زیورآلات دوره اشکانیان: تفاوت میان نسخه‌ها

اشکانیان از لحاظ فرهنگ و تمدن، افرادی ثروتمند بودند؛ چراکه مردان و زنان جامه‌های زیبا به تن می‌کردند و با زیورآلات گران‌بها، خود را می‌آراستند. اشکانیان به تزیینات اشیاء که از شرق ایران فرا گرفته بودند، علاقه خاصی نشان دادند؛<ref>  [https://civilica.com/doc/910242/ ابراهیمی و دیگران، «مطالعه تطبیقی جواهرات اشکانی و هلنی»، 1398ش، ص5.]</ref>  به‌طوری‌که زیورآلات این دوره، روی آثار نقاشی، پیکره‌ها، سکه‌ها و سفالینه‌ها دیده می‌شود.<ref>ساختمانی، مطالعه و طبقه‌بندی انواع جواهرات دوره اشکانی، 1393ش، ص43.</ref>  در این دوره، صنعت فلزکاری با رشد چشمگیری روبه‌رو شد<ref>دادور، جانوران ترکیبی در هنر ایران ‌باستان، 1388ش، ص219.</ref>  و زیورآلات زیباتر و باشکوه‌تر شدند. طلا و جواهرات با طرح‌های ساده‌تر و با دقت و ظرافت بیشتری در مقیاس‌های کوچک‌تری ساخته شدند که بیشتر جنبه تزیینی داشتند. آنها از انواع کلاه‌ها، مهره‌ها، دست‌بند‌ها، انگشتر‌ها، گوشواره‌ها که از طلا و نقره، برنج و مس ساخته شده بودند، استفاده می‌کردند. در این دوره با تلفیق هنر ایرانی و یونانی، مجموعه‌ای زیبا و نادر از هنر جواهرسازی به دست آمد که می‌توان آن را پیونددهنده دو دورۀ مهم هخامنشی و ساسانی در تاریخ زیورآلات ایران باستان دانست. <ref>[https://civilica.com/doc/910242/ ابراهیمی و دیگران، «مطالعه تطبیقی جواهرات اشکانی و هلنی»، 1398ش، ص5.]</ref>

یک گردن‌بند طلا که از ایران به دست آمده و اکنون در موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود، دارای دو ردیف ملیله‌کاری و کنده‌کاری است که در وسط آن، صفحه‌ای ذوزنقه‌ای‌شکل، مزین به سنگ جواهر (یاقوت) وجود دارد.<ref>ساختمانی، مطالعه و طبقه‌بندی انواع جواهرات دوره اشکانی، 1393ش، ص116.</ref>  گردن‌بند دیگری که در این موزه نگهداری می‌شود، از جنس طلا بوده و با سنگ‌های فیروزه‌ای تزیین شده است. در این دوره، دو جفت گوشواره طلا از جوبن گیلان و سنگ شیر همدان به دست آمده که به‌ترتیب مزین به یاقوت سرخ و سر شیر‌ هستند و در موزه ملی ایران نگهداری می‌شوند.<ref>غیبی، 35000 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص208.</ref>  در شمال ایران، یک گردن‌بند با مهره‌های شیشه‌ای و مزین به رشته‌های سیاه و سفید پیدا شده که هم‌اکنون در تالار مینا موزه آبگینه نگهداری می‌شود. همچنین دو النگو شیشه‌ای دست‌ساز نیز در این موزه نگهداری می‌شود که از خمیر شیشه ساخته شده است.<ref>ساختمانی، مطالعه و طبقه‌بندی انواع جواهرات دوره اشکانی، 1393ش، ص136 و 137.</ref>  در موزه ایران‌باستان نیز یک شانه طلا که با سنگ جواهر تزیین شده است، نگهداری می‌شود.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/995516 راعی، «الگو‌های سنتی و مدرن طراحی زیور ایرانی (از پیش از ماد‌ها تا پهلوی)»، 1392ش، ص67.]</ref>  

* ابراهیمی، سنا و دیگران، «مطالعه تطبیقی جواهرات اشکانی و هلنی»، نخستین همایش ملی باستان‌شناسی و تعامل آن با علوم وابسته، فروردین 1398ش.

* اکرمن، فیلیس، هنر نقره‌کاران و زرگران در دوره اشکانی، ترجمه پرویز مرزبان، تهران، نشر علمی و فرهنگی، 1387ش.

* بیانی، ملک‌زاده، تاریخ سکه، تهران، دانشگاه تهران، 1385ش.

* دادور، ابوالقاسم، جانوران ترکیبی در هنر ایران باستان، تهران، دانشگاه الزهرا، 1388ش.

* راعی، ریحانه، «الگو‌های سنتی و مدرن طراحی زیور ایرانی (از پیش از ماد‌ها تا پهلوی)»، نشریه پژوهش هنر، شماره 3، پاییز 1392ش.

* زجاجی، نگار، مطالعه زیورآلات پادشاهان سلسله‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی، پایان‌نامه دوره کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشکده هنر دانشگاه الزهرا، 1391ش.

* ساختمانی، مریم، مطالعه و طبقه‌بندی انواع جواهرات دوره اشکانی، پایان‌نامه دوره کارشناسی‌ارشد، مرودشت، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، 1393ش.

* غیبی، مهرآسا، تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، 1384ش.

* غیبی، مهرآسا، 35000 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، تهران، هیرمند، 1391ش.

* فریه، ر.دبلیو، هنر‌های ایران، ترجمه پرویز مرزبان، تهران، فروزان، 1374ش.

* گیرشمن، رومن، هنر ایران در دوران پارت و ساسانی، ترجمه بهرام فره‌وشی، تهران، نشر علمی و فرهنگی، چاپ سوم، 1390ش.

* گیوقصاب، عبدالناصر، مدخلی بر سبک‌های جواهرسازی، تهران، قصیده، 1386ش.

* مرزبان، پرویز، خلاصه تاریخ هنر، تهران، نشر علمی و فرهنگی، چاپ دوازدهم، 1383ش.

* یاقوتی، سپیده و دادور، ابوالقاسم، «مطالعه تطبیقی سیر تحول و تطور زیورآلات ایران در دوره هخامنشی و اشکانی»، نشریه جلوه هنر، شماره 4، زمستان 1399ش.