پرش به محتوا

طلاق عاطفی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حذف رده‌ها
ابرابزار
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:طلاق-عاطفی.jpg|بندانگشتی|309x309پیکسل]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''‌<big>طلاق عاطفی</big>'''؛ جدایی روحی و عاطفی زوجین به‌رغم داشتن زندگی مشترک.  
| تصویر            =طلاق-عاطفی.jpg
| زیرنویس تصویر    =
|image_alt=
| فایل پادکست      =طلاق عاطفی.ogg
| حجم فایلپادکست    =۳/۳۱
| تاریخ پادکست      =۵-۱۲-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''‌{{درشت|طلاق عاطفی}}'''؛ جدایی روحی و عاطفی زوجین به‌رغم داشتن زندگی مشترک.


طلاق عاطفی از تلخ‌ترین وضعیت‌هایی است که ممکن است زن و شوهر تجربه ­کنند. در این نوع طلاق آنها هر چند کنار هم هستند؛ ولی قلب­های‌شان از هم فاصله دارد. در چنین شرایطی چندان جویای احوال همدیگر نیستند. میل چندانی به فعالیت و تفریح مشترک ندارند. گویا همدیگر را نمی‌­بینند و نمی‌­خواهند توجهی به هم داشته باشند. طلاق عاطفی نشانه‌­هایی دارد. بروز این نشانه‌­ها هشداری برای زوجین است تا درصدد پیشگیری و یا درمان باشند. اگر زوجین علی‌رغم بروز نشانه‌­ها، دنبال اصلاح روابط نباشند، دچار آسیب­‌های فردی و اجتماعی خواهند شد.  
طلاق عاطفی از تلخ‌ترین وضعیت‌هایی است که ممکن است زن و شوهر تجربه کنند. در این نوع طلاق آنها هر چند کنار هم هستند؛ ولی قلبهای‌شان از هم فاصله دارد. در چنین شرایطی چندان جویای احوال همدیگر نیستند. میل چندانی به فعالیت و تفریح مشترک ندارند. گویا همدیگر را نمی‌بینند و نمی‌خواهند توجهی به هم داشته باشند. طلاق عاطفی نشانه‌هایی دارد. بروز این نشانه‌ها هشداری برای زوجین است تا درصدد پیشگیری یا درمان باشند. اگر زوجین علی‌رغم بروز نشانه‌ها، دنبال اصلاح روابط نباشند، دچار آسیب‌های فردی و اجتماعی خواهند شد.


==مفهوم‌شناسی==
== مفهوم‌شناسی ==
طلاق عاطفی نوعی از جدایی است. در چنین طلاقی زن و شوهر علی‌­رغم داشتن زندگی مشترک؛ ارتباط عاطفی مثبت با یکدیگر ندارند. ‌آنها اعتماد و جذابیت‌شان نسبت به همدیگر کاهش یافته است.<ref>[https://www.isna.ir/news/98060703590/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA - «طلاق عاطفی چیست؟»،  خبرگزاری ایسنا.]</ref> معمولاً ابتدا مشکلات زناشویی آشکار می­‌شوند. سپس تا مدتی مشاجره و دعوا بین زن و شوهر رخ می­‌دهد و بالاخره یک نوع سردی و بی­‌تفاوتی بین آنها حاکم می‌­شود. <ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
طلاق عاطفی نوعی از جدایی است. در چنین طلاقی زن و شوهر علی‌رغم داشتن زندگی مشترک؛ ارتباط عاطفی مثبت با یکدیگر ندارند. آنها اعتماد و جذابیت‌شان نسبت به همدیگر کاهش یافته است.<ref>[https://www.isna.ir/news/98060703590/طلاق-عاطفی-چیست - «طلاق عاطفی چیست؟»،  خبرگزاری ایسنا.]</ref> معمولاً ابتدا مشکلات زناشویی آشکار می‌شوند. سپس تا مدتی مشاجره و دعوا بین زن و شوهر رخ می‌دهد و بالاخره یک نوع سردی و بی‌تفاوتی بین آنها حاکم می‌شود.<ref>[https://drvahiddarabi.com/طلاق-عاطفی/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>


==نشانه­‌های طلاق عاطفی==
== نشانه‌های طلاق ==
بروز طلاق عاطفی با نشانه­‌هایی همراه است که برخی از این نشانه­‌ها عبارتند از:  
بروز طلاق عاطفی با نشانه‌هایی همراه است که برخی از این نشانه‌ها عبارتند از:
*کاهش ستایش از دستاوردهای همسر و افزایش نکوهش اشتباهات؛
* کاهش ستایش از دستاوردهای همسر و افزایش نکوهش اشتباهات؛
*افزایش مقایسه همسر با دیگران؛
* افزایش مقایسه همسر با دیگران؛
*درماندگی در یافتن راه­حل در مشاجرات؛ <ref>[https://hadana.ir/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/ - «طلاق عاطفی از نظر اسلام»،  وب­سایت هدانا.]</ref>
* درماندگی در یافتن راه‌حل در مشاجرات؛
*کاهش اطلاع زوجین از احوالات همدیگر؛ <ref>[https://dralirezajabbari.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - زاهدی، «چه چیزی باعث طلاق عاطفی بین روجین می­شود؟»،  وب­سایت دکتر علیرضا جباری.]</ref>
* کاهش اطلاع زوجین از احوالات همدیگر؛
*کاهش میزان تفریحات یا فعالیت­‌های مشترک بین زن و شوهر؛ <ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
* کاهش میزان تفریحات یا فعالیت‌های مشترک بین زن و شوهر؛
*بی­‌میلی یا کاهش علاقۀ جنسی بین آنها؛ <ref>[https://zendegiacademy.com/whats-emotional-divorce/ - «طلاق عاطفی چیست و درمان طلاق عاطفی»،  وب­سایت آکادمی زندگی.]</ref>
* بی‌میلی یا کاهش علاقهٔ جنسی بین آنها؛
*کاهش اعتماد متقابل بین همسران؛
* کاهش اعتماد متقابل بین همسران؛
*احساس بی­‌مسئولیتی نسبت به هم؛
* احساس بی‌مسئولیتی نسبت به هم؛
*عدم تلاش برای خوشحال کردن همدیگر؛ <ref> [https://dralirezajabbari.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ «چه چیزی باعث طلاق عاطفی بین روجین می­شود؟»،  وب­سایت دکتر علیرضا جباری.]</ref>
* عدم تلاش برای خوشحال کردن همدیگر؛
*کاهش ارتباط عاطفی و تعاملات مثبت؛ <ref>[https://zendegiacademy.com/whats-emotional-divorce/ - «طلاق عاطفی چیست و درمان طلاق عاطفی»،  وب­سایت آکادمی زندگی.]</ref>
* کاهش ارتباط عاطفی و تعاملات مثبت؛
*و تبدیل فضای گرم و پرنشاط گذشته به فضایی سرد و خشک.<ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن» وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
* و تبدیل فضای گرم و پرنشاط گذشته به فضایی سرد و خشک.
* کاهش وابستگی زوجین به یکدیگر؛
* افزایش سرگرمی‌های خارج از چارچوب زناشویی؛
* تمرکز هر کدام از زوجین بر مسائل بیرون از [[خانواده]]؛
* بی‌اعتنایی و تمایل نداشتن به حل مسئله در روابط زناشویی؛
* کاهش میزان مهربانی کلامی، جسمی و روابط جنسی؛
* اعتماد نکردن زوجین به یکدیگر در حل مشکلات.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13991006000324/پیشگیری-از-طلاق-عاطفی-چطور-زندگی-مشترکمان-را-به-بهترین-نحو-حفظ-کنیم . «پیشگیری از طلاق عاطفی/ چطور زندگی مشترک‌مان را به بهترین نحو حفظ کنیم»، خبرگزاری فارس.]</ref>


==دلایل ایجاد طلاق عاطفی==
== دلایل طلاق عاطفی ==
دلایل مختلفی می‌­توانند منجر به بروز طلاق عاطفی بین زوجین شود. برخی از مهم‌ترین عوامل عبارتند از:  
دلایل مختلفی می‌توانند منجر به بروز طلاق عاطفی بین زوجین شود. برخی از مهم‌ترین عوامل عبارتند از:
* فقدان دوران نامزدی و آشنایی اولیه؛ ازدواج‌های کورکورانه که بدون تحقیق و صرفاً بر اساس هوی و هوس صورت می‌گیرند، می‌تواند از ازدواج‌های سست و ناپایدار باشند. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گزارش کرده‌اند عدهای از افرادی که بدون آشنایی کافی تن به ازدواج داده بودند پس از مدتی روابط‌شان دچار تنش و سردی شد.
* نارضایتی از ظاهر جسمی؛ برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهد که رابطه معنادار منفی بین تصویر بدنی و طلاق عاطفی وجود دارد؛ بدین معنی که رضایت کمتر از ظاهر جسمانی در زنان می‌تواند با مشکلات عاطفی در روابط با همسران‌شان همراه باشد.
* کمال‌گرایی منفی؛ در کمال‌گرایی منفی، اهداف فرد غیرواقع‌بینانه و بیش از حد آرمان‌گرایانه است و برای رسیدن به اهداف خود قوانین خشکی وضع می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد بین ویژگی کمال‌گرایی منفی و طلاق عاطفی رابطهٔ معنادار مثبت وجود دارد.
* اشتباه در انتخاب همسر؛ ازدواج با همسری که در ایمان، اخلاق و فرهنگ هم‌کفو نیست، از عوامل زمینه‌ساز مهم در طلاق عاطفی است.
* نبود معنا در زندگی؛ زن و شوهری که زندگی برای آنها معنا و مفهومی ندارد. احتمال بروز طلاق عاطفی در آنها زیاد خواهد بود. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گروهی از زنان متأهل دریافتند که معنای زندگی با طلاق عاطفی در زنان متأهل رابطه منفی و معنادار دارد.
* عدم همکاری و سکوت؛ عدم همکاری یعنی اینکه زن و شوهر هنگام بروز اختلاف برای حل آن گفتگو نمی‌کنند و از خود بی‌تفاوتی نشان می‌دهند.
* رفتار تدافعی؛ یکی از مؤلفه‌های مهم در الگوی گاتمن، رفتار تدافعی در روابط است.
* اعتیاد به شبکه‌های مجازی؛
* پرخاشگری؛
* همدلی نکردن؛
* اعتیاد به استعمال مواد مخدر و مشروبات الکلی؛
* نارضایتی جنسی؛
* دخالت دیگران در زندگی؛
* رواج دوستی‌های اینترنتی و خیابانی؛
* مشکلات روانی هر یک از زوجین؛
* و انتقاد مداوم و توهین.
* تعارض ارزش‌های نو و سنّتی؛
* نداشتن نگرش صحیح نسبت به [[ازدواج]]؛
* ازدواج‌های اجباری (تحت تأثیر عوامل اجتماعی و جوّ خانوادگی)؛
* ناهمسانی زوجین؛
* تنوّع‌طلبی جنسی؛
* تشدید فشارهای روانی؛
* دل‌زدگی از یکنواختی زندگی؛
* تناسب نداشتن یا ناسازگاری انتظارات و واقعیّات.<ref>. شعاری، «طلاق عاطفی»، 1388ش، ص50.</ref>


*فقدان دوران نامزدی و آشنایی اولیه؛ ازدواج­‌های کورکورانه که بدون تحقیق و صرفاً بر اساس هوی و هوس صورت می­‌گیرند، می­تواند از ازدواج‌های سست و ناپایدار باشند. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گزارش کرده‌­اند عده­ای از افرادی که بدون آشنایی کافی تن به ازدواج داده بودند پس از مدتی روابط‌شان دچار تنش و سردی شد.<ref>[https://jfr.sbu.ac.ir/article_97614_e6a62cd9bd70ad6d862c5d7f361689aa.pdf - رضایی و دیگران، «تعاملات عاطفی زوجین و نقش آن در طلاق عاطفی و اقدام به طلاق: یک پژوهش کیفی»،  1396ش، ص592 و 597.]</ref>
== پیامدها ==
*نارضایتی از ظاهر جسمی؛ برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهد که رابطه معنادار منفی بین تصویر بدنی و طلاق عاطفی وجود دارد؛ بدین معنی که رضایت کمتر از ظاهر جسمانی در زنان می‌تواند با مشکلات عاطفی در روابط با همسران‌شان همراه باشد.
طلاق عاطفی پیامدهای متعددی در سطح فردی و اجتماعی می‌تواند داشته باشد، در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود:
*کمال­‌گرایی منفی؛ در کمال­‌گرایی منفی، اهداف فرد غیرواقع­‌بینانه و بیش از حد آرمان­‌گرایانه است و برای رسیدن به اهداف خود قوانین خشکی وضع می‌­کند. بررسی­‌ها نشان می­‌دهد بین ویژگی کما‌ل‌گرایی منفـی و طلاق عاطفی رابطۀ معنادار مثبت وجود دارد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_1789_9dbab1b593c7a9667ba1da5c6beea04e.pdf - زمانی و دیگران، رابطه طلاق عاطفی با تصویر بدنی وکمال­گرایی، 1393ش، ص132.]</ref>
* ایجاد مشکلات روحی؛ برخی از پژوهشگران پس از بررسی میدانی، پیامدهای متعددی برای طلاق عاطفی بیان کردند. یکی از پیامدهای طلاق عاطفی، فشارها و مشکلات روحی مختلف که توسط زنان مورد مطالعه تجربه شده بود. اکثر این زنان انگیزه خود را از دست داده بودند و حالت بی‌حوصلگی و افسردگی داشتند. برخی نیز از احساس حقارت و خرد شدن شخصیت رنج می‌برند. عده‌ای هم به بیماری عصبی مبتلا شده بودند.
*اشتباه در انتخاب همسر؛ <ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن» وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref> ازدواج با همسری که در ایمان، اخلاق و فرهنگ هم‌کفو نیست، از عوامل زمینه‌­ساز مهم در طلاق عاطفی است.<ref>[https://civilica.com/doc/609848/ - سنجری­پور، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  1395ش.]</ref>
* انزوای اجتماعی؛ در مطالعه‌ای دیگر پژوهشگران تأثیر طلاق عاطفی بر انزوای اجتماعی را بررسی کردند. مطالعه آنها نشان داد که چنین تأثیری معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی زنان بیشتر شود، میزان انزوای اجتماعی آنان نیز بیشتر می‌شود.
*نبود معنا در زندگی؛ زن و شوهری که زندگی برای آنها معنا و مفهومی ندارد. احتمال بروز طلاق عاطفی در آنها زیاد خواهد بود. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گروهی از زنان متاهل دریافتند که معنای زندگی با طلاق عاطفی در زنان متاهل رابطه منفی و معنا­دار دارد.<ref>[http://frooyesh.ir/article-1-2861-fa.html - وطن­خواه و دیگران، «پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس انعطاف‌پذیر شناختی و معنای زندگی با میانجی­گری تعادل کار زندگی»،  1400ش، ص168.]</ref>
* آسیب‌های اجتماعی؛ تأثیر طلاق عاطفی بر ایجاد آسیب‌های اجتماعی نیز معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی بیشتر شود، میزان آسیب‌های اجتماعی نیز بیشتر خواهد شد.
*عدم همکاری و سکوت؛ عدم همکاری یعنی اینکه زن و شوهر هنگام بروز اختلاف برای حل آن گفتگو نمی­‌کنند و از خود بی­‌تفاوتی نشان می­‌دهند.
* تأثیر منفی بر فرزندان؛
*رفتار تدافعی؛ یکی از مؤلفه‌های مهم در الگوی گاتمن،<ref group="یادداشت"> گاتمن مطالعاتی در زمینۀ روابط زن و شوهر انجام داد و الگویی در مورد علت طلاق عاطفی مطرح کرد و انتقاد، اهانت، رفتار تدافعی و سکوت را عامل طلاق عاطفی دانست. </ref> <ref>[https://ijrn.ir/article-1-352-fa.pdf خدابخشی کولایی و دیگران، «ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯿﺰان و ﻣﻮﻟﻔﻪ‌ﻫﺎی ﻃﻼق ﻋﺎﻃﻔﯽ در پرستاران متاهل ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان»،  1398ش، ص45.] </ref> رفتار تدافعی در روابط است.<ref>[https://ijrn.ir/article-1-352-fa.pdf - خدابخشی کولایی و دیگران، «ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯿﺰان و ﻣؤﻟﻔﻪ‌ﻫﺎی ﻃﻼق ﻋﺎﻃﻔﯽ در پرستاران متاهل ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان»،  1398ش، ص45.]</ref>
* و اختلال در روابط اجتماعی.
*اعتیاد به شبکه‌­های مجازی؛ <ref>[https://www.sid.ir/paper/403522/fa - فریبرز و دیگران، بررسی جامعه­شناختی رابطه اعتیاد به شبکه­های اجتماعی مجازی و طلاق عاطفی در خانواده­های تهرانی، 1399ش، ص146.]</ref>
*پرخاشگری؛
*همدلی نکردن؛
*اعتیاد به استعمال مواد مخدر و مشروبات الکلی؛ <ref>[https://armanshargh.ir/%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87/ -صفدری، «پدیده طلاق عاطفیدر جامعه و خانواده»،  وب­سایت آرمان شرق.]</ref>
*نارضایتی جنسی؛ <ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن» وبسایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
*دخالت دیگران در زندگی؛ <ref> [https://civilica.com/doc/609848/ - سنجری­پور، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  1395ش. «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
*رواج دوستی‌­های اینترنتی و خیابانی؛ <ref>[https://civilica.com/doc/609848/ - سنجری­پور، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  1395ش.]</ref>
*مشکلات روانی هر یک از زوجین؛ <ref>[https://drvahiddarabi.com/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهندۀ آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی.]</ref>
*و انتقاد مداوم و توهین.<ref>[https://ijrn.ir/article-1-352-fa.pdf خدابخشی کولایی و دیگران، «ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯿﺰان و ﻣﻮﻟﻔﻪ‌ﻫﺎی ﻃﻼق ﻋﺎﻃﻔﯽ در پرستاران متاهل ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان»،  1398ش، ص45.]</ref>


==پیامدهای طلاق عاطفی==
== راهکارهای پیشگیری ==
برای پیشگیری از این امر، راه‌های متعددی وجود دارد، در ادامه چند راهکار بیان می‌شود:
* داشتن فعالیت‌های مشترک با همسر؛ نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد هرچه فعالیت‌های مشترک با همسر زیاد شود، احساس صمیمت مردان نسبت به همسرشان بیشتر شده و احتمال طلاق عاطفی را کاهش می‌دهد.
* اقدام به درمان اختلالات فردی زوجین؛ درصورتی‌که یکی از زوجین یا هر دو به اختلالات روانی نظیر افسردگی، اضطراب و خشونت مبتلا باشند، اقدام به درمان، می‌تواند به پیشگیری از طلاق عاطفی کمک کند.
* آموزش‌های قبل از ازدواج؛ ازجمله مواردی که در پیشگیری از طلاق عاطفی می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد، آموزش‌های قبل از ازدواج و یادگیری مهارت‌های زندگی است. در واقع والدین و مراکز آموزشی با فرهنگ‌سازی و آگاهی بخشی مناسب به جوانان قبل از ازدواج، می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری و کاهش طلاق عاطفی داشته باشند.
* جلوگیری از دخالت نابجای دیگران؛ گاهی دخالت دیگران منجر به اختلاف و سردی روابط بین زوجین می‌شود. برای پیشگیری از تخریب روابط، لازم است زوجین از دخالت نابجای دیگران جلوگیری کنند.
* پایین آوردن سطح انتظارات؛ نداشتن انتظارات غیرواقعی از همسر در مسائل مختلف مانند مسائل مالی، روابط جنسی و رفاهیات زندگی، یکی از راه‌کارهای پیشگیری از طلاق عاطفی است.
* ایجاد فضای احترام و نشاط در خانه؛ تلاش زوجین برای جلوگیری از هرگونه تحقیر و تهمت نسبت به همدیگر لازم است. همچنین بهتر است در راستای نشاط روابط‌شان نیز برنامه‌هایی باهم داشته باشند.
* داشتن تعاملات مثبت؛ اموری از قبیل هدیه دادن، توجه کردن، محبت کردن، تشکر از زحمات یکدیگر در زندگی مشترک، ارتباط کلامی در روز و دادن پیام‌های عاطفی به یکدیگر.
* خودداری از جنگ قدرت؛ یکی از نکات مهم در این زمینه این است که زوجین در مسائل زندگی وارد جنگ قدرت و زورگویی نشوند و به‌جای این کار سعی کنند با گفت‌وگوی منطقی، به توافقی برای حل مشکلات خود برسند.
* ازدواج با هم‌کفو؛ دنبال همسر کفو بودن پیش از ازدواج موجب استحکام خانواده از همان ابتدا و باعث پیشگیری از طلاق عاطفی است.
* ارتباط معنوی با خدا؛ نتایج برخی از پژوهش‌ها حکایت از این دارد که توجه، اعتماد، توکل و ارتباط با خدا می‌تواند سبب ایجاد آرامش در روابط بین فردی ازجمله روابط بین زوجین و رضایت زناشویی شود.
* مراجعه به مشاور؛ اگر زوجین در روابط عاطفی خود دچار مشکل شدند و نتوانستند به تفاهم برسند، بهتر است به مشاور مراجعه کنند. مشاور می‌تواند با ریشه‌یابی مشکل به آنها کمک کند که از مشکلات بزرگ‌تر پیشگیری کنند.
* و مدیریت زمان در استفاده از رسانه و شبکه‌های اجتماعی.


طلاق عاطفی پیامدهای متعددی در سطح فردی و اجتماعی می­‌تواند داشته باشد، در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود:
=== رویکرد قرآنی ===
*ایجاد مشکلات روحی؛ برخی از پژوهشگران پس از بررسی میدانی، پیامدهای متعددی برای طلاق عاطفی بیان کردند. یکی از پیامدهای طلاق عاطفی، فشارها و مشکلات روحی مختلف که توسط زنان مورد مطالعه تجربه شده بود. اکثر این زنان انگیزه خود را از دست داده بودند و حالت بی‌حوصلگی و افسردگی داشتند. برخی نیز از احساس حقارت و خرد شدن شخصیت رنج می‌­برند. عده‌ای هم به بیماری عصبی مبتلا شده بودند.<ref>[https://jfr.sbu.ac.ir/article_95912_a2a41b68fa75691c75ec7a795a7f67b8.pdf -باستانی و دیگران، «پیامدهای عاطفی و استراتژی­های مواجهه با آن»،  1390ش، ص247.]</ref>
چند مورد مهم از راه‌کارهای قرآنی جهت پیشگیری و درمان طلاق عاطفی عبارتند از:
*انزوای اجتماعی؛ در مطالعه‌­ای دیگر پژوهشگران تاثیر طلاق عاطفی بر انزوای اجتماعی را بررسی کردند. مطالعه آنها نشان داد که چنین تاثیری معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی زنان بیشتر شود، میزان انزوای اجتماعی آنان نیز بیشتر می­‌شود.
# تقوا؛ رعایت تقوا در زندگی، موجب حفظ نظام خانواده و زندگی مشترک می‌شود. اگر روابط زن و شوهر بر اساس تقوا شکل بگیرد مشکلات زندگی نه تنها توجه آنها را به همدیگر کاهش نمی‌دهد، بلکه آنها را مصمم‌تر می‌کند تا به حل ناملایمات زندگی بپردازند.
*آسیب‌­های اجتماعی؛ تاثیر طلاق عاطفی بر ایجاد آسیب‌های اجتماعی نیز معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی بیشتر شود، میزان آسیب‌های اجتماعی نیز بیشتر خواهد شد.<ref>[https://journals.ui.ac.ir/article_24441_8f025710dc13efe39792cabd540a3851.pdf -دهقانی تفتی و دیگران، «بررسی جامعه­شناختی پیامدهای اجتماعی طلاق عاطفی زنان شهر تهران طی سال­های96-97 بر اساس معادلات ساختاری»،  1398ش، ص113.]</ref>
# تحکیم روابط خانوادگی؛ بخش مهمی از نیازهای عاطفی انسان در ارتباط با افراد دیگر برآورده می‌شود. قرآن، زوجیت را عامل سکون و آرامش و پاسخ به نیازهای عاطفی بشر معرفی کرده است.<ref>. سوره روم، آیه 21.</ref>
*تاثیر منفی بر فرزندان؛
# مشورت؛ مشورت به‌عنوان یک اصل قرآنی،<ref>. سوره شوری، آیه 38؛ سوره آل‌عمران، آیه 159؛ سوره بقره، آیه 233.</ref> از مؤلفه‌های اساسی در ایجاد صمیمیت بین همسران است.<ref>. پروین و دیگران، «عوامل جامعه‌شناختی مؤثر در طلاق عاطفی بین خانواده‌های تهرانی»، 1391ش، ص135.</ref> روان‌شناسان معتقدند که میان طلاق عاطفی و میزان صمیمیت بین همسران رابطه معکوسی وجود دارد.<ref>. ترکمان و دیگران، «همگنی صمیمیت و طلاق عاطفی با استفاده از نرم‌افزار تحلیل شبکه»، 1393ش، ص44.</ref> قرآن‌کریم برای رهایی خانواده‌ها از مشکلات و به آرامش رسیدن، آنها را به مشاوره و صلح دعوت کرده است.<ref>. سوره نساء، آیه 35.</ref> وقتی مشاوران، از خویشان باشند به‌خوبی می‌توانند عواطف را در مسیر اصلاح پیش ببرند و از بروز طلاق عاطفی جلوگیری کنند.<ref>. زمخشری، الکشاف، 1407ق، ج1، ص508.</ref>
*و اختلال در روابط اجتماعی؛ <ref>[https://dadarmanesh.com/what-is-emotional-divorce/ - «طلاق عاطفی چیست و چه تبعاتی دارد؟»،  وب­سایت گروه حقوقی دادارمنش.]</ref>
# کفویت و همسانی؛ «کفویت» در لغت به‌معنای هم‌تراز و همسان بودن در منزلت است.<ref>. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن، 1383ش، ذیل واژه کفو.</ref> از دیدگاه قرآن هر یک از همسران طیب و خبیث، برای هم و در شأن یکدیگر محسوب شده‌اند.<ref>. سوره نور، آیه 26.</ref> در روایات نیز به هم‌تراز بودن همسران تأکید شده است.<ref>. کلینی، اصول کافی، 1407ق، ج5، ص332 و ص337.</ref> کفویت در آیات و روایات، ناظر به شاخص‌های معنوی مانند ایمان، اعتقادات و اخلاق است.<ref>. کلینی، اصول کافی، 1407ق، ج5، ص340؛ بستان، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، 1387ش، ص230.</ref>
# رعایت حقوق یکدیگر؛ زن و شوهر با رعایت حقوق یکدیگر، راه ورود هرگونه بی‌عاطفگی در زندگی را مسدود می‌کنند.


==راهکارهای پیشگیری از طلاق عاطفی==
== یادداشت‌ها ==
<references group="یادداشت"/>


برای پیشگیری از این امر، راه‌­های متعددی وجود دارد، در ادامه چند راهکار بیان می­‌شود:
== پانویس ==
*داشتن فعالیت­‌های مشترک با همسر؛ نتایج پژوهش‌­ها نشان می‌­دهد هرچه فعالیت­‌های مشترک با همسر زیاد شود، احساس صمیمت مردان نسبت به همسرشان بیشتر شده و احتمال طلاق عاطفی را کاهش می­‌دهد.<ref>[https://social.um.ac.ir/article_26142_a700cbbed495cb3c4d942f06b9e4e24a.pdf - اسکافی و دیگران، «اثر شبکه‌های اجتماعی بر طلاق عاطفی در شهر مشهد»،  1394ش، ص244.]</ref>
*اقدام به درمان اختلالات فردی زوجین؛ درصورتی‌که یکی از زوجین یا هر دو به اختلالات روانی نظیر افسردگی، اضطراب و خشونت مبتلا باشند، اقدام به درمان، می­‌تواند به پیشگیری از طلاق عاطفی کمک کند.
*آموزش­‌های قبل از ازدواج؛ ازجمله مواردی که در پیشگیری از طلاق عاطفی می­‌تواند نقش مؤثری داشته باشد، آموزش­‌های قبل از ازدواج و یادگیری مهارت­‌های زندگی است.<ref>[https://civilica.com/doc/609848/ - سنجری­پور، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  1395ش.]</ref> در واقع والدین و مراکز آموزشی با فرهنگ‌سازی و آگاهی‌ بخشی مناسب به جوانان قبل از ازدواج، می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری و کاهش طلاق عاطفی داشته باشند.<ref>[https://armanshargh.ir/%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87/ - صفدری، «پدیده طلاق عاطفی در جامعه و خانواده»،  وب­سایت آرمان شرق.]</ref>
*جلوگیری از دخالت نابجای دیگران؛ گاهی دخالت دیگران منجر به اختلاف و سردی روابط بین زوجین می‌­شود. برای پیشگیری از تخریب روابط، لازم است زوجین از دخالت نابجای دیگران جلوگیری کنند.
*پایین آوردن سطح انتظارات؛ نداشتن انتظارات غیرواقعی از همسر در مسائل مختلف مانند مسائل مالی، روابط جنسی و رفاهیات زندگی، یکی از راه‌کارهای پیشگیری از طلاق عاطفی است.<ref>[https://rahshenas.com/%D8%AC%D9%84%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C/ - «چگونه از طلاق عاطفی جلوگیری کنیم؟ + راه‌های درمان آن»،  وب­سایت آکادمی راه­شناس.]</ref>
*ایجاد فضای احترام و نشاط در خانه؛ تلاش زوجین برای جلوگیری از هرگونه تحقیر و تهمت نسبت به همدیگر لازم است. همچنین بهتر است در راستای نشاط روابط‌شان نیز برنامه‌هایی باهم داشته باشند.<ref>[https://civilica.com/doc/609848/ - سنجری­پور، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  1395ش.]</ref>
*داشتن تعاملات مثبت؛ اموری از قبیل هدیه دادن، توجه کردن، محبت کردن، تشکر از زحمات یکدیگر در زندگی مشترک، ارتباط کلامی در روز و دادن پیام‌های عاطفی به یکدیگر.
*خودداری از جنگ قدرت؛ یکی از نکات مهم در این زمینه این است که زوجین در مسائل زندگی وارد جنگ قدرت و زورگویی نشوند و به‌جای این کار سعی کنند با گفت‌وگوی منطقی، به توافقی برای حل مشکلات خود برسند.<ref>[https://armanshargh.ir/%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87/ -صفدری، «پدیده طلاق عاطفی در جامعه و خانواده»،  وب­سایت آرمان شرق.]</ref>
*ازدواج با هم­‌کفو؛ دنبال همسر کفو بودن پیش از ازدواج موجب استحکام خانواده از همان ابتدا و باعث پیشگیری از طلاق عاطفی است.<ref>[http://jqss.isca.ac.ir/article_71716_6fccb5beef6de09052ef54b70665d278.pdf -یوسفی مقدم و دین­دوست سرخابی، «طلاق عاطفی و راهکارهای قرآنی پیشگیری از آن»،  1400ش، ص100.]</ref>
*ارتباط معنوی با خدا؛ نتایج برخی از پژوهش­‌ها حکایت از این دارد که توجه، اعتماد، توکل و ارتباط با خدا می­تواند سبب ایجاد آرامش در روابط بین فردی ازجمله روابط بین زوجین و رضایت زناشویی شود.<ref>[http://journals.ueae.ir/article_21_7b398b9ce86b28dbc4f5288fc05d9d9e.pdf -خلیلی و دیگران، «طلاق عاطفی: نقش ویژگی‌های شخصیتی و دلبستگی به خدا»،  1399ش، ص56.]</ref>
*مراجعه به مشاور؛ اگر زوجین در روابط­ عاطفی خود دچار مشکل شدند و نتوانستند به تفاهم برسند، بهتر است به مشاور مراجعه کنند. مشاور می­‌تواند با ریشه‌­یابی مشکل به آنها کمک کند که از مشکلات بزرگ‌تر پیشگیری کنند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/341/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%84%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C.html - «راه­های جلوگیری از طلاق عاطفی»،  وب­سایت فیلیا.]</ref>
*و مدیریت زمان در استفاده از رسانه و شبکه‌­های اجتماعی؛ <ref>[https://www.jwss.ir/article_33833_4ee24536713142f9117527f1b9016796.pdf - مداحی و دیگران، «بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با طلاق عاطفی) مطالعه­ی موردی متاهلین شهر شیراز)»،  1395ش، ص106.]</ref>
==یادداشت‌ها==
<references group="یادداشت" />
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
*اسکافی نوغانی، مریم و دیگران، «اثر شبکه‌های اجتماعی بر طلاق عاطفی در شهر مشهد»، مجلة علوم اجتماعی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، دورة 12، شمارۀ 1، 1394ش.
== منابع ==
*باستانی، سوسن و دیگران، «پیامدهای طلاق عاطفی و استراتژی‌های مواجهه با آن»، خانواده‌پژوهی، دوره 7، شماره 2، 1390ش.
{{آغاز منابع}}
*خدابخشی کولایی، آناهیتا و دیگران، «ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯿﺰان و مؤلفه‌های ﻃﻼق ﻋﺎﻃﻔﯽ در پرستاران متاهل ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان». نشریة پژوهش توانبخشی در پرستاری. دورة 5، شمارۀ 4، 1398ش.
* قرآن کریم
*خلیلی، عباس و دیگران، «طلاق عاطفی: نقش ویژگی‌های شخصیتی و دلبستگی به خدا»، اسلام و پژوهش‌های روان‌شناختی، دورة 6، شمارة 13، 1399ش.
* «چگونه از طلاق عاطفی جلوگیری کنیم؟ + راه‌های درمان آن»، وبسایت آکادمی راهشناس، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۱ش.
*دهقانی تفتی، زهرا و دیگران، «بررسی جامعه­شناختی پیامدهای اجتماعی طلاق عاطفی زنان شهر تهران طی سال­های 96-97 بر اساس معادلات ساختاری»، پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی، دورة 8، شمارة 1، 1398ش.
* «چه چیزی باعث طلاق عاطفی بین زوجین می‌شود؟»، وبسایت دکتر علیرضا جباری، تاریخ بازدید مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ش.
*سنجری­پور، علی، «طلاق عاطفی و راه­های پیشگیری از آن»،  کنفرانس بین­المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی، 1395ش.
* «راه‌های جلوگیری از طلاق عاطفی»، وبسایت فیلیا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۲ش.
*«طلاق عاطفی چیست؟»،  خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 7 شهریور 1398ش.
* «طلاق عاطفی از نظر اسلام»، وبسایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۳۹۹ش.
*«طلاق عاطفی علل و عوامل هشداردهنده آن»،  وب­سایت دکتر وحید دارابی، تاریخ بازدید مطلب: 25 بهمن 1402ش.
* «طلاق عاطفی چیست و درمان طلاق عاطفی» وبسایت آکادمی زندگی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۲ش.
*صفدری، امیرحسین، «پدیده طلاق عاطفی در جامعه و خانواده»،  وب­سایت آرمان شرق، تاریخ درج مطلب: 24 خرداد 1402ش.
* «طلاق عاطفی چیست؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۳۹۸ش.
*«چه چیزی باعث طلاق عاطفی بین زوجین می­شود؟»،  وب­سایت دکتر علیرضا جباری، تاریخ بازدید مطلب: 25 بهمن 1402ش.
* «طلاق عاطفی علل و عوامل هشداردهنده آن»، وبسایت دکتر وحید دارابی، تاریخ بازدید مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ش.
*«طلاق عاطفی از نظر اسلام»،  وب­سایت هدانا، تاریخ درج مطلب: 10 فروردین 1399ش.
* اسکافی نوغانی، مریم و دیگران، «اثر شبکه‌های اجتماعی بر طلاق عاطفی در شهر مشهد»، مجلة علوم اجتماعی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، دورة ۱۲، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۴ش.
*«طلاق عاطفی چیست و درمان طلاق عاطفی» وب­سایت آکادمی زندگی، تاریخ درج مطلب: 28 آبان 1402ش.
* باستانی، سوسن و دیگران، «پیامدهای طلاق عاطفی و استراتژی‌های مواجهه با آن»، خانواده‌پژوهی، دوره ۷، شماره ۲، ۱۳۹۰ش.
*«چگونه از طلاق عاطفی جلوگیری کنیم؟ + راه‌های درمان آن»،  وب­سایت آکادمی راه­شناس، تاریخ درج مطلب: 10 شهریور 1401ش.
* بستان، حسین، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۷ش.
*«راه­های جلوگیری از طلاق عاطفی»،  وب­سایت فیلیا، تاریخ بازدید مطلب: 26 بهمن 1402ش.
* ترکمان و دیگران، « «همگنی صمیمیت و طلاق عاطفی با استفاده از نرم‌افزار تحلیل شبکه»، مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، شماره ۲۱، ۱۳۹۳ش.
*مداحی، جواد و دیگران، «بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با طلاق عاطفی (مطالعه­ی موردی متاهلین شهر شیراز)»، فصلنامة شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، سال هیجدهم، شمارة 71، بهار 1395ش.
* خدابخشی کولایی، آناهیتا و دیگران، «بررسی میزان و مؤلفه‌های طلاق عاطفی در پرستاران متأهل بیمارستان‌های شهر تهران». نشریة پژوهش توانبخشی در پرستاری. دورة ۵، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
*رضایی، علی‌محمد و دیگران، «تعاملات عاطفی زوجین و نقش آن در طلاق عاطفی و اقدام به طلاق: یک پژوهش کیفی»،  خانواده‌پژوهی، دورة 13، شمارة 4، 1396ش.
* خلیلی، عباس و دیگران، «طلاق عاطفی: نقش ویژگی‌های شخصیتی و دلبستگی به خدا»، اسلام و پژوهش‌های روان‌شناختی، دورة ۶، شمارة ۱۳، ۱۳۹۹ش.
*زهرا فریبرز و دیگران «بررسی جامعه­شناختی رابطه اعتیاد به شبکه­های مجازی و طلاق عاطفی در خانواده­های تهرانی»،  نشریۀ فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، دورة 15، شمارة 51، 1399ش.
* دهقانی تفتی، زهرا و دیگران، «بررسی جامعهشناختی پیامدهای اجتماعی طلاق عاطفی زنان شهر تهران طی سالهای ۹۶–۹۷ بر اساس معادلات ساختاری»، پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی، دورة ۸، شمارة ۱، ۱۳۹۸ش.
*زمانی، ساره و دیگران، «رابطة طلاق عاطفی با تصویر بدنی و کمال‌گرایی»،  مطالعات روان‌شناختی، دورة 10، شمارة 4، 1393ش.
* راغب اصفهانی، حسین، مفردات الفاظ قرآن، قم، بی‌نا، چاپ چهارم، ۱۳۸۳ش.
*وطن­خواه، حوریه و دیگران، «پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس انعطاف‌پذیر شناختی و معنای زندگی» نشریه رویش روانشناسی، سال شمارة 9، 1400ش.
* رضایی، علی‌محمد و دیگران، «تعاملات عاطفی زوجین و نقش آن در طلاق عاطفی و اقدام به طلاق: یک پژوهش کیفی»، خانواده‌پژوهی، دورة ۱۳، شمارة ۴، ۱۳۹۶ش.
*یوسفی مقدم، محمدصادق و دین‌دوست سرخابی، لیلا، «طلاق عاطفی و راهکارهای قرآنی پیشگیری از آن»، مطالعات علوم قرآن، دورة 3، شمارة 2، 1400ش.
* زمانی، ساره و دیگران، «رابطة طلاق عاطفی با تصویر بدنی و کمال‌گرایی»، مطالعات روان‌شناختی، دورة ۱۰، شمارة ۴، ۱۳۹۳ش.
* زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، بیروت، دارالکتاب العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۷ق.
* زهرا فریبرز و دیگران «بررسی جامعهشناختی رابطه اعتیاد به شبکه‌های مجازی و طلاق عاطفی در خانواده‌های تهرانی»، نشریهٔ فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، دورة ۱۵، شمارة ۵۱، ۱۳۹۹ش.
* ستار، پروین و دیگران، «عوامل جامعه‌شناختی مؤثر در طلاق عاطفی بین خانواده‌های تهرانی»، مجله مطالعات راهبردی زنان، دوره ۱۴، شماره ۵۶، ۱۳۹۱ش.
* سنجریپور، علی، «طلاق عاطفی و راه‌های پیشگیری از آن»، کنفرانس بینالمللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی، ۱۳۹۵ش.
* شعاری، شهده، «طلاق عاطفی»، فصل‌نامه شمیم نرجس، شماره ۱۱، ۱۳۸۸ش.
* صفدری، امیرحسین، «پدیده طلاق عاطفی در جامعه و خانواده»، وبسایت آرمان شرق، تاریخ درج مطلب: ۲۴ خرداد ۱۴۰۲ش.
* کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
* مداحی، جواد و دیگران، «بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با طلاق عاطفی (مطالعهی موردی متاهلین شهر شیراز)»، فصلنامة شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، سال هیجدهم، شمارة ۷۱، بهار ۱۳۹۵ش.
* وطنخواه، حوریه و دیگران، «پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس انعطاف‌پذیر شناختی و معنای زندگی» نشریه رویش روان‌شناسی، سال شمارة ۹، ۱۴۰۰ش.
* یوسفی مقدم، محمدصادق و دین‌دوست سرخابی، لیلا، «طلاق عاطفی و راهکارهای قرآنی پیشگیری از آن»، مطالعات علوم قرآن، دورة ۳، شمارة ۲، ۱۴۰۰ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۴۷

طلاق عاطفی


‌طلاق عاطفی؛ جدایی روحی و عاطفی زوجین به‌رغم داشتن زندگی مشترک.

طلاق عاطفی از تلخ‌ترین وضعیت‌هایی است که ممکن است زن و شوهر تجربه کنند. در این نوع طلاق آنها هر چند کنار هم هستند؛ ولی قلبهای‌شان از هم فاصله دارد. در چنین شرایطی چندان جویای احوال همدیگر نیستند. میل چندانی به فعالیت و تفریح مشترک ندارند. گویا همدیگر را نمی‌بینند و نمی‌خواهند توجهی به هم داشته باشند. طلاق عاطفی نشانه‌هایی دارد. بروز این نشانه‌ها هشداری برای زوجین است تا درصدد پیشگیری یا درمان باشند. اگر زوجین علی‌رغم بروز نشانه‌ها، دنبال اصلاح روابط نباشند، دچار آسیب‌های فردی و اجتماعی خواهند شد.

مفهوم‌شناسی

طلاق عاطفی نوعی از جدایی است. در چنین طلاقی زن و شوهر علی‌رغم داشتن زندگی مشترک؛ ارتباط عاطفی مثبت با یکدیگر ندارند. آنها اعتماد و جذابیت‌شان نسبت به همدیگر کاهش یافته است.[۱] معمولاً ابتدا مشکلات زناشویی آشکار می‌شوند. سپس تا مدتی مشاجره و دعوا بین زن و شوهر رخ می‌دهد و بالاخره یک نوع سردی و بی‌تفاوتی بین آنها حاکم می‌شود.[۲]

نشانه‌های طلاق

بروز طلاق عاطفی با نشانه‌هایی همراه است که برخی از این نشانه‌ها عبارتند از:

  • کاهش ستایش از دستاوردهای همسر و افزایش نکوهش اشتباهات؛
  • افزایش مقایسه همسر با دیگران؛
  • درماندگی در یافتن راه‌حل در مشاجرات؛
  • کاهش اطلاع زوجین از احوالات همدیگر؛
  • کاهش میزان تفریحات یا فعالیت‌های مشترک بین زن و شوهر؛
  • بی‌میلی یا کاهش علاقهٔ جنسی بین آنها؛
  • کاهش اعتماد متقابل بین همسران؛
  • احساس بی‌مسئولیتی نسبت به هم؛
  • عدم تلاش برای خوشحال کردن همدیگر؛
  • کاهش ارتباط عاطفی و تعاملات مثبت؛
  • و تبدیل فضای گرم و پرنشاط گذشته به فضایی سرد و خشک.
  • کاهش وابستگی زوجین به یکدیگر؛
  • افزایش سرگرمی‌های خارج از چارچوب زناشویی؛
  • تمرکز هر کدام از زوجین بر مسائل بیرون از خانواده؛
  • بی‌اعتنایی و تمایل نداشتن به حل مسئله در روابط زناشویی؛
  • کاهش میزان مهربانی کلامی، جسمی و روابط جنسی؛
  • اعتماد نکردن زوجین به یکدیگر در حل مشکلات.[۳]

دلایل طلاق عاطفی

دلایل مختلفی می‌توانند منجر به بروز طلاق عاطفی بین زوجین شود. برخی از مهم‌ترین عوامل عبارتند از:

  • فقدان دوران نامزدی و آشنایی اولیه؛ ازدواج‌های کورکورانه که بدون تحقیق و صرفاً بر اساس هوی و هوس صورت می‌گیرند، می‌تواند از ازدواج‌های سست و ناپایدار باشند. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گزارش کرده‌اند عدهای از افرادی که بدون آشنایی کافی تن به ازدواج داده بودند پس از مدتی روابط‌شان دچار تنش و سردی شد.
  • نارضایتی از ظاهر جسمی؛ برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهد که رابطه معنادار منفی بین تصویر بدنی و طلاق عاطفی وجود دارد؛ بدین معنی که رضایت کمتر از ظاهر جسمانی در زنان می‌تواند با مشکلات عاطفی در روابط با همسران‌شان همراه باشد.
  • کمال‌گرایی منفی؛ در کمال‌گرایی منفی، اهداف فرد غیرواقع‌بینانه و بیش از حد آرمان‌گرایانه است و برای رسیدن به اهداف خود قوانین خشکی وضع می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد بین ویژگی کمال‌گرایی منفی و طلاق عاطفی رابطهٔ معنادار مثبت وجود دارد.
  • اشتباه در انتخاب همسر؛ ازدواج با همسری که در ایمان، اخلاق و فرهنگ هم‌کفو نیست، از عوامل زمینه‌ساز مهم در طلاق عاطفی است.
  • نبود معنا در زندگی؛ زن و شوهری که زندگی برای آنها معنا و مفهومی ندارد. احتمال بروز طلاق عاطفی در آنها زیاد خواهد بود. برخی از پژوهشگران با بررسی میدانی گروهی از زنان متأهل دریافتند که معنای زندگی با طلاق عاطفی در زنان متأهل رابطه منفی و معنادار دارد.
  • عدم همکاری و سکوت؛ عدم همکاری یعنی اینکه زن و شوهر هنگام بروز اختلاف برای حل آن گفتگو نمی‌کنند و از خود بی‌تفاوتی نشان می‌دهند.
  • رفتار تدافعی؛ یکی از مؤلفه‌های مهم در الگوی گاتمن، رفتار تدافعی در روابط است.
  • اعتیاد به شبکه‌های مجازی؛
  • پرخاشگری؛
  • همدلی نکردن؛
  • اعتیاد به استعمال مواد مخدر و مشروبات الکلی؛
  • نارضایتی جنسی؛
  • دخالت دیگران در زندگی؛
  • رواج دوستی‌های اینترنتی و خیابانی؛
  • مشکلات روانی هر یک از زوجین؛
  • و انتقاد مداوم و توهین.
  • تعارض ارزش‌های نو و سنّتی؛
  • نداشتن نگرش صحیح نسبت به ازدواج؛
  • ازدواج‌های اجباری (تحت تأثیر عوامل اجتماعی و جوّ خانوادگی)؛
  • ناهمسانی زوجین؛
  • تنوّع‌طلبی جنسی؛
  • تشدید فشارهای روانی؛
  • دل‌زدگی از یکنواختی زندگی؛
  • تناسب نداشتن یا ناسازگاری انتظارات و واقعیّات.[۴]

پیامدها

طلاق عاطفی پیامدهای متعددی در سطح فردی و اجتماعی می‌تواند داشته باشد، در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود:

  • ایجاد مشکلات روحی؛ برخی از پژوهشگران پس از بررسی میدانی، پیامدهای متعددی برای طلاق عاطفی بیان کردند. یکی از پیامدهای طلاق عاطفی، فشارها و مشکلات روحی مختلف که توسط زنان مورد مطالعه تجربه شده بود. اکثر این زنان انگیزه خود را از دست داده بودند و حالت بی‌حوصلگی و افسردگی داشتند. برخی نیز از احساس حقارت و خرد شدن شخصیت رنج می‌برند. عده‌ای هم به بیماری عصبی مبتلا شده بودند.
  • انزوای اجتماعی؛ در مطالعه‌ای دیگر پژوهشگران تأثیر طلاق عاطفی بر انزوای اجتماعی را بررسی کردند. مطالعه آنها نشان داد که چنین تأثیری معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی زنان بیشتر شود، میزان انزوای اجتماعی آنان نیز بیشتر می‌شود.
  • آسیب‌های اجتماعی؛ تأثیر طلاق عاطفی بر ایجاد آسیب‌های اجتماعی نیز معنادار است و هرچه میزان طلاق عاطفی بیشتر شود، میزان آسیب‌های اجتماعی نیز بیشتر خواهد شد.
  • تأثیر منفی بر فرزندان؛
  • و اختلال در روابط اجتماعی.

راهکارهای پیشگیری

برای پیشگیری از این امر، راه‌های متعددی وجود دارد، در ادامه چند راهکار بیان می‌شود:

  • داشتن فعالیت‌های مشترک با همسر؛ نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد هرچه فعالیت‌های مشترک با همسر زیاد شود، احساس صمیمت مردان نسبت به همسرشان بیشتر شده و احتمال طلاق عاطفی را کاهش می‌دهد.
  • اقدام به درمان اختلالات فردی زوجین؛ درصورتی‌که یکی از زوجین یا هر دو به اختلالات روانی نظیر افسردگی، اضطراب و خشونت مبتلا باشند، اقدام به درمان، می‌تواند به پیشگیری از طلاق عاطفی کمک کند.
  • آموزش‌های قبل از ازدواج؛ ازجمله مواردی که در پیشگیری از طلاق عاطفی می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد، آموزش‌های قبل از ازدواج و یادگیری مهارت‌های زندگی است. در واقع والدین و مراکز آموزشی با فرهنگ‌سازی و آگاهی بخشی مناسب به جوانان قبل از ازدواج، می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری و کاهش طلاق عاطفی داشته باشند.
  • جلوگیری از دخالت نابجای دیگران؛ گاهی دخالت دیگران منجر به اختلاف و سردی روابط بین زوجین می‌شود. برای پیشگیری از تخریب روابط، لازم است زوجین از دخالت نابجای دیگران جلوگیری کنند.
  • پایین آوردن سطح انتظارات؛ نداشتن انتظارات غیرواقعی از همسر در مسائل مختلف مانند مسائل مالی، روابط جنسی و رفاهیات زندگی، یکی از راه‌کارهای پیشگیری از طلاق عاطفی است.
  • ایجاد فضای احترام و نشاط در خانه؛ تلاش زوجین برای جلوگیری از هرگونه تحقیر و تهمت نسبت به همدیگر لازم است. همچنین بهتر است در راستای نشاط روابط‌شان نیز برنامه‌هایی باهم داشته باشند.
  • داشتن تعاملات مثبت؛ اموری از قبیل هدیه دادن، توجه کردن، محبت کردن، تشکر از زحمات یکدیگر در زندگی مشترک، ارتباط کلامی در روز و دادن پیام‌های عاطفی به یکدیگر.
  • خودداری از جنگ قدرت؛ یکی از نکات مهم در این زمینه این است که زوجین در مسائل زندگی وارد جنگ قدرت و زورگویی نشوند و به‌جای این کار سعی کنند با گفت‌وگوی منطقی، به توافقی برای حل مشکلات خود برسند.
  • ازدواج با هم‌کفو؛ دنبال همسر کفو بودن پیش از ازدواج موجب استحکام خانواده از همان ابتدا و باعث پیشگیری از طلاق عاطفی است.
  • ارتباط معنوی با خدا؛ نتایج برخی از پژوهش‌ها حکایت از این دارد که توجه، اعتماد، توکل و ارتباط با خدا می‌تواند سبب ایجاد آرامش در روابط بین فردی ازجمله روابط بین زوجین و رضایت زناشویی شود.
  • مراجعه به مشاور؛ اگر زوجین در روابط عاطفی خود دچار مشکل شدند و نتوانستند به تفاهم برسند، بهتر است به مشاور مراجعه کنند. مشاور می‌تواند با ریشه‌یابی مشکل به آنها کمک کند که از مشکلات بزرگ‌تر پیشگیری کنند.
  • و مدیریت زمان در استفاده از رسانه و شبکه‌های اجتماعی.

رویکرد قرآنی

چند مورد مهم از راه‌کارهای قرآنی جهت پیشگیری و درمان طلاق عاطفی عبارتند از:

  1. تقوا؛ رعایت تقوا در زندگی، موجب حفظ نظام خانواده و زندگی مشترک می‌شود. اگر روابط زن و شوهر بر اساس تقوا شکل بگیرد مشکلات زندگی نه تنها توجه آنها را به همدیگر کاهش نمی‌دهد، بلکه آنها را مصمم‌تر می‌کند تا به حل ناملایمات زندگی بپردازند.
  2. تحکیم روابط خانوادگی؛ بخش مهمی از نیازهای عاطفی انسان در ارتباط با افراد دیگر برآورده می‌شود. قرآن، زوجیت را عامل سکون و آرامش و پاسخ به نیازهای عاطفی بشر معرفی کرده است.[۵]
  3. مشورت؛ مشورت به‌عنوان یک اصل قرآنی،[۶] از مؤلفه‌های اساسی در ایجاد صمیمیت بین همسران است.[۷] روان‌شناسان معتقدند که میان طلاق عاطفی و میزان صمیمیت بین همسران رابطه معکوسی وجود دارد.[۸] قرآن‌کریم برای رهایی خانواده‌ها از مشکلات و به آرامش رسیدن، آنها را به مشاوره و صلح دعوت کرده است.[۹] وقتی مشاوران، از خویشان باشند به‌خوبی می‌توانند عواطف را در مسیر اصلاح پیش ببرند و از بروز طلاق عاطفی جلوگیری کنند.[۱۰]
  4. کفویت و همسانی؛ «کفویت» در لغت به‌معنای هم‌تراز و همسان بودن در منزلت است.[۱۱] از دیدگاه قرآن هر یک از همسران طیب و خبیث، برای هم و در شأن یکدیگر محسوب شده‌اند.[۱۲] در روایات نیز به هم‌تراز بودن همسران تأکید شده است.[۱۳] کفویت در آیات و روایات، ناظر به شاخص‌های معنوی مانند ایمان، اعتقادات و اخلاق است.[۱۴]
  5. رعایت حقوق یکدیگر؛ زن و شوهر با رعایت حقوق یکدیگر، راه ورود هرگونه بی‌عاطفگی در زندگی را مسدود می‌کنند.

یادداشت‌ها


پانویس

  1. ↑ - «طلاق عاطفی چیست؟»، خبرگزاری ایسنا.
  2. ↑ - «طلاق عاطفی علل و عوامل هشدار دهنده آن»، وب­سایت دکتر وحید دارابی.
  3. ↑ . «پیشگیری از طلاق عاطفی/ چطور زندگی مشترک‌مان را به بهترین نحو حفظ کنیم»، خبرگزاری فارس.
  4. ↑ . شعاری، «طلاق عاطفی»، 1388ش، ص50.
  5. ↑ . سوره روم، آیه 21.
  6. ↑ . سوره شوری، آیه 38؛ سوره آل‌عمران، آیه 159؛ سوره بقره، آیه 233.
  7. ↑ . پروین و دیگران، «عوامل جامعه‌شناختی مؤثر در طلاق عاطفی بین خانواده‌های تهرانی»، 1391ش، ص135.
  8. ↑ . ترکمان و دیگران، «همگنی صمیمیت و طلاق عاطفی با استفاده از نرم‌افزار تحلیل شبکه»، 1393ش، ص44.
  9. ↑ . سوره نساء، آیه 35.
  10. ↑ . زمخشری، الکشاف، 1407ق، ج1، ص508.
  11. ↑ . راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن، 1383ش، ذیل واژه کفو.
  12. ↑ . سوره نور، آیه 26.
  13. ↑ . کلینی، اصول کافی، 1407ق، ج5، ص332 و ص337.
  14. ↑ . کلینی، اصول کافی، 1407ق، ج5، ص340؛ بستان، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، 1387ش، ص230.

منابع

  • قرآن کریم
  • «چگونه از طلاق عاطفی جلوگیری کنیم؟ + راه‌های درمان آن»، وبسایت آکادمی راهشناس، تاریخ درج مطلب: ۱۰ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «چه چیزی باعث طلاق عاطفی بین زوجین می‌شود؟»، وبسایت دکتر علیرضا جباری، تاریخ بازدید مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ش.
  • «راه‌های جلوگیری از طلاق عاطفی»، وبسایت فیلیا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۲ش.
  • «طلاق عاطفی از نظر اسلام»، وبسایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۳۹۹ش.
  • «طلاق عاطفی چیست و درمان طلاق عاطفی» وبسایت آکادمی زندگی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «طلاق عاطفی چیست؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۳۹۸ش.
  • «طلاق عاطفی علل و عوامل هشداردهنده آن»، وبسایت دکتر وحید دارابی، تاریخ بازدید مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۲ش.
  • اسکافی نوغانی، مریم و دیگران، «اثر شبکه‌های اجتماعی بر طلاق عاطفی در شهر مشهد»، مجلة علوم اجتماعی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، دورة ۱۲، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۴ش.
  • باستانی، سوسن و دیگران، «پیامدهای طلاق عاطفی و استراتژی‌های مواجهه با آن»، خانواده‌پژوهی، دوره ۷، شماره ۲، ۱۳۹۰ش.
  • بستان، حسین، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۷ش.
  • ترکمان و دیگران، « «همگنی صمیمیت و طلاق عاطفی با استفاده از نرم‌افزار تحلیل شبکه»، مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، شماره ۲۱، ۱۳۹۳ش.
  • خدابخشی کولایی، آناهیتا و دیگران، «بررسی میزان و مؤلفه‌های طلاق عاطفی در پرستاران متأهل بیمارستان‌های شهر تهران». نشریة پژوهش توانبخشی در پرستاری. دورة ۵، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
  • خلیلی، عباس و دیگران، «طلاق عاطفی: نقش ویژگی‌های شخصیتی و دلبستگی به خدا»، اسلام و پژوهش‌های روان‌شناختی، دورة ۶، شمارة ۱۳، ۱۳۹۹ش.
  • دهقانی تفتی، زهرا و دیگران، «بررسی جامعهشناختی پیامدهای اجتماعی طلاق عاطفی زنان شهر تهران طی سالهای ۹۶–۹۷ بر اساس معادلات ساختاری»، پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی، دورة ۸، شمارة ۱، ۱۳۹۸ش.
  • راغب اصفهانی، حسین، مفردات الفاظ قرآن، قم، بی‌نا، چاپ چهارم، ۱۳۸۳ش.
  • رضایی، علی‌محمد و دیگران، «تعاملات عاطفی زوجین و نقش آن در طلاق عاطفی و اقدام به طلاق: یک پژوهش کیفی»، خانواده‌پژوهی، دورة ۱۳، شمارة ۴، ۱۳۹۶ش.
  • زمانی، ساره و دیگران، «رابطة طلاق عاطفی با تصویر بدنی و کمال‌گرایی»، مطالعات روان‌شناختی، دورة ۱۰، شمارة ۴، ۱۳۹۳ش.
  • زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، بیروت، دارالکتاب العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۷ق.
  • زهرا فریبرز و دیگران «بررسی جامعهشناختی رابطه اعتیاد به شبکه‌های مجازی و طلاق عاطفی در خانواده‌های تهرانی»، نشریهٔ فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، دورة ۱۵، شمارة ۵۱، ۱۳۹۹ش.
  • ستار، پروین و دیگران، «عوامل جامعه‌شناختی مؤثر در طلاق عاطفی بین خانواده‌های تهرانی»، مجله مطالعات راهبردی زنان، دوره ۱۴، شماره ۵۶، ۱۳۹۱ش.
  • سنجریپور، علی، «طلاق عاطفی و راه‌های پیشگیری از آن»، کنفرانس بینالمللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی، ۱۳۹۵ش.
  • شعاری، شهده، «طلاق عاطفی»، فصل‌نامه شمیم نرجس، شماره ۱۱، ۱۳۸۸ش.
  • صفدری، امیرحسین، «پدیده طلاق عاطفی در جامعه و خانواده»، وبسایت آرمان شرق، تاریخ درج مطلب: ۲۴ خرداد ۱۴۰۲ش.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
  • مداحی، جواد و دیگران، «بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با طلاق عاطفی (مطالعهی موردی متاهلین شهر شیراز)»، فصلنامة شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، سال هیجدهم، شمارة ۷۱، بهار ۱۳۹۵ش.
  • وطنخواه، حوریه و دیگران، «پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس انعطاف‌پذیر شناختی و معنای زندگی» نشریه رویش روان‌شناسی، سال شمارة ۹، ۱۴۰۰ش.
  • یوسفی مقدم، محمدصادق و دین‌دوست سرخابی، لیلا، «طلاق عاطفی و راهکارهای قرآنی پیشگیری از آن»، مطالعات علوم قرآن، دورة ۳، شمارة ۲، ۱۴۰۰ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=طلاق_عاطفی&oldid=50948»