حذف ردهها |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
|image_alt= | |||
| فایل پادکست =زیورآلات قاجاریان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/88 | |||
| تاریخ پادکست =14-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''زیورآلات قاجاریان؛'''</big> جواهرات سلطنتی در دوره قاجار. | <big>'''زیورآلات قاجاریان؛'''</big> جواهرات سلطنتی در دوره قاجار. | ||
زیورآلات در دوره | زیورآلات در دوره [[قاجاریه]] بیشتر با سنگهای گرانقیمت ساخته شده است. طراحان در بیشتر زیورها از فرم دایره بهصورت کوچک و بزرگ استفاده کردهاند. در دورههای مختلف قاجار از سنگ زمرد بیشتر استفاده میکردند. استفاده از جُقِه، توسط شاهان و بزرگان برای این منظور بود که سَر و کلاه و تاج خود را با آن مزین کنند. | ||
==جایگاه جواهرات در دوره قاجار== | ==جایگاه جواهرات در دوره قاجار== | ||
در دوره | در [[قاجاریه|دوره قاجار]]، ایران کشور سنگهای قیمتی و بهلحاظ رنگهای زیبا در دنیا بینظیر بود. در تمام دورههای قاجار، از سنگ زمرد بیشتر در زیورآلات استفاده میشد.<ref>غیبی، سیوپنج هزار سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، 1378ش، ص353.</ref> بهدلیل ارتباط پادشاهان و درباریان با غرب، جواهرات قاجار تحت تأثیر جواهرات غربی قرار گرفت.<ref>حقیقت، تاریخ هنرهای ملی و هنرمندان ایرانی از کهنترین زمان تا پایان قاجار، 1369ش، ص669 و670.</ref> | ||
==نقشمایههای نمادین در زیورآلات قاجار== | ==نقشمایههای نمادین در زیورآلات قاجار== | ||
| خط ۲۲: | خط ۵۰: | ||
===انار=== | ===انار=== | ||
انار از مقدسترین درختان است. این نقش مربوط به دورههای قبل از اسلام است.<ref>فرهوشی، هنر ایران در (دوران پارتی و ساسانی)، 1370ش، ص65.</ref> انار نماد بیمرگی، کثرت در وحدت، حاصلخیزی و وفور است.<ref> [https://civilica.com/doc/748238/ پورانمهر، «مطالعه تحلیلی نقوش نمادین زیورآلات قاجار»، 1396ش، ص7.]</ref> | [[انار]] از مقدسترین درختان است. این نقش مربوط به دورههای قبل از [[اسلام]] است.<ref>فرهوشی، هنر ایران در (دوران پارتی و ساسانی)، 1370ش، ص65.</ref> انار نماد بیمرگی، کثرت در وحدت، حاصلخیزی و وفور است.<ref> [https://civilica.com/doc/748238/ پورانمهر، «مطالعه تحلیلی نقوش نمادین زیورآلات قاجار»، 1396ش، ص7.]</ref> | ||
===سرو=== | ===سرو=== | ||
سرو نماد جاودانگی است.<ref> هال، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، 1380ش، ص293.</ref> نقش بتهجقه شکل تغییر یافته درخت است که از این طرح در زیورآلات دوره قاجار استفاده شده است.<ref>[https://civilica.com/doc/748238/ پورانمهر، «مطالعه تحلیلی نقوش نمادین زیورآلات قاجار»، 1396ش، ص8.]</ref> | [[سرو]] نماد جاودانگی است.<ref> هال، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، 1380ش، ص293.</ref> نقش بتهجقه شکل تغییر یافته درخت است که از این طرح در زیورآلات دوره قاجار استفاده شده است.<ref>[https://civilica.com/doc/748238/ پورانمهر، «مطالعه تحلیلی نقوش نمادین زیورآلات قاجار»، 1396ش، ص8.]</ref> | ||
==جواهر سلطنتی دوره قاجار== | ==جواهر سلطنتی دوره قاجار== | ||
در دوره قاجار آثار گرانبهایی در زمینه جواهرسازی، زیورآلات و گوهرهای قیمتی در خزانه سلطنتی بهجایمانده که شامل الماس دریای نور، تخت طاووس، تخت نادری، تاج کیانی، کره جواهرنشان، الماس تاج ماه و یاقوت اورنگ زیب است. | در دوره قاجار آثار گرانبهایی در زمینه جواهرسازی، زیورآلات و گوهرهای قیمتی در خزانه سلطنتی بهجایمانده که شامل الماس دریای نور، تخت طاووس، تخت نادری، تاج کیانی، کره جواهرنشان، الماس تاج ماه و یاقوت اورنگ زیب است. | ||
===الماس دریای نور=== | ===الماس دریای نور=== | ||
الماس دریای نور از غنائم لشکرشی نادرشاه به هندوستان در دوره افشاریان است<ref> [https://sharafonline.ir/blog/koh-i-noor-diamond/ «الماس کوه نور و دریای نور داستانی عجیب از نادرشاه تا ملکه انگلیس»، سفرآنلاین.] </ref> که در میان جواهرات، بهترین جایگاه را داشته و صورتیرنگ است. دریای نور از بزرگترین الماسهای جهان است که در زمان قاجار مورد توجه بود. امروزه نیز جزو جواهرات ملی ایران به شمار میآید. ناصرالدین شاه از این الماس روی سینه و گاه روی کلاه خود استفاده میکرد. | الماس دریای نور از غنائم لشکرشی نادرشاه به هندوستان در دوره افشاریان است<ref> [https://sharafonline.ir/blog/koh-i-noor-diamond/ «الماس کوه نور و دریای نور داستانی عجیب از نادرشاه تا ملکه انگلیس»، سفرآنلاین.] </ref> که در میان جواهرات، بهترین جایگاه را داشته و صورتیرنگ است. دریای نور از بزرگترین الماسهای جهان است که در زمان [[قاجار]] مورد توجه بود. امروزه نیز جزو جواهرات ملی ایران به شمار میآید. ناصرالدین شاه از این الماس روی سینه و گاه روی کلاه خود استفاده میکرد. | ||
===تخت طاووس=== | ===تخت طاووس=== | ||
بهخاطر نقش خورشید، به تخت طاووس، تخت خورشید میگفتند. بعد از ازدواج فتحعلیشاه با طاووس تاجالدوله نام آن به تخت طاووس تغییر پیدا کرد. این تخت توسط نظامالدوله با طلا و جواهرات ساخته شده است. بعدها به دستور ناصرالدینشاه آن را تعمیر کردند و در زمینۀ زرین با مینای لاجوردی، مزین به اشعاری شد. | بهخاطر نقش خورشید، به تخت طاووس، تخت خورشید میگفتند. بعد از ازدواج فتحعلیشاه با طاووس تاجالدوله نام آن به تخت طاووس تغییر پیدا کرد. این تخت توسط نظامالدوله با طلا و جواهرات ساخته شده است. بعدها به دستور ناصرالدینشاه آن را تعمیر کردند و در زمینۀ زرین با مینای لاجوردی، مزین به اشعاری شد. | ||
===تخت نادری=== | ===تخت نادری=== | ||
در زمان فتحعلیشاه این تخت با ۲۲۰۰۰ سنگ و جواهر ساخته و میناکاری شد. این تخت دارای پشتانداز ترنج با جواهرات درشت و خوشرنگ است و در دیوار عمودی پله آن نقش شیری برجستهکاری شد که مثل پوست پلنگ، خالدار و جواهرنشان کردند. در دو طرف داخل تخت ترنجهای اسلیمی مشبک، نقش دو طوطی میناکاری شده است. | در زمان فتحعلیشاه این تخت با ۲۲۰۰۰ سنگ و جواهر ساخته و [[میناکاری]] شد. این تخت دارای پشتانداز ترنج با جواهرات درشت و خوشرنگ است و در دیوار عمودی پله آن نقش شیری برجستهکاری شد که مثل پوست پلنگ، خالدار و جواهرنشان کردند. در دو طرف داخل تخت ترنجهای اسلیمی مشبک، نقش دو طوطی میناکاری شده است. | ||
===تاج کیانی=== | ===تاج کیانی=== | ||
این تاج توسط فتحعلی شاه ساخته شد که به الماس، زمرد، یاقوت و مروارید مزین شده است. | این تاج توسط فتحعلی شاه ساخته شد که به الماس، زمرد، یاقوت و مروارید مزین شده است. | ||
| خط ۹۴: | خط ۱۲۳: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
* اتینگهاوزن، ریچارد، اوجهای درخشان هنر ایران، ترجمه احسان یارشاطر، تهران، آگاه، 1379ش. | * اتینگهاوزن، ریچارد، اوجهای درخشان هنر ایران، ترجمه احسان یارشاطر، تهران، آگاه، 1379ش. | ||
* «الماس کوه نور و دریای نور داستانی عجیب از نادرشاه تا ملکه انگلیس»، سفرآنلاین، تاریخ بازدید: 20 شهریور 1402ش. | * «الماس کوه نور و دریای نور داستانی عجیب از نادرشاه تا ملکه انگلیس»، سفرآنلاین، تاریخ بازدید: 20 شهریور 1402ش. | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۴۹: | ||
* وکیلی، ابوالفضل، شناخت طرحها و نقشههای قالی ایران و جهان، تهران، نقش هستی، 1382ش. | * وکیلی، ابوالفضل، شناخت طرحها و نقشههای قالی ایران و جهان، تهران، نقش هستی، 1382ش. | ||
* هال، جیمز، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمه رقیه بهزادی، تهران، فرهنگ معاصر، 1380ش. | * هال، جیمز، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمه رقیه بهزادی، تهران، فرهنگ معاصر، 1380ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
