهٔ [[زن روز (مجله)|زن روز]] در مؤسسهٔ کیهان بود. به‌گفتهٔ خود او، پس از خروج سیدمحمد خاتمی از مؤسسه، به‌دلیل آنچه اتهامات فمینیستی و غرب‌زدگی یا اختلاف دیدگاه فکری و بینش اجتماعی با مدیر وقت خوانده شد، از کیهان اخراج شد. شرکت بعدها در مصاحبه‌ای اذعان داشت که در آن دوره، طرح مسائل مرتبط با زنان در دنیای مدرن و مباحث فمینیستی با حساسیت مواجه بوده است. وی سپس انتشار [[زنان (ماهنامه)|ماهنامهٔ زنان]] را با گرایشی هم‌راستا با ماهنامهٔ [[کیان (مجله)|کیان]] آغاز کرد و تا ۱۳۸۶ش مدیرمسئول و سردبیر این نشریه بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/بازخوانی-مواضع-اعتقادی-و-سیاسی-شهلا-شرکت-عکس «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزار مشرق]</ref> شرکت پس از شش سال وقفه، در ۱۳۹۳ش [[زنان امروز (ماهنامه)|ماهنامه زنان امروز]] را راه‌اندازی کرد و همچنان سردبیری آن را بر عهده دارد.<ref>[https://zananemrooz.com/article/من-دختر-شانزدهسالهام-را-از-دست-دادم «من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت امروز]</ref>


== دیدگاه==
== دیدگاه‌های شهلا شرکت ==
=== نوگرایی دینی ===
شهلا شرکت بر ضرورت بازخوانی دیدگاه‌های فقهی در حوزهٔ [[مسائل زنان]] تأکید دارد و معتقد است [[فقه شیعه]] ظرفیت لازم برای پاسخگویی به [[مقتضیات زمان و مکان]] را دارد. به‌باور وی، طرح مسائل مرتبط با زنان در دنیای مدرن نیازمند تفسیرهای جدیدی از متون دینی است و نشریات تحت مدیریت او در این زمینه نقش زمینه‌ساز داشته‌اند. او تأکید می‌کند که کم‌توجهی به انعطاف‌پذیری فقه، گروهی از زنان مذهبی را در تداوم [[دین‌داری]] در جهان معاصر دچار تردید می‌کند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/بازخوانی-مواضع-اعتقادی-و-سیاسی-شهلا-شرکت-عکس][https://zananemrooz.com/article/من-دختر-شانزدهسالهام-را-از-دست-دادم «من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت امروز]</ref> شرکت تأکید دارد که برای تقویت دین‌داری زنان، بازسنجی مسائل مرتبط با زنان در [[فقه]] و متناسب با تحولات اجتماعی ضروری است. او در این چارچوب، به دیدگاه [[امام خمینی]] استناد می‌کند که فقه را ابزاری برای پاسخ‌گویی به مسائل نوپدید و حل بسیاری از چالش‌های اجتماعی می‌دانست.<ref>[https://www.ihcs.ac.ir/fa/news/17843/گزارش-سخنرانی-هموار-و-ناهموار-روزنامه-نگاری-زنان-دیروز-و-امروز- «گزارش سخنرانی «هموار و ناهموار روزنامه‌نگاری زنان؛ دیروز و امروز» »، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref>


=== بازخوانی دیدگاه‌های فقهی و نوگرایی دینی ===
=== جنبش زنان ===
شهلا شرکت از جمله فعالانی است که خود را در طیف فمینیست‌های مسلمان معرفی می‌کند. وی بر ضرورت بازخوانی دیدگاه‌های فقهی در حوزه مسائل زنان تأکید دارد و معتقد است فقه شیعه ظرفیت لازم برای پاسخگویی به مقتضیات زمان و مکان را داراست. به باور وی، کم‌توجهی به این انعطاف‌پذیری از سوی برخی جریان‌های دینی، گروهی از زنان مذهبی را در تداوم دینداری در جهان مدرن دچار تردید می‌کند. شرکت نشریه «زن روز» را زمینه‌ساز طرح مباحثی می‌داند که بعدها در ماهنامه «زنان» پیگیری شد و به اصلاحات حقوقی در حوزه زنان انجامید.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذار مشرق]</ref>
شرکت معتقد است تحولات اجتماعی، مفاهیم سنتی از جمله تعریف [[خانواده]] را دچار دگرگونی کرده و در جوامع صنعتی، ترکیب‌هایی چون «یک پدر و یک فرزند» نیز خانواده محسوب می‌شود. وی همچنین جنبش زنان در [[ایران]] را فاقد ساختارهای کلاسیک رهبری و سازمان‌دهی ارزیابی و آن را با تعبیر «جنبش با چراغ خاموش» توصیف می‌کند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/359503/شاهکاری-دیگر-وزارت-ارشاد-عکس «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> این دیدگاه با تأکید بر تغییرات اجتماعی و پویایی مفاهیم، بازتعریف جنبش‌های نوین اجتماعی را ضروری می‌داند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/بازخوانی-مواضع-اعتقادی-و-سیاسی-شهلا-شرکت-عکس «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزار مشرق]</ref>


=== تحول در تعریف نهاد خانواده و جنبش زنان ===
=== نقد سیاست‌های مرتبط با زنان ===
شرکت معتقد است تحولات اجتماعی، مفاهیم سنتی از جمله تعریف خانواده را دچار دگرگونی کرده و در جوامع صنعتی، ترکیب‌هایی چون «یک پدر و یک فرزند» نیز خانواده محسوب می‌شود. وی همچنین جنبش زنان در ایران را فاقد ساختارهای کلاسیک رهبری و سازمان‌دهی ارزیابی و آن را با تعبیر «جنبش با چراغ خاموش» توصیف می‌کند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/359503/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> این دیدگاه با تأکید بر تغییرات اجتماعی و پویایی مفاهیم، بازتعریف جنبش‌های نوین اجتماعی را ضروری می‌داند. او این مباحث را در طول سال‌ها فعالیت مطبوعاتی خود در نشریه «زنان» به بحث گذاشته است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذار مشرق]</ref>
شهلا شرکت برخی سیاست‌های حمایتی از [[زنان شاغل]] مانند نیمه‌وقت‌کردن اشتغال و افزایش [[مرخصی زایمان]] را به‌دلیل تشدید بی‌میلی کارفرمایان به [[استخدام زنان]] و گسترش زن‌هراسی در بازار کار نقد می‌کند. وی همچنین بر ضرورت [[استقلال مالی زنان]] تأکید دارد و مشارکت مالی زن در هزینه‌های خانواده را به‌عنوان الگویی جدید در [[روابط زناشویی]] مطرح می‌سازد.<ref>[https://www.magiran.com/article/3904975 «شهلا شرکت در گفت وگو با «اعتماد»: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‌سایت مگیران]</ref>


=== نقد سیاست‌های مرتبط با زنان و استقلال اقتصادی ===
== انتقاد به دیدگاه‌ها و فعالیت‌های شهلا شرکت ==
شهلا شرکت برخی سیاست‌های حمایتی از زنان شاغل مانند نیمه‌وقت کردن اشتغال و افزایش مرخصی زایمان را به‌دلیل تشدید بی‌میلی کارفرمایان به استخدام زنان و گسترش زن‌هراسی در بازار کار نقد می‌کند. وی همچنین بر ضرورت استقلال مالی زنان تأکید دارد و مشارکت مالی زن در هزینه‌های خانواده را به عنوان الگویی جدید در روابط زناشویی مطرح می‌سازد. به گفته او، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، برخی منابع منتشرشده در حوزه زنان جمع‌آوری و فضای نقد در این زمینه محدود شد.<ref> [https://www.magiran.com/article/3904975 «شهلا شرکت در گفت وگو با «اعتماد»: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‌سایت مگیران]</ref>
[[پرونده:شهلا شرکت۱.png|جایگزین=سخنرانی شهلا شرکت-مجله زنان امروز|بندانگشتی|سخنرانی شهلا شرکت در رونمایی شماره ۳۵ مجله زنان امروز]]
از منظر منتقدان، فعالیت‌ها و دیدگاه‌های شهلا شرکت در چارچوب گفتمان [[فمینیسم]] و [[لیبرالیسم]] با مبانی و احکام اسلامی در حوزهٔ خانواده و حقوق زنان ناسازگار است. رویکرد فمینیستی، نشریات تحت مدیریت شهلا شرکت را به بستر ترویج مطالبات زنان با نگرش‌های سکولار و غرب‌محور تبدیل کرده و [[تفاوت‌های جنسیتی زن و مرد]] را که مبتنی بر نظام تکوین و تشریع است نادیده گرفته و موجب تضعیف [[نهاد خانواده]] می‌شود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/بازخوانی-مواضع-اعتقادی-و-سیاسی-شهلا-شرکت-عکس «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذاری مشرق]</ref>


== تعریف رسانه‌های ضد انقلاب از عملکرد شهلا شرکت ==
منتقدان همچنین شرکت را از جمله فعالانی می‌دانند که با بزرگ‌نمایی مشکلات و سیاه‌نمایی از وضعیت زنان در [[جمهوری اسلامی ایران]]، به القای ناامنی روانی در [[جامعه]] دامن زده است. یکی از مصادیق این رویکرد، طرح موضوع [[ازدواج سفید]] در نشریه زنان امروز بود که از سوی منتقدان به‌عنوان تلاشی برای عادی‌سازی روابط خارج از چارچوب شرعی و ترویج [[سبک زندگی غربی]] تفسیر شد. به اعتقاد مخالفان، تداوم این رویکرد در قالب نشریه جدید نیز نشانه استمرار پروژه‌ای است که پیش‌تر به لغو امتیاز ماهنامهٔ زنان به اتهام اخلال در امنیت روانی جامعه و تضعیف نهادهای انقلابی انجامیده بود.<ref>[https://namayande.com/print/55083/بانوی-فمنیست-نشریات-زنجیره-ای-با-زنان-امروز-بازگشت «بانوی فمنیست نشریات زنجیره ای با «زنان امروز» بازگشت!»، وب‌سایت نماینده.]</ref>
سایت ضد انقلاب جرس در مطلب که به جریان شناسی فمینیسم در ایران پرداخته است با تقسیم فمینیست‌های ایرانی به دو گروه اسلامی و سکولار و با قرار دادن ماهنامه زنان و شهلا شرکت در دسته فمینیست‌های اسلامی می نویسد:


«فمینیست‌های اسلامی به طور ويژه سعي دارند جنبه‌هاي مردسالارانه‌ي قوانین خانواده را كه مخصوصاً در حيطه‌هاي ارث، ازدواج، طلاق و حضانت برضد منافع زنان است از ميان بردارند.... بازخوانی متون اسلامی پروژه‌‌‌ی اصلي فمینیست‌‌های اسلامی است. شهلا شرکت، مریم بهروزی، منیره گرجی و محسن سعيد‌زاده (روحانی سابق خلع لباس شده) به‌رغم اعتقادات دینی‌ راسخ‌‌شان تفسیر‌هاي جديدي از متون اسلامی به دست مي‌دهند تا قوانین و سیاست‌هایی را که بر پایه‌‌ی تعابیر سنتی، تحت‌اللفظی و ضدزن وضع شده‌اند به چالش بکشند.»
== دیدگاه دیگران دربارهٔ شهلا شرکت ==
برخی رسانه‌ها و فعالان سیاسی خارج از کشور، شهلا شرکت و ماهنامه زنان را ذیل جریان [[فمینیسم اسلامی]] طبقه‌بندی کرده‌اند که با بازخوانی متون دینی، به دنبال اصلاح قوانین خانواده در حوزه‌هایی چون [[ارث]]، [[ازدواج]]، [[طلاق]] و [[حضانت]] بوده است. به‌نوشتهٔ والنتین مقدم، این جریان با برقراری ارتباط و ائتلاف با فمینیست‌های سکولار نظیر [[شیرین عبادی]] و [[مهرانگیز کار]]، نقش مؤثری در طرح مسئله زنان در مطبوعات و فضای عمومی ایران ایفا کرد.<ref>[http://asre-nou.net/php/view.php?objnr=12136 بهرامی‌راد، «فمینیسم اسلامی: موافقان و منتقدان آن»، وب‌سایت عصر نو.]</ref>


در این مطلب که ابتدا در سایت"مدرسه فمینیستی" و به قلم والنتین مقدم و با عنوان "فمینیسم اسلامی: موافقان و منتقدان آن" منتشر شده است، به نقش ماهنامه "زنان" و "شهلا شرکت" در پیشبرد مطالبات فمینیسم‌های سکولار اشاره دارد: « در «زنان» و دیگر مجلات، وکلای فمینیستی چون مهرانگیز کار و شیرین عبادی حدود مشکلات و گیرهای قانونی را که زنان در مفاد قوانین و پیاده‌سازی آن‌ها با آن‌ها برخورد دارند مشخص کردند.»<ref>[http://asre-nou.net/php/view.php?objnr=12136 بهرامی راد، شیرین، «فمینیسم اسلامی: موافقان و منتقدان آن»، وب‌سایت عصر نو]</ref>
[[محمدعلی همایون کاتوزیان]] نیز شرکت را از چهره‌های مؤثر بیرون از ساختار رسمی سیاسی در جنبش فمینیستی و اصلاح‌طلبی معرفی کرده است. در مقابل، برخی تحلیلگران داخلی مانند [[پیام فضلی‌نژاد]] معتقدند ماهنامهٔ زنان که پس از خروج تیم «زن روز» از مؤسسه کیهان و هم‌زمان با [[حلقه کیان|حلقهٔ کیان]] شکل گرفت، در سیر تحول خود از فمینیسم اسلامی به سوی گفتمان سکولار و رادیکال حرکت کرد و ارزش‌های سنتی جامعه ایران را به چالش کشید.<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/338549-مواضع-اعتقادی-سیاسی-شهلا-شرکت-عکس «مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، وب‌سایت افکارنیوز.]</ref>


والنتین مقدم معتقد است: « به نظر من،‌ شکی نيست كه فعالیت‌های «فمینیست‌های اسلامی» نظير شهلا شرکت، زهرا رهنورد، فائزه هاشمی، جمیله کدیور و دیگران چه اندازه اهميت دارد. ارتباط نزدیکشان با فمینیست‌های سکولاری چون شیرین عبادی، مهرانگیز کار، شهلا لاهیجی و برخي دانشگاهيان (نظير ناهید مطیع) نشان‌دهنده‌‌ی قابليت آن‌‌ها برای گفتگو و برپاییِ ائتلاف در جهت گسترش حقوق زنان است. با راه‌اندازی مطبوعات خلاق و پرخواننده‌‌ای مثل «زنان»، «زنِ روز»، «فرزانه»، «زن» و مجلات جدیدتری چون «جنس دوم» و «حقوق زنان» فعالان حقوق زنان که شامل فمینیست‌های اسلامی نیز می‌شود در به چشم آمدن «مسئله‌‌ي زنان» نقش مهمي ايفاء كرده‌‌اند.»<ref>بهرامی راد، شیرین، «فمینیسم اسلامی: موافقان و منتقدان آن»، وب‌سایت عصر نو</ref>
== افتخارات ==
[[پرونده:شهلا شرکت۲.jpg|جایگزین=جایزهٔ «شهامت در خبرنگاری»|بندانگشتی|دریافت جایزهٔ «شهامت در خبرنگاری» از «بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان» در سال ۲۰۰۵ ]]
* دو دوره عضویت در [[کمیسیون ملی یونسکو در ایران]]؛
* [[جایزه شجاعت در روزنامه‌نگاری|جایزهٔ شجاعت در روزنامه‌نگاری]] (Courage in Journalism Award) از سوی [[بنیاد بین‌المللی رسانه زنان]] (IWMF) در سال ۲۰۰۵م؛
* جایزهٔ وجدان و صداقت در روزنامه‌نگاری Louis Lyons از بنیاد خبرنگاری Nieman در دانشگاه هاروارد در سال ۲۰۰۴م؛
* یکی از پنج روزنامه‌نگار برتر سال ۱۳۸۶ش؛
* برنده جایزهٔ هشتمین دورهٔ کرسی [[یونسکو]] در آموزش سلامت.<ref>[https://zananemrooz.com/about/ «درباره «زنان امروز» »، وب‌سایت مجله زنان امروز.]</ref>


محمد علی همایون کاتوزیان پژوهشگر در کالج سنت آنتونی، و عضو هیات علمی مؤسسه شرقشناسیدانشگاه آکسفورد نیز در مقاله ایران پس از آیت الله خمینی به نقش شهلا شرکت و ماهنامه زنان در ترویج فمینیسم اشاره دارد: « زنان دیگری نیز، بیرون چهارچوب رسمی سیاسی، هم در جنبش فمینیستی و هم در جنبش اصلاح طلبی نقش مهمی ایفا کردند. برخی از سرشناس ترین این چهره ها عبارت بودند از شهلا شرکت، ناشر و سردبیر ماهنامهزنان»<ref>محمد علی همایون کاتوزیان، ایران پس از آیت الله خمینی</ref>
== پانویس ==
پیام فضلی‌نژاد پژوهشگر موسسه کیهان نیز در مورد نقش ماهنامه زنان در ترویج فمینیسم می‌گوید:
 
«اغلب این فمینیست ها و کمپین های زنانه آنان تا چندی پیش آراء خود را در «ماهنامه زنان» منتشر می کردند. این ماهنامه شاخه ای از حلقه کیان بود که توسط شهلا شرکت مدیریت می شد. سال 1370 که ماشالله شمس الواعظین، مصطفی رخ صفت و رضا تهرانی از ماهنامه «کیهان فرهنگی» بیرون آمدند و کیان را منتشر کردند، اغلب اعضاء تحریریه ماهنامه «زن روز» نیز از موسسه کیهان استعفاء دادند و ماهنامه زنان را راه انداختند. زنان، ارگان فمنیست های مسلمانی بود که عبدالکریم سروش را پدر معنوی و شیرین عبادی را استراتژیست حقوقی خود می خواندند و در سیر تحول سیاسی شان، به فمینیست های سکولار و رادیکال بدل شدند که برترین ارزش های اسلامی، چون شهادت طلبی زنان مسلمان را به سخره گرفتند.»<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذاری مشرق]</ref>
 
==همکاران شهلا شرکت در ماهنامه زنان==
جدای از مواضع و عمکلرد چند ساله شهلا شرکت، بررسی افکار و اعتقادات نویسندگان ماهنامه زنان و سرنوشت آنها می‌تواند گویای برخی حقایق باشد.
 
وی در اظهارنظری با تأیید حضور و فعالیت افراد سکولار در ماهنامه زنان می‌گوید که اعتقادی به خط کشی بین آدم‌ها ندارد و بدون اشاره به اینکه بسیاری از مباحث فمینیستی مطرح شده در مجله اش با اصول اسلامی و احکام شرعی در تضاد است و در توجیه عدم همکاری بانوان مذهبی در نشریه ادعا می‌کند "اگر حضور زنان دیندار در مجله کمرنگ است به دلیل همت کم آنها در این حوزه است به ویژه که معتقدم کسی که می خواهد از موضع دین در دنیای پرتحرک و پرتحول امروز حرف بزند باید رفتارش پرمایه و جذاب باشد."
وی به عنوان نمونه به نحوه حضور [[مهرانگیز کار]] در ماهنامه زنان اشاره می‌کند : «من وقتی مجله زن روز بودم مجله های قبل انقلاب را که ورق می زدم مکرر مطالبی می دیدم از خانمی به اسم مهرانگیز کار که در شرایط آن روز نسبت به حقوق زنان خیرخواهانه و مدافعانه بود، به این دلیل به سراغش رفتم.» <ref>[http://zanan89.blogfa.com/post/32 «گفت‌و‌گو با شهلا شركت، مدیرمسوول و سردبیر ماهنامه «زنان»‏»، وب‌لاگ زنان]</ref>
لازم به ذکر است که [[مهرانگیز کار]] نیز یکی از افراد حاضر در کنفرانس برلین بود که بعد از آن بازداشت و به 4 سال زندان محکوم شد اما از کشور خارج شد که همان زمان همسرش،سیامک پورزند، با اقرار به مطالبی بیان کرد که آنها توسط یک نهاد جاسوسی آمریکا برای براندازی حکومت در ایران تلاش می‌کنند.
از دیگر همکاران او می توان به [[شیرین عبادی]]، رزا افتخاری ( مدیر مسئول نشریه آنلاین زن نگار که زیر نظر برنامه ایران در موسسه گزارش‌گری جنگ و صلح در لندن اداره می‌شود) و پرستو دوکوهکی ( روزنامه نگار اصلاح‌طلب که در سال 86 به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور ، اخلال در نظم عمومی و تمرد در مقابل پلیس بازداشت و بار دیگر در سال 90 بازداشت شده بود) اشاره کرد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/314711/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%84%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذاری مشرق]</ref>
 
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


 
== منابع ==
==منابع==
{{آغاز منابع}}
*«بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذاری مشرق، تارخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: 3بهمن 1401ش.
* «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزاری مشرق، تارخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۳ش.
*«شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز، تاریخ درج مطلب: 20 اردیبهشت 1303ش.
* «بانوی فمنیست نشریات زنجیره ای با زنان امروز بازگشت!»، وب‌سایت نماینده، تاریخ درج مطلب: ۷ خرداد ۱۳۹۳ش.
*«گفت‌و‌گو با شهلا شركت، مدیرمسوول و سردبیر ماهنامه «زنان»‏، وب‌لاگ زنان، تاریخ بازدید: 3بهمن 1401ش.
* بهرامی‌راد، شیرین، «فمینیسم اسلامی؛ موافقان و منتقدان آن (بخش پایانی)»، وب سایت عصر نو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۳۸۹ش.
*«شهلا شرکت در گفت وگو با «اعتماد»: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‎سایت مگیران، تاریخ درج مطلب: 29 اردیبهشت 1398ش، تاریخ بازدید: 3بهمن 1401ش.
* «دربارهٔ «زنان امروز»»، وب‌سایت مجله زنان امروز، تاریخ بازدید: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.
*بهرامی راد، شیرین، «فمینیسم اسلامی؛ موافقان و منتقدان آن (بخش پایانی)»، وب سایت عصر نو، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1389ش، تاریخ بازدید: 3بهمن 1401ش.
* «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۰۳ش.
* «شهلا شرکت در گفت وگو با اعتماد: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‌سایت مگیران، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
* «گزارش سخنرانی «هموار و ناهموار روزنامه‌نگاری زنان؛ دیروز و امروز»»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۷ش.
* «من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت زنان امروز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آذر ۱۴۰۳ش.
* «مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، وب‌سایت افکارنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۳ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۰۳

شهلا شرکت
شهلا شرکت

شهلا شرکت؛ روزنامه‌نگار فمینیست و مدیر مسئول و صاحب امتیاز نشریه زنان امروز و ماهنامه زنان.

شهلا شرکت روزنامه‌نگار ایرانی است که از دهه ۱۳۵۰ش فعالیت خود را در مطبوعات آغاز کرده است. او سابقه مدیریت و سردبیری نشریاتی چون زن روز، زنان و زنان امروز را دارد و بخش عمده‌ای از فعالیت حرفه‌ای او به طرح و بررسی مسائل مرتبط با زنان، خانواده و دین در فضای رسانه‌ای ایران اختصاص یافته است. دیدگاه‌ها و فعالیت‌های شرکت در حوزه بازخوانی فقهی مسائل زنان، تحولات اجتماعی خانواده و سیاست‌های مرتبط با اشتغال و حقوق زنان، با واکنش‌ها و ارزیابی‌های متفاوتی میان پژوهشگران، رسانه‌ها و منتقدان روبه‌رو بوده است.

زندگی‌نامه

شهلا شرکت در ۱۰ فروردین ۱۳۳۴ش در شهر اصفهان متولد شد. وی فعالیت روزنامه‌نگاری را با همکاری در نشریه پویندگان راه زینب پیش از انقلاب اسلامی ایران آغاز کرد و به واسطهٔ آشنایی خواهرش با زهرا رهنورد، سردبیر آن نشریه، به جمع نویسندگان پیوست و سپس به عضویت شورای سردبیری آن درآمد.[۱] پس از تعطیلی این نشریه، شرکت به دعوت سید محمد خاتمی به مؤسسهٔ کیهان رفت و در کنار چهره‌هایی چون شمس‌الواعظین و سید مصطفی رخ‌صفت به فعالیت پرداخت. وی به مدت ده سال مدیرمسئول و سردبیر نشریهٔ زن روز در مؤسسهٔ کیهان بود. به‌گفتهٔ خود او، پس از خروج سیدمحمد خاتمی از مؤسسه، به‌دلیل آنچه اتهامات فمینیستی و غرب‌زدگی یا اختلاف دیدگاه فکری و بینش اجتماعی با مدیر وقت خوانده شد، از کیهان اخراج شد. شرکت بعدها در مصاحبه‌ای اذعان داشت که در آن دوره، طرح مسائل مرتبط با زنان در دنیای مدرن و مباحث فمینیستی با حساسیت مواجه بوده است. وی سپس انتشار ماهنامهٔ زنان را با گرایشی هم‌راستا با ماهنامهٔ کیان آغاز کرد و تا ۱۳۸۶ش مدیرمسئول و سردبیر این نشریه بود.[۲] شرکت پس از شش سال وقفه، در ۱۳۹۳ش ماهنامه زنان امروز را راه‌اندازی کرد و همچنان سردبیری آن را بر عهده دارد.[۳]

دیدگاه‌های شهلا شرکت

نوگرایی دینی

شهلا شرکت بر ضرورت بازخوانی دیدگاه‌های فقهی در حوزهٔ مسائل زنان تأکید دارد و معتقد است فقه شیعه ظرفیت لازم برای پاسخگویی به مقتضیات زمان و مکان را دارد. به‌باور وی، طرح مسائل مرتبط با زنان در دنیای مدرن نیازمند تفسیرهای جدیدی از متون دینی است و نشریات تحت مدیریت او در این زمینه نقش زمینه‌ساز داشته‌اند. او تأکید می‌کند که کم‌توجهی به انعطاف‌پذیری فقه، گروهی از زنان مذهبی را در تداوم دین‌داری در جهان معاصر دچار تردید می‌کند.[۴] شرکت تأکید دارد که برای تقویت دین‌داری زنان، بازسنجی مسائل مرتبط با زنان در فقه و متناسب با تحولات اجتماعی ضروری است. او در این چارچوب، به دیدگاه امام خمینی استناد می‌کند که فقه را ابزاری برای پاسخ‌گویی به مسائل نوپدید و حل بسیاری از چالش‌های اجتماعی می‌دانست.[۵]

جنبش زنان

شرکت معتقد است تحولات اجتماعی، مفاهیم سنتی از جمله تعریف خانواده را دچار دگرگونی کرده و در جوامع صنعتی، ترکیب‌هایی چون «یک پدر و یک فرزند» نیز خانواده محسوب می‌شود. وی همچنین جنبش زنان در ایران را فاقد ساختارهای کلاسیک رهبری و سازمان‌دهی ارزیابی و آن را با تعبیر «جنبش با چراغ خاموش» توصیف می‌کند.[۶] این دیدگاه با تأکید بر تغییرات اجتماعی و پویایی مفاهیم، بازتعریف جنبش‌های نوین اجتماعی را ضروری می‌داند.[۷]

نقد سیاست‌های مرتبط با زنان

شهلا شرکت برخی سیاست‌های حمایتی از زنان شاغل مانند نیمه‌وقت‌کردن اشتغال و افزایش مرخصی زایمان را به‌دلیل تشدید بی‌میلی کارفرمایان به استخدام زنان و گسترش زن‌هراسی در بازار کار نقد می‌کند. وی همچنین بر ضرورت استقلال مالی زنان تأکید دارد و مشارکت مالی زن در هزینه‌های خانواده را به‌عنوان الگویی جدید در روابط زناشویی مطرح می‌سازد.[۸]

انتقاد به دیدگاه‌ها و فعالیت‌های شهلا شرکت

سخنرانی شهلا شرکت-مجله زنان امروز
سخنرانی شهلا شرکت در رونمایی شماره ۳۵ مجله زنان امروز

از منظر منتقدان، فعالیت‌ها و دیدگاه‌های شهلا شرکت در چارچوب گفتمان فمینیسم و لیبرالیسم با مبانی و احکام اسلامی در حوزهٔ خانواده و حقوق زنان ناسازگار است. رویکرد فمینیستی، نشریات تحت مدیریت شهلا شرکت را به بستر ترویج مطالبات زنان با نگرش‌های سکولار و غرب‌محور تبدیل کرده و تفاوت‌های جنسیتی زن و مرد را که مبتنی بر نظام تکوین و تشریع است نادیده گرفته و موجب تضعیف نهاد خانواده می‌شود.[۹]

منتقدان همچنین شرکت را از جمله فعالانی می‌دانند که با بزرگ‌نمایی مشکلات و سیاه‌نمایی از وضعیت زنان در جمهوری اسلامی ایران، به القای ناامنی روانی در جامعه دامن زده است. یکی از مصادیق این رویکرد، طرح موضوع ازدواج سفید در نشریه زنان امروز بود که از سوی منتقدان به‌عنوان تلاشی برای عادی‌سازی روابط خارج از چارچوب شرعی و ترویج سبک زندگی غربی تفسیر شد. به اعتقاد مخالفان، تداوم این رویکرد در قالب نشریه جدید نیز نشانه استمرار پروژه‌ای است که پیش‌تر به لغو امتیاز ماهنامهٔ زنان به اتهام اخلال در امنیت روانی جامعه و تضعیف نهادهای انقلابی انجامیده بود.[۱۰]

دیدگاه دیگران دربارهٔ شهلا شرکت

برخی رسانه‌ها و فعالان سیاسی خارج از کشور، شهلا شرکت و ماهنامه زنان را ذیل جریان فمینیسم اسلامی طبقه‌بندی کرده‌اند که با بازخوانی متون دینی، به دنبال اصلاح قوانین خانواده در حوزه‌هایی چون ارث، ازدواج، طلاق و حضانت بوده است. به‌نوشتهٔ والنتین مقدم، این جریان با برقراری ارتباط و ائتلاف با فمینیست‌های سکولار نظیر شیرین عبادی و مهرانگیز کار، نقش مؤثری در طرح مسئله زنان در مطبوعات و فضای عمومی ایران ایفا کرد.[۱۱]

محمدعلی همایون کاتوزیان نیز شرکت را از چهره‌های مؤثر بیرون از ساختار رسمی سیاسی در جنبش فمینیستی و اصلاح‌طلبی معرفی کرده است. در مقابل، برخی تحلیلگران داخلی مانند پیام فضلی‌نژاد معتقدند ماهنامهٔ زنان که پس از خروج تیم «زن روز» از مؤسسه کیهان و هم‌زمان با حلقهٔ کیان شکل گرفت، در سیر تحول خود از فمینیسم اسلامی به سوی گفتمان سکولار و رادیکال حرکت کرد و ارزش‌های سنتی جامعه ایران را به چالش کشید.[۱۲]

افتخارات

جایزهٔ «شهامت در خبرنگاری»
دریافت جایزهٔ «شهامت در خبرنگاری» از «بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان» در سال ۲۰۰۵

پانویس

  1. ↑ «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.
  2. ↑ «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزار مشرق
  3. ↑ «من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت امروز
  4. ↑ [۱]«من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت امروز
  5. ↑ «گزارش سخنرانی «هموار و ناهموار روزنامه‌نگاری زنان؛ دیروز و امروز» »، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  6. ↑ «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز.
  7. ↑ «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزار مشرق
  8. ↑ «شهلا شرکت در گفت وگو با «اعتماد»: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‌سایت مگیران
  9. ↑ «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگذاری مشرق
  10. ↑ «بانوی فمنیست نشریات زنجیره ای با «زنان امروز» بازگشت!»، وب‌سایت نماینده.
  11. ↑ بهرامی‌راد، «فمینیسم اسلامی: موافقان و منتقدان آن»، وب‌سایت عصر نو.
  12. ↑ «مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، وب‌سایت افکارنیوز.
  13. ↑ «درباره «زنان امروز» »، وب‌سایت مجله زنان امروز.

منابع

  • «بازخوانی مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، خبرگزاری مشرق، تارخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۳ش.
  • «بانوی فمنیست نشریات زنجیره ای با زنان امروز بازگشت!»، وب‌سایت نماینده، تاریخ درج مطلب: ۷ خرداد ۱۳۹۳ش.
  • بهرامی‌راد، شیرین، «فمینیسم اسلامی؛ موافقان و منتقدان آن (بخش پایانی)»، وب سایت عصر نو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۳۸۹ش.
  • «دربارهٔ «زنان امروز»»، وب‌سایت مجله زنان امروز، تاریخ بازدید: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «شاهکاری دیگر از وزارت ارشاد +عکس»، وب‌سایت جهان امروز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۰۳ش.
  • «شهلا شرکت در گفت وگو با اعتماد: همه زنان اقیانوس آرام نیستند»، وب‌سایت مگیران، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
  • «گزارش سخنرانی «هموار و ناهموار روزنامه‌نگاری زنان؛ دیروز و امروز»»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۷ش.
  • «من دختر شانزده‌ساله‌ام را از دست دادم»، وب‌سایت زنان امروز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آذر ۱۴۰۳ش.
  • «مواضع اعتقادی و سیاسی شهلا شرکت + عکس»، وب‌سایت افکارنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ خرداد ۱۳۹۳ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=شهلا_شرکت&oldid=29030»