حجاب در دیدگاه محمدتقی مصباح یزدی: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''حجاب در اندیشه محمدتقی مصباح یزدی'''</big>؛دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی در مورد پوشش زنان مسلمان.<br>

حجاب در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، نه‌تنها یک تکلیف شرعی، بلکه ضرورت اجتماعی و اخلاقی است که به حفظ عفت، کرامت و شخصیت انسانی زنان در جامعه کمک می‌کند. در این دیدگاه، حجاب به‌عنوان عاملی برای کنترل غریزه جنسی، استحکام نهاد خانواده و حفظ حرمت زن معرفی می‌شود. مصباح یزدی همچنین به پیوند عمیق حجاب با عفاف و نقش آن در کنشگری اجتماعی زن مسلمان توجه کرده و تأکید دارد که بی‌حجابی، بزرگ‌ترین ظلم به انسانیت و به‌ویژه به زنان است، چراکه باعث کاهش کرامت و اخلال در هویت زنانه آنان می‌شود. مصباح یزدی معتقد است که دشمنی با حجاب اسلامی، تلاشی برای حذف نمادهای دین از فضای اجتماعی است.

==ضرورت حجاب در اسلام==

در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، حجاب و پوشش مناسب برای زنان یک تکلیف شرعی<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص105.]</ref> و یکی از مسائل ضروری و قطعی اسلام است که در تمام مذاهب اسلامی، چه شیعه و چه سنی، پذیرفته شده و مورد توافق است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/8731/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-1 «پرسش‌‌ها و پاسخ‌‌ها درباره احکام اجتماعی و سیاسی اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

==حجاب به‌مثابه کنشگری زن مسلمان==

در اندیشه این فقیه ایرانی، کنشگری اجتماعی زن مسلمان باید با رعایت حجاب شرعی،<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> حفظ عفاف، پرهیز از خودآرایی و خودنمایی، و دوری از اختلاط با مردان اجنبی همراه باشد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> اختلاط زن و مرد اجنبی، به‌ویژه در صورتی که زن آرایش کرده باشد، از دیدگاه اسلام، نکوهید و ناپسند است.<ref>مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، 1391ش، ج3، ص89.</ref>

==پیوند حجاب و عفاف از منظر آیت‌الله مصباح یزدی==

 

 

 

 

 

 

حجاب برتر، فراتر از الزامات قانونی حجاب واجب، سعی دارد تا برجستگی‌های بدن را نیز به‌طور کامل بپوشاند و از نمایان شدن آن‌ها جلوگیری کند. این نوع پوشش، بر اساس توصیه‌های دینی، برای زنان مطلوب‌تر است، اما الزامی به‌عنوان حکم قانونی ندارد. در این زمینه، تفاوتی میان فضاهای اجتماعی گوناگون وجود ندارد و حجاب برتر باید در تمامی شرایط مشابه رعایت شود.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/8731/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-1 «پرسش‌‌ها و پاسخ‌‌ها درباره احکام اجتماعی و سیاسی اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

 

مصباح یزدی معتقد است که حجاب، غریزه جنسی را در مسیر صحیح هدایت کرده و از انحراف اخلاقی جلوگیری می‌کند. پوشش مناسب زنان موجب می‌شود که مردان نیازهای خود را در چارچوب مشروع برآورده سازند.

 

حجاب به نظر مصباح یزدی از بروز هیجانات افراطی در مردان جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود که آنان به زندگی خانوادگی خود قانع باشند. منع چشم‌چرانی و تحریم روابط نامشروع نیز به‌عنوان مکمل حجاب به تقویت روابط خانوادگی و حفظ انسجام آن کمک می‌کند.

 

از دیدگاه مصباح یزدی، حجاب به‌عنوان نشانه‌ای از هویت زن مسلمان عمل می‌کند. او بر این باور است که زنان مسلمان با رعایت حجاب شناخته می‌شوند و این شناسایی موجب می‌شود که از نگاه‌های ناپسند و آزارهای اجتماعی محافظت شوند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/5226/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%B2%D9%86 مصباح یزدی، نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام ، 1402ش، ص262-261.]</ref>

 

در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، یکی از کارکردهای حجاب، حفظ آرامش فکری مردان است. او بر این باور است که مواجهه مداوم با زنان آرایش‌کرده و بی‌حجاب، تمرکز ذهنی مردان را بر هم زده و تعهد آن‌ها را نسبت به خانواده و مسؤولیت‌های اجتماعی تضعیف می‌کند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص114.]</ref>

 

مصباح یزدی با انتقاد از دیدگاهی که حجاب را صرفاً یک ارزش اجتماعی می‌داند، تأکید می‌کند که این نگرش، حقیقت حجاب را تحریف می‌کند. او معتقد است که حجاب، یک ارزش الهی و ذاتی است، نه صرفاً ارزشی که به‌دلیل پذیرش عمومی در جامعه مسلمانان معنا پیدا کرده باشد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4114/%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%88%DB%8C-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D9%88-%D8%A8%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AF-%D8%AA%D8%A7-%D9%83%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4 «علامه‌ مصباح یزدی: همه ارزش‌ها وابسته به خدای متعال است و باید پرتوی از سوی او بتابد تا كاری ارزش پیدا كند»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

 

آیت‌الله مصباح یزدی کشف حجاب اجباری در زمان پهلوی را نتیجه تأثیرات خارجی و سیاست‌های غربی‌سازی رژیم پهلوی می‌داند. کشف حجاب در آن دوران یک «آزادی» معرفی شد، در حالی‌که عملاً به‌طور اجباری بر زنان تحمیل شد.

مصباح یزدی بیان می‌کند که بسیاری از زنان برای جلوگیری از برخورد مأموران، لباس‌های خاصی می‌پوشیدند تا حجاب خود را حفظ کنند. این سیاست‌ها به گفته وی، موجب فراموشی فرهنگ دینی و کاهش آگاهی مردم نسبت به هویت دینی و اجتماعی خود شد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1152756/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 «خاطرات علما | از بی‎حجابی اجباری تا نعمت انقلاب برای زنان جامعه»، خبرگزاری حوزه.] </ref>

برخی افراد سرشناس و وابسته به حکومت که یا دلبستگی به رژیم داشتند یا از عواقب مخالفت می‌ترسیدند، زنان خود را بی‌حجاب به این مجلس آوردند. پس از آن، تصاویر این مراسم منتشر شد و به‌تدریج قبح بی‌حجابی در جامعه از بین رفت، تا جایی که گروهی از زنان، بدون هیچ اجباری، خود چادرهای‌شان را کنار گذاشتند و بی‌حجابی را پذیرفتند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/1596/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%88-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 مصباح یزدی، در پرتوو آذرخش، 1382ش.]</ref>

 

در اندیشه این فیلسوف ایرانی، زنان در جوامع غربی به ابزارهایی برای رفع شهوت مردان تبدیل شده‌اند. آن‌ها تنها تا زمانی که در اوج زیبایی و جوانی قرار دارند، مورد توجه قرار می‌گیرند و بهره‌برداری می‌شوند؛ ولی به‌محض آنکه از زیبایی و لطافت آن‌ها کاسته می‌شود، دیگر هیچ ارزشی ندارند و مردان آن‌ها را رها کرده و به دنبال جوان‌ترها می‌روند. در این جوامع، زنانی که از دوره جوانی خود عبور کرده‌اند، باید در ذلت و تنهایی زندگی کنند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص115.] </ref>

 

در جوامع مختلف و به‌ویژه در نظام‌های دینی، زنان همواره حجاب داشته‌اند؛ اما برخی افراد با استفاده از واژه‌هایی همچون «حقوق زن» و «آزادی زنان» سعی کرده‌اند تا آن‌ها را از این ارزش‌ها جدا کنند تا بتوانند به ارضای هرچه بیشتر امیال حیوانی خود بپردازند.<ref>مصباح یزدی، جزوة حقوق و سیاست در قرآن، 1380، ج2، ص2052 ـ 2073.</ref>  

 

مصباح یزدی یکی از عوامل روانی گرایش به بی‌حجابی را تمایل به دیده‌شدن و جلب توجه در جامعه می‌داند. از نظر وی، برخی افراد با این تصور که به زنان ستم شده و نیاز به جبران دارند، تلاش می‌کنند با رفتارهای خاصی، خود را مطرح کنند. در حقیقت، این امر ناشی از یک میل طبیعی انسان است که وقتی دارای سرمایه‌ای ارزشمند باشد و احساس کند که مورد توجه قرار نمی‌گیرد، سعی دارد آن را به نمایش بگذارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/7251/%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87%D8%8C-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%AA «علامه مصباح یزدی: عدم تعادل بین حقوق زن و مرد در جامعه، از کمبودهای جامعه ماست»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

=== تهاجم فرهنگی و رسانه‌ها ===

 

مصباح یزدی به تأثیر منفی رسانه‌ها و تهاجم فرهنگی دشمن اشاره می‌کند که به طور هدفمند علیه ارزش‌های دینی و اسلامی، به‌ویژه حجاب، فعالیت می‌کنند. وی تأکید می‌کند که این رسانه‌ها با نشر شبهات و اندیشه‌های غیر دینی سعی دارند تا ذهنیت جامعه را تغییر داده و باورهای دینی را تحت تأثیر قرار دهند.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-12/54074-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF «نظر مصباح یزدی درباره دلایل بدحجابی»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح.]</ref>

 

او همچنین تصریح می‌کند که اگر هم تزاحمی وجود داشته باشد، باید میان «الزام به رعایت حجاب» و «بیان حکم حجاب» تفاوت قائل شد. در صورت وجود تزاحم میان حفظ نظام و الزام به حجاب، می‌توان از طریق وضع مقررات ساده یا ارائه امتیازاتی برای باحجاب‌ها، جامعه را به رعایت آن تشویق کرد؛ اما تکلیف بیان اصل حجاب، دعوت به آن و تبلیغ آن ساقط نمی‌شود و باید از طریق سخنرانی‌ها، برنامه‌های رسانه‌ای و روش‌های مشابه برای فرهنگ‌سازی در این زمینه اقدام کرد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/7171/%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1 شناخت ارزش‌های صحیح و واقعیت‌های جامعه شرط عقلایی یک زمامدار، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

 

به نظر او، این مقابله نشان می‌دهد که تقیّد به احکام اسلامی، از جمله حجاب، مسئله‌ای بسیار مهم است و غرب به‌خوبی می‌داند که این احکام صرفاً یک رفتار فردی نیستند، بلکه نمادهایی هستند که پایبندی مردم به دین‌شان را نشان می‌دهد. بنابراین، آنان ابتدا تلاش می‌کنند این نمادها را از بین ببرند و سپس ارزش‌های نهفته در این احکام و باورهای زیربنایی آن‌ها را هدف قرار دهند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/185/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C «نگاهی به سیر شبهات در اعتقادات دینی»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

 

محمدتقی مصباح یزدی بر این باور است که در کشورهای غربی، مفهوم دموکراسی به همراه ایدئولوژی لائیسیسم (رهایی از دین) به‌طور خاصی ادغام شده است. در این چارچوب، مردم باید در امور حکومتی دخالت داشته باشند، اما دین نباید اثری در نهادهای دولتی و دستگاه‌های اجرایی داشته باشد. به این ترتیب، ورود زنان با حجاب اسلامی به مدارس دولتی ممنوع می‌شود، چرا که حضور آنها به‌نوعی حمایت دولت از دین تلقی می‌شود.

آیت‌الله مصباح معتقد است که این رویکرد اساساً ضدّ دینی است. در واقع، به‌جای آنکه از حقوق دینی و مذهبی افراد محافظت شود، دینداران در جوامع غربی از این حقوق محروم می‌شوند. چنین رویکردی که به نام دفاع از دموکراسی مطرح می‌شود، نوعی دیکتاتوری ضدّ دین به‌ویژه ضدّ اسلام را به پیش می‌برد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/2159/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%89-2 مصباح یزدی، نظریه سیاسی اسلام، 1391ش، ج1، ص302-301.]</ref>

هدف نهایی این است که با کاهش تأثیرات انقلاب اسلامی ایران و ارزش‌های دینی و انقلابی آن، به مسلمانان در سراسر جهان این‌گونه القا کنند که ایران دیگر الگویی مناسب نیست و این انقلاب از ارزش‌های خود دست برداشته است. فرهنگ غرب می‌خواهد تنها الگوی مناسب برای آینده به شمار آید.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4445/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D9%88-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC%DB%8C مصباح یزدی، نقش بسیج و تفكر بسیجی در تحولات فرهنگی و سیاسی، 1385ش، ص66.]</ref>

 

 

==منابع==

* «پرسش‌‌ها و پاسخ‌‌ها درباره احکام اجتماعی و سیاسی اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 5 خرداد 1380ش.

* «خاطرات علما | از بی‎حجابی اجباری تا نعمت انقلاب برای زنان جامعه»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: 13 اردییبهشت 1403ش.

* «شناخت ارزش‌های صحیح و واقعیت‌های جامعه شرط عقلایی یک زمامدار»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ بازدید: 25 اسفند 1403ش.

* «علامه مصباح یزدی: عدم تعادل بین حقوق زن و مرد در جامعه، از کمبودهای جامعه ماست»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 12 اسفند 1397ش.

* «علامه‌ مصباح یزدی: همه ارزش‌ها وابسته به خدای متعال است و باید پرتوی از سوی او بتابد تا كاری ارزش پیدا كند»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 21 آذر 1391ش.

* «قرب خدا؛ منشأ همه ارزش‌ها»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 23 آذر 1391ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1391ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1391ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، جامی از زلال کوثر، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1402ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، جزوة حقوق و سیاست در قرآن، 1380ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، در پرتوو آذرخش، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1382ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، نظریه سیاسی اسلام، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1391ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، نقش بسیج و تفكر بسیجی در تحولات فرهنگی و سیاسی، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1385ش.

* مصباح یزدی، محمدتقی، نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام ، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینی، 1402ش.

* «نظر مصباح یزدی درباره دلایل بدحجابی»، وب‌سایت روزنامه هفت صبح، تاریخ درج مطلب: 31 شهریور 1394ش.

* «نگاهی به سیر شبهات در اعتقادات دینی»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب، 14 مهر 1383ش.

[[رده: ویکی‌رز]]