حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =Photo 5917949667117747072 x.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =طرحی که به (چهره قره العین )معروف شده است | |||
| image_alt =قره العین | |||
| فایل پادکست =طاهره قرةالعین.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =10/1 | |||
| تاریخ پادکست =15-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''طاهره قرّةالعین؛'''</big> زنی از خاندان علم و اجتهاد و از سران فرقه بابیه. | <big>'''طاهره قرّةالعین؛'''</big> زنی از خاندان علم و اجتهاد و از سران فرقه بابیه. | ||
| خط ۹: | خط ۳۸: | ||
*ویژگیهای فردی و اجتماعی؛ طاهره در خانوادۀ اهل علم و اجتهاد پرورش یافت. پدرش محمدصالح برغانی <ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/979 برغانیها؛ از علمای مشهور و مذهبی قزوین بودند که اول به آل طالقانی و بعد از شهادت ملا محمدتقی به آل شهیدی مشهور شدند. میرسلیم، دانشنامة جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص979.]</ref>ز علمای بزرگ و همسرش ملامحمد امامجمعه قزوین بود.<ref>[https://sites.dlib.nyu.edu/viewer/books/princeton_aco004743/display?lang=ar آیتی، کواکبالدریه فی مآثرالبهائیه (در تاریخ بهائیت)، ۱۳۴۲ق، ص109-108.]</ref> در کسب مقدمات اسلامی چون فقه، اصول، تفسیر، کلام و ادبیات فارسی و عربی به درجات عالی رسیده بود. از نظر اجتماعی بهخاطر تحصیلات عالی، معلومات دینی، هوش، قدرت بیان، طبع شعر، جذابیت و زیبایی ظاهری در موقعیت ویژهای قرار داشت.<ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، .ص8 و 24-25.</ref> در مباحث دینی و علمی پاسخگوی مسائل فقهی زنان عصر خویش بود.<ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص167.]</ref> | *ویژگیهای فردی و اجتماعی؛ طاهره در خانوادۀ اهل علم و اجتهاد پرورش یافت. پدرش محمدصالح برغانی <ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/979 برغانیها؛ از علمای مشهور و مذهبی قزوین بودند که اول به آل طالقانی و بعد از شهادت ملا محمدتقی به آل شهیدی مشهور شدند. میرسلیم، دانشنامة جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص979.]</ref>ز علمای بزرگ و همسرش ملامحمد امامجمعه قزوین بود.<ref>[https://sites.dlib.nyu.edu/viewer/books/princeton_aco004743/display?lang=ar آیتی، کواکبالدریه فی مآثرالبهائیه (در تاریخ بهائیت)، ۱۳۴۲ق، ص109-108.]</ref> در کسب مقدمات اسلامی چون فقه، اصول، تفسیر، کلام و ادبیات فارسی و عربی به درجات عالی رسیده بود. از نظر اجتماعی بهخاطر تحصیلات عالی، معلومات دینی، هوش، قدرت بیان، طبع شعر، جذابیت و زیبایی ظاهری در موقعیت ویژهای قرار داشت.<ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، .ص8 و 24-25.</ref> در مباحث دینی و علمی پاسخگوی مسائل فقهی زنان عصر خویش بود.<ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص167.]</ref> | ||
==گرایش به فرقه شیخیه و بابیه== | ==گرایش به فرقه شیخیه و بابیه== | ||
فرقه شیخیه <ref>[https://lib.eshia.ir/10370/1/266 فرقهای ساختگی که در برخی اصول با شیعه اختلافنظر دارند. مشکور، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳68ش، ص266-270.]</ref> بهرهبری شیخ احمد احسایی در قرن ۱۲ق با طرح بدعتها و نظرات اختلافی در مذهب تشیع توجهبرانگیز شد.<ref>[https://gerdab.ir/fa/news/8081/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AA «بابیگری گام دوم در شکلگیری بهائیت»، وبسایت گرداب.]</ref> احسایی در قزوین به تدریس و ترویج عقایدش پرداخت که باعث نگرانی علما و اعتراض آنان شد. محمدتقی برغانی پس از مناظرههایی با او، ایرادات بسیاری به عقایدش وارد کرده و او را به کفر و ارتداد محکوم کرد. <ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C «ملا محمدتقی برغانی»، وبسایت دانشنامة اسلامی.]</ref> طاهره میان اختلافات شدید بین متشرعه و شیخیه، با فرقه شیخیه آشنا و به اصول و عقائدشان علاقهمند شد و به بهانه دیدار سیدکاظم رشتی<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225260/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF دومین رهبر شیخیه پس از احمد احسائی است. ابراهیمی، «شیخ احمد احسائی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> کانون خانواده را رها کرد و با وجود سه فرزند به منزل پدر برگشت و عازم سفر کربلا شد. هنگامی که به آنجا رسید سید رشتی وفات یافته بود. در چنین وضعیتی در منزل سید به رفع و حل اشکالات اعتقادی شاگردانش پرداخت. <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنه باب، 1362ش، ص168-169.]</ref> از میان شاگردان مکتب شیخیه، علیمحمد شیرازی که | [[پرونده:Photo 5917949667117747078 x.jpg|جایگزین=سید علی محمد شیرازی|بندانگشتی|سید علی محمد شیرازی مشهور به باب]] | ||
فرقه شیخیه <ref>[https://lib.eshia.ir/10370/1/266 فرقهای ساختگی که در برخی اصول با شیعه اختلافنظر دارند. مشکور، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳68ش، ص266-270.]</ref> بهرهبری شیخ احمد احسایی در قرن ۱۲ق با طرح بدعتها و نظرات اختلافی در مذهب تشیع توجهبرانگیز شد.<ref>[https://gerdab.ir/fa/news/8081/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AA «بابیگری گام دوم در شکلگیری بهائیت»، وبسایت گرداب.]</ref> احسایی در قزوین به تدریس و ترویج عقایدش پرداخت که باعث نگرانی علما و اعتراض آنان شد. محمدتقی برغانی پس از مناظرههایی با او، ایرادات بسیاری به عقایدش وارد کرده و او را به کفر و ارتداد محکوم کرد. <ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C «ملا محمدتقی برغانی»، وبسایت دانشنامة اسلامی.]</ref> طاهره میان اختلافات شدید بین متشرعه و شیخیه، با فرقه شیخیه آشنا و به اصول و عقائدشان علاقهمند شد و به بهانه دیدار سیدکاظم رشتی<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225260/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF دومین رهبر شیخیه پس از احمد احسائی است. ابراهیمی، «شیخ احمد احسائی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> کانون خانواده را رها کرد و با وجود سه فرزند به منزل پدر برگشت و عازم سفر کربلا شد. هنگامی که به آنجا رسید سید رشتی وفات یافته بود. در چنین وضعیتی در منزل سید به رفع و حل اشکالات اعتقادی شاگردانش پرداخت. <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنه باب، 1362ش، ص168-169.]</ref> از میان شاگردان مکتب شیخیه، علیمحمد شیرازی که سابقه شاگردی سیدکاظم رشتی و فعالیت در تجارتخانه یهود را داشت با ادعای بابیت، فرقۀ بابیه را بهوجود آورد.<ref> [https://gerdab.ir/fa/news/8081/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AA «بابیگری گام دوم در شکلگیری بهائیت»، وبسایت گرداب.]</ref> طاهره از طریق ملاحسین بشرویه <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% ملاحسین بشرویه را بابُالباب و اَول مَن آمَن بِه باب میدانند. «بابیگری گام دوم در شکلگیری بهائیت»، وبسایت گرداب.]</ref>از شاگردان سید رشتی با علیمحمد شیرازی آشنا شد و به فرقة بابیه پیوست و در شمار حروف حیّ<ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% هیجده نفری که براساس حساب حروف ابجد، اولین مؤمنان به سید علیمحمد شیرازی بودند. اعتضادالسلطنه، فتنه باب، 1362ش، ص112.]</ref> قرار گرفت.<ref>[https://foulabook.com/ar/book/%D9%87%D9%83%D8%B0%D8%A7-%D9%82%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-pdf الوردی، هکذا قتلوا قرةالعین، 1997م، ص10.]</ref> قرةالعین هیچوقت موفق به دیدار علیمحمد نشد؛ ولی یکی از رهبران و مبلغان سرسخت او شد <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنه باب، 1362ش، ص169.]</ref> و توانست با استفاده از قدرت بیان، نفوذ خود را در عراق گسترش دهد و بسیاری از افراد را جذب کند تا آنجا که پیروانش حاضر شدند پشت سرش نماز بگذارند. <ref>[https://foulabook.com/ar/book/%D9%87%D9%83%D8%B0%D8%A7-%D9%82%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-pdf الوردی، هکذا قتلوا قرةالعین، 1997م، ص13.]</ref> او بهدلیل آگاهیهای دینی، زیبایی و بیپروایی در تبلیغ مسلک بابیه از جایگاه والایی برخوردار بود، تا جایی که این حس برتریجویی او باعث شد ادعای بابیت و سرانجام اعلام خدایی کند.<ref>عبدیائی، «نقش و جایگاه قرةالعین در فرقة بابیه»، 1388ش، ص161-162. </ref> | |||
==محور عمده مخالفتها در عراق== | ==محور عمده مخالفتها در عراق== | ||
| خط ۱۸: | خط ۴۸: | ||
==نقشآفرینی در قتل برغانی== | ==نقشآفرینی در قتل برغانی== | ||
در زمان محمدتقی برغانی مکاتب فکری و جریانات انحرافی زیادی در حال گسترش بودند که مذهب تشیّع را تهدید میکرد. <ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6441/7043/85423/%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8 توکلی، «مختصری از آثار و زندگانی ملا محمدتقی برغانی شهید ثالث»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> طاهره پس از بازگشت به قزوین به تبلیغ و گسترش نفوذ خود میان پیروان فرقه بابیه ادامه داد. خانوادهاش سعی کردند او را از مسیر رفته بازگردانند و با همسرش آشتی دهند. او پیشنهاد آشتی را رد کرد و همسرش را بهخاطر لعن شیعیان کامل (شیخ احسائی، سید رشتی و سید باب) کافر و خود را طاهره خواند <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص174.]</ref> و خود را بر خلاف شریعت اسلام مطلقه کرد.<ref> [https://farhangoadabeirani.blogsky.com/1394/10/11/post-513/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B مدرس تبریزی، ریحانةالأدب، 1374ش، ج4-3، ص440.]</ref> برغانی، عمو و پدرشوهرش، که نمیتوانست این برخوردهای توهینآمیز عروسش را تحمل کند ضمن اعلام انحراف و ارتداد فرقههای شیخیه و بابیه، تکفیرشان کرد. این برخورد تاریخی برغانی <ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/979 میرسلیم، دانشنامة جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص979.]</ref> باعث کینه طاهره شده و به قصد ترور وی <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص174.]</ref> برخی از یاران و مریدان را آماده کرد. <ref>[https://www.h-net.org/~bahai/areprint/kashf/kag.htm گلپایگانی، کشفالغطاء، بیتا، ص107.]</ref> بعد از ترور، چند نفر از عاملین دستگیر و برای مجازات به تهران فرستاده شدند؛ اما طاهره بهعنوان آمر اصلی،<ref>[https://farhangoadabeirani.blogsky.com/1394/10/11/post-513/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B مدرس تبریزی، ریحانةالادب، 1374ش، ج4-3، ص440.]</ref> با | در زمان محمدتقی برغانی مکاتب فکری و جریانات انحرافی زیادی در حال گسترش بودند که مذهب تشیّع را تهدید میکرد. <ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6441/7043/85423/%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8 توکلی، «مختصری از آثار و زندگانی ملا محمدتقی برغانی شهید ثالث»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> طاهره پس از بازگشت به قزوین به تبلیغ و گسترش نفوذ خود میان پیروان فرقه بابیه ادامه داد. خانوادهاش سعی کردند او را از مسیر رفته بازگردانند و با همسرش آشتی دهند. او پیشنهاد آشتی را رد کرد و همسرش را بهخاطر لعن شیعیان کامل (شیخ احسائی، سید رشتی و سید باب) کافر و خود را طاهره خواند <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص174.]</ref> و خود را بر خلاف شریعت اسلام مطلقه کرد.<ref> [https://farhangoadabeirani.blogsky.com/1394/10/11/post-513/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B مدرس تبریزی، ریحانةالأدب، 1374ش، ج4-3، ص440.]</ref> برغانی، عمو و پدرشوهرش، که نمیتوانست این برخوردهای توهینآمیز عروسش را تحمل کند ضمن اعلام انحراف و ارتداد فرقههای شیخیه و بابیه، تکفیرشان کرد. این برخورد تاریخی برغانی <ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/979 میرسلیم، دانشنامة جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص979.]</ref> باعث کینه طاهره شده و به قصد ترور وی <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص174.]</ref> برخی از یاران و مریدان را آماده کرد. <ref>[https://www.h-net.org/~bahai/areprint/kashf/kag.htm گلپایگانی، کشفالغطاء، بیتا، ص107.]</ref> بعد از ترور، چند نفر از عاملین دستگیر و برای مجازات به تهران فرستاده شدند؛ اما طاهره بهعنوان آمر اصلی،<ref>[https://farhangoadabeirani.blogsky.com/1394/10/11/post-513/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B مدرس تبریزی، ریحانةالادب، 1374ش، ج4-3، ص440.]</ref> با نقشه میرزا حسینعلی نوری به خراسان فرار کرد. مورخین بابی و بهائی تلاش کردهاند تا طاهره را در قتل تبرئه و آن را به فردی غیر بابی نسبت دهند و در مقابل بیشتر مورخین با اتفاقنظر عامل و محرک اصلی قتل را طاهره میدانند.<ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، ص61-57.</ref> | ||
==شکستن مرزها در دشت بَدَشت== | ==شکستن مرزها در دشت بَدَشت== | ||
| خط ۲۴: | خط ۵۴: | ||
==کشف حجاب و توجیه آن== | ==کشف حجاب و توجیه آن== | ||
در | در فرقه بابیه به تساوی حقوق زن و مرد، آزادی زنان در اجتماع، ارتباط با مردان نامحرم، تجویز زنان شوهردارِ عقیم به باروری از غیر شوهر، بیحجابی، پوشیدن لباسهای حریر و آرایش کردن تصریح شده است. <ref>[https://sahebnews.ir/465314/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8.htm افراسیابی، تاریخ جامع بهائیت، 1382ش، ص105-106.]</ref> کشف حجاب قرةالعین ریشه در سفرش به عراق داشت. هرچند اول از پشت پرده و حجاب تدریس میکرد، کمکم در مجالس درس دوستان و شاگردان، آن را کنار گذاشت.<ref>[https://sites.dlib.nyu.edu/viewer/books/princeton_aco004743/display?lang=ar آیتی، الكواكبالدریة فی مآثر البهائیة، ۱۳۴۲ق، ص61 و 110-111.]</ref> در واقعه دشت بدشت، در حضور همگان کشف حجاب کرد که برخی آن را قطعی و مسلّم دانستهاند. <ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، ص112.</ref> استدلال برخی از هواداران در توجیه و دفاع از طاهره این بود که صورت و کف دو دست زن، عورت حساب نمیشود؛ پس پوشاندن آن واجب نیست و بهعنوان شاهد به نپوشاندن دست و صورت زنان در مراسم حج اشاره میکردند<ref>[https://sites.dlib.nyu.edu/viewer/books/princeton_aco004743/display?lang=ar آیتی، الكواكب الدریة فی مآثر البهائیة، ۱۳۴۲ق، ص110-111.]</ref> یا دشت بدشت را به محشر و قیامت و طاهره را به حضرت زهرا قیاس میکردند که در اینجا بدون حجاب و آراسته جلوهگری کرده است.<ref>[https://s6.picofile.com/file/8191454976/%D9%85%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%D9%87_%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D9%88_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A13.pdf.html مصطفوی، محاکمه و بررسی در عقاید و احکام و آداب و تاریخ باب و بهاء، 1386ش، ج3، ص141-142.]</ref> | ||
==علت زندان و حکم اعدام== | ==علت زندان و حکم اعدام== | ||
| خط ۳۵: | خط ۶۵: | ||
*توصیه مردان به فحشا و اشتراکگذاری همسران و همخوابگی با محمدعلی بارفروش؛<ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص182-186.]</ref> | *توصیه مردان به فحشا و اشتراکگذاری همسران و همخوابگی با محمدعلی بارفروش؛<ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص182-186.]</ref> | ||
*واجبالقتل دانستن همه علما.<ref>[https://archive.org/details/20240622_20240622_1221/page/57/mode/2up چهاردهی، باب کیست و سخن او چیست؟، 1363ش، ص85.]</ref> | *واجبالقتل دانستن همه علما.<ref>[https://archive.org/details/20240622_20240622_1221/page/57/mode/2up چهاردهی، باب کیست و سخن او چیست؟، 1363ش، ص85.]</ref> | ||
[[پرونده:Photo 5917949667117747079 x.jpg|جایگزین=خانه ای که طاره در ان زندانی بود|بندانگشتی|طاهره سال های پایانی عمرش را در این خانه در تهران زندانی بود]] | |||
قرةالعین بعد از اخراج از دشت بدشت به همراه برخی از سران و طرفداران باب راهی مازندران شد. مدت اقامت در مازندران و تاریخ دقیق دستگیری او در مازندران خیلی روشن نیست. زمانی که قصد داشت تا به بابیان قلعه طبرسی بپیوندد، او را دستگیر و به تهران فرستادند.<ref>[https://bahai-library.com/mazandarani_tarikh_zuhur_haqq فاضل مازندرانی، ظهورالحق، 1320ش، ج۳، ص327.]</ref> او بهمدت سه سال در حبس خانگی بود تا آنکه بابیان برای انتقام از اعدام باب، ناصرالدین شاه را ترور کردند. این ترور نافرجام منجر به دستگیری و قتل سران باب از جمله قرةالعین شد. شاه که قصد کشتن طاهره را نداشت برای اصلاح عقیده دو مجتهد به اسم حاج ملاعلی کنی و حاج ملامحمد اندرمانی را پیش او فرستاد؛ اما او همچنان بر عقیدهاش پافشاری میکرد. <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص186-189.]</ref> پس از هفت جلسه گفتوگو به حکم قرآن به کفر، ارتداد و قتل او فتوا دادند. سرانجام به دستور شاه در باغ ایلخانی خفه و به چاه انداخته شد. <ref>[https://foulabook.com/ar/book/%D9%87%D9%83%D8%B0%D8%A7-%D9%82%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-pdf الوردی، هکذا قتلوا قرةالعین، 1997م، ص65-66.]</ref> | قرةالعین بعد از اخراج از دشت بدشت به همراه برخی از سران و طرفداران باب راهی مازندران شد. مدت اقامت در مازندران و تاریخ دقیق دستگیری او در مازندران خیلی روشن نیست. زمانی که قصد داشت تا به بابیان قلعه طبرسی بپیوندد، او را دستگیر و به تهران فرستادند.<ref>[https://bahai-library.com/mazandarani_tarikh_zuhur_haqq فاضل مازندرانی، ظهورالحق، 1320ش، ج۳، ص327.]</ref> او بهمدت سه سال در حبس خانگی بود تا آنکه بابیان برای انتقام از اعدام باب، ناصرالدین شاه را ترور کردند. این ترور نافرجام منجر به دستگیری و قتل سران باب از جمله قرةالعین شد. شاه که قصد کشتن طاهره را نداشت برای اصلاح عقیده دو مجتهد به اسم حاج ملاعلی کنی و حاج ملامحمد اندرمانی را پیش او فرستاد؛ اما او همچنان بر عقیدهاش پافشاری میکرد. <ref>[https://choqorok.com/@policypaper/xsyr-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D9%87-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88% اعتضادالسلطنه، فتنة باب، 1362ش، ص186-189.]</ref> پس از هفت جلسه گفتوگو به حکم قرآن به کفر، ارتداد و قتل او فتوا دادند. سرانجام به دستور شاه در باغ ایلخانی خفه و به چاه انداخته شد. <ref>[https://foulabook.com/ar/book/%D9%87%D9%83%D8%B0%D8%A7-%D9%82%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-pdf الوردی، هکذا قتلوا قرةالعین، 1997م، ص65-66.]</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۸۰: | ||
==تأثیر عملکرد قرهالعین بر فرهنگ و جامعه زنان== | ==تأثیر عملکرد قرهالعین بر فرهنگ و جامعه زنان== | ||
* ممنوعیت تحصیل دختران در خاندان برغانی؛<ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، ص8.</ref> | *ممنوعیت تحصیل دختران در خاندان برغانی؛<ref>نورمحمدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، 1395ش، ص8.</ref> | ||
* | * | ||
* نخستین مروج بیحجابی در جامعه اسلامی؛ | *نخستین مروج بیحجابی در جامعه اسلامی؛ | ||
* | * | ||
* ترویج حضور آزادانه در اجتماع مردان؛ | *ترویج حضور آزادانه در اجتماع مردان؛ | ||
* | * | ||
* ترویج جدال و بحث با علما بر خلاف عرف زمانه؛ | *ترویج جدال و بحث با علما بر خلاف عرف زمانه؛ | ||
* | * | ||
* زمینهساز بیدینی و اباحیگری؛ | *زمینهساز بیدینی و اباحیگری؛ | ||
* | * | ||
* فرهنگزدایی؛ | *فرهنگزدایی؛ | ||
* | * | ||
* از بین بردن رسوم گذشته. <ref>[https://snn.ir/fa/news/320578/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF «اولین زنی که در ایران بیحجاب شد، چه کسی بود؟»، خبرگزاری مشرق.] </ref> | *از بین بردن رسوم گذشته. <ref>[https://snn.ir/fa/news/320578/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF «اولین زنی که در ایران بیحجاب شد، چه کسی بود؟»، خبرگزاری مشرق.] </ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۸: | خط ۹۸: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
*آیتی، عبدالحسین، کشفالحیل، تهران، راه نیکان، چاپ سوم، 1389ش. | *آیتی، عبدالحسین، کشفالحیل، تهران، راه نیکان، چاپ سوم، 1389ش. | ||
*آیتی، عبدالحسین، کواکبالدریه فی مآثرالبهائیه (در تاریخ بهائیت)، قاهره، سعادت، ۱۳۴۲ق. | *آیتی، عبدالحسین، کواکبالدریه فی مآثرالبهائیه (در تاریخ بهائیت)، قاهره، سعادت، ۱۳۴۲ق. | ||
| خط ۹۱: | خط ۱۲۲: | ||
*نورمحمدی، مهدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، تهران، علمی، چاپ سوم، 1395ش. | *نورمحمدی، مهدی، قرةالعین: زندگی، عقیده و مرگ، تهران، علمی، چاپ سوم، 1395ش. | ||
*الوردی، علی، هکذا قتلوا قرةالعین، لبنان، الجمل، چاپ دوم، 1997م. | *الوردی، علی، هکذا قتلوا قرةالعین، لبنان، الجمل، چاپ دوم، 1997م. | ||
{{پایان منابع}} | |||
ویکی ر | |||
[[پرونده:طاهره3.jpg|250px|thumb|left|تصویر منسوب به طاهره قرةالعین (زرینتاج)]] | |||
'''<big>طاهره قُرَّةُالعَین</big>'''؛ زنی که در دوران قاجار با گرایش به بابیت، کشف حجاب کرد.<br> | |||
طاهره قرةالعین، زنی بود که با پرورش در دامان خانوادهای دینمدار و عالمپرور، به مدارجی از علم و ادب، دست یافته بود؛ اما در جوانی به حلقه کوچک مریدان سید علیمحمد باب وارد شد و با رویگردانی از آموزههای اسلام، به خانوادۀ خود نیز پشت کرد. او در شمار رهبران فرقۀ بابیه قرار گرفت و اولین زنی بود که در [[ایران]] در جریان «بَدَشت» کشف حجاب کرد و احکام [[اسلام]] را منسوخ اعلام کرد. | |||
==معرفی== | |||
فاطمهبیگم بَرَغانی قزوینی، در سال 1233ق در [[قزوین]] چشم به جهان گشود. القاب او زرّینتاج، زَکیّه و اُمّسَلَمه است. وی در طول زندگی خود به طاهره قُرَّةُالعَین مشهور شد.<ref>[https://www.newslaw.net/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87.a275615 «زندگی طاهره قرة العين | طاهره قرة العين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> او، لقب طاهره را از بابیها و لقب قرةالعین را از شیخیه دریافت کرد.<ref>[http://miladalikhah.blogfa.com/post/138 عالیخان، «بیوگرافی طاهره زرین تاج»، وبسایت آریاییها، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==خانواده== | |||
طاهره قرةالعین در خانوادهای مذهبی بهدنیا آمد. پدرش محمدصالح برغانی و مادرش آمنهخانم قزوینی، هردو مجتهد بودند. خانوادۀ مادرش، پیرو شیخیه و [[خانواده]] پدرش از اصولیان معتقد بودند و ثروت زیادی داشتند.<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8E%DB%8C%D9%86 کاظمی، «زندگینامه طاهره قُرَّهُ العَین»، وبسایت تاریخ ما، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.] </ref> | |||
او در نوجوانی با پسرعموی خود ملامحمد برغانی [[ازدواج]] کرد. حاصل ازدواج آنها دو پسر و یک دختر بود.<ref>[https://www.newslaw.net/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87.a275615 «زندگی طاهره قرة العين | طاهره قرة العين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> پس از تغییراتی که در باورهای دینی او پدید آمد، شوهر و پدرشوهر او (شهید ثالث) با وی بر سر مسائل مذهبی اختلاف شدیدی پیدا کردند که همین موضوع از عوامل جدایی وی از همسرش شد.<ref>[https://tavaana.org/fa/Tahereh «طاهره قرهالعین؛ چهره به چهره با تحجر روبرو»، وبسایت توانا، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==کودکی== | |||
طاهره قرةالعین در کودکی بههمراه چند دختر دیگر از خانوادۀ برغانی، در مدرسه اعظم صالحیه که صاحب آن پدرش بود به یادگیری علوم اسلامی و دانش فقه مشغول شد. آن زمان بهدلیل تفکرات اشتباه جامعه، درس و فراگیری علوم برای دختران هیچ ارزش و جایگاهی نداشت اما طاهره با هوش سرشار و طبع شعر و قدرت بیان، توجه همگان و بهویژه پدرش را به خود جلب کرد؛ بهطوری که پدرش با وجود داشتن چند پسر، آرزو میکرد کاش او هم پسر بود تا چراغ خاندان را روشن نگه دارد.<ref>[https://www.newslaw.net/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87.a275615 «زندگی طاهره قرةالعين | طاهره قرةالعين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==انحراف از اسلام== | |||
[[پرونده:طاهره4.jpg|250px|thumb|left|نگاره قتل ملامحمدتقی برغانی در [[مسجد]]؛ زنی که بیحجاب و [[شراب]] بهدست بر بالای سر قاتل، ترسیم شده، نمادی از طاهره قرةالعین دانسته شده که به قتل عموی خود، متهم بود.]] | |||
طاهره بهواسطۀ یکی از عموهایش، ملا محمدعلی برغانی، با افکار شیخ احمد احسایی، بنیانگذار مکتب شیخیه، آشنا شد و به آن مکتب گرایش پیدا کرد. او که بعد از [[ازدواج]]، بههمراه همسر و فرزندانش راهیِ [[کربلا]] و [[نجف]] شده و چند سال در آنجا به تحصیل علوم دینی پرداخته بود، پس از بازگشت به [[ایران]]، خیلی زود با سیدکاظم رشتی که پس از احسایی، جانشین او شده بود به نامهنگاری و تبادل عقاید پرداخت. سیدکاظم رشتی که گرایش فکری او را بهخوبی درک کرده بود به او لقب «قرةالعین» داد. طاهره در پی این دگرگونی فکری، همسر و فرزندانش را ترک کرد و برای دیدن استاد خود دوباره عازم کربلا شد، اما قبل از اینکه به کربلا برسد استادش از دنیا رفته بود.<ref>[https://bahairesearch.org/%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%89-%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%89/ «طاهره و باور بابى و بهائى»، وبسایت بهائیپژوهی، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> پس از آن، مدتی در خانه سیدکاظم رشتی مستقر شد و به شاگردان این مکتب از پشت پرده، درس میداد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/11/20/2198747/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «رابطه"قرةالعین" با جریان بابیه_چرا بر ساخت مستندهای تاریخی در تلویزیون نظارت نمیشود؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
سید علیمحمد باب، در سال 1260ق ادعای نیابت از امام غائب کرد و طاهره هم با پیشزمینهای که داشت به جرگۀ یاران او پیوست و تبلیغ بابیت را در [[کربلا]] آغاز کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/11/20/2198747/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «رابطه"قرةالعین" با جریان بابیه_چرا بر ساخت مستندهای تاریخی در تلویزیون نظارت نمیشود؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> طاهره از یاران خاص بابیه شد و باب آنها را حروف حی نامید. حروف حی در آیین بهائیت به 18 نفر اولی گفته میشود که به باب ایمان آوردهاند و طاهره تنها زن در میان آنان بود.<ref> [https://www.newslaw.net/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87.a275615 «زندگی طاهره قرةالعين | طاهره قرةالعين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
خبر پیوستن طاهره، به بابیت در همه جا پیچید و در پی آن، علمای [[شیعه]] خواستار اخراج او از [[کربلا]] شدند. او مدتی در کربلا و بغداد در حبس خانگی بود. سپس با اصرار خانوادهاش که از کارهای او باخبر شده و ناراحت بودند پس از سه سال به قزوین برگردانده شد. | |||
بعد از مدت کمی ملا محمدتقی برغانی، عموی طاهره و پدرشوهر سابق او، در مسجد بهدست یک فرد بابی کشته شد و بهدلیل اختلافی که طاهره با عموی خود داشت، به دست داشتن در قتل عموی خود متهم شد. او بهدستور حاکم [[قزوین]] زندانی شد ولی به کمک بابیان از زندان فرار کرد.<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8E%DB%8C%D9%86 کاظمی، «زندگینامه طاهره قُرَّهُالعَین»، وبسایت تاریخ ما، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
طاهره در سال 1264ق بههمراه میرزاعلی بارفروش ملقب به قدّوس و میرزا حسینعلی نوری معروف به بهاءالله در جریان بَدَشت کشف حجاب کرد و قوانین [[اسلام]] را منسوخ اعلام کرد.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/11/20/2198747/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «رابطه"قرةالعین" با جریان بابیه_چرا بر ساخت مستندهای تاریخی در تلویزیون نظارت نمیشود؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==جریان بَدَشت== | |||
بدشت، دشت زیبایی در نزدیکی شاهرود است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87__a-36914.aspx همایون، «فاجعه بدشت در عصر بابیه»، وبسایت پژوهشکده باقرالعلوم، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> پس از دستگیری و محاکمه باب در آذربایجان، سرکوب بابیان در [[ایران]] شدت گرفت و بههمین دلیل پیروان باب بهدستور طاهره و یاران نزدیکش در بدشت گرد هم آمدند و در این جلسه، طاهره هنجارشکنی آشکاری صورت داد و بدون روبنده و [[حجاب]] در مقابل دیدگان جمع قرار گرفت و سخنرانی کرد. او با این کارش باعث تعجب همه شد و رسما اعلام کرد که بابیان [[اسلام]] را قبول ندارند و باب از اسلام بهطور کامل جدا میشود.<ref>[https://bahairesearch.org/%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%89-%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%89/ «طاهره و باور بابى و بهائى»، وبسایت بهائیپژوهی، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> برخی پژوهشگران، ماجرای بدشت را آشکارکنندۀ «ماهیت واقعی و اباحیگرانۀ مسلک بابیت» دانستهاند که انحراف این فرقه از اسلام را اثبات کرد و راه دفاع و توجیه را بر پیروان بابیت، مسدود کرد.<ref>[https://mtq.ir/downloadfile.php?id=jlcmmkbn ابوالحسنی منذر، «اظهارات و خاطرات آیتالله حاج شیخ حسین لنکرانی درباره بابیگری و بهاییگری»، 1386ش، ص89-90].</ref> | |||
پس از این واقعه، بابیان با حکومت و مردم درگیر شدند. طاهره به مدت یکسال در روستاها زندگی مخفیانهای داشت، او سرانجام بهاتهام دست داشتن در قتل عموی خود شناسایی و دستگیر شد و به [[تهران]] منتقل شد و سه سال در خانه رئیس پلیس تهران، در حبس خانگی بهسر برد.<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8E%DB%8C%D9%86 کاظمی، «زندگینامه طاهره قُرَّةالعَین»، وبسایت تاریخ ما، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==درگذشت== | |||
در طول سه سال حبس طاهره، باب اعدام شد و بابیان به انتقام خون او نقشه ترور ناصرالدین شاه را کشیدند که بینتیجه ماند. بعد از آن شاه، دستور کشتار بابیان را صادر کرد و طاهره قرةالعین نیز در سال 1268ق به اتهام فساد فیالارض، اعدام شد.<ref> [https://mandegar.tarikhema.org/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8E%DB%8C%D9%86 کاظمی، «زندگینامه طاهره قُرَّةالعَین»، وبسایت تاریخ ما، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==آثار== | |||
از طاهره، اشعار و نامههایی بهجا مانده است؛ قسمتی از مقالهها و نامههای طاهره در کتاب ظهور الحق<ref> [https://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=43&lid=0&mid=321812&catid=27549 «معرفی کتاب ظهور الحقّ»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیةالله مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> و قسمتهایی دیگر از آنها در کتاب الکواکب الدریة فی مآثر البهائیة<ref> [https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=25&lid=0&catid=23060&mid=245630 «معرفی کتاب الکواکب الدرّیة»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیةالله مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> آمده است. | |||
اشعار بهجا مانده از طاهره، برخی عقاید مذهبی او را بازنمایی میکند.<ref> [https://www.newslaw.net/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87.a275615 «زندگی طاهره قرةالعين | طاهره قرةالعين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش.]</ref> | |||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | |||
==منابع== | |||
* ابوالحسنی منذر، علی، «اظهارات و خاطرات آیتالله حاج شیخ حسین لنکرانی درباره بابیگری و بهاییگری»، فصلنامه مطالعات تاریخی، شماره 17، تابستان 1386ش. | |||
* «رابطه"قرةالعین" با جریان بابیه_چرا بر ساخت مستندهای تاریخی در تلویزیون نظارت نمیشود؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 20 بهمن 1398ش. | |||
* «زندگی طاهره قرةالعين | طاهره قرةالعين و فرقه بابیه»، وبسایت حقوق نیوز، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش. | |||
* «طاهره قرهالعین؛ چهره به چهره با تحجر روبرو»، وبسایت توانا، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش. | |||
* «طاهره و باور بابى و بهائى»، وبسایت بهائیپژوهی، تاریخ درج مطلب: 23 تیر 1399ش. | |||
* عالیخان، میلاد، «بیوگرافی طاهره زرینتاج»، وبسایت آریاییها، تاریخ درج مطلب: 8 دی 1391ش. | |||
* کاظمی، انی، «زندگینامه طاهره قُرَّهُالعَین»، وبسایت تاریخ ما، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1396ش. | |||
* «معرفی کتاب الکواکب الدرّیة»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر آیةالله مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 30 مهر 1401ش. | |||
* همایون، عبدالقادر، «فاجعه بدشت در عصر بابیه»، وبسایت پژوهشکده باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: 24 آبان 1393ش. | |||
ویکی ز | |||
