مرجان قربانی (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «'''<big>زیورآلات دوره هخامنشی</big>'''؛ جواهراتِ مردم ایران در دوره هخامنشیان. زیورآلات دوره هخامنشی، نقش مهمی در تزئینات پوشاک آنان داشته است. گردنبند، دستبند و گوشواره از جملۀ زیورآلات هخامنشیان بوده که با ظرافت و هنر فراوانی روی آنها نقش شده...» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>زیورآلات دوره هخامنشی</big>'''؛ جواهراتِ مردم ایران در دوره هخامنشیان. | '''<big>زیورآلات دوره هخامنشی</big>'''؛ جواهراتِ مردم ایران در دوره هخامنشیان. | ||
زیورآلات دوره هخامنشی، نقش مهمی در تزئینات پوشاک آنان داشته است. گردنبند، دستبند و گوشواره از جملۀ زیورآلات هخامنشیان بوده که با ظرافت و هنر فراوانی روی آنها نقش شده است. از ویژگیهای بارز زیورآلات هخامنشی میتوان به جذابیت، مهارت فنی، تنوع سبکها و هماهنگی نقوش آنها اشاره کرد. این جواهرات به نقاط دیگر دنیا مانند یونان صادر میشد. | زیورآلات دوره هخامنشی، نقش مهمی در تزئینات [[پوشاک]] آنان داشته است. گردنبند، دستبند و گوشواره از جملۀ زیورآلات هخامنشیان بوده که با ظرافت و هنر فراوانی روی آنها نقش شده است. از ویژگیهای بارز زیورآلات هخامنشی میتوان به جذابیت، مهارت فنی، تنوع سبکها و هماهنگی نقوش آنها اشاره کرد. این جواهرات به نقاط دیگر دنیا مانند یونان صادر میشد. | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
از زمانهای گذشته در فلات ایران، زنان و مردان خود را میآراستهاند. ساکنان ایران قبل از رسیدن مهاجرین آریایی در مناطقی چون حاشیه کویر مرکزی ایران به صنعت ذوب فلزات دست یافته بودند. پس از دوران نوسنگی و با شروع دوران مس، ارتباط تجاری ساکنان ایران با اقوام ساکن در بینالنهرین، مصر و ایلامیان سبب اثرپذیری هنر ایرانیان در ساخت زیورآلات از این اقوام شد.<ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص33.</ref> در دورۀ هخامنشیان، زمینشناسی و بهرهبرداری از ثروتهای نهان آن گسترش یافت و استخراج مس، طلا و نقره به بیشترین میزان خود رسید. در این دوره تولید طلا و برای نخستین بار ضرب سکه طلا در جهان رایج شد.<ref> سرافراز و فیروزمندی، مجموعه دروس باستانشناسی و هنر دوران تاریخی، ۱۳۷۵ش، ص۱۵۲.</ref> علاوه بر سکه، از طلا در ساختن اشیای تزئینی و زیورآلات استفاده میشد. اشیای اندکی از آن دوره باقی مانده که در نوع خود بینظیر هستند.<ref> فاریر، هنرهای ایران، ۱۳۷۴ش، ص۱۸۹.</ref> تزئینات جواهرسازی هخامنشیان در دستبندها، گوشوارهها، سینهریزها، گردنبندها و آرایههای لباسها دیده شده است.<ref> کرتیس و تالیس، امپراطوری فراموش شده، ۱۳۹۲ش، ص۱۳۰.</ref> مقدار جواهرات حکومت هخامنشی در خزانه و تخت | از زمانهای گذشته در فلات ایران، زنان و مردان خود را میآراستهاند. ساکنان [[ایران]] قبل از رسیدن مهاجرین آریایی در مناطقی چون حاشیه کویر مرکزی ایران به صنعت ذوب فلزات دست یافته بودند. پس از دوران نوسنگی و با شروع دوران مس، ارتباط تجاری ساکنان ایران با اقوام ساکن در بینالنهرین، مصر و ایلامیان سبب اثرپذیری هنر ایرانیان در ساخت زیورآلات از این اقوام شد.<ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص33.</ref> در دورۀ هخامنشیان، زمینشناسی و بهرهبرداری از ثروتهای نهان آن گسترش یافت و استخراج مس، [[طلا]] و نقره به بیشترین میزان خود رسید. در این دوره تولید طلا و برای نخستین بار ضرب سکه طلا در جهان رایج شد.<ref> سرافراز و فیروزمندی، مجموعه دروس باستانشناسی و هنر دوران تاریخی، ۱۳۷۵ش، ص۱۵۲.</ref> علاوه بر سکه، از طلا در ساختن اشیای تزئینی و زیورآلات استفاده میشد. اشیای اندکی از آن دوره باقی مانده که در نوع خود بینظیر هستند.<ref> فاریر، هنرهای ایران، ۱۳۷۴ش، ص۱۸۹.</ref> تزئینات جواهرسازی هخامنشیان در دستبندها، گوشوارهها، سینهریزها، گردنبندها و آرایههای لباسها دیده شده است.<ref> کرتیس و تالیس، امپراطوری فراموش شده، ۱۳۹۲ش، ص۱۳۰.</ref> مقدار جواهرات حکومت هخامنشی در خزانه و [[تخت جمشید]]، استخر، پاسارگاد، اکباتان و شوش بهشکل شمش و اشیای قیمتی بسیار زیاد بوده که نشانگر تبحر استادان این هنر بوده است.<ref> سرافراز و فیروزمندی، مجموعه دروس باستانشناسی و هنر دوران تاریخی، ۱۳۷۵ش، ص۱۵۲.</ref> | ||
==کاربرد زیورآلات در دوران هخامنشی== | ==کاربرد زیورآلات در دوران هخامنشی== | ||
ایرانیان از ابتدا علاقه بسیاری به زیورآلات داشتهاند و از آنها بهعنوان مکمل پوشش و تزیین کننده لباس در سر و دست و پای زن و مرد در اقوام مختلف استفاده میکردند.<ref> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1392ش، ص128.</ref> استفاده از زیورآلات در زنان جنبۀ زیبایی، خودآرایی و دلربایی داشته است؛ مردان نیز برای افزایش ترس و فریب در مقابل دشمنان از آن بهره میبردند. <ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص33.</ref> | ایرانیان از ابتدا علاقه بسیاری به زیورآلات داشتهاند و از آنها بهعنوان مکمل پوشش و تزیین کننده لباس در سر و دست و پای زن و مرد در اقوام مختلف استفاده میکردند.<ref> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1392ش، ص128.</ref> استفاده از زیورآلات در زنان جنبۀ زیبایی، [[خودآرایی]] و دلربایی داشته است؛ مردان نیز برای افزایش ترس و فریب در مقابل دشمنان از آن بهره میبردند. <ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص33.</ref> | ||
==زیورآلات در باورها و فرهنگ مردم در دورۀ هخامنشی== | ==زیورآلات در باورها و فرهنگ مردم در دورۀ هخامنشی== | ||
جواهرات در باورها و آدابورسوم نیز اهمیت فراوان داشته است؛ بهگونهایکه تا پیش از اسلام، در جواهرات خود از طرحها و نقوش انسانی، حیوانی، گیاهی و خیالی که ارزشهای نمادین داشته، استفاده میکردند.<ref> ریاضی، فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران، 1375ش، ص18.</ref> استفاده از نقشهای نمادین در دوران هخامنشیان بیشتر دیده شده است.<ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص21.</ref> زیورآلات در کنار جنبه آراستگی و تجملی خود، آبرو و افتخاری برای زنان و پسانداز و سرمایهای خانوادگی محسوب میشد که از مادر به دختر به ارث میرسید.<ref> شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ص198؛ نظری داشلیبرون و دیگران، مردمشناسی روستای ابیانه، ۱۳۸۴ش، ص348.</ref> | جواهرات در باورها و آدابورسوم نیز اهمیت فراوان داشته است؛ بهگونهایکه تا پیش از اسلام، در جواهرات خود از طرحها و نقوش انسانی، حیوانی، گیاهی و خیالی که ارزشهای نمادین داشته، استفاده میکردند.<ref> ریاضی، فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران، 1375ش، ص18.</ref> استفاده از نقشهای نمادین در دوران هخامنشیان بیشتر دیده شده است.<ref> غیبی، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1391ش، ص21.</ref> زیورآلات در کنار جنبه آراستگی و تجملی خود، آبرو و افتخاری برای زنان و پسانداز و سرمایهای خانوادگی محسوب میشد که از مادر به دختر به ارث میرسید.<ref> شهری، طهران قدیم، ۱۳۷۱ش، ص198؛ نظری داشلیبرون و دیگران، مردمشناسی روستای ابیانه، ۱۳۸۴ش، ص348.</ref> | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
* ریاضی، محمدرضا، فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران، تهران، دانشگاه الزهرا، 1375ش. | * ریاضی، محمدرضا، فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران، تهران، دانشگاه الزهرا، 1375ش. | ||
* سرافراز، علیاکبر و فیروزمندی، بهمن، مجموعه دروس باستانشناسی و هنر دوران تاریخی ماد و هخامنشی و اشکانی و ساسانی، تهران، مارلیک، 1375ش. | * سرافراز، علیاکبر و فیروزمندی، بهمن، مجموعه دروس باستانشناسی و هنر دوران تاریخی ماد و هخامنشی و اشکانی و ساسانی، تهران، مارلیک، 1375ش. | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۹: | ||
* ویلسن، ج. کریستی، تاریخ صنایع ایران، ترجمه عبدالله فریار، تهران، فرهنگسرا، 1317ش. | * ویلسن، ج. کریستی، تاریخ صنایع ایران، ترجمه عبدالله فریار، تهران، فرهنگسرا، 1317ش. | ||
* یاقوتی، سپیده و دادور، ابوالقاسم، «مطالعۀ تطبیقی سیر تحول و تطور زیورآلات ایران در دورۀ هخامنشی و اشکانی»، مجله جلوه هنر، شمارۀ 29، زمستان 1399ش. | * یاقوتی، سپیده و دادور، ابوالقاسم، «مطالعۀ تطبیقی سیر تحول و تطور زیورآلات ایران در دورۀ هخامنشی و اشکانی»، مجله جلوه هنر، شمارۀ 29، زمستان 1399ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
