صفحهای تازه حاوی «'''<big>تاکسی بانوان</big>'''؛ وسیله نقلیهای با رانندۀ زن برای ارائه خدمات به زنان. تاکسی بانوان در راستای واسپاری کارهای مربوط به زنان به خود آنها در سال 1385ش راهاندازی شد. این تاکسیها با هدف افزایش امنیت و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان، حفظ ارزش...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| (۲۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر =تاکسی-بانوان.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تاکسی بانوان با رنگ صورتی در شهر دوبی | |||
|image_alt= | |||
| فایل پادکست =تاکسی بانوان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۲/۴۰ | |||
| تاریخ پادکست =۱۱-۱-۱۴۰۵ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|تاکسی بانوان}}'''؛ وسیله نقلیهای با رانندهٔ زن برای ارائه خدمات به زنان. | |||
تاکسی بانوان در راستای واسپاری کارهای مربوط به زنان به خود آنها در سال | تاکسی بانوان در راستای واسپاری کارهای مربوط به زنان به خود آنها در سال ۱۳۸۵ش راهاندازی شد. این تاکسیها با هدف افزایش امنیت و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان، حفظ ارزشهای اخلاقی و کرامت زنان و تحکیم بنیان خانواده شروع به کار کردند. بسیاری از زنان ایرانی براساس ارزشهای ایرانی - اسلامی علاقهمند هستند تا از وسایل نقلیهای استفاده کنند که رانندهٔ زن دارد. | ||
==مفهومشناسی== | == مفهومشناسی == | ||
[[تاکسی بانوان]]، وسیلهٔ نقلیهٔ عمومی با راننده [[زن]] است که بهصورت [[تلفن|تلفنی]] یا [[بیسیم]] فقط به زنان ارائه خدمات میکند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> تاکسی بانوان در ایران، نوعی تاکسی بیسیم در حملونقل عمومی است که رانندهٔ آن زن است و فقط برای ارائه خدمات به زنان تدارک دیده شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/هزينه-زياد-و-درآمد-كم-بانوان-تاکسی-دار . «هزینه زیاد و درآمد کم بانوان تاکسیدار»، خبرگزاری تابناک.]</ref> این تاکسیهای بیسیم بانوان مجهز به راهیاب، GPS و ردیاب است تا هم مسیر را برای اطلاع راننده و مسافر اعلام کند و هم امنیت سفر را برای آن دو فراهم کند.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> | |||
== تاریخچه == | |||
[[پرونده:تاکسی بانوان.mp4|بندانگشتی|تاکسی بانوان در کانادا]]تاکسیهای ویژه بانوان علاوه بر ایران در شهرهایی چون نیویورک، لندن، توکیو، قاهره، کرالا،<ref>[https://www.imna.ir/news/681616/حمل-ونقل-صورتی-راهکاری-برای-تردد-امن-زنان «حملونقل صورتی. راهکاری برای تردد امن زنان»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ریودوژانیرو، ژوهانسبرگ پایتخت آفریقای جنوبی و دبی مشغول فعالیت هستند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی، و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> تاکسی بانوان در دسامبر ۲۰۱۱م در کشور مالزی نیز با هدف محافظت بیشتر از زنان راهاندازی شد. به گفتهٔ معاون وزیر زنان خانواده و توسعه اجتماعی مالزی، این تاکسیها سفرها را برای زنان امنتر کرده است. نتایج یک نظرسنجی نیز نشان میدهد استفاده از تاکسی بانوان موجب کاهش سرقت و [[خشونت علیه زنان]] در مالزی شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/1474567/راه-اندازی-نخستین-رادیوی-بانوان-در-مالزی-استقبال-از-تاکسی-ویژه «راهاندازی نخستین رادیوی بانوان در مالزی/ استقبال از تاکسی ویژه زنان»، خبرگزاری مهر.]</ref> کشور ژاپن نیز به [[تفکیک جنسیتی]] در حملونقل عمومی اقدام کرده که این امر با استقبال زنان ژاپنی روبرو شده است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/08/26/193741/ضرورت-گسترش-تاکسی-بانوان-در-سطح-شهر-ایجاد-امکانات-و-جداسازی-حمل-و-نقل-بانوان «ضرورت گسترش تاکسی بانوان در سطح شهر/ ایجاد امکانات و جداسازی حمل و نقل بانوان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
== | === در ایران === | ||
در ایران حضور زن در برخی مشاغل مانند رانندگی تاکسی، قبلاً با محدودیتهای قانونی و اجتماعی موجه بود؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359181/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A9-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتشنشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص21.]</ref> اما استفاده از رانندهٔ زن در عرصهٔ حملونقل عمومی بهصورت رسمی در قالب تاکسی بیسیم بانوان در ۱۳۸۵ش شروع شد. راه اندازی نخستین تاکسی بیسیم بانوان در شهر تهران با تلاش بخش خصوصی و حمایت شهرداری [[تهران]] انجام گرفت.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> | |||
تاکسی بیسیم بانوان با رنگ سبز در سال | [[تاکسی]] بیسیم بانوان با رنگ [[سبز (رنگ)|سبز]] در سال ۱۳۸۵ش برای اشتغال بانوانی که بیش از ۹۰درصد آنها [[زنان سرپرست خانوار]] یا بدسرپرست بودند، راهاندازی شد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/455872/بانوان-تاکسیران-و-سختی-کار-آنها-در-این-روزها «بانوان تاکسیران و سختی کار آنها در این روزها»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> رانندههای این تاکسیها علاوه بر فعالیت در بخش حملونقل عمومی، بهعنوان [[سرویس مدارس]] دخترانه، [[دانشجو|دانشجویان]]، کارمندان زن و نیز در فرودگاهها، پایانههای مسافربری فعالیت میکنند.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> تاکسی بانوان پس از تهران در شهرهای [[قم]]، [[کاشان]]، [[کرمان]]، [[اصفهان]]، [[زاهدان]]، [[رشت]]، [[کرمانشاه]]، [[تبریز]]،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> [[زنجان]]،<ref>[https://www.payamemellat.ir/1399/09/29/تاکسی-بانوان-زنجان-در-انتظار-نوسازی-سو/ «تاکسی بانوان زنجان در انتظار نوسازی/ سوار کردن مسافر مرد ممنوع است؟»، پایگاه خبری-تحلیلی ملت.]</ref> [[قزوین]]،<ref>[https://www.imna.ir/news/532016/۲۰-بانوی-تاکسیران-در-قزوین-فعالیت-می-کنند «20 بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت میکنند»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> [[اندیمشک]]،<ref>[https://khouznews.ir/fa/news/66317/افتتاح-تاکسی-سرویس-ویژه-بانوان-در-اندیمشک «افتتاح تاکسی سرویس ویژه بانوان دراندیمشک»، وبسایت خوزنیوز.]</ref> و برخی دیگر از شهرها آغاز به کار کرده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> | ||
استفاده از رانندهٔ زن در حملونقل عمومی و ورود آنها به عرصهٔ تاکسیرانی یکی از تحولاتی است که در دههٔ اخیر در بسیاری از شهرها مانند تهران، [[اصفهان]]، قم، [[اهواز]]، کاشان، کرمان، زاهدان، رشت، کرمانشاه و [[شیراز]] ایجاد شده و فضای مناسبی را برای حضور زنان و اعتماد بیشتر آنها برای استفاده از این شیوهٔ حملونقل زنانه ایجاد کرده است. از طرفی وجود تاکسی بانوان میزان استفادهٔ خانوادهها بهخصوص بانوان از این سیستم حملونقل را افزایش داد و در حضور بیشتر و فعالتر بانوان در جامعه تأثیرگذار بوده است. وجود برخی وقایع و ناهنجاریهای اجتماعی مانند قتل، دزدی و ایجاد مزاحمت برای بانوانی که بالاجبار یا بالاختیار و از روی اعتماد از وسایل نقلیه عمومی مانند برخی تاکسیهای خطی یا شخصی استفاده کردهاند و در دام افراد شیاد و جنایتکار گرفتار شدهاند، سبب افزایش بیاعتمادی و ترس [[خانواده]]ها از تاکسیهای درون و برونشهری شد؛<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.]</ref> اما استفاده از تاکسی بیسیم بانوان بسیاری از این نگرانیها را رفع کرد و سبب جلب اعتماد و رضایت خانوادهها از این سیستم حملونقل عمومی شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/635868/تاکسی-های-بانوان-امنیت-خاطر-خانواده-ها-را-ف . «تاکسیهای بانوان امنیت خاطر خانوادهها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> اکنون در شهر تهران حدود ۷۰۰ نفر زن که اغلب آنها نیز [[سرپرستی خانواده|سرپرست خانوار]] هستند در سامانهٔ حملونقل تاکسی بیسیم بانوان مشغول فعالیت هستند.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-98.]</ref> طبق آمار در برخی کلانشهرها مانند تهران ۵۹ درصد زنان در هر روز یک سفر درونشهری دارند که بیشتر آنها سفرهای درونشهری خود را با حملونقل عمومی انجام میدهند. همچنین۶۰ درصد زنان از میان وسایل حملونقل درونشهری، اتوبوس و ۲۴ درصد تاکسی را ترجیح میدهند.<ref>[https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمننیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درونشهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-149.]</ref> | |||
در | ==== متقاضیان ==== | ||
در سالهای اخیر مشارکت در تأمین هزینههای خانوار موجب شده تا برخی بانوان متأهل به فعالیت در ناوگان تاکسیرانی روی بیاورند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/09/01/197566/تامین-امنیت-مسافران-زن-با-تاکسی-بانوان-آیا-تاکسیرانی-حمایت-می-کند «تأمین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت میکند؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> همچنین پدیدهٔ طلاق و مرگ سرپرست خانواده نیز سبب شده است تا زنان سرپرست خانوار جهت تأمین نیازهای معیشتی خانواده در حوزهٔ حملونقل شهری مشغول به فعالیت شوند. فارغ از دلایل اقتصادی، علایق شخصی نیز پای برخی بانوان را به این حوزه باز کرده است.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> کسب استقلال مالی، رهایی از برخی محدودیتها و تثبیت نقشهای هویتی در خانواده نیز تأثیر بسزایی در گرایش برخی بانوان به شغل راننده تاکسی داشته است.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> تابعیت جمهوری اسلامی ایران، داشتن [[گواهینامه رانندگی در ایران|گواهینامه]] پایه دوم، قرارداشتن در بازهٔ سنی ۲۳ تا ۵۰ سال، بهرهمندی از سلامت جسمی و فکری، عدم [[اعتیاد]] به [[مواد مخدر]]، نداشتن سوءسابقه، دارابودن مدرک تحصیلی [[سیکل (مدرک تحصیلی)|سیکل]] و شرکت در کلاسهای آموزشی از شرایط اصلی ورود به عرصهٔ رانندگی تاکسی بانوان است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref><ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص98-100.]</ref> | |||
به گفتهٔ مدیرعامل سازمان تاکسیرانی با توجه به اینکه ۵۰درصد جامعه را زنان تشکیل میدهند و درخواستها برای استفاده از تاکسی بانوان رو به افزایش است، زنان سهم حداقلی در ناوگان تاکسیرانی دارند<ref>[https://snn.ir/fa/news/661941/شرایط-ورود-زنان-به-ناوگان-تاکسیرانی-تسهیل-میشود «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل میشود»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> و تنها ۲ تا ۳درصد ناوگان تاکسیرانی در دست بانوان است.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> همین موضوع سبب شده است تا امکان انتخاب راننده زن برای مسافران دشوار باشد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/661941/شرایط-ورود-زنان-به-ناوگان-تاکسیرانی-تسهیل-میشود «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل میشود»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |||
== ضرورت و اهداف == | |||
در طول [[تاریخ]] همهٔ جوامع شاهد نوعی تقسیمکار بر اساس [[جنسیت]] بوده و کارهای زنانه و مردانه دارای ماهیت متفاوت بودهاند.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> از منظر فرهنگ ایرانی– اسلامی نیز، برخی مشاغل که موضوع زنانه داشته و برای زنان صورت میگیرد، نیازمند فاعلی زنانه هستند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/08/20/2986718/مساله-اشتغال-زنان-و-تفکیک-جنسیتی-نقش-ها «مسئله اشتغال زنان و تفکیک جنسیتی نقشها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برخی مشاغل مانند تاکسی بانوان در راستای تأمین حقوق زنان،<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/4864871/ریشهیابی-مشکلات-زنان-مسافر-تاکسی «ریشهیابی مشکلات زنان مسافر تاکسی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> حفظ ارزشهای اخلاقی و [[کرامت]] [[بانو|بانوان]]، تحکیم نهاد [[خانواده]]، در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی بانوان و تقویت نقشهای جنسیتی به حیطهٔ مشاغل زنانه افزوده شده است<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> از سوی دیگر، عدم احساس امنیت زنان در جامعه بهمعنای تهدید ارزش نقش مادری، همسری و گاهی سرپرستی یک خانواده است. راهاندازی تاکسی بانوان شرایطی را فراهم آورده است تا زنان بتوانند بهراحتی در جامعه فعالیت کرده و در آن احساس امنیت کنند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130101083225-9702-28.pdf جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97.]</ref> | |||
زنان نسبت به گذشته، بیشتر در عرصهٔ اجتماعی و مشاغل مختلف مشغول فعالیت هستند. ایجاد شرایطی که بتوانند بانوان در آن به راحتی فعالیت نموده و از حملونقل عمومی امن استفاده کنند امری ضروری است. احساس امنیت در [[زندگی]] اجتماعی یکی از نیازهای اساسی افراد بهخصوص بانوان است. حملونقل عمومی یکی از ضروریات عصر حاضر است. بانوان با استفاده از وسایل حملونقل عمومی بهخصوص تاکسی، بسیاری از کارهای فردی و خانوادگی خود را در محیط جامعه انجام میدهند. بانوان هنگام استفاده از تاکسی بیسیم بانوان برای رسیدن از مبدأ به مقصد دارای نوعی احساس امنیت مالی، جانی و عاطفی بیشتری بوده و با دغدغهٔ کمتری طی طریق میکنند. مصون ماندن بانوان بهدلیل جایگاه و ارزشی که در خانواده و نقش مادری، همسری و گاهی سرپرستی یک خانواده دارند از هر آسیب و تجاوزی که زن و حریم زنان را از لحاظ جسمی و روحی تهدید کند، متعاقباً به نسلهای بعدی منتقل خواهد شد.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص95-97.]</ref> از طرفی در جامعهٔ کنونی بهدلیل افزایش ناهنجاریهای اجتماعی حاصل از سبک زندگی مدرنیته و شهری، ۹۶ درصد زنان ساعات قبل از تاریکی را برای سفرهای خود انتخاب کردهاند. آنها دلیل استفاده کم از حملونقل عمومی در ساعات پایانی روز را مشکل عدم امنیت بیان کردهاند.<ref>[https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمننیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درونشهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148-150.]</ref> | |||
=== اهداف === | |||
تاکسی بانوان با هدف پالایش برخی مشاغل و واگذاری کارهای مربوط به بانوان به خودآنها فعالیت خود را با هدف ایجاد سیستم امن و قانونمند جهت حملونقل بانوان و ایجاد فرصت شغلی برای بانوان شروع کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/7401712/دومین-تاکسی-بی-سیم-بانوان-در-کشور-در-قم-راه-اندازی-شد «دومین تاکسی بیسیم بانوان در کشور در قم راهاندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> همچنین تاکسی بانوان در راستای فراهمسازی بسترهای زیست عفیفانه در حوزه حملونقل عمومی راهاندازی شد.<ref>[https://www.payamekhanevadeh.ir/news/10435/برگزاری-دومین-جلسه-کارگروه-عفاف-و-حجاب-ویژه-رانندگان-تاکسی-در «برگزاری دومین جلسه کارگروه عفاف و حجاب ویژه رانندگان تاکسی در قم»، وبسایت پیام خانواده.]</ref> | |||
==مزایای تاکسی بانوان== | == مزایای == | ||
[[پرونده:تاکسی-بانوان2.jpg|بندانگشتی|تقدیر از بانوان تاکسیران در شهر قزوین]] | |||
فعالیت تاکسی بانوان موجب شده تا زنان با آسودگیخاطر بیشتری در هر ساعت از شبانهروز در [[شهر]] جابهجا شوند. همچنین احساس راحتی در استفاده از تاکسی بانوان، موجب افزایش [[امنیت عاطفی]]، جانی و مالی بانوان شده و رضایتمندی حداکثری مسافران را در پی داشته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/7401712/دومین-تاکسی-بی-سیم-بانوان-در-کشور-در-قم-راه-اندازی-شد «دومین تاکسی بیسیم بانوان در کشور در قم راهاندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> فعالیت زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب کاهش ناهنجاریهای اجتماعی مانند [[آزار جنسی]]، متلکپراکنی، شلوغیهای آزاردهنده و تنمالی شده است.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> همچنین حضور بانوان در حوزهٔ حملونقل عمومی سبب شده است تا خانوادهها کودکان خود را بهتنهایی جابهجا کنند و نگرانی در این زمینه نداشته باشند.<ref>[https://abarline.ir/بررسی-تاکسی-بانوان/ «بررسی تاکسی بانوان»، وبسایت ابرآنلاین.]</ref> از دیگر مزایای تاکسی بانوان، ایجاد فضای امنتر و سالمتر برای جابجایی افراد [[سالمندی|سالمند]] است.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | |||
از نگاه مسافران، [[زن|زنان]] راننده نسبت به [[مرد|مردان]] مهربانتر و مودبتر هستند و [[احترام]] بیشتری برای مشتری قائل هستند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/هزينه-زياد-و-درآمد-كم-بانوان-تاکسی-دار «بانوان تاکسی دار هزینه زیاد و درآمد کم «، وبسایت تابناک.]</ref> زنان تاکسیران نیز از حضور در کنار زنان مسافران، احساس [[لذت]]، [[آرامش]] و [[امنیت]] بیشتری دارند. علاوه بر این، بانوان راننده میتوانند [[ساعات کاری]] خود را براساس دیگر برنامههای خود تنظیم کنند تا کانون خانواده آسیب کمتری ببیند.<ref>[https://ruban.com/post/1569/وقتی-راننده-تاکسی-خانم-باشد! اقبالی، «وقتی راننده تاکسی خانم باشد!»، وبسایت روبان.]</ref> از آنجا که زنان سرپرست خانوار همواره در معرض آسیبهای اجتماعی بیشتری هستند، تاکسی بانوان فضای امنتری را برای اشتغال این افراد فراهم آورده است.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> به اذعان کارشناسان، بانوان تاکسیران با احتیاط بیشتری رانندگی میکنند و پایبندی حداکثری به رعایت مقررات راهنماییورانندگی دارند.<ref>[https://www.irna.ir/news/7401712/دومین-تاکسی-بی-سیم-بانوان-در-کشور-در-قم-راه-اندازی-شد «دومین تاکسی بیسیم بانوان در کشور در قم راهاندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> برخی از پیامدهای اجتماعی مثبت تاکسی بانوان عبارتند از: | |||
# حفظ [[حریم خصوصی]] بانوان؛ | |||
# کاهش آمار تعرض و تهدید برای زنان؛ | |||
# افزایش رفاه اجتماعی بانوان؛<ref>. واثقی، تدابیر و سیره عملی امام علی در تأمین امنیت اجتماعی. 1380ش، ص43.</ref> | |||
# افزایش امنیت بانوان و امکان پیشرفت بیشتر آنها در جامعه؛<ref>[https://urs.ui.ac.ir/article_20065.html . زیاری و ترکمننیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حمل و نقل درونشهری، نمونه موردی: منطقۀ 6 تهران»، 1392ش، ص148.]</ref> احساس ناامنی در بانوان بهخصوص هنگام استفاده از وسایل نقلیهٔ عمومی مانند تاکسی عادی در دراز مدت اثرات نامطلوبی بر کیفیت زندگی و بهرهوری اقتصادی و اجتماعی آنها میگذارد.<ref>. رجبیپور، کنکاشی بر جنبههای مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، 1384ش، ص91.</ref> | |||
# کاهش فشارهای روحی بر بانوان مانند اضطراب، بیاعتمادی، احساس بیگانگی، انزوا و عدم رضایت از وسایل نقلیهٔ عمومی؛ | |||
# کاهش خطرات احتمالی برای بانوان و افزایش ضریب امنیت جامعه؛ | |||
# فراهم کردن زمینهٔ آسایش و آرامش بانوان در جامعه؛ | |||
# رضایتمندی مسافرین زن از رانندگان زن؛ | |||
# افزایش امنیت عاطفی بانوان: برخی مسافران زن با صحبت کردن با رانندهٔ زن، احساس تنهایی نمیکنند و با درد و دل کردن با یکدیگر احساس تخلیهٔ روحی و راحتی بیشتری میکنند.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص96-100.]</ref> | |||
حضور زنان در عرصهٔ حملونقل عمومی بهصورت تاکسی بانوان برای ارائهٔ خدمات حملونقلی به زنان<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359181/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D8%A9-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A9-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D . باقری و شاهمرادی زواره، «بررسی تجربۀ زیستۀ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعۀ موردی زنان آتشنشان و زنان رانندۀ تاکسی ون شهری»، 1395ش، ص20-21.]</ref> آن را به یک شغل برای بانوان تبدیل کرده که از طریق آن کسب درآمد و امرار معاش کنند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/هزينه-زياد-و-درآمد-كم-بانوان-تاکسی-دار . «هزینه زیاد و درآمد کم بانوان تاکسیدار»، خبرگزاری تابناک.]</ref> بسیاری از خانوادهها برای سرویس مدارس فرزندان خود بهخصوص فرزند یا سرویس [[دانشجو|دانشجویان]]، کارمندان خانم و نیز در فرودگاهها و پایانههای مسافربری فعالیت میکنند و از این طریق به کسب درآمد میپردازند.<ref>[http://noo.rs/vTUHH . جمالی و شایگان، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، 1390ش، ص97-99.]</ref> | |||
== رویکردها == | |||
[[پرونده:تاکسی-بانوان3.jpg|بندانگشتی|خانم مینو شیخان بازیگر و راننده تاکسی بانوان]] | |||
از | === رویکرد روانشناختی === | ||
بسیاری از زنان ایرانی براساس ارزشهای زیستبوم خود ترجیح میدهند از وسایل نقلیهای استفاده کنند که رانندهٔ زن دارد و این امر مبتنی بر یک اصل روانشناختی است که زنان و مردان احساس بهتری نسبت به افراد همجنس خود دارند و احساس میکنند که امنیت بهتری آنان را فرا گرفته است.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | |||
زنان | روانشناسان معتقدند زمانی که زنان از تاکسیهای ویژهٔ بانوان استفاده میکنند، احساس آرامش بیشتری میکنند؛ زیرا اطمینانخاطر دارند که مسافران بعدی نیز زن هستند و این امر موجب میشود تا بانوان در فضای زنانه راحتتر با هم ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
=== رویکرد جامعهشناختی === | |||
برخی جامعهشناسان معتقدند اگرچه ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی موجب افزایش احساس امنیت میشود؛ اما نباید امنیت زنان به حضور بانوان در ناوگان تاکسیرانی گره زده شود؛ چرا که امنیت تکتک شهروندان در حوزه عمومی باید توسط نظام اجتماعی تضمین شود. از این رو، تفکیک جنسیتی مشاغل با هدف تأمین امنیت زنان، ضعف نظام اخلاقی در جامعه را منعکس میکند.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/248217/افزایش-سهم-زنان-در-ناوگان-تاکسیرانی-موجب-امنیت-زنان-میشود «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> براساس این رویکرد، جداسازی زنان از مردان باید با در نظر گرفتن کرامت و شخصیت آنها صورت پذیرد و بسترهای لازم آن از سوی نظام اجتماعی فراهم شود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/09/01/197566/تامین-امنیت-مسافران-زن-با-تاکسی-بانوان-آیا-تاکسیرانی-حمایت-می-کند «تأمین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت میکند؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
== چالشها و آسیبها == | |||
[[پرونده:تاکسی-بانوان1.jpg|بندانگشتی|بانوی تاکسیران در حال تعویض لاستیک خودرو]] | |||
تقلید برخی رانندگان زن از رفتارهای مردانه در رانندگی، سبب «مردانه شدن شخصیت آنان» در ناخودآگاه میشود که تأثیرات منفی بر روابط خانوادگی خواهد داشت.<ref>[https://dana.ir/855836/زنانی-که-برای-چرخش-چرخ-های-زندگیشان-دست-به-فرمان-می-شوند#gsc.tab=0 «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | |||
بانوان تاکسیران بر این باورند که هنوز از موقعیت اجتماعی مطلوبی برخوردار نیستند و برخی افراد نگاه مناسبی به شغل آنان ندارند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/هزينه-زياد-و-درآمد-كم-بانوان-تاکسی-دار «بانوان تاکسیدار هزینه زیاد و درآمد کم»، وبسایت تابناک.]</ref> علاوه بر این، نگاه جنسیتی به این گونه مشاغل از سوی برخی افراد سبب شده است تا زنان تاکسیران شاهد برخوردهای نامناسب از سوی برخی رانندگان مرد باشند و حتی در مواردی خانواده این افراد نیز از پذیرش رانندگی بهعنوان شغل دائمی زنان امتناع کنند. | |||
عدم حضور طولانیمدت بانوان تاکسیران در منزل به نقش محوری آنان در کانون خانواده بهعنوان همسر و مادر آسیب وارد میکند و سبب بروز اختلافات خانوادگی و مشکلات تربیتی برای فرزندان آنان میشود. خستگی ناشی از حضور طولانیمدت زنان تاکسیران در بیرون از منزل و پیامدهای ناشی از برخوردهای منفی در جامعه، موجب آسیبهای روحی برای این زنان میشود. | |||
تصادف یا خرابی ماشین در فضاهای خلوت، رانندگان زن را با ناامنی روبهرو میسازد. همچنین پارکینگهای طبقاتی برای رانندگان زن دلهرهآور و نگرانکننده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20140601102338-9579-72.pdf زیاری و ترکمننیا، «میزان برخورداری زنان از سیستم حملونقل درونشهری (نمونه موردی: منطقه 6 تهران)»، 1392ش، ص167.]</ref> | |||
عدم پرداخت بیمه از دیگر مشکلاتی است که بانوان تاکسیران با آن مواجه هستند. از نظر کارشناسان این امر ریشه در فراهم نبودن زیرساختهای مناسب، سوءمدیریت و تخلفهای مختلف دارد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/455872/بانوان-تاکسیران-و-سختی-کار-آنها-در-این-روزها «بانوان تاکسیران و سختی کار آنها در این روزها»، وبسایت اقتصاد آنلاین.]</ref> از جمله چالشهای مهمی که بانوان در شغل تاکسی بانوان با آن مواجه میشوند عبارتاند از: | |||
# کم بودن توانایی بدنی آنها در رفع مشکلات مربوط به نقص فنی خودرو؛ | |||
# اختصاص دادن زمان زیادی برای رانندگی و تأمین مخارج خانواده بهخصوص در میان زنان سرپرست خانوار و کمرنگ شدن نقش مادری یا همسری آنها در بستر خانواده؛ | |||
# خجالت کشیدن برخی از راننده تاکسیهای زن برای گرفتن پول از مسافر خود؛ | |||
# عدم رضایت برخی از فرزندان از شغل راننده تاکسی برای مادر خود؛ | |||
# صرفهٔ اقتصادی کم این شغل برای بانوان نسبت به مردها؛ | |||
# اختلال در جایگاه فرهنگی و اجتماعی بانوان در میان برخی شهرهای کوچک؛<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/271143/هزينه-زياد-و-درآمد-كم-بانوان-تاکسی-دار . «هزینه زیاد و درآمد کم بانوان تاکسیدار»، خبرگزاری تابناک.]</ref> | |||
# محدودیت سوار کردن مسافر: رانندهٔ مرد در طول مسیر میتواند مسافرهای مختلف سوار کند؛ اما بانوان در تاکسی بیسیم امکان سوار کردن مسافر بین راهی و سوار کردن مسافر مرد را ندارند. | |||
# رقابت و اذیت رانندگان زن توسط برخی از رانندههای مرد هم صنف خود یا ماشینهای شخصی؛ | |||
# ایجاد برخی مشکلات جسمی مانند کمردرد و پادرد.<ref>[https://www.asrehamoon.ir/news/72939/%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%83%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D . «مشکلات کاری رانندگان تاکسی بیسیم بانوان در کلانشهری به نام زاهدان»، وبسایت عصر هامون.]</ref> | |||
== پانویس == | |||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | |||
{{آغاز منابع}} | |||
* «۲۰ بانوی تاکسیران در قزوین فعالیت میکنند»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش. | |||
* «افتتاح تاکسی سرویس ویژه بانوان دراندیمشک»، وبسایت خوزنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ تیر ۱۳۹۳ش. | |||
* «افزایش سهم زنان در ناوگان تاکسیرانی موجب امنیت زنان میشود؟»، وبسایت اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۳۹۶ش. | |||
* «بانوان تاکسیران و سختی کار آنها در این روزها»، وبسایت اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۳۹۹ش. | |||
* «بانوان تاکسیدار هزینه زیاد و درآمد کم «وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ شهریور ۱۳۹۱ش. | |||
* «بررسی تاکسی بانوان»، وبسایت ابرآنلاین، تاریخ بازدید: ۳ شهریور ۱۴۰۳ش. | |||
* «برگزاری دومین جلسه کارگروه عفاف و حجاب ویژه رانندگان تاکسی در قم»، وبسایت پیام خانواده، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۴۰۲ش. | |||
* «تأمین امنیت مسافران زن با تاکسی بانوان/آیا تاکسیرانی حمایت میکند؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ آذر ۱۳۹۲ش. | |||
* «تاکسی بانوان زنجان در انتظار نوسازی/ سوارکردن مسافر مرد ممنوع است؟»، پایگاه خبری-تحلیلی ملت، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آذر ۱۳۹۹ش. | |||
* «تاکسیهای بانوان امنیت خاطر خانوادهها را فراهم کرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ش. | |||
* «حملونقل صورتی؛ راهکاری برای تردد امن زنان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۴۰۲ش. | |||
* «دومین تاکسی بیسیم بانوان در کشور در قم راهاندازی شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۳۸۷ش. | |||
* «راهاندازی نخستین رادیوی بانوان در مالزی/ استقبال از تاکسی ویژه زنان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۱ مهر ۱۳۹۰ش. | |||
* «ریشهیابی مشکلات زنان مسافر تاکسی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۳ش. | |||
* «زنانی که برای چرخش چرخهای زندگیشان دست به فرمان میشوند»، شبکه اطلاعرسانی دانا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۳۹۵ش. | |||
* «شرایط ورود زنان به ناوگان تاکسیرانی تسهیل میشود»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۳۹۶ش. | |||
* «ضرورت گسترش تاکسی بانوان در سطح شهر/ ایجاد امکانات و جداسازی حمل و نقل بانوان»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۲ش. | |||
* «مسئله اشتغال زنان و تفکیک جنسیتی نقشها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۲ش. | |||
* «مشکلات کاری رانندگان تاکسی بیسیم بانوان در کلانشهری به نام زاهدان»، وبسایت عصر هامون، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مرداد ۱۳۹۴ش. | |||
* «هزینه زیاد و درآمد کم بانوان تاکسیدار»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ شهریور ۱۳۹۱ش. | |||
* اقبالی، آیدا، «وقتی راننده تاکسی خانم باشد!»، وبسایت روبان، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۳۹۷ش. | |||
* باقری، شهلا و شاهمرادی زواره، راضیه سادات، «بررسی تجربهٔ زیستهٔ حضور زنان در مشاغل مردانه؛ مطالعهٔ موردی زنان آتشنشان و زنان رانندهٔ تاکسی ون شهری»، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی زنان، شمارة ۲، ۱۳۹۵ش. | |||
* جمالی، هاجر و شایگان، فریبا، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، فصلنامهٔ پژوهشهای مدیریت انتظامی، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۰ش. | |||
* جمالی، هاجر و شایگان، فریبا، «نقش تاکسی بیسیم بانوان بر احساس امنیت زنان تهرانی»، مطالعات مدیریت انتظامی، شماره ۱، ۱۳۹۰ش. | |||
* رجبیپور، محمود، کنکاشی بر جنبههای مختلف امنیت عمومی و پلیس (مجموعه مقالات)، تهران، دانشگاه علوم انتظامی ناجا، معاونت پژوهش، چاپ اول، ۱۳۸۴ش. زیاری، کرامت اله و ترکمننیا، نعیمه، «میزان برخورداری زنان از سیستم حملونقل درونشهری، نمونه موردی: منطقهٔ ۶ تهران»، فصلنامهٔ مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، شمارهٔ ۱۹، ۱۳۹۲ش. | |||
* زیاری، کرامتالله و ترکمننیا، نعیمه، «میزان برخورداری زنان از سیستم حملونقل درونشهری (نمونه موردی: منطقه ۶ تهران)»، مطالعات و پژوهشهای شهری منطقهای، شماره ۱۹، ۱۳۹۲ش. | |||
* واثقی، قاسم، تدابیر و سیره عملی امام علی در تأمین امنیت اجتماعی تهران، تهران مرکز تحقیقات و معاونت پژوهشی پژوهشها، ۱۳۸۰ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
