پرش به محتوا

لباس فرم مدرسه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
دیداریویکی‌متن
 
ابرابزار
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:لباس فرم.jpg|300px|thumb|left|لباس مدرسه]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''<big>لباس مدرسه</big>'''؛ پوشش یکسان دانش‌آموزان در مدرسه.
| تصویر            =لباس فرم.jpg
| زیرنویس تصویر    =لباس مدرسه
| image_alt        =
| فایل پادکست      =لباس مدرسه.ogg
| حجم فایلپادکست    =۴/۰۱
| تاریخ پادکست      =۱۴۰۵/۰۱/۱۵
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =پوشش اجتماعی
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =آموزشی
| گستره جغرافیایی  =جهانی
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}


لباس مدرسه، لباسی یک‌شکل و یک‌رنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشور‌های جهان پوشیده می‌شود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثيرات آن را بر توانايى علمى و رفتاری دانش‌آموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی می‌کنند.
لباس فرم مدرسه، پوشش یکسان دانش‌آموزان در مدرسه.
==تاریخچه==
'''1) لباس مدرسه در جهان:'''


لباس فرم ابتدا در پایگاه‌های نظامی جهت افزایش نظم به وجود آمد و بعد‌ها فواید و نتایج مثبت آن مسئولین کشور‌ها را بر آن داشت تا این طرح را در مدارس پیاده کنند.<ref>[https://rayad.org/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87/ «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد.]</ref>  اولین لباس یک‌دست دنیا مربوط به مدرسه‌ای در انگلستان است که در سال 1222م اسقف اعظم «کانتربری» دستور داد تا دانش‌آموزان لباس‌های یکسان بپوشند.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.] </ref>
لباس فرم مدرسه، [[روپوش]] یک‌شکل و یک‌رنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشورهای جهان پوشیده می‌شود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثیرات آن را بر توانایی علمی و رفتاری دانش‌آموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی می‌کنند.


'''2) لباس مدرسه در ایران:'''
== تاریخچه ==
'''۱) لباس مدرسه در جهان:'''


آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره رضا شاه برمی‌گردد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref> بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر سبک زندگی مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91874 «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>  در اواسط دهة۷۰ و اوایل دهۀ 80، دانش‌آموزان از فرم‌های یکسان استفاده می‌کردند تا این‌که در دهۀ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال 1396، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استاندارد‌های تعیین شده بازگذاشت.<ref>[https://shahrvandonline.ir/3347/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF/ مهداد، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروند آنلاین.] </ref>
لباس فرم ابتدا در پایگاه‌های نظامی جهت افزایش نظم به وجود آمد و بعدها فواید و نتایج مثبت آن مسئولین کشورها را بر آن داشت تا این طرح را در مدارس پیاده کنند.<ref>[https://rayad.org/لباس-مدرسه/ «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد.]</ref> اولین لباس یک‌دست دنیا مربوط به مدرسه‌ای در انگلستان است که در سال ۱۲۲۲م اسقف اعظم «کانتربری» دستور داد تا دانش‌آموزان لباس‌های یکسان بپوشند.<ref>[https://www.tivateam.com/تاریخچه-فرم-مدارس/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref>


==مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس==
'''۲) لباس مدرسه در ایران:'''
برخی از طرفداران پوشش همسان در مدارس آن را مفید می‌دانند. مزایای لباس همسان عبارت‌اند از:
# افزایش جدیّت دانش‌آموز در تحصیل؛
# برقراری نظم و انضباط؛ 
# برابری فقیر و غنی؛
# افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛ <ref>[https://www.tivateam.com/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وب‌سایت تیوا.] </ref> 
# افزایش اعتماد به نفس؛ 
# افزایش حس همکاری؛
# افزایش امنیت؛
# تأثیر مثبت بر عزت نفس؛ 
# کاهش چشم و هم‌چشمی و مدگرایی؛
# کاهش میزان خشونت و تنش و حواس‌پرتی در مدرسه.<ref> [https://www.chetor.com/250091-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87/ فرجام‌نیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور.]</ref>


در کنار این مزیت‌ها بعضی همه این دلایل را مردود دانسته<ref>[https://sedayemoallem.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2/item/10288-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8% نصیری، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم.] </ref> و تأثیر لباس یکسان را اندک و حتی بر اساس برخی تحقیقات آن را آسیب‌زا می‌دانند.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80 «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت دیجی استایل.]</ref> برخی از معایب آن عبارت‌اند از:
آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره [[رضاشاه]] برمی‌گردد.<ref>[https://www.tivateam.com/تاریخچه-فرم-مدارس/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref> بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] و تغییر [[سبک زندگی]] مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91874 «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> در اواسط دهة۷۰ و اوایل دههٔ ۸۰، دانش‌آموزان از فرم‌های یکسان استفاده می‌کردند تا این‌که در دههٔ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال ۱۳۹۶، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استانداردهای تعیین شده بازگذاشت.<ref>[https://shahrvandonline.ir/3347/اختیاری-که-اجباری-شد/ مهداد، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروند آنلاین.]</ref>
 
== مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس ==
برخی از طرفداران پوشش همسان در مدارس آن را مفید می‌دانند. مزایای لباس همسان عبارت‌اند از:
# افزایش جدیّت دانش‌آموز در تحصیل؛
# برقراری نظم و انضباط؛
# برابری فقیر و غنی؛
# افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛<ref>[https://www.tivateam.com/مزایا-و-معایب-لباس-فرم-مدارس/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وب‌سایت تیوا.]</ref>
# افزایش [[اعتماد به نفس]]؛
# افزایش حس همکاری؛
# افزایش امنیت؛
# تأثیر مثبت بر [[عزت نفس]]؛
# کاهش چشم و هم‌چشمی و مدگرایی؛
# کاهش میزان خشونت و تنش و حواس‌پرتی در مدرسه.<ref>[https://www.chetor.com/250091-یونیفرم-مدرسه/ فرجام‌نیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور.]</ref>
 
در کنار این مزیت‌ها بعضی همه این دلایل را مردود دانسته<ref>[https://sedayemoallem.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2/item/10288-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8% نصیری، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم.]</ref> و تأثیر لباس یکسان را اندک و حتی بر اساس برخی تحقیقات آن را آسیب‌زا می‌دانند.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/خوبی-و-بدی-پوشیدن-لباس-فرم-مدارس-برای-دانش†«خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت دیجی استایل.]</ref> برخی از معایب آن عبارت‌اند از:
# جلوگیری از آزادی فردی؛
# جلوگیری از آزادی فردی؛
# بروز بعضی از مشکلات انضباطی؛<ref>[https://www.tivateam.com/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.] </ref>
# بروز بعضی از مشکلات انضباطی؛<ref>[https://www.tivateam.com/مزایا-و-معایب-لباس-فرم-مدارس/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref>
# افزایش هزینه‌های یک خانواده؛
# افزایش هزینه‌های یک خانواده؛
# کیفیت پایین لباس‌ها و به وجودآمدن بازار سیاه.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80 «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو.]</ref>
# کیفیت پایین لباس‌ها و به وجودآمدن بازار سیاه.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/خوبی-و-بدی-پوشیدن-لباس-فرم-مدارس-برای-دانش†«خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو.]</ref>
==اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانش‌آموزان==
 
نوع پوشش در مدارس به‌تنهایی دانش‌آموز را فعال و پرکار نمی‌کند؛ اما میزان علاقه‌مندی او را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/14/2299481/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8 «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3904050/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%8 «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا.] </ref>  
== اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانش‌آموزان ==
==آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانش‌آموزان==
[[روپوش]] در مدارس به‌تنهایی دانش‌آموز را فعال و پرکار نمی‌کند؛ اما میزان علاقه‌مندی او را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/14/2299481/طراحی-لباس-فرم-مدارس-مبتنی-بر-Ø§Ø³ØªØ§Ù†Ø¯Ø§Ø±Ø «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3904050/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%8 «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا.]</ref>
رنگ‌ها در برخی از عملکرد‌های حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد می‌کنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،<ref>[https://nassajiemrouz.com/uploads/153-mrdad%2094/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20153.pdf کریم‌پور، «طراحي و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدايي با استفاده از فرم و رنگ گليم و قالي عشاير قشقايي استان فارس»، 1394ش، ص59.]</ref> تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقيت در يادگيري مي‌شود. <ref> [https://www.tivateam.com/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA/ «رعايت اصول و اثر رنگ‌ها در محيط مدرسه»، وب‌سایت تیوا.]</ref> انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیش‌فعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشه‌گیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگی‌های روحی- روانی دانش‌آموزان باعث شده تا رنگ‌های انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا.]</ref>
 
==قوانین پوشش یکسان در مدارس==
== آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانش‌آموزان ==
در آیین‌نامه اجرایی مدارس<ref>[https://shenasname.ir/amoozesh/6208-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «آيين نامه اجرايي مدارس مصوب شوراي عالي»، وب‌سایت قانون.]</ref> به برخی معیارهای آن اشاره شده که اجبار و الزام از آن برداشت نمی‌شود.<ref>[https://sedayemoallem.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2/item/16756-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C مصطفی پور، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، وب‌سایت صدای معلم.] </ref>
رنگ‌ها در برخی از عملکردهای حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد می‌کنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،<ref>[https://nassajiemrouz.com/uploads/153-mrdad%2094/پوشاک%20153.pdf کریم‌پور، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، 1394ش، ص59.]</ref> تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقیت در یادگیری می‌شود.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%GK-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%/ «رعایت اصول و اثر رنگ‌ها در محیط مدرسه»، وب‌سایت تیوا.]</ref> انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیش‌فعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشه‌گیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگی‌های روحی- روانی دانش‌آموزان باعث شده تا رنگ‌های انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B1%D9%86%DA%GK-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%دختران-پسران/ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا.]</ref>
==ویژگی‌های لباس مناسب مدرسه==
 
پوشش مناسب يك معيار ارزشي و يك ابزار راهبردي در تربيت ديني و اجتماعي است. برخی از ویژگی‌های آن عبارت‌اند از:
== قوانین پوشش یکسان در مدارس ==
# توجه به مواد، کیفیت، جنس، رنگ، ایمنی و بهداشت پارچه؛  
در آیین‌نامه اجرایی مدارس<ref>[https://shenasname.ir/amoozesh/6208-آیین-نامه-اجرایی-مدارس «آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وب‌سایت قانون.]</ref> به برخی معیارهای آن اشاره شده که اجبار و الزام از آن برداشت نمی‌شود.<ref>[https://sedayemoallem.ir/دانش-آموز/item/16756-لباس-فرم-مدارس-از-منظر-حقوقی مصطفی پور، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، وب‌سایت صدای معلم.]</ref>
# توجه به تفاوت‌هاي سني و جنسی؛
 
# قابلیت استفاده در فصول مختلف سال؛  
== ویژگی‌های لباس مناسب مدرسه ==
# استفاده از الگو و مدل‌ زیبای ایرانی و اسلامی.<ref>[https://pasokhgoo.ir/node/81984 «لباس مدرسه ابتدائي- راهنمايي- دبيرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.] </ref>  
پوشش مناسب یک معیار ارزشی و یک ابزار راهبردی در تربیت دینی و اجتماعی است. برخی از ویژگی‌های آن عبارت‌اند از:
==پانویس==
# توجه به مواد، کیفیت، جنس، رنگ، ایمنی و بهداشت پارچه؛
# توجه به تفاوت‌های سنی و جنسی؛
# قابلیت استفاده در فصول مختلف سال؛
# استفاده از الگو و مدل زیبای ایرانی و اسلامی.<ref>[https://pasokhgoo.ir/node/81984 «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
* «آيين نامه اجرايي مدارس مصوب شوراي عالي»، وب‌سایت قانون، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
== منابع ==
* «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.  
{{آغاز منابع}}
* «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وب‌سایت قانون، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو، تاریخ درج مطلب: 26 شهریور ۱۴۰۱ش.
* «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «رعايت اصول و اثر رنگ‌ها در محيط مدرسه»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 14 تیر1399ش.  
* «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
* فرجام‌نیا، جاوید، «7 نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور، تاریخ درج مطلب: اسفند 1400ش.
* «رعایت اصول و اثر رنگ‌ها در محیط مدرسه»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ تیر ۱۳۹۹ش.
* کریم‌پور، فاطمه و همکاران، «طراحي و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدايي با استفاده از فرم و رنگ گليم و قالي عشاير قشقايي استان فارس»، مجله نساجی امروز، شماره 153، مرداد 1394ش.  
* فرجام‌نیا، جاوید، «۷ نکته دربارهٔ یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور، تاریخ درج مطلب: اسفند ۱۴۰۰ش.
* «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «لباس مدرسه ابتدائي- راهنمايي- دبيرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 19 آذر 1391ش.
* کریم‌پور، فاطمه و همکاران، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، مجله نساجی امروز، شماره ۱۵۳، مرداد ۱۳۹۴ش.
* «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۹۱ش.
* «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: خرداد ۱۳۹۹ش.
* «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: خرداد ۱۳۹۹ش.
* «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* مصطفی پور، کمال، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: 26 شهریور 1398ش.  
* مصطفی پور، کمال، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ش.
* مهداد، لیلا، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1398ش.
* مهداد، لیلا، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۹ شهریور ۱۳۹۸ش.
* نصیری، حمزه‌علی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: 19 مهر1396ش.
* نصیری، حمزه‌علی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۳۹۶ش.
[[رده: ویکی‌رز]]
{{پایان منابع}}
 
[[رده:اصلاح رباتیک]]
[[رده:پوشاک]]
[[رده:مدارس]]

نسخهٔ کنونی تا ۱۴ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۵

لباس فرم مدرسه
لباس مدرسه


نوع مفهومپوشش اجتماعی
حوزه کاربردآموزشی
گستره جغرافیاییجهانی


لباس فرم مدرسه، پوشش یکسان دانش‌آموزان در مدرسه.

لباس فرم مدرسه، روپوش یک‌شکل و یک‌رنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشورهای جهان پوشیده می‌شود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثیرات آن را بر توانایی علمی و رفتاری دانش‌آموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی می‌کنند.

تاریخچه

۱) لباس مدرسه در جهان:

لباس فرم ابتدا در پایگاه‌های نظامی جهت افزایش نظم به وجود آمد و بعدها فواید و نتایج مثبت آن مسئولین کشورها را بر آن داشت تا این طرح را در مدارس پیاده کنند.[۱] اولین لباس یک‌دست دنیا مربوط به مدرسه‌ای در انگلستان است که در سال ۱۲۲۲م اسقف اعظم «کانتربری» دستور داد تا دانش‌آموزان لباس‌های یکسان بپوشند.[۲]

۲) لباس مدرسه در ایران:

آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره رضاشاه برمی‌گردد.[۳] بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر سبک زندگی مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.[۴] در اواسط دهة۷۰ و اوایل دههٔ ۸۰، دانش‌آموزان از فرم‌های یکسان استفاده می‌کردند تا این‌که در دههٔ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال ۱۳۹۶، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استانداردهای تعیین شده بازگذاشت.[۵]

مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس

برخی از طرفداران پوشش همسان در مدارس آن را مفید می‌دانند. مزایای لباس همسان عبارت‌اند از:

  1. افزایش جدیّت دانش‌آموز در تحصیل؛
  2. برقراری نظم و انضباط؛
  3. برابری فقیر و غنی؛
  4. افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛[۶]
  5. افزایش اعتماد به نفس؛
  6. افزایش حس همکاری؛
  7. افزایش امنیت؛
  8. تأثیر مثبت بر عزت نفس؛
  9. کاهش چشم و هم‌چشمی و مدگرایی؛
  10. کاهش میزان خشونت و تنش و حواس‌پرتی در مدرسه.[۷]

در کنار این مزیت‌ها بعضی همه این دلایل را مردود دانسته[۸] و تأثیر لباس یکسان را اندک و حتی بر اساس برخی تحقیقات آن را آسیب‌زا می‌دانند.[۹] برخی از معایب آن عبارت‌اند از:

  1. جلوگیری از آزادی فردی؛
  2. بروز بعضی از مشکلات انضباطی؛[۱۰]
  3. افزایش هزینه‌های یک خانواده؛
  4. کیفیت پایین لباس‌ها و به وجودآمدن بازار سیاه.[۱۱]

اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانش‌آموزان

روپوش در مدارس به‌تنهایی دانش‌آموز را فعال و پرکار نمی‌کند؛ اما میزان علاقه‌مندی او را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.[۱۲] برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.[۱۳]

آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانش‌آموزان

رنگ‌ها در برخی از عملکردهای حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد می‌کنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،[۱۴] تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقیت در یادگیری می‌شود.[۱۵] انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیش‌فعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشه‌گیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگی‌های روحی- روانی دانش‌آموزان باعث شده تا رنگ‌های انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.[۱۶]

قوانین پوشش یکسان در مدارس

در آیین‌نامه اجرایی مدارس[۱۷] به برخی معیارهای آن اشاره شده که اجبار و الزام از آن برداشت نمی‌شود.[۱۸]

ویژگی‌های لباس مناسب مدرسه

پوشش مناسب یک معیار ارزشی و یک ابزار راهبردی در تربیت دینی و اجتماعی است. برخی از ویژگی‌های آن عبارت‌اند از:

  1. توجه به مواد، کیفیت، جنس، رنگ، ایمنی و بهداشت پارچه؛
  2. توجه به تفاوت‌های سنی و جنسی؛
  3. قابلیت استفاده در فصول مختلف سال؛
  4. استفاده از الگو و مدل زیبای ایرانی و اسلامی.[۱۹]

پانویس

  1. ↑ «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد.
  2. ↑ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.
  3. ↑ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.
  4. ↑ «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  5. ↑ مهداد، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروند آنلاین.
  6. ↑ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وب‌سایت تیوا.
  7. ↑ فرجام‌نیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور.
  8. ↑ نصیری، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم.
  9. ↑ «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت دیجی استایل.
  10. ↑ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.
  11. ↑ «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو.
  12. ↑ «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.
  13. ↑ «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا.
  14. ↑ کریم‌پور، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، 1394ش، ص59.
  15. ↑ «رعایت اصول و اثر رنگ‌ها در محیط مدرسه»، وب‌سایت تیوا.
  16. ↑ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا.
  17. ↑ «آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وب‌سایت قانون.
  18. ↑ مصطفی پور، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، وب‌سایت صدای معلم.
  19. ↑ «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.

منابع

  • «آیین‌نامه اجرایی مدارس مصوب شورای عالی»، وب‌سایت قانون، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • «رعایت اصول و اثر رنگ‌ها در محیط مدرسه»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۴ تیر ۱۳۹۹ش.
  • فرجام‌نیا، جاوید، «۷ نکته دربارهٔ یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور، تاریخ درج مطلب: اسفند ۱۴۰۰ش.
  • «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • کریم‌پور، فاطمه و همکاران، «طراحی و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدایی با استفاده از فرم و رنگ گلیم و قالی عشایر قشقایی استان فارس»، مجله نساجی امروز، شماره ۱۵۳، مرداد ۱۳۹۴ش.
  • «لباس فرم مدرسه»، وب‌سایت رایاد، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «لباس مدرسه ابتدائی- راهنمایی- دبیرستان (دخترانه و پسرانه)»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۹۱ش.
  • «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: خرداد ۱۳۹۹ش.
  • «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش.
  • مصطفی پور، کمال، «لباس فرم مدارس از منظر حقوقی»، سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ش.
  • مهداد، لیلا، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۹ شهریور ۱۳۹۸ش.
  • نصیری، حمزه‌علی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۳۹۶ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=لباس_فرم_مدرسه&oldid=85107»