پرش به محتوا

مهارت سازگاری زوجین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>سازگاری زوجین؛</big>''' توانایی سازگارشدن با مشکلات و حل آنها در زندگی مشترک. سازگاری زوجین یک نوع فرایند تکاملی محسوب می‌شود که در طی زندگی مشترک، زن و شوهر درک بهتری از وظایف خود پیدا می‌کنند و با یکدیگر در جنبه‌های مختلف زندگی منطبق می‌...» ایجاد کرد
 
 
(۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''<big>سازگاری زوجین؛</big>''' توانایی سازگارشدن با مشکلات و حل آنها در زندگی مشترک.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =سازگاری-زوجین.jpg
| زیرنویس تصویر    =سحر ولدبیگی در کنار همسرش نیما فلاح
| image_alt        =
| فایل پادکست      =سازگاری زوجین.ogg
| حجم فایلپادکست    =۹-/۴۶
| تاریخ پادکست      =۱۲-۲-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|سازگاری زوجین؛}}''' توانایی سازگارشدن با مشکلات و حل آنها در زندگی مشترک.


سازگاری زوجین یک نوع فرایند تکاملی محسوب می‌شود که در طی زندگی مشترک، زن و شوهر درک بهتری از وظایف خود پیدا می‌کنند و با یکدیگر در جنبه‌های مختلف زندگی منطبق می‌شوند. سازگاری بین زوجین بر سلامت جسمی و روحی آنها اثرگذار است و موجب حفظ کانون خانواده می‌شود. ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی، آموزش معنویت، خودکارآمدی و خوش‌بینی از جمله مواردی هستند که بر سازگاری زوجین با یکدیگر تاثیر مثبت دارند. خودشیفتگی نیز بر سازگاری زوجین تاثیر منفی و معنادار دارد.
سازگاری زوجین یک نوع فرایند تکاملی محسوب می‌شود که در طی زندگی مشترک، زن و شوهر درک بهتری از وظایف خود پیدا می‌کنند و با یکدیگر در جنبه‌های مختلف زندگی منطبق می‌شوند. سازگاری بین زوجین بر سلامت جسمی و روحی آنها اثرگذار است و موجب حفظ کانون خانواده می‌شود. ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی، آموزش معنویت، خودکارآمدی و خوش‌بینی از جمله مواردی هستند که بر سازگاری زوجین با یکدیگر تأثیر مثبت دارند. خودشیفتگی نیز بر سازگاری زوجین تأثیر منفی و معنادار دارد.


= مفهوم‌شناسی =
== مفهوم‌شناسی ==
یکی از عواملی که در پایداری یک ازدواج موفق تأثیر زیادی دارد، سازگاری بین زوجین است. سازگاری زوجین به‌معنای نبودن مشکل در زندگی زناشویی نیست، بلکه به‌معنای ظرفیت زوجین برای سازگارشدن با مشکلات و توانایی حل آنها است. سازگاری زناشویی فرایند تکامل در ارتباط بین زن و شوهر است که به تطابق زوجین با یکدیگر در جنبه‌های گوناگون زندگی که ممکن است در آن اختلاف وجود داشته باشد گفته می‌شود. در این فرایند زوج‌ها با گذشت زمان، درک بهتری از نقش و وظیفه خود در کانون خانواده پیدا می‌کنند،[1] احساس رضایت و شادی از زندگی در کنار یکدیگر دارند،[2] و باهم سازگار می‌شوند.[3]
سازش در لغت؛ به‌معنای حسن سلوک، توافق، آشتی و صلح است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/سازش . دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه سازش.]</ref> سازگاری در زناشویی؛ به‌معنای وضعیتی است که در آن زن و شوهر در بیشتر مواقع احساس خوشبختی و رضایت از همدیگر دارند که این امر در روند زندگی زناشویی به‌وجود می‌آید.<ref>[https://www.sid.ir/paper/69949/fa . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.]</ref> یکی از عواملی که در پایداری یک ازدواج موفق تأثیر زیادی دارد، سازگاری بین زوجین است. سازگاری زوجین به‌معنای نبودن مشکل در زندگی زناشویی نیست، بلکه به‌معنای ظرفیت زوجین برای سازگارشدن با مشکلات و توانایی حل آنها است. سازگاری زناشویی فرایند تکامل در ارتباط بین زن و شوهر است که به تطابق زوجین با یکدیگر در جنبه‌های گوناگون زندگی که ممکن است در آن اختلاف وجود داشته باشد گفته می‌شود. در این فرایند زوج‌ها با گذشت زمان، درک بهتری از نقش و وظیفه خود در کانون خانواده پیدا می‌کنند، احساس رضایت و شادی از زندگی در کنار یکدیگر دارند، و باهم سازگار می‌شوند.


= سنجش سازگاری زوجین =
=سنجش سازگاری=
سازگاری زوجین یک ارزیابی کلی از وضعیت کنونی رابطه ارائه می‌دهد. این سازگاری وضعیتی را در بر می‌گیرد که در آن زن و مرد در بیش‌تر مواقع احساس رضایت از یکدیگر دارند. سنجش این رابطة رضایت بخش از طریق ارزیابی علاقة متقابل، میزان مراقبت از یکدیگر، پذیرش و تفاهم، شباهت بین نگرش زوجین، توانایی مقابله با چالش‌های زندگی و همکاری با یکدیگر برای حل آنها و کنار آمدن با مشکلات و مسائل غیر منتظره انجام می‌شود.[4]
سازگاری زوجین یک ارزیابی کلی از وضعیت کنونی رابطه ارائه می‌دهد. این سازگاری وضعیتی را در بر می‌گیرد که در آن زن و مرد در بیش‌تر مواقع احساس رضایت از یکدیگر دارند. سنجش این رابطهٔ رضایت بخش از طریق ارزیابی علاقهٔ متقابل، میزان مراقبت از یکدیگر، پذیرش و تفاهم، شباهت بین نگرش زوجین، توانایی مقابله با چالش‌های زندگی و همکاری با یکدیگر برای حل آنها و کنار آمدن با مشکلات و مسائل غیرمنتظره انجام می‌شود.


= اهمیت سازگاری بین زوجین =
نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که میزان رضایت‌نداشتن از زندگی مشترک در بین زنان بیش‌تر از مردان است. نحوه واکنش زوجین نسبت به اختلافات متفاوت است و شکایت از همسر در بین زنان بیش‌تر بیان شده است. زنان بیش از مردان به روابط بین فردی اهمیت می‌دهند و همین موضوع سبب می‌شود که از ناسازگاری زناشویی بیش‌تر آسیب ببینند. معمولاً خانم‌ها برای حل مشکلات و برطرف‌شدن ناسازگاری‌ها پیش‌قدم می‌شوند و از مشاوران کمک می‌گیرند.<ref>[https://jfr.sbu.ac.ir/article_97469.html احمدی و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، 1384ش، ص233و 234.]</ref>
مفهوم سازگاری بین زوجین که یکی از عوامل مهم برای داشتن زندگی زناشویی موفق و رضایت از زندگی است، از سال 1990م مورد توجه قرار گرفت. سازگاری و رضایت زوجین در زندگی مشترک تأثیر زیادی بر سلامت جسمی و روانی آنها دارد و موجب رشد تمام اعضای خانواده می‌شود. سازگاری بین زوجین هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی دارای اهمیت است. از منظر فردی اگر زن و مرد در زندگی مشترک نتوانند باهم به سازگای برسند، عملکرد خانواده مختل خواهد شد و از منظر اجتماعی نیز اگر عملکرد خانواده دچار مشکل شود، سلامت جامعه مختل خواهد شد.[5]


= عوامل ایجادکنندة سازگاری زوجین =
=اهمیت سازگاری=
سازگاری زوجین فرایندی است که در طی زندگی مشترک به دست می‌آید و حاصل شناخت ویژگی‌های طرف مقابل، شکل‌گیری الگوهای مناسب و تطبیق سلیقه‌ها است.  برای ایجاد سازگاری بین زن و مرد که از اختلاف در خانواده و بسیاری از مشکلات در زندگی زوجین جلوگیری می‌کند، عوامل تأثیرگذار زیادی وجود دارد که در زیر به مهم‌ترین آنها اشاره می‌شود:
مفهوم سازگاری بین زوجین که یکی از عوامل مهم برای داشتن زندگی زناشویی موفق و رضایت از زندگی است، از سال ۱۹۹۰م مورد توجه قرار گرفت. سازگاری و [[رضایت زناشویی|رضایت زوجین]] در زندگی مشترک تأثیر زیادی بر سلامت جسمی و روانی آنها دارد و موجب رشد تمام اعضای خانواده می‌شود. سازگاری بین زوجین هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی دارای اهمیت است. از منظر فردی اگر زن و مرد در زندگی مشترک نتوانند باهم به سازگاری برسند، عملکرد خانواده مختل خواهد شد و از منظر اجتماعی نیز اگر عملکرد خانواده دچار مشکل شود، سلامت جامعه مختل خواهد شد.


<nowiki>#</nowiki>برگزیدن همسر مناسب و هم‌کفو به انتخاب خود فرد؛[6]
=== از دیدگاه اسلام ===
از منظر اندیشمندان [[مسلمان]]، دین اسلام سازگاری را امری دوطرفه دانسته و زوجین را به یک میزان به سازگاری در زندگی مشترک دعوت کرده است. دین اسلام توجه زوجین به سازگاری و افزایش آن در زندگی مشترک را از عواملی معرفی کرده که سبب ایجاد زندگی خانوادگی سالم، کامل، آرام و محبّت متقابل زوجین شده است. همچنین سازگاری در زندگی مشترک را اساسِ بقایِ زندگی دانسته و آن را به‌عنوان منبعی معرفی کرده که محبّت می‌آفریند. سازش زن و مرد در [[زندگی]] مشترک، سبب افزایش برکات الهی، نزدیک شدن دل‌ها به یکدیگر، پیوندهای مستحکم در زندگی و [[تربیت]] صحیح فرزندان می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21435 . خامنه‌ای «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>صمیمیت بین زوجین از طریق انجام فعالیت‌های مشترک، شناخت کامل نسبت به یکدیگر و توجه به کیفیت روابط جنسی؛[7]
=عوامل=
=== عوامل ایجادکننده سازگاری زوجین ===
انسان‌ها دارای ویژگی‌های مثبت و امور منفی متعددی هستند که سبب بروز ناملایماتی در زندگی آنها می‌شود؛<ref>[https://imanoor.com/blog/سازش/ . «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور.]</ref> اما با افزایش سازگاری زوجین، از سستی روابط، نزاع و درگیری بین زن و شوهر کاسته می‌شود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref> عوامل مؤثر بر افزایش سازگاری مرد در خانواده عبارت‌اند از: صبوری؛<ref>[https://imanoor.com/blog/سازش/ . «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور.]</ref> هم‌کفو بودن: زن و شوهر اگر از لحاظ شرافت خانوادگی، علاقه‌ها و اهداف، دینداری و تقید به ضوابط اسلامی و نوع زندگی خانوادگی، تناسب و هماهنگی داشته باشند؛ میزان سازگاری آنها در زندگی زناشویی بیشتر می‌شود. عمل به وظایف خانوادگی: سرپرستی و مدیریت خانواده، تأمین هزینه‌های خانواده و تأمین نیاز جنسی همسر، نقش مؤثری در افزایش سازگاری مرد در خانواده دارد. همچنین رعایت اخلاق حسنه، خوش‌رفتاری و درک متقابل، از وظایف اخلاقی مرد است که سبب افزایش میزان سازگاری وی در خانواده می‌شود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref> معنویت‌افزایی.<ref>[https://www.sid.ir/paper/217634/fa . عرب بافرانی و همکاران «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص95.]</ref>
کارشناسان معتقدند از جمله عواملی که باعث افزایش سازش زنان می‌شود، صبوری رشددهنده است. همچنین مدیریت مالی، خودکنترلی و تمرین خوداندیشی نیز از دیگر عواملی است که باعث افزایش سازگاری زنان در زندگی می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/201812/fa . نظری‌فر و همکاران، «تدوین الگوی سازش‌یافتگی زنان پس از رخداد طلاق: یک پژوهش زمینه‌ای»، 1398ش، ص93.]</ref> کفویت و همسانی زن و شوهر در شرافت خانوادگی، ثروت، سطح دانش، علاقه و اهداف، دین‌داری و تقید نیز میزان سازش را میان زوجین افزایش می‌دهد. همچنین آشنایی زن به وظایف خود در خانواده، رعایت اخلاق حسنه و خوش‌رفتاری، افزیش تقوا و پاکدامنی و درک متقابل در زندگی زناشویی نیز از دیگر عواملی است که میزان سازش زن را در زندگی افزایش می‌دهد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران . «سازگاری همسران»، ویکی فقه.]</ref> کارشناسان معتقدند استفاده از برنامه‌های آموزشی مهارت‌محور سبب آگاهی زنان نسبت به فواید سازش زن، افزایش سازگاری و ارتقای رضایت زناشویی خانواده‌ها می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/69949/fa . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>برخورداری از ویژگی‌های شخصیتی مطلوب مانند شوخ‌طبعی، مسئولیت‌پذیری، انعطاف‌پذیری، مهربانی، ازخودگذشتگی، فعال‌بودن و داشتن شخصیت مستقل و با اعتمادبه‌نفس و داشتن انتظارات معقول از همسر، قدرت تاب‌آوری و امید؛
سازگاری زوجین فرایندی است که در طی زندگی مشترک به دست می‌آید و حاصل شناخت ویژگی‌های طرف مقابل، شکل‌گیری الگوهای مناسب و تطبیق سلیقه‌ها است. برای ایجاد سازگاری بین زن و مرد که از اختلاف در خانواده و بسیاری از مشکلات در زندگی زوجین جلوگیری می‌کند، عوامل تأثیرگذار زیادی وجود دارد که در زیر به مهم‌ترین آنها اشاره می‌شود:
# برگزیدن همسر مناسب و [[کفویت|هم‌کفو]] به انتخاب خود فرد؛
# صمیمیت بین زوجین از طریق انجام فعالیت‌های مشترک، شناخت کامل نسبت به یکدیگر و توجه به کیفیت روابط جنسی؛ به‌منظور تداوم زندگی مشترک و همدلی بیشتر زوجین، اولين شرط ضروری، شناخت درست زن و مرد از علایق و خواسته‌های یكديگر است. دنيای زنان و مردان متفاوت از هم است. آنچه اقتضاء می‌کند زن و شوهر در زندگی زناشویی خود موفق باشند این است که ترجیحات یکديگر را خوب بشناسند تا بتوانند به خوبی هم دیگر را درک کرده و پيام نهفته در رفتار و گفتار یکدیگر را به‌درستی دريافت کنند و پاسخ دهند.<ref>[http://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/50 حسین‌زاده، «احترام به یکدیگر و نقش آن در زندگی مشترک»، وب‌سایت سامانۀ نشریات موسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی.]</ref>
# برخورداری از ویژگی‌های شخصیتی مطلوب مانند [[عشوه‌گری همسرانه|شوخ‌طبعی]]، مسئولیت‌پذیری، انعطاف‌پذیری، مهربانی، ازخودگذشتگی، فعال‌بودن و داشتن شخصیت مستقل و با [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبه‌نفس]] و داشتن انتظارات معقول از همسر، قدرت تاب‌آوری و امید؛
# یادگیری از تجارب بین نسلی و درس‌گرفتن از روابط غلط و تکرارنکردن اشتباهات گذشته،
# یادگیری مهارت‌های ارتباطی، ارتباط صمیمانة خانواده‌های زوجین و داشتن مدیریت مشارکتی در خانواده؛
# حفظ پویایی رابطه با اقداماتی مانند وقت‌گذاشتن برای یکدیگر، تلاش برای رشد خود و همسر، یادگیری مهارت‌های زندگی، قدرشناسی، دادن مسئولیت به فرزندان و آماده‌کردن آنها برای آینده، دخالت‌ندادن فرزندان در مشکلات بین زن و شوهر؛
# رعایت حدومرزها در ارتباط با خانوادهٔ اصلی مانند بیان‌نکردن مشکلات به خانواده‌ها، تلاش برای حل مسئله در داخل خانه، اجازه‌ندادن به دیگران برای دخالت در زندگی، حمایت مالی، عاطفی خانواده‌ها از زوجین و کمک به نگهداری از فرزندان؛
# کسب معنویت و توکل و توسل به خدا، دعا، صبر و کمک‌گرفتن از مشاور؛
# پذیرفتن اشتباهات، عذرخواهی، تلاش برای جبران اشتباهات و برخورد منطقی در هنگام مواجه‌شدن با مسائل، گفت‌وگو، پرهیز از لجبازی، رعایت احترام و تلاش برای مدیریت بحران؛ به‌طور طبیعی، هنگامی که زن و مرد زندگی مشترک را آغاز می‌کنند انتظاراتی از یکدیگر دارند. از طرف دیگر، وظایفی نیز نسبت به هم دارند. به عقیدۀ کارشناسان، وظیفۀ اصلی زوجین این است که به ترجیحات و انتظارات همدیگر احترام گذاشته و سعی کنند آنها را تا حدّ امکان برآورده سازند. البته این خواسته‌ها و ترجیحات باید معقول و منطقی باشند که به اساس زندگی آسیب نزند.<ref>[https://khabarnama.net/1400/11/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9/ «نکات مهم برای حفظ زندگی مشترک: 5چیزی که یک زن نباید از همسرش توقع کند»، وب‌سایت خبرنامه.]</ref>
# پذیرفتن نقاط ضعف همسر و تمرکز روی نقاط قوت، چشم‌پوشی و کوتاه‌آمدن نسبت به مسائل کوچک، انعطاف‌پذیری و نداشتن تعصب نسبت به خواسته‌های خود؛
# حمایت زوجین از یکدیگر با امیددادن به هم، پذیرش شرایط حساس، پشت هم‌بودن و مهارت کنترل هیجانات.


<nowiki>#</nowiki>یادگیری از تجارب بین نسلی و درس‌گرفتن از روابط غلط و تکرارنکردن اشتباهات گذشته،[8]
=== عوامل تهدیدکنندهٔ سازگاری زوجین ===
خیانت، تفاوت‌های جنسی بین زن و شوهر مانند تطابق نداشتن میزان میل جنسی و انتظارات، ارزش‌ها و باورهای متفاوت در زمینة سیاسی، اخلاقی، مذهبی و فرهنگی، طی‌کردن مراحل مختلف زندگی، موقعیت‌های آسیب‌زا مانند تصادف، بیماری، مرگ، خشونت، استرس، بی‌حوصلگی و حسادت که منجر به خشم و ناراحتی در طرفین می‌شود از مهم‌ترین عوامل تهدیدکنندهٔ سازگاری زوجین محسوب می‌شود.


<nowiki>#</nowiki>یادگیری مهارت‌های ارتباطی، ارتباط صمیمانة خانواده‌های زوجین و داشتن مدیریت مشارکتی در خانواده؛[9]
=== تأثیر نیازهای روان‌شناختی بر سازگاری زوجین ===
ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی با سازگاری زوجین رابطهٔ مثبت و معنادار دارد. نیازهای اساسی روان‌شناختی به صورت فطری در تمام انسان‌ها وجود دارد. این نیازها شامل نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط است که به میزان ارضای این نیازها افراد از روابط عاطفی احساس رضایت بیش‌تری خواهند داشت. زوج‌هایی که در ارتباط‌شان نیازهای روان‌شناختی‌شان ارضاء می‌شود، احساسات خود را بیان می‌کنند، از همسر خود حمایت می‌کنند و عزت نفس و احساس مثبت بیش‌تری را تجربه می‌کنند. این زوج‌ها پاسخ‌های مناسب‌تری را در راستای حل اختلاف‌ها بکار می‌برند و رضایت و سازگاری بیش‌تری را در زندگی با یکدیگر خواهند داشت.<ref>[https://frooyesh.ir/article-1-4114-fa.pdf علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 178.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>حفظ پویایی رابطه با اقداماتی مانند وقت‌گذاشتن برای یکدیگر، تلاش برای رشد خود و همسر، یادگیری مهارت‌های زندگی، قدرشناسی، دادن مسئولیت به فرزندان و آماده‌کردن آنها برای آینده، دخالت‌ندادن فرزندان در مشکلات بین زن و شوهر؛
=== تأثیر خودشیفتگی بر سازگاری زوجین ===
خودشیفتگی نیز بر سازگاری بین زوجین تأثیر می‌گذارد. افراد خودشیفته، عزت نفس و همدلی پایین و حساسیت نسبت به انتقاد دارند. مطالعات نشان می‌دهد که خودشیفتگی بر سازگاری زوجین تأثیر منفی و معنادار دارد و مشاوران برای کمک به زوج‌ها برای سازگارشدن با یکدیگر در برنامه‌های درمانی خود به بررسی میزان خودشیفتگی در زوجین تأکید دارند.<ref>[https://frooyesh.ir/article-1-4114-fa.pdf علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 173.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>رعایت حدومرزها در ارتباط با خانوادۀ اصلی مانند بیان‌نکردن مشکلات به خانواده‌ها، تلاش برای حل مسئله در داخل خانه، اجازه‌ندادن به دیگران برای دخالت در زندگی، حمایت مالی، عاطفی خانواده‌ها از زوجین و کمک به نگهداری از فرزندان؛[10]
=== تأثیر معنویت بر سازگاری زوجین ===
عوامل گوناگون اجتماعی، اقتصادی، شناختی و شخصی در رضایت زوجین از زندگی مشترک و سازگاری بین آنها تأثیر دارد، در میان این عوامل اعتقادات مذهبی که از ارکان زندگی سعادت‌مندانه است می‌تواند سازگاری بین زوجین را افزایش دهد و منجر به کنترل خشم درهنگام رویارویی افراد با تعارضات خانوادگی شود. در روایات مختلف نیز به این نکته اشاره شده است که روی آورن به خدا در هنگام مشکلات و بحران‌ها باعث آرامش و احساس رضایت در افراد می‌شود. ایمان به خدا نگرانی، فشارهای روحی و تنش‌های زندگی روزمره را در انسان‌ها کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که زوج‌هایی که تقیدات مذهبی بیش‌تری دارند، سازگاری بیش‌تری در زندگی مشترک باهم دارند و باورهای مذهبی با تعهد اخلاقی بین زوجین همبستگی بالایی دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/217634/fa عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص97و 98و 99.]</ref> خداوند آفریننده انسان است و به تمام ویژگی‌های مخلوق خود آگاهی دارد، بنابراین افراد با شناخت خدا، مخلوقات او، راه‌های ارتباط با خدا و دیگران می‌توانند در جایگاه درست انسانی خود قرار بگیرند و با کمک عقل مشکلات و ناسازگاری‌های ارتباط خود را حل کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/70167/fa عصمت، «تأثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، 1383ش، ص9.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>کسب معنویت[11] و توکل و توسل به خدا، دعا، صبر و کمک‌گرفتن از مشاور؛
در آموزش معنویت به زوجین دو مؤلفهٔ مهم توکل به خدا و امید به زندگی به زن و شوهرها آموزش داده می‌شود تا بتوانند در رنج و سختی‌های خود معنایی بیابند و زمانی که دچار مشکلات مختلف می‌شوند، عزت نفس و امید خود را حفظ کنند و با توکل به خدا مشکلات خود را حل کنند. نوع دوستی، بخشش، توجه به اصول اخلاقی و خودشناسی معنوی از دیگر مؤلفه‌های مهم در آموزش معنویت برای ایجاد سازگاری بین زوجین است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/217634/fa عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص109و 110.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>پذیرفتن اشتباهات، عذرخواهی، تلاش برای جبران اشتباهات و برخورد منطقی در هنگام مواجه‌شدن با مسائل، گفت‌و‌گو، پرهیز از لجبازی، رعایت احترام و تلاش برای مدیریت بحران؛[12]
=== تأثیر خودکارآمدی و خوش‌بینی بر سازگاری زوجین ===
خودکارآمدی حاصل احساس موفقیت در انجام وظایف، باور قوی به توانایی خود در انجام آن وگرفتن بازخورد مثبت از دیگران است. این ویژگی باعث می‌شود که زوجین احساس موفقیت در انجام وظایف زناشویی خود داشته باشند، ارتباط بهتری باهم برقرار کنند، اختلاف کمتری را تجربه کنند و در نهایت احساس رضایت و سازگاری بین زوجین زیاد می‌شود. خوش‌بینی نیز بر سازگاری زناشویی تأثیر مثبت و معنادار دارد. افراد خوش‌بین به این موضوع باور دارند که با توانایی‌های خود می‌توانند به موفقیت برسند و انتظار دارند تلاش خودشان نتایج مثبتی را به دنبال داشته باشد. همین ویژگی‌ها سبب می‌شود که در زندگی مشترک شادترباشند، از مشکلات هراسی نداشته و احساس بهتری از زندگی زناشویی خودشان داشته باشند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/896900/fa آتش‌پور و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، 1396ش، ص4.]</ref>


<nowiki>#</nowiki>پذیرفتن نقاط ضعف همسر و تمرکز روی نقاط قوت، چشم‌پوشی و کوتاه‌آمدن نسبت به مسائل کوچک، انعطاف‌پذیری و نداشتن تعصب نسبت به خواسته‌های خود؛
=== احترام متقابل ===
خوب گوش‌دادن و توجه به نیازهای همسر بیان‌گر احترام بین آنها است. هر یک از زوجین طبیعتاً نگرش‌هایی در زندگی دارند، احترام‌گذاشتن یعنی نگرش یکدیگر را درک کنند و در مسیر تکامل دیدگاه‌های خود با حفظ حرمت یکدیگر حرکت کرده و همسر خود را منحصربـه‌فـرد و ارزشمند بدانند. احترام نه فقط در کلام و سخن بلکه در عمل مشهود است. مفهوم احترام فقط ایـن نیست کـه طرفین از بیان عواطف و نیازهای خود، به‌شکل [[مدیریت خشم|خشم]] و لجبازی و یا ناراحتی روحی امتناع کنند و این احساسات در آنها به‌شکل عقده‌های روانی انباشته شوند. علاوه‌بر این، احترام گذاشتن به همسر به این معنی هم نیست که از یکدیگر انتقاد نکنند.<ref>فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش. ص37-56.</ref>


<nowiki>#</nowiki>حمایت زوجین از یکدیگر با امیددادن به هم، پذیرش شرایط حساس، پشت هم‌بودن[13] و مهارت کنترل هیجانات.[14]
=== درک متقابل ===
درک‌کردن و فهمیدن ترجیحات همسر، فرایند پیچیده‌ای دارد که زوجین بدین ترتیب موفق می‌شوند درکی واضح و درست از انتظارت یکدیگر داشته باشنددرک یعنی توانایی شناخت و همدلی با آنچه همسر تجربـه کرده است. زوجین همواره در همه چیز با یکدیگر توافق ندارند، بلکه چارچوب‌های قضاوت همدیگر را می‌پذیرند.<ref>فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش.ص21-24.</ref>


= عوامل تهدیدکنندة سازگاری زوجین =
=== شناخت نیازهای همسر ===
خیانت، تفاوت‌های جنسی بین زن و شوهر مانند تطابق نداشتن میزان میل جنسی و انتظارات، ارزش‌ها و باورهای متفاوت در زمینة سیاسی، اخلاقی، مذهبی و فرهنگی، طی‌کردن مراحل مختلف زندگی، موقعیت‌های آسیب‌زا مانند تصادف، بیماری، مرگ، خشونت، استرس، بی‌حوصلگی و حسادت که منجر به خشم و ناراحتی در طرفین می‌شود از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سازگاری زوجین محسوب می‌شود.[15]
بسیاری از افراد در شناخت انتظارات همسر کوتاهی می‌کنند و بـرای شنیدن مطالبات همسر خود نیز وقت نمی‌گذارند. از سوی دیگر، زوج‌هایی هم هستند که فکر می‌کنند اگر نسبت به همدیگر حساسیت نشان ندهند بهتر است؛ زیرا هراس دارند که طرف مقابل از آنها سوءاستفاده کند. نتیجۀ هر دو مورد آن است که زوجین در شناخت و ارضای نیازهای متقابل خود موفق نیستند و از هم دورتر می‌شوند.<ref>فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش. ص19.</ref>


= پیامدهای سازگاربودن زوجین با یکدیگر =
=== حمایت فیزیکی و عاطفی ===
مطالعات نشان می‌دهد که سازگاری بین زوجین بر سازگاری کلی فرد أثر‌گذار است.[16] سازگاری زوجین باعث عزت نفس و سازگاری بالاتر در روابط اجتماعی با دیگران می‌شود.[17] سازگارنبودن زوجین با یکدیگر باعث ایجاد مشکل در روابط اجتماعی، تمایل به انحرافات اخلاقی و اجتماعی، آسیب به ارزش‌های فرهنگی در بین زوج‌ها[18] و حتی پدیده طلاق می‌شود.[19] پیامدهای روانی و اجتماعی ناسازگاری هم برای زوجین و هم فرزندان آنها است و شامل احساس پوچی، افسردگی، ازدست‌دادن امید و از خودبیگانگی می‌شود.[20]سازگاری باعث می‌شود زوجین الگوهای رفتاری خود را برای رسیدن به حداکثر رضایت در ارتباط زناشویی اصلاح کنند.[21]بازتاب سازگاری زوجین را می‌توان در رضایت فرد از زندگی شخصی، برطرف‌شدن نیاز‌های مختلف مانند نیاز به محبت، توجه، کسب موفقیت در جنبه‌های تحصیلی و شغلی و رضایت از ارتباط با همسر که نشانه‌های آن در مواردی مانند پررنگ‌شدن علاقه، افزایش صمیمیت و داشتن زندگی فعال و پویا یافت می‌شود، مشاهده کرد. همچنین رضایت از نقش والدینی با فراهم‌شدن بستر مناسب برای تربیت فرزندان و خوشحالی از زندگی خوب آنها از دیگر پیامدهای مثبت سازگاربودن زوجین با یکدیگر است.[22]  
هر انسانی به‌طور طبیعی به حمایت عاطفی و فیزیکی نیاز دارد و این نیاز برای زن و مرد در زندگی زناشویی بایستی از سوی همسر تحقق یابد. سختی‌ها و مشکلات زندگی در کنار خستگی ناشی از انجام مسئولیت‌ها ممکن است احساس ضعف  برای زوجین به‌دنبال داشته باشد و آنها در ایجاد تعادل بین کار و [[زندگی]] دچار مشکل شوند. در این اوقات، وظیفۀ [[نقش همسری زن|همسری]] ایجاب می‌کند که تکیه‌گاه هم باشند و طرف مقابل  را در زندگی خود، احساس و درک کنند.<ref>[https://hedayatgar.ir/fa/news/479/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 میرحیدری و شاه‌میرزایی، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، وب‌سایت دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت.]</ref>


= تأثیر نیازهای روان‌شناختی بر سازگاری زوجین =
=== مراقبت ===
ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی با سازگاری زوجین رابطة مثبت و معنادار دارد. نیازهای اساسی روان‌شناختی به صورت فطری در تمام انسان‌ها وجود دارد. این نیازها شامل نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط است که به میزان ارضای این نیازها افراد از روابط عاطفی احساس رضایت بیش‌تری خواهند داشت. زوج‌هایی که در ارتباط‌شان نیازهای روان‌شناختی‌شان ارضاء می‌شود، احساسات خود را بیان می‌کنند، از همسر خود حمایت می‌کنند و عزت نفس و احساس مثبت بیش‌تری را تجربه می‎کنند. این زوج‌ها پاسخ‌های مناسب‌تری را در راستای حل اختلاف ها بکار می‌برند و رضایت و سازگاری بیش‌تری را در زندگی با یکدیگر خواهند داشت.[23]
زن و شوهر باید مراقب یکدیگر باشند، چه از جهت جسمی و در ناخوشی‌ها و چه از جهت روحی و روانی و در مشکلات و مصائب زندگی. بدین ترتیب به اهمیت وجود یکدیگر در زندگی مشترک تأکید می‌ورزند و نیز مسیر پرپیچ وخم زندگی برایشان آسان می‌شود.<ref>[https://hedayatgar.ir/fa/news/479/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 میرحیدری و  شاه‌میرزایی، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، وب‌سایت دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت.]</ref>


= تأثیر خودشیفتگی بر سازگاری زوجین =
=== حفظ حرمت‌ها ===
خودشیفتگی نیز بر سازگاری بین زوجین تاثیر می‌گذارد. افراد خودشیفته، عزت نفس و همدلی پایین و حساسیت نسبت به انتقاد دارند. مطالعات نشان می‌دهد که خودشیفتگی بر سازگاری زوجین تاثیر منفی و معنادار دارد و مشاوران برای کمک به زوج‌ها برای سازگارشدن با یکدیگر در برنامه‌های درمانی خود به بررسی میزان خودشیفتگی در زوجین تاکید دارند.[24]
مهم است که زوجین به تلاشی که همسرشان در مراقبت از [[خانواده]] و نیازهای خانواده دارد، ارزش قائل شود. حفظ حرمت یکدیگر چه در جمع خانواده و دوستان و چه در خصوصی، از اصول مسلم دوام و بقاء زندگی مشترک است. اگر زن و شوهر قدردان هم باشند و حرمت هم را بدانند، [[عزت نفس]] یکدیگر را تقویت کرده‌اند و شوق زندگی  در کنار هم در وجودشان زبانه می‌کشد.<ref>[https://article.tebyan.net/474219/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9 «وظایف مرد و زن در زندگی مشترک»، وب‌سایت تبیان.]</ref>


= تأثیر معنویت بر سازگاری زوجین =
=== وفادار بودن ===
عوامل گوناگون اجتماعی، اقتصادی، شناختی و شخصی در رضایت زوجین از زندگی مشترک و سازگاری بین آنها تأثیر دارد، در میان این عوامل اعتقادات مذهبی که از ارکان زندگی سعادت‌مندانه است می‌تواند سازگاری بین زوجین را افزایش دهد و منجر به کنترل خشم درهنگام رویارویی افراد با تعارضات خانوادگی شود. در روایات مختلف نیز به این نکته اشاره شده است که روی آورن به خدا در هنگام مشکلات و بحران‌ها باعث آرامش و احساس رضایت در افراد می‌شود. ایمان به خدا  نگرانی، فشارهای روحی و تنش‌های زندگی روزمره را در انسان‌ها  کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش ها نشان می‌دهد که زوج‌هایی که تقیدات مذهبی بیش‌تری دارند، سازگاری بیش‎تری در زندگی مشترک باهم دارند و باورهای مذهبی با تعهد اخلاقی بین زوجین همبستگی بالایی دارد.[25]خداوند آفریننده انسان است و به تمام ویژگی‌های مخلوق خود آگاهی دارد، بنابراین افراد با شناخت خدا، مخلوقات او، راه‌های ارتباط با خدا و دیگران می‌توانند در جایگاه درست انسانی خود قرار بگیرند و با کمک عقل مشکلات و ناسازگاری‌های ارتباط خود را حل کنند.[26]
احساس ناامنی که زن یا شوهر از همسر خود دارند که مبادا خیانت کند، به روح زندگی مشترک لطمه می‌زند. بنابراین وظیفۀ زوجین این است محیطی امن ایجاد کنند که می‌تواند با اعمال و گفتار در مورد رابطه شکل گیرد. این ناامنی ممکن است به‌دلیل وابستگی بیش‌از حد به شریک زندگی یا عدم وابستگی مالی باشد. گاهی زن مراقبت از سلامت جسم و تناسب اندام خود را رها می‌کند که نتیجه‌اش بروز عقدۀ حقارت است. در این صورت، شوهر باید همسر را ترغیب کند امید به زندگی در او زنده شده و بر این مشکلات فائق آید.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/86483/%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D میرخانی، «گسترۀ وظایف زن در قانون مدنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


= آموزش معنویت برای سازگاری زوجین =
=== تفهیم و تفاهم ===
در آموزش معنویت به زوجین دو مؤلفة مهم توکل به خدا و امید به زندگی به زن و شوهر ها آموزش داده می‌شود تا بتوانند در رنج و سختی‌های خود معنایی بیابند و زمانی که دچار مشکلات مختلف می‌شوند، عزت نفس و امید خود را حفظ کنند و با توکل به خدا مشکلات خود را حل کنند. نوع دوستی، بخشش، توجه به اصول اخلاقی و خودشناسی معنوی از دیگر مؤلفه‌های مهم در آموزش معنویت برای ایجاد سازگاری بین زوجین است.[27]
بسیاری از اوقات زوجین از بیان انتظارات خود ابا دارند و تصور می‌کنند طرف مقابل باید خودش بدون بیان شفاهی، این انتظارات را بفهمد. بنابراین، زوجین بایستی متوجه علایق و توقعات هم باشند. علاوه‌براین، آنها باید در بیان نظر خود قاطع باشند. مثلا اگر زن، حساس و لطیف است مرد باید غیر از بیان شفاهی، با توجه به رفتار و سلوک همسر خود، نیاز او را درک کند.<ref>برنشتاین، شناخت و درمان اختلاف‌هاى زناشویى (زناشویى درمانى)، 1377ش، ص125ـ126.</ref>  در اکثر موارد، فرهنگ زن و شوهر و در نتیجه، تفکرات و سلایق آنها متفاوت از هم است. این امر موجب بروز اختلافاتی در همۀ مسائل زندگی می‌شود. اما اگر زوجین تلاش کنند شناخت از هم پیدا کنند و علایق و افکار یکدیگر را بشناسند زندگی موفقی خواهند داشت.<ref>رشیدپور، تعادل و استحکام خانواده، 1373ش، ص154.</ref>


= تأثیر خودکارآمدی و خوش‌بینی بر سازگاری زوجین =
=== تکریم یکدیگر ===
خودکارآمدی حاصل احساس موفقیت در انجام وظایف، باور قوی به توانایی خود در انجام آن وگرفتن بازخورد مثبت از دیگران است. این ویژگی‌ باعث می‌شود که زوجین احساس موفقیت در انجام وظایف زناشویی خود داشته باشند، ارتباط بهتری باهم برقرار کنند، اختلاف کمتری را تجربه کنند و در نهایت احساس رضایت و سازگاری بین زوجین زیاد می‌شود. خوش‌بینی نیز بر سازگاری زناشویی تأثیر مثبت و معنادار دارد. افراد خوش‌بین به این موضوع باور دارند که با توانایی‌های خود می‌توانند به موفقیت برسند و انتظار دارند تلاش‌ خودشان نتایج مثبتی را به دنبال داشته باشد. همین ویژگی‌ها سبب می‌شود که در زندگی مشترک شادترباشند، از مشکلات هراسی نداشته و احساس بهتری از زندگی زناشویی خودشان داشته باشند.[28]
اگر نیاز طبیعى تکریم شخصیت برای زن و مرد در خانواده تأمین شود، احساس آرامش مى‌یابند و اعتماد‌به‌نفس پیدا مى‌کنند. تکریم زوجین به یکدیگر، آنها را دل‌باخته و اسیر یکدیگر مى‌کند؛ چنان‌که از کنارهم‌بودن سیر و خسته نمى‌شوند.<ref>قائمى، خانواده و مسائل همسران جوان، 1362ش، ص258.</ref>


= تفاوت زوجین در سازگاری زناشویی =
=== چشم‌پوشى از خطاها ===
نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که میزان رضایت‌نداشتن از زندگی مشترک در بین زنان بیش‌تر از مردان است. نحوه واکنش زوجین نسبت به اختلافات متفاوت است و شکایت از همسر در بین زنان بیش‌تر بیان‌ شده است. زنان بیش از مردان به روابط بین فردی اهمیت می‌دهند و همین موضوع سبب می‌شود که از ناسازگاری زناشویی بیش‌تر آسیب ببینند. معمولاً خانم‌ها برای حل مشکلات و برطرف‌شدن ناسازگاری‌ها پیش‌قدم می‌شوند و از مشاوران کمک می‌گیرند.[29]
اسلام در مسائل خانوادگى بیشترین تأکید را بر گذشت و چشم‌پوشی زن و شوهر در خطاها، کج‌خلقى‌ها و اشتباهات یکدیگر دارد. از آنجاکه زوجین، دو انسان با روحیات و تفکرات متفاوت هستند اگر از خصلت‌هاى واقعى یکدیگر آگاهی یابند، می‌توانند یکدیگر را ببخشند و خطای هم را عفو کنند.<ref>کلینى، اصول کافى، 1369ش، ج 2، ص312.</ref>  [[عفو]] و [[ایثار|گذشت]]، کانون خانواده را گرم می‌کند، عشق و [[محبت زن به شوهر|محبت]] را زنده نگه‌می‌دارد و اختلاف و دعواها را تمام می‌کند.<ref>حسینیا، بهداشت روانى ازدواج و همسردارى، 1380ش، ص201و 208.</ref>


== پانویس ==
=== برخورد منطقى ===
<nowiki>{{پانویس}}</nowiki>
در رابطۀ سالم و سازنده زناشویی به سبک اسلامی، زوجین در عین این‌که از یکدیگر انتقاد دارند؛ اما با هم به‌شکل منطقی و انسانی برخورد می‌کنند. هنگامی تعادل در زندگى ایجاد مى‌شود که روابط متقابل زن و شوهر بر اساس عقل و منطق استوار باشد. زوجین، به‌ویژه مردان، باید این واقعیت را قبول کنند که اعمال زور و  قدرت، قدرت واقعی نمى‌آورد، بلکه با رفتار منطقی عزت می‌یابند.<ref>شرفى، خانواده متعادل، 1374ش، ص96.</ref>


== منابع ==
=== رعایت احکام و ارزش‌هاى دینی ===
اختلافات زناشویی به‌طور معمول از آنجا ناشی می‌شود که طرفین به اصول و ارزش‌هاى دینى و اخلاقى خود و همسر خود پایبند نیستند. زن و شوهر در این‌باره، بایستی پرهیزهایی منطبق بر احکام دینی داشته باشند از جمله: حفظ عفاف، دوری از معاشرت‌هاى بى‌جا و دورى از مواضع اتّهام.<ref>مجلسى، بحارالانوار، 1368ش، ج43، ص50.</ref> در تربیت اسلامی، عواملی وجود دارند که کمک می‌کنند زوجین از ترجیحات همسر خود آگاه شوند از جمله: شناخت حقوق متقابل، شناخت خواسته‌ها و انتظارات همسر، هم‌سویى بینش‌ها و باورهاى مذهبى، هماهنگى دیدگاه‌هاى سیاسى، فرهنگى و اجتماعى، گفتگوهاى متقابل و بیان احساسات، ارضاء [[میل جنسی|نیاز جنسى،]] تنظیم رابطۀ صحیح بین دو خانواده.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/68426/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86 حسین داوودی، «روابط سالم و سازنده بین همسران»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


* آتش‌پور، حمید و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، کنگرة انجمن روانشناسی ایران، دورة 6، 1396ش.
=پیامدها=
* احمدی، خدابخش و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، فصلنامة خانواده‌پژوهی، سال 1، شماره 3، 1384ش.
[[پرونده:سازگاری-زوجین1.jpg|بندانگشتی|کلاس آموزشی حل تعارض زوجین]]
* خدادادی سنگده، جواد و راست‌گفتار، ثمین، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، فصلنامة علمی فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، سال 19، شماره 66، 1403ش.
مطالعات نشان می‌دهد که سازگاری بین زوجین بر سازگاری کلی فرد أثرگذار است. سازگاری زوجین باعث عزت نفس و سازگاری بالاتر در روابط اجتماعی با دیگران می‌شود. سازگارنبودن زوجین با یکدیگر باعث ایجاد مشکل در روابط اجتماعی، تمایل به انحرافات اخلاقی و اجتماعی، آسیب به ارزش‌های فرهنگی در بین زوج‌ها و حتی پدیده [[طلاق عاطفی|طلاق]] می‌شود. پیامدهای روانی و اجتماعی ناسازگاری هم برای زوجین و هم فرزندان آنها است و شامل احساس پوچی، [[افسردگی]]، ازدست‌دادن امید و از خودبیگانگی می‌شود. سازگاری باعث می‌شود زوجین الگوهای رفتاری خود را برای رسیدن به حداکثر رضایت در ارتباط زناشویی اصلاح کنند.
* «سازگاری زناشویی»، وب‌سایت نیک ‌آرام، تاریخ درج مطلب: 3 مرداد 1402ش.
* صائمی، حسین و دیگران، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی بر اساس صمیمیت زناشویی و دشواری تنظیم هیجان»، مجلة علوم روانشناختی، دوره 18، شماره 78، شهریور 1398ش.
* عرب بافرانی، حمیدرضا و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، دوفصلنامة علمی و پژوهشی مطالعات اسلام و روانشناسی، سال 7، شماره 12، 1392ش.
* عصمت، دانش، «تأثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، نشریة پژوهش‌های مشاوره، دوره 3، شماره 11، 1383ش.
* علیزاده، فرشته و اعظمی، یوسف، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، رویش روانشناسی، سال 11، شماره 10 (پیاپی 79) ، 1401ش.  


بازتاب سازگاری زوجین را می‌توان در رضایت فرد از زندگی شخصی، برطرف‌شدن نیازهای مختلف مانند نیاز به محبت، توجه، کسب موفقیت در جنبه‌های تحصیلی و شغلی و رضایت از ارتباط با همسر که نشانه‌های آن در مواردی مانند پررنگ‌شدن علاقه، افزایش صمیمیت و داشتن زندگی فعال و پویا یافت می‌شود، مشاهده کرد. همچنین رضایت از نقش والدینی با فراهم‌شدن بستر مناسب برای تربیت فرزندان و خوشحالی از زندگی خوب آنها از دیگر پیامدهای مثبت سازگاربودن زوجین با یکدیگر است.


[1] علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172.
=== سازگاری در مردان ===
کارشناسان معتقدند ویژگی‌های شخصیتی یک فرد، تأثیر بسزایی در میزان سازش وی در خانواده دارد. به عقیدهٔ آنها بین ویژگی‌های شخصیتی مردها مانند توافق‌پذیری، برون‌گرایی، دلپذیربودن، انعطاف‌پذیری و سازگاری آنها در خانواده و زندگی زناشویی، رابطهٔ مستقیمی وجود دارد. از دیگر ویژگی‌های مرد سازگار، داشتن [[اعتماد به نفس]]، تعادل رفتاری، شنوندهٔ خوب‌بودن، احترام متقابل به اعضای خانواده، [[صداقت]] در گفتار و رفتار و شوخ‌طبعی است. مرد سازگار تلاش می‌کند حتی در شرایطی که متناسب با خواستهٔ او نیست خودکنترلی در رفتار و عمل داشته و خود را با شرایط هماهنگ کند. از مهم‌ترین پیامدهای سازگاری مرد در خانواده، افزایش محبت و دوستی میان زن و شوهر، رضایت‌مندی زوجین از یکدیگر، تحکیم بنیان خانواده<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref> و درک متقابل زوجین است که در پی پذیرش شخصیّتِ واقعی همسر توسط مرد با وجود تفاوت‌های متعدد میان آنها به‌وجود می‌آید.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21435 . خامنه‌ای، «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


[2] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص81.
از سوی دیگر عدم تناسب رفتاری، گفتاری و عملی میان زوجین، سبب ایجاد مشکل و ناسازگاری میان زوجین می‌شود. این امر سبب ایجاد تنش، عدم همکاری و به‌وجودآمدن ناراحتی میان آنها می‌شود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.]</ref> عدم تطابق ارزش‌های دینی و اعتقادات نیز از دیگر عواملی است که بروز ناسازگاری میان زوجین را به‌دنبال دارد و سبب نادیده گرفتن ارزش‌های اخلاقی میان زوجین می‌شود. همچنین وجود تفاوت‌های فرهنگی و آداب و رسوم میان زوجین نیز، سبب بروز مشکلات جدی میان آنها می‌شود. این امور سبب افزایش ناسازگاری میان زوجین و عدم همکاری و هم‌فکری میان آنها می‌شود.<ref>امینی، انتخاب همسر، 1386ش، ص136.</ref> خشونت و سرکشی زوجین از دیگر پیامدهای ناسازگاری مرد در خانواده است. این امر علاوه بر سلب آرامش زوجین، سبب ایجاد ناامنی و ناآرامی برای اعضای خانواده می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21435 . خامنه‌ای «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


[3] علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172.
=== سازگاری در زنان ===
کارشناسان معتقدند هر اندازه میزان عشق و علاقه زن در [[زندگی]] بیشتر باشد، میزان سازگاری وی نیز بالاتر می‌رود. زوجین در اوایل [[ازدواج]] به‌دلیل علاقه و هیجانات اولیه، بسیاری از اختلاف‌نظرها را تحمل می‌کنند.<ref>[https://lovesradio.com/ناسازگاری-زن-و-شوهر-راهکارایی-برای-ساز/ . «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق.]</ref> این امر سبب بهبود و تقویت روابط خانوادگی میان اعضای خانواده می‌شود.<ref>[https://ravanaramclinic.com/نشانه-های-زن-ناسازگار-۲۰-نشانه-برای-زن/ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.]</ref> صبوری زن در مقابل مشکلات، بسیاری از مسائل زندگی را چاره اندیشی کرده و مانع از به‌وجودآمدن چالش میان اعضای خانواده می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95263/چگونه-همسری-سازگار-باشیم . «چگونه همسری سازگار باشیم»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> تقویت و افزایش صمیمیت میان اعضای خانواده، افزایش دوام و بقاء خانواده، افزایش رضایت‌مندی، بهبود رابطه میان زن و شوهر،<ref>[https://www.sid.ir/paper/69949/fa . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.]</ref> کاهش آمار [[طلاق]]، حل راحت‌تر مشکلات خانوادگی و استحکام بنیان خانواده، از پیامدهای سازگاری زن است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/سازگاری_همسران . «سازگاری همسران»، ویکی فقه.]</ref> همچنین سازگاری زن تأثیر مستقیمی بر
نحوهٔ برخورد همسر دارد و سبب می‌شود زوجین در زندگی زناشویی با وجود بهره‌مندی از شخصیت‌های متفاوت، در کنار یکدیگر زندگی کنند.<ref>[https://ravanaramclinic.com/نشانه-های-زن-ناسازگار-۲۰-نشانه-برای-زن/ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.]</ref> از سوی دیگر ناسازگاری زنان، معلول مدیریت نادرست چالش‌هایی دانسته شده که زن در زندگی با آن مواجه می‌شود.<ref>[https://lovesradio.com/ناسازگاری-زن-و-شوهر-راهکارایی-برای-ساز/ . «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق.]</ref> کارشناسان نشانه‌های زیر را در ناسازگاری زن، مورد توجه قرار داده‌اند:
# وجود اختلاف نظرهای متعدد: رویکرد عقلانی نداشتن در مواجهه با مسائل و گوش ندادن به صحبت‌های دیگران؛
# اختلاف سلیقه با اعضای خانواده و همسر؛
# تکبر، سرزنش کردن و نداشتن تواضع؛
# درک نکردن شرایط مالی خانواده و بالابودن توقع مالی زن در زندگی مشترک؛
# ایجاد حس ناامنی و مشاجره در خانواده؛
# عدم انعطاف‌پذیری رفتاری و اخلاقی.<ref>[https://ravanaramclinic.com/نشانه-های-زن-ناسازگار-۲۰-نشانه-برای-زن/ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.]</ref>


[4] عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص96و 109.
== مباحث حقوقی ==
=== گواهی عدم سازش ===
طبق قوانین، عدم سازش زن در زندگی مشترک از جمله عواملی است که سبب صدور حکم طلاق توافقی می‌شود. گواهی عدم سازش از جمله مواردی است که در صورت اثبات آن به دادگاه می‌تواند تعیین کنندهٔ عدم سازش زن در زندگی زناشویی باشد. مهم‌ترین شرایط لازم جهت صدور گواهی عدم سازش، اثبات عدم برقراری صلح و سازش بین دو طرف برای دادگاه است.<ref>[https://rahjooyan.org/blog/گواهی-عدم-امکان-سازش/ . «مراحل گواهی عدم امکان سازش صفحه نخست مقالات / مراحل گواهی عدم امکان سازش»، وب‌سایت گروه وکلای دادگستری راه جویان عدالت.]</ref>


[5] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص79 و 80و 81.
== پانویس ==
{{پانویس}}


[6] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص80 و 82 و 88 و 89 و 90.
== منابع ==
 
{{آغاز منابع}}
[7] صائمی و دیگران، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی بر اساس صمیمیت زناشویی و دشواری تنظیم هیجان»، 1398ش، ص642 و 643.
* «چگونه همسری سازگار باشیم»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
 
* «سازگاری زناشویی»، وب‌سایت نیک آرام، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۲ش.
[8] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص82 و 88 و 89 و 90.
* «سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
 
* «سازگاری همسران»، ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
[9] احمدی و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، 1384ش، ص222 و 230.
* «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
 
* «مراحل گواهی عدم امکان سازش صفحه نخست مقالات / مراحل گواهی عدم امکان سازش»، وب‌سایت گروه وکلای دادگستری راه جویان عدالت، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
[10] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص82 و 88 و 89 و 90.
* «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
 
* «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
[11] عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص110.
* «یک مرد خوش‌اخلاق چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ (نظر متخصص روان‌شناسی)»، وب‌سایت هنر فردی، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
 
* آتش‌پور، حمید و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، کنگرة انجمن روان‌شناسی ایران، دورة ۶، ۱۳۹۶ش.
[12] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص91 و 92.
* احمدی، خدابخش و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، فصلنامة خانواده‌پژوهی، سال ۱، شماره ۳، ۱۳۸۴ش.
 
* امینی، ابراهیم، انتخاب همسر، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ چهاردهم، ۱۳۸۶ش.
[13] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص91 و 92.
* حسینی‌نسب، سید داود و همکاران، «رابطه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های حل تعارض بین فردی با سازگاری زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد تبریز»، فصلنامه علوم تربیتی، شماره ۴، ۱۴۸۷ش.
 
* خامنه‌ای، سیدعلی، «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آبان ۱۳۸۶ش.
[14] صائمی و دیگران، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی بر اساس صمیمیت زناشویی و دشواری تنظیم هیجان»، 1398ش، ص642 و 643.
* خدادادی سنگده، جواد و راست‌گفتار، ثمین، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، فصلنامة علمی فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، سال ۱۹، شماره ۶۶، ۱۴۰۳ش.
 
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
[15] «سازگاری زناشویی»، وب‌سایت نیک‌آرام.
* صائمی، حسین و دیگران، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی بر اساس صمیمیت زناشویی و دشواری تنظیم هیجان»، مجلة علوم روانشناختی، دوره ۱۸، شماره ۷۸، شهریور ۱۳۹۸ش.
 
* عرب بافرانی، حمیدرضا و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، دوفصلنامة علمی و پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، سال ۷، شماره ۱۲، ۱۳۹۲ش.
[16] آتش‌پور و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، 1396ش، ص1.
* عسکری، راضیه و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، پژوهش‌های مشاوره، ۱۳۹۸ش.
 
* عصمت، دانش، «تأثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، نشریة پژوهش‌های مشاوره، دوره ۳، شماره ۱۱، ۱۳۸۳ش.
[17] عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص96.
* علیزاده، فرشته و اعظمی، یوسف، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، رویش روان‌شناسی، سال ۱۱، شماره ۱۰ (پیاپی ۷۹)، ۱۴۰۱ش.
 
* نظری‌فر، محسن و همکاران، «تدوین الگوی سازش‌یافتگی زنان پس از رخداد طلاق: یک پژوهش زمینه‌ای»، مشاوره و روان‌درمانی خانواده، ۱۳۹۸ش.
[18] آتش‌پور و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، 1396ش، ص1و2.
* «انتظارات و توقعات در ازدواج و زندگی مشترک»، مرکز روان‌شناختی رهیاب، تاریخ بازدید: 6 آبان 1402ش.
 
* برنشتاین، فیلیپ اچ، شناخت و درمان اختلاف‌هاى زناشویى (زناشویى درمانى)، ترجمۀ حمیدرضا سهرابى، رسا، تهران، 1377ش.
[19] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص83.
* بروجردی علوی، مهدخت و همکاران، «روابط خانوادگی از منظر تفسیر المیزان»، وب‌سایت اندیشۀ علامه طباطبایی تاریخ درج مطلب: اردیبهشت 1393ش.
 
* «تقلید از سبک زندگی غربی و تغییر ارزش‌ها؛ زمینه‌ساز افزایش آمار طلاق»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 4 مرداد 1396ش.
[20] عصمت، «تاثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، 1383ش، ص8.
* حسینیا، احمد، بهداشت روانى ازدواج و همسردارى، تهران، مفید، 1380ش.
 
* حسین‌زاده، علی، «احترام به یکدیگر و نقش آن در زندگی مشترک»، وب‌سایت نشریات موسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی ، تاریخ درج مطلب: زمستان 1389ش.
[21] علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص176.
* داودی، حسین، «روابط سالم و سازنده بین همسران»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1382ش.
 
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 6 آبان 1402ش.
[22] خدادادی سنگده و راست‌گفتار، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، 1403ش، ص93 و 94.
* رحیمی، روح‌الله، و همکاران، «بررسی روابط بین عوامل فردي- خانوادگی و ترجیحات همسرگزینی با رضایت زناشویی زوجهاي هر دو شاغل در آموزش و پرورش»، مجلۀ زن و مطالعات خانواده، پاییز 1394ش.
 
* رشیدپور، مجید، تعادل و استحکام خانواده، تهران، اطلاعات، 1373ش.
[23] علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 178.
* «زن، خانواده و رسانه»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1388ش.
 
* سمواتی، زهرا، «رسانه و سبک زندگی فردی-اجتماعی خانواده از توصیف و تبیین تا اصلاح و تغییر»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ درح مطلبک 20 تیر 1397ش.
[24] علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 173.
* شرفى، محمدرضا، خانواده متعادل، انجمن اولیا و مربیان، تهران، 1374ش
 
* فرح‌بخش، الهام، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، مجلۀ ماهنامۀ خشت اول، آبان 1401ش.
[25] عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص97و 98و 99.
* قائمى، على، خانواده و مسائل همسران جوان، تهران، امیدى، 1362ش.
 
* کلینى، محمدبن یعقوب، اصول کافى، تهران، اسوه، 1369ش،
[26] عصمت، «تاثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، 1383ش، ص9.
* مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1368ش.
 
* مطهری ورمزانی، سجاد، «نقش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در تغییر الگوی انتخاب همسر در شهر کرمانشاه»، مجلۀ تداوم و تغییر اجتماعی، تاریخ درج مطلب: آذر 1401ش.
[27] عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص109و 110.
* میرحیدری، مهدی و شاه‌میرزایی، فاطمه، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت، تاریخ درج مطلب: 22 اردیبهشت 1395ش.
 
* میرخانی، عزت‌السادات، «گسترۀ وظایف زن در قانون مدنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1379ش.
[28] آتش‌پور و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، 1396ش، ص4.
* «نکات مهم برای حفظ زندگی مشترک: 5چیزی که یک زن نباید از همسرش توقع کند»، وب‌سایت خبرنامه، تاریخ درج مطلب: 22 اردیبهشت 1401.
 
* «وظایف مرد و زن در زندگی مشترک»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درک مطلب: 14 ابان 1399ش.
[29] احمدی و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، 1384ش، ص233و 234.
{{پایان منابع}}
[[رده:ویکی‌رز]]

نسخهٔ کنونی تا ۴ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۴۸

مهارت سازگاری زوجین
سحر ولدبیگی در کنار همسرش نیما فلاح


سازگاری زوجین؛ توانایی سازگارشدن با مشکلات و حل آنها در زندگی مشترک.

سازگاری زوجین یک نوع فرایند تکاملی محسوب می‌شود که در طی زندگی مشترک، زن و شوهر درک بهتری از وظایف خود پیدا می‌کنند و با یکدیگر در جنبه‌های مختلف زندگی منطبق می‌شوند. سازگاری بین زوجین بر سلامت جسمی و روحی آنها اثرگذار است و موجب حفظ کانون خانواده می‌شود. ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی، آموزش معنویت، خودکارآمدی و خوش‌بینی از جمله مواردی هستند که بر سازگاری زوجین با یکدیگر تأثیر مثبت دارند. خودشیفتگی نیز بر سازگاری زوجین تأثیر منفی و معنادار دارد.

مفهوم‌شناسی

سازش در لغت؛ به‌معنای حسن سلوک، توافق، آشتی و صلح است.[۱] سازگاری در زناشویی؛ به‌معنای وضعیتی است که در آن زن و شوهر در بیشتر مواقع احساس خوشبختی و رضایت از همدیگر دارند که این امر در روند زندگی زناشویی به‌وجود می‌آید.[۲] یکی از عواملی که در پایداری یک ازدواج موفق تأثیر زیادی دارد، سازگاری بین زوجین است. سازگاری زوجین به‌معنای نبودن مشکل در زندگی زناشویی نیست، بلکه به‌معنای ظرفیت زوجین برای سازگارشدن با مشکلات و توانایی حل آنها است. سازگاری زناشویی فرایند تکامل در ارتباط بین زن و شوهر است که به تطابق زوجین با یکدیگر در جنبه‌های گوناگون زندگی که ممکن است در آن اختلاف وجود داشته باشد گفته می‌شود. در این فرایند زوج‌ها با گذشت زمان، درک بهتری از نقش و وظیفه خود در کانون خانواده پیدا می‌کنند، احساس رضایت و شادی از زندگی در کنار یکدیگر دارند، و باهم سازگار می‌شوند.

سنجش سازگاری

سازگاری زوجین یک ارزیابی کلی از وضعیت کنونی رابطه ارائه می‌دهد. این سازگاری وضعیتی را در بر می‌گیرد که در آن زن و مرد در بیش‌تر مواقع احساس رضایت از یکدیگر دارند. سنجش این رابطهٔ رضایت بخش از طریق ارزیابی علاقهٔ متقابل، میزان مراقبت از یکدیگر، پذیرش و تفاهم، شباهت بین نگرش زوجین، توانایی مقابله با چالش‌های زندگی و همکاری با یکدیگر برای حل آنها و کنار آمدن با مشکلات و مسائل غیرمنتظره انجام می‌شود.

نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که میزان رضایت‌نداشتن از زندگی مشترک در بین زنان بیش‌تر از مردان است. نحوه واکنش زوجین نسبت به اختلافات متفاوت است و شکایت از همسر در بین زنان بیش‌تر بیان شده است. زنان بیش از مردان به روابط بین فردی اهمیت می‌دهند و همین موضوع سبب می‌شود که از ناسازگاری زناشویی بیش‌تر آسیب ببینند. معمولاً خانم‌ها برای حل مشکلات و برطرف‌شدن ناسازگاری‌ها پیش‌قدم می‌شوند و از مشاوران کمک می‌گیرند.[۳]

اهمیت سازگاری

مفهوم سازگاری بین زوجین که یکی از عوامل مهم برای داشتن زندگی زناشویی موفق و رضایت از زندگی است، از سال ۱۹۹۰م مورد توجه قرار گرفت. سازگاری و رضایت زوجین در زندگی مشترک تأثیر زیادی بر سلامت جسمی و روانی آنها دارد و موجب رشد تمام اعضای خانواده می‌شود. سازگاری بین زوجین هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی دارای اهمیت است. از منظر فردی اگر زن و مرد در زندگی مشترک نتوانند باهم به سازگاری برسند، عملکرد خانواده مختل خواهد شد و از منظر اجتماعی نیز اگر عملکرد خانواده دچار مشکل شود، سلامت جامعه مختل خواهد شد.

از دیدگاه اسلام

از منظر اندیشمندان مسلمان، دین اسلام سازگاری را امری دوطرفه دانسته و زوجین را به یک میزان به سازگاری در زندگی مشترک دعوت کرده است. دین اسلام توجه زوجین به سازگاری و افزایش آن در زندگی مشترک را از عواملی معرفی کرده که سبب ایجاد زندگی خانوادگی سالم، کامل، آرام و محبّت متقابل زوجین شده است. همچنین سازگاری در زندگی مشترک را اساسِ بقایِ زندگی دانسته و آن را به‌عنوان منبعی معرفی کرده که محبّت می‌آفریند. سازش زن و مرد در زندگی مشترک، سبب افزایش برکات الهی، نزدیک شدن دل‌ها به یکدیگر، پیوندهای مستحکم در زندگی و تربیت صحیح فرزندان می‌شود.[۴]

عوامل

عوامل ایجادکننده سازگاری زوجین

انسان‌ها دارای ویژگی‌های مثبت و امور منفی متعددی هستند که سبب بروز ناملایماتی در زندگی آنها می‌شود؛[۵] اما با افزایش سازگاری زوجین، از سستی روابط، نزاع و درگیری بین زن و شوهر کاسته می‌شود.[۶] عوامل مؤثر بر افزایش سازگاری مرد در خانواده عبارت‌اند از: صبوری؛[۷] هم‌کفو بودن: زن و شوهر اگر از لحاظ شرافت خانوادگی، علاقه‌ها و اهداف، دینداری و تقید به ضوابط اسلامی و نوع زندگی خانوادگی، تناسب و هماهنگی داشته باشند؛ میزان سازگاری آنها در زندگی زناشویی بیشتر می‌شود. عمل به وظایف خانوادگی: سرپرستی و مدیریت خانواده، تأمین هزینه‌های خانواده و تأمین نیاز جنسی همسر، نقش مؤثری در افزایش سازگاری مرد در خانواده دارد. همچنین رعایت اخلاق حسنه، خوش‌رفتاری و درک متقابل، از وظایف اخلاقی مرد است که سبب افزایش میزان سازگاری وی در خانواده می‌شود.[۸] معنویت‌افزایی.[۹] کارشناسان معتقدند از جمله عواملی که باعث افزایش سازش زنان می‌شود، صبوری رشددهنده است. همچنین مدیریت مالی، خودکنترلی و تمرین خوداندیشی نیز از دیگر عواملی است که باعث افزایش سازگاری زنان در زندگی می‌شود.[۱۰] کفویت و همسانی زن و شوهر در شرافت خانوادگی، ثروت، سطح دانش، علاقه و اهداف، دین‌داری و تقید نیز میزان سازش را میان زوجین افزایش می‌دهد. همچنین آشنایی زن به وظایف خود در خانواده، رعایت اخلاق حسنه و خوش‌رفتاری، افزیش تقوا و پاکدامنی و درک متقابل در زندگی زناشویی نیز از دیگر عواملی است که میزان سازش زن را در زندگی افزایش می‌دهد.[۱۱] کارشناسان معتقدند استفاده از برنامه‌های آموزشی مهارت‌محور سبب آگاهی زنان نسبت به فواید سازش زن، افزایش سازگاری و ارتقای رضایت زناشویی خانواده‌ها می‌شود.[۱۲]

سازگاری زوجین فرایندی است که در طی زندگی مشترک به دست می‌آید و حاصل شناخت ویژگی‌های طرف مقابل، شکل‌گیری الگوهای مناسب و تطبیق سلیقه‌ها است. برای ایجاد سازگاری بین زن و مرد که از اختلاف در خانواده و بسیاری از مشکلات در زندگی زوجین جلوگیری می‌کند، عوامل تأثیرگذار زیادی وجود دارد که در زیر به مهم‌ترین آنها اشاره می‌شود:

  1. برگزیدن همسر مناسب و هم‌کفو به انتخاب خود فرد؛
  2. صمیمیت بین زوجین از طریق انجام فعالیت‌های مشترک، شناخت کامل نسبت به یکدیگر و توجه به کیفیت روابط جنسی؛ به‌منظور تداوم زندگی مشترک و همدلی بیشتر زوجین، اولين شرط ضروری، شناخت درست زن و مرد از علایق و خواسته‌های یكديگر است. دنيای زنان و مردان متفاوت از هم است. آنچه اقتضاء می‌کند زن و شوهر در زندگی زناشویی خود موفق باشند این است که ترجیحات یکديگر را خوب بشناسند تا بتوانند به خوبی هم دیگر را درک کرده و پيام نهفته در رفتار و گفتار یکدیگر را به‌درستی دريافت کنند و پاسخ دهند.[۱۳]
  3. برخورداری از ویژگی‌های شخصیتی مطلوب مانند شوخ‌طبعی، مسئولیت‌پذیری، انعطاف‌پذیری، مهربانی، ازخودگذشتگی، فعال‌بودن و داشتن شخصیت مستقل و با اعتمادبه‌نفس و داشتن انتظارات معقول از همسر، قدرت تاب‌آوری و امید؛
  4. یادگیری از تجارب بین نسلی و درس‌گرفتن از روابط غلط و تکرارنکردن اشتباهات گذشته،
  5. یادگیری مهارت‌های ارتباطی، ارتباط صمیمانة خانواده‌های زوجین و داشتن مدیریت مشارکتی در خانواده؛
  6. حفظ پویایی رابطه با اقداماتی مانند وقت‌گذاشتن برای یکدیگر، تلاش برای رشد خود و همسر، یادگیری مهارت‌های زندگی، قدرشناسی، دادن مسئولیت به فرزندان و آماده‌کردن آنها برای آینده، دخالت‌ندادن فرزندان در مشکلات بین زن و شوهر؛
  7. رعایت حدومرزها در ارتباط با خانوادهٔ اصلی مانند بیان‌نکردن مشکلات به خانواده‌ها، تلاش برای حل مسئله در داخل خانه، اجازه‌ندادن به دیگران برای دخالت در زندگی، حمایت مالی، عاطفی خانواده‌ها از زوجین و کمک به نگهداری از فرزندان؛
  8. کسب معنویت و توکل و توسل به خدا، دعا، صبر و کمک‌گرفتن از مشاور؛
  9. پذیرفتن اشتباهات، عذرخواهی، تلاش برای جبران اشتباهات و برخورد منطقی در هنگام مواجه‌شدن با مسائل، گفت‌وگو، پرهیز از لجبازی، رعایت احترام و تلاش برای مدیریت بحران؛ به‌طور طبیعی، هنگامی که زن و مرد زندگی مشترک را آغاز می‌کنند انتظاراتی از یکدیگر دارند. از طرف دیگر، وظایفی نیز نسبت به هم دارند. به عقیدۀ کارشناسان، وظیفۀ اصلی زوجین این است که به ترجیحات و انتظارات همدیگر احترام گذاشته و سعی کنند آنها را تا حدّ امکان برآورده سازند. البته این خواسته‌ها و ترجیحات باید معقول و منطقی باشند که به اساس زندگی آسیب نزند.[۱۴]
  10. پذیرفتن نقاط ضعف همسر و تمرکز روی نقاط قوت، چشم‌پوشی و کوتاه‌آمدن نسبت به مسائل کوچک، انعطاف‌پذیری و نداشتن تعصب نسبت به خواسته‌های خود؛
  11. حمایت زوجین از یکدیگر با امیددادن به هم، پذیرش شرایط حساس، پشت هم‌بودن و مهارت کنترل هیجانات.

عوامل تهدیدکنندهٔ سازگاری زوجین

خیانت، تفاوت‌های جنسی بین زن و شوهر مانند تطابق نداشتن میزان میل جنسی و انتظارات، ارزش‌ها و باورهای متفاوت در زمینة سیاسی، اخلاقی، مذهبی و فرهنگی، طی‌کردن مراحل مختلف زندگی، موقعیت‌های آسیب‌زا مانند تصادف، بیماری، مرگ، خشونت، استرس، بی‌حوصلگی و حسادت که منجر به خشم و ناراحتی در طرفین می‌شود از مهم‌ترین عوامل تهدیدکنندهٔ سازگاری زوجین محسوب می‌شود.

تأثیر نیازهای روان‌شناختی بر سازگاری زوجین

ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی با سازگاری زوجین رابطهٔ مثبت و معنادار دارد. نیازهای اساسی روان‌شناختی به صورت فطری در تمام انسان‌ها وجود دارد. این نیازها شامل نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط است که به میزان ارضای این نیازها افراد از روابط عاطفی احساس رضایت بیش‌تری خواهند داشت. زوج‌هایی که در ارتباط‌شان نیازهای روان‌شناختی‌شان ارضاء می‌شود، احساسات خود را بیان می‌کنند، از همسر خود حمایت می‌کنند و عزت نفس و احساس مثبت بیش‌تری را تجربه می‌کنند. این زوج‌ها پاسخ‌های مناسب‌تری را در راستای حل اختلاف‌ها بکار می‌برند و رضایت و سازگاری بیش‌تری را در زندگی با یکدیگر خواهند داشت.[۱۵]

تأثیر خودشیفتگی بر سازگاری زوجین

خودشیفتگی نیز بر سازگاری بین زوجین تأثیر می‌گذارد. افراد خودشیفته، عزت نفس و همدلی پایین و حساسیت نسبت به انتقاد دارند. مطالعات نشان می‌دهد که خودشیفتگی بر سازگاری زوجین تأثیر منفی و معنادار دارد و مشاوران برای کمک به زوج‌ها برای سازگارشدن با یکدیگر در برنامه‌های درمانی خود به بررسی میزان خودشیفتگی در زوجین تأکید دارند.[۱۶]

تأثیر معنویت بر سازگاری زوجین

عوامل گوناگون اجتماعی، اقتصادی، شناختی و شخصی در رضایت زوجین از زندگی مشترک و سازگاری بین آنها تأثیر دارد، در میان این عوامل اعتقادات مذهبی که از ارکان زندگی سعادت‌مندانه است می‌تواند سازگاری بین زوجین را افزایش دهد و منجر به کنترل خشم درهنگام رویارویی افراد با تعارضات خانوادگی شود. در روایات مختلف نیز به این نکته اشاره شده است که روی آورن به خدا در هنگام مشکلات و بحران‌ها باعث آرامش و احساس رضایت در افراد می‌شود. ایمان به خدا نگرانی، فشارهای روحی و تنش‌های زندگی روزمره را در انسان‌ها کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که زوج‌هایی که تقیدات مذهبی بیش‌تری دارند، سازگاری بیش‌تری در زندگی مشترک باهم دارند و باورهای مذهبی با تعهد اخلاقی بین زوجین همبستگی بالایی دارد.[۱۷] خداوند آفریننده انسان است و به تمام ویژگی‌های مخلوق خود آگاهی دارد، بنابراین افراد با شناخت خدا، مخلوقات او، راه‌های ارتباط با خدا و دیگران می‌توانند در جایگاه درست انسانی خود قرار بگیرند و با کمک عقل مشکلات و ناسازگاری‌های ارتباط خود را حل کنند.[۱۸]

در آموزش معنویت به زوجین دو مؤلفهٔ مهم توکل به خدا و امید به زندگی به زن و شوهرها آموزش داده می‌شود تا بتوانند در رنج و سختی‌های خود معنایی بیابند و زمانی که دچار مشکلات مختلف می‌شوند، عزت نفس و امید خود را حفظ کنند و با توکل به خدا مشکلات خود را حل کنند. نوع دوستی، بخشش، توجه به اصول اخلاقی و خودشناسی معنوی از دیگر مؤلفه‌های مهم در آموزش معنویت برای ایجاد سازگاری بین زوجین است.[۱۹]

تأثیر خودکارآمدی و خوش‌بینی بر سازگاری زوجین

خودکارآمدی حاصل احساس موفقیت در انجام وظایف، باور قوی به توانایی خود در انجام آن وگرفتن بازخورد مثبت از دیگران است. این ویژگی باعث می‌شود که زوجین احساس موفقیت در انجام وظایف زناشویی خود داشته باشند، ارتباط بهتری باهم برقرار کنند، اختلاف کمتری را تجربه کنند و در نهایت احساس رضایت و سازگاری بین زوجین زیاد می‌شود. خوش‌بینی نیز بر سازگاری زناشویی تأثیر مثبت و معنادار دارد. افراد خوش‌بین به این موضوع باور دارند که با توانایی‌های خود می‌توانند به موفقیت برسند و انتظار دارند تلاش خودشان نتایج مثبتی را به دنبال داشته باشد. همین ویژگی‌ها سبب می‌شود که در زندگی مشترک شادترباشند، از مشکلات هراسی نداشته و احساس بهتری از زندگی زناشویی خودشان داشته باشند.[۲۰]

احترام متقابل

خوب گوش‌دادن و توجه به نیازهای همسر بیان‌گر احترام بین آنها است. هر یک از زوجین طبیعتاً نگرش‌هایی در زندگی دارند، احترام‌گذاشتن یعنی نگرش یکدیگر را درک کنند و در مسیر تکامل دیدگاه‌های خود با حفظ حرمت یکدیگر حرکت کرده و همسر خود را منحصربـه‌فـرد و ارزشمند بدانند. احترام نه فقط در کلام و سخن بلکه در عمل مشهود است. مفهوم احترام فقط ایـن نیست کـه طرفین از بیان عواطف و نیازهای خود، به‌شکل خشم و لجبازی و یا ناراحتی روحی امتناع کنند و این احساسات در آنها به‌شکل عقده‌های روانی انباشته شوند. علاوه‌بر این، احترام گذاشتن به همسر به این معنی هم نیست که از یکدیگر انتقاد نکنند.[۲۱]

درک متقابل

درک‌کردن و فهمیدن ترجیحات همسر، فرایند پیچیده‌ای دارد که زوجین بدین ترتیب موفق می‌شوند درکی واضح و درست از انتظارت یکدیگر داشته باشنددرک یعنی توانایی شناخت و همدلی با آنچه همسر تجربـه کرده است. زوجین همواره در همه چیز با یکدیگر توافق ندارند، بلکه چارچوب‌های قضاوت همدیگر را می‌پذیرند.[۲۲]

شناخت نیازهای همسر

بسیاری از افراد در شناخت انتظارات همسر کوتاهی می‌کنند و بـرای شنیدن مطالبات همسر خود نیز وقت نمی‌گذارند. از سوی دیگر، زوج‌هایی هم هستند که فکر می‌کنند اگر نسبت به همدیگر حساسیت نشان ندهند بهتر است؛ زیرا هراس دارند که طرف مقابل از آنها سوءاستفاده کند. نتیجۀ هر دو مورد آن است که زوجین در شناخت و ارضای نیازهای متقابل خود موفق نیستند و از هم دورتر می‌شوند.[۲۳]

حمایت فیزیکی و عاطفی

هر انسانی به‌طور طبیعی به حمایت عاطفی و فیزیکی نیاز دارد و این نیاز برای زن و مرد در زندگی زناشویی بایستی از سوی همسر تحقق یابد. سختی‌ها و مشکلات زندگی در کنار خستگی ناشی از انجام مسئولیت‌ها ممکن است احساس ضعف برای زوجین به‌دنبال داشته باشد و آنها در ایجاد تعادل بین کار و زندگی دچار مشکل شوند. در این اوقات، وظیفۀ همسری ایجاب می‌کند که تکیه‌گاه هم باشند و طرف مقابل را در زندگی خود، احساس و درک کنند.[۲۴]

مراقبت

زن و شوهر باید مراقب یکدیگر باشند، چه از جهت جسمی و در ناخوشی‌ها و چه از جهت روحی و روانی و در مشکلات و مصائب زندگی. بدین ترتیب به اهمیت وجود یکدیگر در زندگی مشترک تأکید می‌ورزند و نیز مسیر پرپیچ وخم زندگی برایشان آسان می‌شود.[۲۵]

حفظ حرمت‌ها

مهم است که زوجین به تلاشی که همسرشان در مراقبت از خانواده و نیازهای خانواده دارد، ارزش قائل شود. حفظ حرمت یکدیگر چه در جمع خانواده و دوستان و چه در خصوصی، از اصول مسلم دوام و بقاء زندگی مشترک است. اگر زن و شوهر قدردان هم باشند و حرمت هم را بدانند، عزت نفس یکدیگر را تقویت کرده‌اند و شوق زندگی در کنار هم در وجودشان زبانه می‌کشد.[۲۶]

وفادار بودن

احساس ناامنی که زن یا شوهر از همسر خود دارند که مبادا خیانت کند، به روح زندگی مشترک لطمه می‌زند. بنابراین وظیفۀ زوجین این است محیطی امن ایجاد کنند که می‌تواند با اعمال و گفتار در مورد رابطه شکل گیرد. این ناامنی ممکن است به‌دلیل وابستگی بیش‌از حد به شریک زندگی یا عدم وابستگی مالی باشد. گاهی زن مراقبت از سلامت جسم و تناسب اندام خود را رها می‌کند که نتیجه‌اش بروز عقدۀ حقارت است. در این صورت، شوهر باید همسر را ترغیب کند امید به زندگی در او زنده شده و بر این مشکلات فائق آید.[۲۷]

تفهیم و تفاهم

بسیاری از اوقات زوجین از بیان انتظارات خود ابا دارند و تصور می‌کنند طرف مقابل باید خودش بدون بیان شفاهی، این انتظارات را بفهمد. بنابراین، زوجین بایستی متوجه علایق و توقعات هم باشند. علاوه‌براین، آنها باید در بیان نظر خود قاطع باشند. مثلا اگر زن، حساس و لطیف است مرد باید غیر از بیان شفاهی، با توجه به رفتار و سلوک همسر خود، نیاز او را درک کند.[۲۸] در اکثر موارد، فرهنگ زن و شوهر و در نتیجه، تفکرات و سلایق آنها متفاوت از هم است. این امر موجب بروز اختلافاتی در همۀ مسائل زندگی می‌شود. اما اگر زوجین تلاش کنند شناخت از هم پیدا کنند و علایق و افکار یکدیگر را بشناسند زندگی موفقی خواهند داشت.[۲۹]

تکریم یکدیگر

اگر نیاز طبیعى تکریم شخصیت برای زن و مرد در خانواده تأمین شود، احساس آرامش مى‌یابند و اعتماد‌به‌نفس پیدا مى‌کنند. تکریم زوجین به یکدیگر، آنها را دل‌باخته و اسیر یکدیگر مى‌کند؛ چنان‌که از کنارهم‌بودن سیر و خسته نمى‌شوند.[۳۰]

چشم‌پوشى از خطاها

اسلام در مسائل خانوادگى بیشترین تأکید را بر گذشت و چشم‌پوشی زن و شوهر در خطاها، کج‌خلقى‌ها و اشتباهات یکدیگر دارد. از آنجاکه زوجین، دو انسان با روحیات و تفکرات متفاوت هستند اگر از خصلت‌هاى واقعى یکدیگر آگاهی یابند، می‌توانند یکدیگر را ببخشند و خطای هم را عفو کنند.[۳۱] عفو و گذشت، کانون خانواده را گرم می‌کند، عشق و محبت را زنده نگه‌می‌دارد و اختلاف و دعواها را تمام می‌کند.[۳۲]

برخورد منطقى

در رابطۀ سالم و سازنده زناشویی به سبک اسلامی، زوجین در عین این‌که از یکدیگر انتقاد دارند؛ اما با هم به‌شکل منطقی و انسانی برخورد می‌کنند. هنگامی تعادل در زندگى ایجاد مى‌شود که روابط متقابل زن و شوهر بر اساس عقل و منطق استوار باشد. زوجین، به‌ویژه مردان، باید این واقعیت را قبول کنند که اعمال زور و قدرت، قدرت واقعی نمى‌آورد، بلکه با رفتار منطقی عزت می‌یابند.[۳۳]

رعایت احکام و ارزش‌هاى دینی

اختلافات زناشویی به‌طور معمول از آنجا ناشی می‌شود که طرفین به اصول و ارزش‌هاى دینى و اخلاقى خود و همسر خود پایبند نیستند. زن و شوهر در این‌باره، بایستی پرهیزهایی منطبق بر احکام دینی داشته باشند از جمله: حفظ عفاف، دوری از معاشرت‌هاى بى‌جا و دورى از مواضع اتّهام.[۳۴] در تربیت اسلامی، عواملی وجود دارند که کمک می‌کنند زوجین از ترجیحات همسر خود آگاه شوند از جمله: شناخت حقوق متقابل، شناخت خواسته‌ها و انتظارات همسر، هم‌سویى بینش‌ها و باورهاى مذهبى، هماهنگى دیدگاه‌هاى سیاسى، فرهنگى و اجتماعى، گفتگوهاى متقابل و بیان احساسات، ارضاء نیاز جنسى، تنظیم رابطۀ صحیح بین دو خانواده.[۳۵]

پیامدها

کلاس آموزشی حل تعارض زوجین

مطالعات نشان می‌دهد که سازگاری بین زوجین بر سازگاری کلی فرد أثرگذار است. سازگاری زوجین باعث عزت نفس و سازگاری بالاتر در روابط اجتماعی با دیگران می‌شود. سازگارنبودن زوجین با یکدیگر باعث ایجاد مشکل در روابط اجتماعی، تمایل به انحرافات اخلاقی و اجتماعی، آسیب به ارزش‌های فرهنگی در بین زوج‌ها و حتی پدیده طلاق می‌شود. پیامدهای روانی و اجتماعی ناسازگاری هم برای زوجین و هم فرزندان آنها است و شامل احساس پوچی، افسردگی، ازدست‌دادن امید و از خودبیگانگی می‌شود. سازگاری باعث می‌شود زوجین الگوهای رفتاری خود را برای رسیدن به حداکثر رضایت در ارتباط زناشویی اصلاح کنند.

بازتاب سازگاری زوجین را می‌توان در رضایت فرد از زندگی شخصی، برطرف‌شدن نیازهای مختلف مانند نیاز به محبت، توجه، کسب موفقیت در جنبه‌های تحصیلی و شغلی و رضایت از ارتباط با همسر که نشانه‌های آن در مواردی مانند پررنگ‌شدن علاقه، افزایش صمیمیت و داشتن زندگی فعال و پویا یافت می‌شود، مشاهده کرد. همچنین رضایت از نقش والدینی با فراهم‌شدن بستر مناسب برای تربیت فرزندان و خوشحالی از زندگی خوب آنها از دیگر پیامدهای مثبت سازگاربودن زوجین با یکدیگر است.

سازگاری در مردان

کارشناسان معتقدند ویژگی‌های شخصیتی یک فرد، تأثیر بسزایی در میزان سازش وی در خانواده دارد. به عقیدهٔ آنها بین ویژگی‌های شخصیتی مردها مانند توافق‌پذیری، برون‌گرایی، دلپذیربودن، انعطاف‌پذیری و سازگاری آنها در خانواده و زندگی زناشویی، رابطهٔ مستقیمی وجود دارد. از دیگر ویژگی‌های مرد سازگار، داشتن اعتماد به نفس، تعادل رفتاری، شنوندهٔ خوب‌بودن، احترام متقابل به اعضای خانواده، صداقت در گفتار و رفتار و شوخ‌طبعی است. مرد سازگار تلاش می‌کند حتی در شرایطی که متناسب با خواستهٔ او نیست خودکنترلی در رفتار و عمل داشته و خود را با شرایط هماهنگ کند. از مهم‌ترین پیامدهای سازگاری مرد در خانواده، افزایش محبت و دوستی میان زن و شوهر، رضایت‌مندی زوجین از یکدیگر، تحکیم بنیان خانواده[۳۶] و درک متقابل زوجین است که در پی پذیرش شخصیّتِ واقعی همسر توسط مرد با وجود تفاوت‌های متعدد میان آنها به‌وجود می‌آید.[۳۷]

از سوی دیگر عدم تناسب رفتاری، گفتاری و عملی میان زوجین، سبب ایجاد مشکل و ناسازگاری میان زوجین می‌شود. این امر سبب ایجاد تنش، عدم همکاری و به‌وجودآمدن ناراحتی میان آنها می‌شود.[۳۸] عدم تطابق ارزش‌های دینی و اعتقادات نیز از دیگر عواملی است که بروز ناسازگاری میان زوجین را به‌دنبال دارد و سبب نادیده گرفتن ارزش‌های اخلاقی میان زوجین می‌شود. همچنین وجود تفاوت‌های فرهنگی و آداب و رسوم میان زوجین نیز، سبب بروز مشکلات جدی میان آنها می‌شود. این امور سبب افزایش ناسازگاری میان زوجین و عدم همکاری و هم‌فکری میان آنها می‌شود.[۳۹] خشونت و سرکشی زوجین از دیگر پیامدهای ناسازگاری مرد در خانواده است. این امر علاوه بر سلب آرامش زوجین، سبب ایجاد ناامنی و ناآرامی برای اعضای خانواده می‌شود.[۴۰]

سازگاری در زنان

کارشناسان معتقدند هر اندازه میزان عشق و علاقه زن در زندگی بیشتر باشد، میزان سازگاری وی نیز بالاتر می‌رود. زوجین در اوایل ازدواج به‌دلیل علاقه و هیجانات اولیه، بسیاری از اختلاف‌نظرها را تحمل می‌کنند.[۴۱] این امر سبب بهبود و تقویت روابط خانوادگی میان اعضای خانواده می‌شود.[۴۲] صبوری زن در مقابل مشکلات، بسیاری از مسائل زندگی را چاره اندیشی کرده و مانع از به‌وجودآمدن چالش میان اعضای خانواده می‌شود.[۴۳] تقویت و افزایش صمیمیت میان اعضای خانواده، افزایش دوام و بقاء خانواده، افزایش رضایت‌مندی، بهبود رابطه میان زن و شوهر،[۴۴] کاهش آمار طلاق، حل راحت‌تر مشکلات خانوادگی و استحکام بنیان خانواده، از پیامدهای سازگاری زن است.[۴۵] همچنین سازگاری زن تأثیر مستقیمی بر نحوهٔ برخورد همسر دارد و سبب می‌شود زوجین در زندگی زناشویی با وجود بهره‌مندی از شخصیت‌های متفاوت، در کنار یکدیگر زندگی کنند.[۴۶] از سوی دیگر ناسازگاری زنان، معلول مدیریت نادرست چالش‌هایی دانسته شده که زن در زندگی با آن مواجه می‌شود.[۴۷] کارشناسان نشانه‌های زیر را در ناسازگاری زن، مورد توجه قرار داده‌اند:

  1. وجود اختلاف نظرهای متعدد: رویکرد عقلانی نداشتن در مواجهه با مسائل و گوش ندادن به صحبت‌های دیگران؛
  2. اختلاف سلیقه با اعضای خانواده و همسر؛
  3. تکبر، سرزنش کردن و نداشتن تواضع؛
  4. درک نکردن شرایط مالی خانواده و بالابودن توقع مالی زن در زندگی مشترک؛
  5. ایجاد حس ناامنی و مشاجره در خانواده؛
  6. عدم انعطاف‌پذیری رفتاری و اخلاقی.[۴۸]

مباحث حقوقی

گواهی عدم سازش

طبق قوانین، عدم سازش زن در زندگی مشترک از جمله عواملی است که سبب صدور حکم طلاق توافقی می‌شود. گواهی عدم سازش از جمله مواردی است که در صورت اثبات آن به دادگاه می‌تواند تعیین کنندهٔ عدم سازش زن در زندگی زناشویی باشد. مهم‌ترین شرایط لازم جهت صدور گواهی عدم سازش، اثبات عدم برقراری صلح و سازش بین دو طرف برای دادگاه است.[۴۹]

پانویس

  1. ↑ . دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه سازش.
  2. ↑ . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.
  3. ↑ احمدی و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، 1384ش، ص233و 234.
  4. ↑ . خامنه‌ای «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
  5. ↑ . «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور.
  6. ↑ .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.
  7. ↑ . «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور.
  8. ↑ .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.
  9. ↑ . عرب بافرانی و همکاران «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص95.
  10. ↑ . نظری‌فر و همکاران، «تدوین الگوی سازش‌یافتگی زنان پس از رخداد طلاق: یک پژوهش زمینه‌ای»، 1398ش، ص93.
  11. ↑ . «سازگاری همسران»، ویکی فقه.
  12. ↑ . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.
  13. ↑ حسین‌زاده، «احترام به یکدیگر و نقش آن در زندگی مشترک»، وب‌سایت سامانۀ نشریات موسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی.
  14. ↑ «نکات مهم برای حفظ زندگی مشترک: 5چیزی که یک زن نباید از همسرش توقع کند»، وب‌سایت خبرنامه.
  15. ↑ علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 178.
  16. ↑ علیزاده و اعظمی، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، 1401ش، ص172و 173.
  17. ↑ عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص97و 98و 99.
  18. ↑ عصمت، «تأثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، 1383ش، ص9.
  19. ↑ عرب بافرانی و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، 1392ش، ص109و 110.
  20. ↑ آتش‌پور و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، 1396ش، ص4.
  21. ↑ فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش. ص37-56.
  22. ↑ فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش.ص21-24.
  23. ↑ فرح‌بخش، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، 1401ش. ص19.
  24. ↑ میرحیدری و شاه‌میرزایی، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، وب‌سایت دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت.
  25. ↑ میرحیدری و شاه‌میرزایی، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، وب‌سایت دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت.
  26. ↑ «وظایف مرد و زن در زندگی مشترک»، وب‌سایت تبیان.
  27. ↑ میرخانی، «گسترۀ وظایف زن در قانون مدنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  28. ↑ برنشتاین، شناخت و درمان اختلاف‌هاى زناشویى (زناشویى درمانى)، 1377ش، ص125ـ126.
  29. ↑ رشیدپور، تعادل و استحکام خانواده، 1373ش، ص154.
  30. ↑ قائمى، خانواده و مسائل همسران جوان، 1362ش، ص258.
  31. ↑ کلینى، اصول کافى، 1369ش، ج 2، ص312.
  32. ↑ حسینیا، بهداشت روانى ازدواج و همسردارى، 1380ش، ص201و 208.
  33. ↑ شرفى، خانواده متعادل، 1374ش، ص96.
  34. ↑ مجلسى، بحارالانوار، 1368ش، ج43، ص50.
  35. ↑ حسین داوودی، «روابط سالم و سازنده بین همسران»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  36. ↑ .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.
  37. ↑ . خامنه‌ای، «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
  38. ↑ .«سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه.
  39. ↑ امینی، انتخاب همسر، 1386ش، ص136.
  40. ↑ . خامنه‌ای «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
  41. ↑ . «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق.
  42. ↑ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.
  43. ↑ . «چگونه همسری سازگار باشیم»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  44. ↑ . عسکری و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، 1398ش، ص184.
  45. ↑ . «سازگاری همسران»، ویکی فقه.
  46. ↑ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.
  47. ↑ . «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق.
  48. ↑ . «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام.
  49. ↑ . «مراحل گواهی عدم امکان سازش صفحه نخست مقالات / مراحل گواهی عدم امکان سازش»، وب‌سایت گروه وکلای دادگستری راه جویان عدالت.

منابع

  • «چگونه همسری سازگار باشیم»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «سازگاری زناشویی»، وب‌سایت نیک آرام، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۲ش.
  • «سازگاری همسران»، وب‌سایت ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • «سازگاری همسران»، ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «صبر و سازش در خانواده»، وب‌سایت ایمانور، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • «مراحل گواهی عدم امکان سازش صفحه نخست مقالات / مراحل گواهی عدم امکان سازش»، وب‌سایت گروه وکلای دادگستری راه جویان عدالت، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «ناسازگاری زن و شوهر (راهکارهایی برای سازش زوجین)»، وب‌سایت همیار عشق، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «نشانه‌های زن ناسازگار»، وب‌سایت مرکز مشاوره روان آرام، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.
  • «یک مرد خوش‌اخلاق چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ (نظر متخصص روان‌شناسی)»، وب‌سایت هنر فردی، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • آتش‌پور، حمید و دیگران، «سرمایه‌های روانشناختی مثبت‌نگر و سازگاری زناشویی زوجین»، کنگرة انجمن روان‌شناسی ایران، دورة ۶، ۱۳۹۶ش.
  • احمدی، خدابخش و دیگران، «بررسی عوامل زمینه‌ای-فردی و ارتباطی و دوجانبه‌ای مؤثر بر سازگاری زناشویی»، فصلنامة خانواده‌پژوهی، سال ۱، شماره ۳، ۱۳۸۴ش.
  • امینی، ابراهیم، انتخاب همسر، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ چهاردهم، ۱۳۸۶ش.
  • حسینی‌نسب، سید داود و همکاران، «رابطه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های حل تعارض بین فردی با سازگاری زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد تبریز»، فصلنامه علوم تربیتی، شماره ۴، ۱۴۸۷ش.
  • خامنه‌ای، سیدعلی، «سازش و سازگاری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آبان ۱۳۸۶ش.
  • خدادادی سنگده، جواد و راست‌گفتار، ثمین، «پیشایندها و پیامدهای سازگاری زناشویی در زوجین راضی از زندگی زناشویی»، فصلنامة علمی فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، سال ۱۹، شماره ۶۶، ۱۴۰۳ش.
  • دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
  • صائمی، حسین و دیگران، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی بر اساس صمیمیت زناشویی و دشواری تنظیم هیجان»، مجلة علوم روانشناختی، دوره ۱۸، شماره ۷۸، شهریور ۱۳۹۸ش.
  • عرب بافرانی، حمیدرضا و دیگران، «اثربخشی آموزش معنویت بر سازگاری زناشویی زوجین»، دوفصلنامة علمی و پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، سال ۷، شماره ۱۲، ۱۳۹۲ش.
  • عسکری، راضیه و همکاران، «تأثیر آموزش برنامه بهبود رابطه بر افزایش سازگاری زناشویی زنان کم درآمد»، پژوهش‌های مشاوره، ۱۳۹۸ش.
  • عصمت، دانش، «تأثیر خودشناسی اسلامی در افزایش میزان سازگاری زناشویی»، نشریة پژوهش‌های مشاوره، دوره ۳، شماره ۱۱، ۱۳۸۳ش.
  • علیزاده، فرشته و اعظمی، یوسف، «پیش‌بینی سازگاری زناشویی زوجین بر اساس نیازهای اساسی روان‌شناختی و خودشیفتگی»، رویش روان‌شناسی، سال ۱۱، شماره ۱۰ (پیاپی ۷۹)، ۱۴۰۱ش.
  • نظری‌فر، محسن و همکاران، «تدوین الگوی سازش‌یافتگی زنان پس از رخداد طلاق: یک پژوهش زمینه‌ای»، مشاوره و روان‌درمانی خانواده، ۱۳۹۸ش.
  • «انتظارات و توقعات در ازدواج و زندگی مشترک»، مرکز روان‌شناختی رهیاب، تاریخ بازدید: 6 آبان 1402ش.
  • برنشتاین، فیلیپ اچ، شناخت و درمان اختلاف‌هاى زناشویى (زناشویى درمانى)، ترجمۀ حمیدرضا سهرابى، رسا، تهران، 1377ش.
  • بروجردی علوی، مهدخت و همکاران، «روابط خانوادگی از منظر تفسیر المیزان»، وب‌سایت اندیشۀ علامه طباطبایی تاریخ درج مطلب: اردیبهشت 1393ش.
  • «تقلید از سبک زندگی غربی و تغییر ارزش‌ها؛ زمینه‌ساز افزایش آمار طلاق»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 4 مرداد 1396ش.
  • حسینیا، احمد، بهداشت روانى ازدواج و همسردارى، تهران، مفید، 1380ش.
  • حسین‌زاده، علی، «احترام به یکدیگر و نقش آن در زندگی مشترک»، وب‌سایت نشریات موسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی ، تاریخ درج مطلب: زمستان 1389ش.
  • داودی، حسین، «روابط سالم و سازنده بین همسران»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1382ش.
  • دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 6 آبان 1402ش.
  • رحیمی، روح‌الله، و همکاران، «بررسی روابط بین عوامل فردي- خانوادگی و ترجیحات همسرگزینی با رضایت زناشویی زوجهاي هر دو شاغل در آموزش و پرورش»، مجلۀ زن و مطالعات خانواده، پاییز 1394ش.
  • رشیدپور، مجید، تعادل و استحکام خانواده، تهران، اطلاعات، 1373ش.
  • «زن، خانواده و رسانه»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1388ش.
  • سمواتی، زهرا، «رسانه و سبک زندگی فردی-اجتماعی خانواده از توصیف و تبیین تا اصلاح و تغییر»، وب‌سایت پرتال امام خمینی، تاریخ درح مطلبک 20 تیر 1397ش.
  • شرفى، محمدرضا، خانواده متعادل، انجمن اولیا و مربیان، تهران، 1374ش
  • فرح‌بخش، الهام، «پایه‌گذاری ارتباطی بین زوجین»، مجلۀ ماهنامۀ خشت اول، آبان 1401ش.
  • قائمى، على، خانواده و مسائل همسران جوان، تهران، امیدى، 1362ش.
  • کلینى، محمدبن یعقوب، اصول کافى، تهران، اسوه، 1369ش،
  • مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار إحياء التراث العربي، 1368ش.
  • مطهری ورمزانی، سجاد، «نقش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در تغییر الگوی انتخاب همسر در شهر کرمانشاه»، مجلۀ تداوم و تغییر اجتماعی، تاریخ درج مطلب: آذر 1401ش.
  • میرحیدری، مهدی و شاه‌میرزایی، فاطمه، «وظایف مرد از دیدگاه اسلام»، دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت، تاریخ درج مطلب: 22 اردیبهشت 1395ش.
  • میرخانی، عزت‌السادات، «گسترۀ وظایف زن در قانون مدنی»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ درج مطلب: 1379ش.
  • «نکات مهم برای حفظ زندگی مشترک: 5چیزی که یک زن نباید از همسرش توقع کند»، وب‌سایت خبرنامه، تاریخ درج مطلب: 22 اردیبهشت 1401.
  • «وظایف مرد و زن در زندگی مشترک»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درک مطلب: 14 ابان 1399ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مهارت_سازگاری_زوجین&oldid=69075»