خودتحقیری ملی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|خودتحقیری ملی}}'''؛ بی‌ارزش شمردن و پست‌انگاری جامعه خود در مقایسه با جوامع دیگر.

=== غرب‌زدگی خاندان پهلوی ===

[[دوره پهلوی|دوره خاندان پهلوی]]، عصر مدرنیزاسیون آمرانه و [[تقلیدگرایی از غرب]] بود.<ref>[https://journals.iau.ir/article_523575.html احمدی قاسم‌آباد سفلی و ذاکرف، «بررسی مشکلات فرایند مدرنیزاسیون در ایران معاصر و اثرات آن بر جهانی شدن»، وب‌سایت سامانۀ مدیریت نشریات علمی].</ref> در این دوره، روایت رسمی حکومت، تجلیل از [[ایران باستان]] به‌صورت گزینشی و سیاسی و تحقیر نظام‌مند سنت‌های اسلامی-ایرانی به‌عنوان شاخص‌های اصلی هویت ملی بود. این دوگانه‌سازی، شکاف هویتی عمیقی ایجاد کرد. [[جلال آل‌احمد]] در [[کتاب]] [[غرب‌زدگی]] به تفصیل شرح می‌دهد که این پدیده صرفاً یک تقلید سطحی در قالب [[فرنگی‌مآبی]] نبود، بلکه عارضه‌ای بود که از غرب می‌آمد و جامعه را از درون تهی می‌کرد و به [[خودباختگی|خودباختگی فرهنگی]] می‌کشاند. [[غرب‌زدگی]] در این دوره به یک سیاست فرهنگی تبدیل شد که لازمهٔ پیشرفت را نفی «خود» و پذیرش کامل الگوی «دیگری» می‌دانست.<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، 1396ش، ص14-26.</ref>

=== فرهنگی و هنری ===

[[زبان فارسی|خودتحقیری زبانی]] به‌عنوان یکی از مصادیق خودتحقری فرهنگی، از طریق کاربرد بی‌رویه و تفاخرآمیز واژگان انگلیسی در گفتار روزمره، نام‌گذاری اماکن و برندها، یکی از مصادیق رایج است.<ref>[https://jflr.ut.ac.ir/article_84384.html یل شرزه، رضا، «نحوه پذیرش واژگان مصوب فرهنگستان در جامعه و راه‌کارهایی جهت علمی کردن زبان فارسی»، 1400ش، ص699-700.]</ref> در عرصهٔ [[هنر]]، [[مدگرایی]] و تقلید از سبک‌های غربی و بی‌ارزش دانستن هنرهای اصیل چون [[نگارگری]] و [[معماری سنتی]]، جلوه‌ای دیگر از [[خودتحقیری فرهنگی]] است.<ref>[https://islamicarc.journals.umz.ac.ir/article_4655.html حکیمی، ارغوان و محمودی عالمی، علی، «نگاهی به تأثیر هنر اروپا بر نگارگری ایرانی اسلامی مکتب اصفهان»، 1402ش، ص227.]</ref> تبدیل شدن [[برندگرایی]] و مصرف کالاهای لوکس خارجی به شاخص [[منزلت اجتماعی]]، نشان از تحقیر الگوی [[تولید ملی]] دارد.<ref>[https://journals.tabrizu.ac.ir/article_15062.html نظری، محسن و همکاران، «بررسی اثرمالکیت برند و تفاوت قیمتی برند داخلی و خارجی بر قصد خرید با تعدیل گری قوم‌گرایی مصرف‌کننده»، 1401ش، ص265.]</ref>

=== مصادیق خودتحقیری ملی در رسانه‌ها و فضای مجازی ===

* '''بازنمایی رسانه‌ای گزینشی''': برخی آثار سینمایی مانند «[[برادران لیلا]]» یا سریال‌هایی چون «سقوط» و فعالیت رسانه‌هایی چون [[تلویزیون‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان]] مانند '''«'''[[من و تو]]'''»'''، با تمرکز اغراق‌آمیز بر [[فقر]] و فروپاشی اجتماعی، تصویری ناامیدکننده به نمایش می‌گذارند. این مصداق بارز خودتحقیری رسانه‌ای است که روایت [[ایران‌هراسی]] را تقویت می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/896828/دو-روی-سکه-سیاه‌نمایی-جای-زندگی‌-مردم-عادی-در-تولیدات-سینمایی-کجاست صلایی، «دو روی سکۀ سیاه‌نمایی/ جای زندگی مردم عادی در تولیدات سینمایی کجاست؟»، خبرگزاری دانشجو].</ref>

* '''جوک‌های سیاه''': حجم بالای جوک‌های سیاه که صفاتی چون بی‌قانونی، تنبلی و دورویی را به‌عنوان [[خودسرزنشینی]] به کل جامعه نسبت می‌دهند، در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده و این کلیشه‌های منفی را به‌عنوان یک حقیقت جمعی تثبیت می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/142945/بررسی-ابعاد-اجتماعی-جوک-گفتن‌های-مجازی-و-فرهنگ-آن-در-جامعۀ-ایران مهرآیین، «بررسی ابعاد اجتماعی جوک گفتن‌های مجازی و فرهنگ آن در جامعۀ ایران»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی].</ref>