حجاب در دیدگاه محمدتقی مصباح یزدی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''حجاب در اندیشه محمدتقی مصباح یزدی'''</big>؛ دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی در مورد پوشش زنان مسلمان.<br>
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =حجاب در اندیشه محمدتقی مصباح یزدی.jpg|thumb 
| زیرنویس تصویر    =دومین کنگره بین المللی بزرگداشت آیت الله مصباح یزدی با عنوان «استاد فکر»|جایگزین=دومین کنگره بین المللی بزرگداشت آیت الله مصباح یزدی با عنوان «استاد فکر» 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =حجاب در اندیشه محمدتقی مصباح یزدی.ogg 
| حجم فایلپادکست    =4/03 
| تاریخ پادکست      =13-1-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


حجاب در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، نه‌تنها یک تکلیف شرعی، بلکه ضرورت اجتماعی و اخلاقی است که به حفظ عفت، کرامت و شخصیت انسانی زنان در جامعه کمک می‌کند. در این دیدگاه، حجاب به‌عنوان عاملی برای کنترل غریزه جنسی، استحکام نهاد خانواده و حفظ حرمت زن معرفی می‌شود. مصباح یزدی همچنین به پیوند عمیق حجاب با [[عفاف]] و نقش آن در کنشگری اجتماعی زن مسلمان توجه کرده و تأکید دارد که بی‌حجابی، بزرگ‌ترین ظلم به انسانیت و به‌ویژه به زنان است، چراکه باعث کاهش کرامت و اخلال در هویت زنانه آنان می‌شود. مصباح یزدی معتقد است که دشمنی با حجاب اسلامی، تلاشی برای حذف نمادهای دین از فضای اجتماعی است.
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
<big>'''حجاب در دیدگاه محمدتقی مصباح یزدی'''</big>؛ دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی در مورد پوشش زنان مسلمان. <br>
 
حجاب در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، به حفظ عفت، کرامت و شخصیت انسانی زنان در جامعه کمک می‌کند. در این دیدگاه، [[حجاب در اندیشه سید علی خامنه‌ای|حجاب]] به‌عنوان عاملی برای کنترل غریزه جنسی، استحکام نهاد خانواده و حفظ [[حرمت تن|حرمت]] زن معرفی می‌شود. مصباح یزدی همچنین به پیوند عمیق حجاب با [[عفاف]] و نقش آن در کنشگری اجتماعی زن مسلمان توجه کرده و تأکید دارد که بی‌حجابی، بزرگ‌ترین ظلم به انسانیت و به‌ویژه به زنان است، چراکه باعث کاهش کرامت و اخلال در هویت زنانه آنان می‌شود. مصباح یزدی معتقد است که دشمنی با حجاب اسلامی، تلاشی برای حذف نمادهای دین از فضای اجتماعی است.


==ضرورت حجاب در اسلام==
==ضرورت حجاب در اسلام==
خط ۹: خط ۳۹:
==حجاب به‌مثابه کنشگری زن مسلمان==
==حجاب به‌مثابه کنشگری زن مسلمان==


در اندیشه این فقیه ایرانی، کنشگری اجتماعی زن مسلمان باید با رعایت حجاب شرعی،<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> حفظ عفاف، پرهیز از خودآرایی و خودنمایی، و دوری از اختلاط با مردان اجنبی همراه باشد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> اختلاط زن و مرد اجنبی، به‌ویژه در صورتی که زن آرایش کرده باشد، از دیدگاه اسلام، نکوهید و ناپسند است.<ref>مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، 1391ش، ج3، ص89.</ref>  
در اندیشه این فقیه ایرانی، کنشگری اجتماعی زن مسلمان باید با رعایت حجاب شرعی،<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> حفظ عفاف، پرهیز از خودآرایی و [[خودنمایی در فضای مجازی|خودنمایی،]] و دوری از اختلاط با مردان اجنبی همراه باشد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/4367/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%89 مصباح یزدی، جامی از زلال کوثر، 1402ش، ص113.]</ref> اختلاط زن و مرد اجنبی، به‌ویژه در صورتی که زن آرایش کرده باشد، از دیدگاه اسلام، نکوهید و ناپسند است.<ref>مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، 1391ش، ج3، ص89.</ref>  


==پیوند حجاب و عفاف از منظر آیت‌الله مصباح یزدی==
==پیوند حجاب و عفاف از منظر آیت‌الله مصباح یزدی==
خط ۱۷: خط ۴۷:
==عمومیت وجوب حجاب==
==عمومیت وجوب حجاب==


محمدتقی مصباح یزدی تأکید دارد که آیه ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب که ابتدا برای همسران پیامبر نازل شده‌اند، در حقیقت حکم عمومی برای تمامی زنان مسلمان است و مختص به همسران پیامبر نیست. در آیه ۵۹ سوره احزاب، با اشاره به «ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِن»، هدف از این حکم، پاکیزگی و طهارت دل‌هاست که این مفهوم به تمامی زنان مسلمان تعمیم داده می‌شود. مصباح یزدی تأکید دارد که حجاب برای تمامی زنان مسلمان لازم و ضروری است و مردان مسلمان نیز موظف به رعایت احترام حجاب همه زنان هستند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/2274/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87 مصباح یزدی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، 1391ش، ج5، ص230-228].</ref>
محمدتقی مصباح یزدی تأکید دارد که آیه ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب که ابتدا برای همسران پیامبر نازل شده‌اند، در حقیقت حکم عمومی برای تمامی زنان مسلمان است و مختص به همسران پیامبر نیست. در آیه ۵۹ سوره احزاب، عبارت «ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ» بر این نکته تأکید دارد که پوشش زنان، عاملی برای پاکی دل مردان و زنان است. از این رو، دستور پوشش که نخست خطاب به زنان پیامبر بوده، به‌دلیل هدف مشترکِ طهارت دل‌ها، به تمامی زنان مسلمان نیز تعمیم داده شده است. به همین جهت، مصباح یزدی تأکید دارد که حجاب برای تمامی زنان مسلمان لازم و ضروری است و مردان مسلمان نیز موظف به رعایت احترام حجاب همه زنان هستند.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/2274/%D9%81%D8%B5%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87 مصباح یزدی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، 1391ش، ج5، ص230-228].</ref>


==تمایز حجاب واجب و حجاب برتر==
==تمایز حجاب واجب و حجاب برتر==
خط ۳۵: خط ۶۵:
===استحکام نهاد خانواده===
===استحکام نهاد خانواده===


حجاب به نظر مصباح یزدی از بروز هیجانات افراطی در مردان جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود که آنان به زندگی خانوادگی خود قانع باشند. منع چشم‌چرانی و تحریم روابط نامشروع نیز به‌عنوان مکمل حجاب به تقویت روابط خانوادگی و حفظ انسجام آن کمک می‌کند.
حجاب به نظر مصباح یزدی از بروز هیجانات افراطی در مردان جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود که آنان به زندگی خانوادگی خود قانع باشند. منع چشم‌چرانی و تحریم [[رابطه جنسی پیش از ازدواج|روابط نامشروع]] نیز به‌عنوان مکمل حجاب به تقویت روابط خانوادگی و حفظ انسجام آن کمک می‌کند.


===حفظ حرمت زن===
===حفظ حرمت زن===
خط ۵۶: خط ۸۶:


==کشف حجاب اجباری در دوره پهلوی==
==کشف حجاب اجباری در دوره پهلوی==
 
[[پرونده:بی-حجابی-اجباری۱.jpg|thumb|إعمال قانون منع حجاب اسلامی حتی برای دختران دانش‌آموزان در دورۀ رضاخان|جایگزین=قانون منع حجاب اسلامی در دورۀ رضاخان]]
آیت‌الله مصباح یزدی کشف حجاب اجباری در زمان پهلوی را نتیجه تأثیرات خارجی و سیاست‌های غربی‌سازی رژیم پهلوی می‌داند. کشف حجاب در آن دوران یک «آزادی» معرفی شد، در حالی‌که عملاً به‌طور اجباری بر زنان تحمیل شد.
آیت‌الله مصباح یزدی [[بی حجابی اجباری (فیلم مستند)|کشف حجاب اجباری]] در زمان پهلوی را نتیجه تأثیرات خارجی و سیاست‌های غربی‌سازی رژیم پهلوی می‌داند. کشف حجاب در آن دوران یک «آزادی» معرفی شد، در حالی‌که عملاً به‌طور اجباری بر زنان تحمیل شد.


مصباح یزدی بیان می‌کند که بسیاری از زنان برای جلوگیری از برخورد مأموران، لباس‌های خاصی می‌پوشیدند تا حجاب خود را حفظ کنند. این سیاست‌ها به گفته وی، موجب فراموشی فرهنگ دینی و کاهش آگاهی مردم نسبت به هویت دینی و اجتماعی خود شد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1152756/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 «خاطرات علما | از بی‎حجابی اجباری تا نعمت انقلاب برای زنان جامعه»، خبرگزاری حوزه.] </ref>
مصباح یزدی بیان می‌کند که بسیاری از زنان برای جلوگیری از برخورد مأموران، لباس‌های خاصی می‌پوشیدند تا حجاب خود را حفظ کنند. این سیاست‌ها به گفته وی، موجب فراموشی فرهنگ دینی و کاهش آگاهی مردم نسبت به هویت دینی و اجتماعی خود شد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1152756/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 «خاطرات علما | از بی‎حجابی اجباری تا نعمت انقلاب برای زنان جامعه»، خبرگزاری حوزه.] </ref>
خط ۶۹: خط ۹۹:
==بی‌حجابی بزرگترین ظلم به انسانیت==
==بی‌حجابی بزرگترین ظلم به انسانیت==


مصباح یزدی معتقد است که برخی افراد تحت تأثیر فرهنگ غربی، حقوق زنان را در آزادی کامل برای خودآرایی و خودنمایی در برابر نامحرمان می‌دانند. این افراد، بی‌حجابی و بی‌بندوباری زنان در جوامع غربی را به اشتباه، آزادی واقعی تلقی کرده و حجاب و عفاف اسلامی را مخالف آزادی می‌پندارند.
مصباح یزدی معتقد است که برخی افراد تحت تأثیر فرهنگ غربی، حقوق زنان را در آزادی کامل برای خودآرایی و خودنمایی در برابر نامحرمان می‌دانند. این افراد، بی‌حجابی و [[بی‌بندوباری]] زنان در جوامع غربی را به اشتباه، آزادی واقعی تلقی کرده و حجاب و عفاف اسلامی را مخالف آزادی می‌پندارند.


این دیدگاه از منظر مصباح یزدی ناشی از کوری چشم عقل است؛ این افراد از درک حقیقت ناتوانند و نمی‌دانند که بی‌حجابی و بی‌عفتی نه‌تنها بزرگ‌ترین ظلم به انسانیت است، بلکه به زنان نیز بیشترین آسیب را وارد می‌کند.
این دیدگاه از منظر مصباح یزدی ناشی از کوری چشم عقل است؛ این افراد از درک حقیقت ناتوانند و نمی‌دانند که بی‌حجابی و بی‌عفتی نه‌تنها بزرگ‌ترین ظلم به انسانیت است، بلکه به زنان نیز بیشترین آسیب را وارد می‌کند.
خط ۱۰۶: خط ۱۳۶:


==فلسفۀ ممنوعیت حجاب در کشورهای غربی==
==فلسفۀ ممنوعیت حجاب در کشورهای غربی==
 
[[پرونده:ممنوعیت-حجاب1.jpg|جایگزین=برداشتن روسری یک دختر مسلمان در فرانسه|بندانگشتی|برداشتن روسری یک دختر مسلمان در فرانسه]]
محمدتقی مصباح یزدی بر این باور است که در کشورهای غربی، مفهوم دموکراسی به همراه ایدئولوژی لائیسیسم (رهایی از دین) به‌طور خاصی ادغام شده است. در این چارچوب، مردم باید در امور حکومتی دخالت داشته باشند، اما دین نباید اثری در نهادهای دولتی و دستگاه‌های اجرایی داشته باشد. به این ترتیب، ورود زنان با حجاب اسلامی به مدارس دولتی ممنوع می‌شود، چرا که حضور آنها به‌نوعی حمایت دولت از دین تلقی می‌شود.
محمدتقی مصباح یزدی بر این باور است که در کشورهای غربی، مفهوم دموکراسی به همراه ایدئولوژی لائیسیسم (رهایی از دین) به‌طور خاصی ادغام شده است. در این چارچوب، مردم باید در امور حکومتی دخالت داشته باشند، اما دین نباید اثری در نهادهای دولتی و دستگاه‌های اجرایی داشته باشد. به این ترتیب، با وضع [[قانون حجاب در فرانسه|قانون ممنوعیت پوشش اسلامی]]، ورود زنان با حجاب اسلامی به مدارس دولتی ممنوع می‌شود، چرا که حضور آنها به‌نوعی حمایت دولت از دین تلقی می‌شود.


آیت‌الله مصباح معتقد است که این رویکرد اساساً ضدّ دینی است. در واقع، به‌جای آنکه از حقوق دینی و مذهبی افراد محافظت شود، دینداران در جوامع غربی از این حقوق محروم می‌شوند. چنین رویکردی که به نام دفاع از دموکراسی مطرح می‌شود، نوعی دیکتاتوری ضدّ دین به‌ویژه ضدّ اسلام را به پیش می‌برد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/2159/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%89-2 مصباح یزدی، نظریه سیاسی اسلام، 1391ش، ج1، ص302-301.]</ref>
آیت‌الله مصباح معتقد است که این رویکرد اساساً ضدّ دینی است. در واقع، به‌جای آنکه از حقوق دینی و مذهبی افراد محافظت شود، دینداران در جوامع غربی از این حقوق محروم می‌شوند. چنین رویکردی که به نام دفاع از دموکراسی مطرح می‌شود، نوعی دیکتاتوری ضدّ دین به‌ویژه ضدّ اسلام را به پیش می‌برد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/2159/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%89-2 مصباح یزدی، نظریه سیاسی اسلام، 1391ش، ج1، ص302-301.]</ref>
خط ۱۲۵: خط ۱۵۵:


==منابع==
==منابع==
 
{{آغاز منابع}}
*«پرسش‌‌ها و پاسخ‌‌ها درباره احکام اجتماعی و سیاسی اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 5 خرداد 1380ش.
*«پرسش‌‌ها و پاسخ‌‌ها درباره احکام اجتماعی و سیاسی اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب: 5 خرداد 1380ش.
*
*
خط ۱۵۷: خط ۱۸۷:
*
*
*«نگاهی به سیر شبهات در اعتقادات دینی»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب، 14 مهر 1383ش.
*«نگاهی به سیر شبهات در اعتقادات دینی»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی، تاریخ درج مطلب، 14 مهر 1383ش.
 
{{پایان منابع}}
[[رده: ویکی‌رز]]