بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:لباس فرم.jpg|300px|thumb|left|لباس مدرسه]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''<big>لباس مدرسه</big>'''؛ پوشش یکسان دانش‌آموزان در مدرسه.
| تصویر            =لباس فرم.jpg|300px|thumb|left
| زیرنویس تصویر    =لباس مدرسه
| image_alt        =
| فایل پادکست      =لباس مدرسه.ogg 
| حجم فایلپادکست    =4/01 
| تاریخ پادکست      =15-1-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


لباس مدرسه، لباسی یک‌شکل و یک‌رنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشور‌های جهان پوشیده می‌شود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثيرات آن را بر توانايى علمى و رفتاری دانش‌آموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی می‌کنند.  
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>لباس فرم مدرسه</big>'''؛ پوشش یکسان دانش‌آموزان در مدرسه.
 
لباس مدرسه، [[روپوش]] یک‌شکل و یک‌رنگ است و در مراکز آموزشی بسیاری از کشور‌های جهان پوشیده می‌شود. پوشیدن فرم مدرسه، در تمام دنیا موافقین و مخالفین خاص خود را دارد. بعضی تأثيرات آن را بر توانايى علمى و رفتاری دانش‌آموزان مثبت و برخی منفی ارزیابی می‌کنند.  
==تاریخچه==
==تاریخچه==
'''1) لباس مدرسه در جهان:'''
'''1) لباس مدرسه در جهان:'''
خط ۱۰: خط ۳۹:
'''2) لباس مدرسه در ایران:'''
'''2) لباس مدرسه در ایران:'''


آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره رضا شاه برمی‌گردد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref>  بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر سبک زندگی مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91874 «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>  در اواسط دهة۷۰ و اوایل دهۀ 80، دانش‌آموزان از فرم‌های یکسان استفاده می‌کردند تا این‌که در دهۀ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال 1396، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استاندارد‌های تعیین شده بازگذاشت.<ref>[https://shahrvandonline.ir/3347/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF/ مهداد، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروند آنلاین.] </ref>
آغاز پوشش یکسان در مدارس ایران، به دوره [[رضا شاه]] برمی‌گردد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا.]</ref>  بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] و تغییر [[سبک زندگی]] مردم، شکل لباس مدارس نیز تغییر کرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91874 «قانون متحدالشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>  در اواسط دهة۷۰ و اوایل دهۀ 80، دانش‌آموزان از فرم‌های یکسان استفاده می‌کردند تا این‌که در دهۀ ۸۰ اختیاری اعلام شد. در سال 1396، کارگروه ساماندهی مد و لباس با ارائه بخشنامه کلی به این نوع پوشش سروسامانی داد. این بخشنامه براساس نظام واحدی تدوین نشد و دست مدارس را در برخی موارد مطابق با استاندارد‌های تعیین شده بازگذاشت.<ref>[https://shahrvandonline.ir/3347/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF/ مهداد، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروند آنلاین.] </ref>


==مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس==
==مزایا و معایب پوشش یکسان در مدارس==
خط ۱۸: خط ۴۷:
# برابری فقیر و غنی؛  
# برابری فقیر و غنی؛  
# افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛ <ref>[https://www.tivateam.com/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وب‌سایت تیوا.] </ref>   
# افزایش تمرکز و رقابت در یادگیری؛ <ref>[https://www.tivateam.com/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3/ «مزایا و معایب لباس فرم مدارس»،وب‌سایت تیوا.] </ref>   
# افزایش اعتماد به نفس؛  
# افزایش [[اعتماد به نفس]]؛  
# افزایش حس همکاری؛  
# افزایش حس همکاری؛  
# افزایش امنیت؛  
# افزایش امنیت؛  
# تأثیر مثبت بر عزت نفس؛  
# تأثیر مثبت بر [[عزت نفس]]؛  
# کاهش چشم و هم‌چشمی و مدگرایی؛  
# کاهش چشم و هم‌چشمی و مدگرایی؛  
# کاهش میزان خشونت و تنش و حواس‌پرتی در مدرسه.<ref> [https://www.chetor.com/250091-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87/ فرجام‌نیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور.]</ref>  
# کاهش میزان خشونت و تنش و حواس‌پرتی در مدرسه.<ref> [https://www.chetor.com/250091-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87/ فرجام‌نیا، «۷ نکته درباره یونیفرم مدرسه؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند»، وب‌سایت چطور.]</ref>  
خط ۳۱: خط ۶۰:
# کیفیت پایین لباس‌ها و به وجودآمدن بازار سیاه.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80 «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو.]</ref>   
# کیفیت پایین لباس‌ها و به وجودآمدن بازار سیاه.<ref>[https://tabnakbato.ir/fa/news/256860/%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80 «خوبی و بدی پوشیدن لباس فرم مدرسه برای دانش‌آموزان»، وب‌سایت تبناک باتو.]</ref>   
==اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانش‌آموزان==
==اثرات پوشش یکسان بر سلامت دانش‌آموزان==
نوع پوشش در مدارس به‌تنهایی دانش‌آموز را فعال و پرکار نمی‌کند؛ اما میزان علاقه‌مندی او را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/14/2299481/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8 «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3904050/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%8 «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا.] </ref>   
[[روپوش]] در مدارس به‌تنهایی دانش‌آموز را فعال و پرکار نمی‌کند؛ اما میزان علاقه‌مندی او را افزایش می‌دهد. تحقیقات نشان داده برخی از معضلات و اختلالات حرکتی، ریشه در انتخاب و نوع پوشش لباس نامناسب دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/14/2299481/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8 «طراحی لباس فرم مدارس مبتنی بر استانداردهای علمی و فرهنگی همچنان مغفول مانده است»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> برای حل این مشکل طراحان در حال حرکت به سمت طراحی بر اساس اصول علمی هستند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3904050/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%8 «لباس‌های مدارس ایران علمی‌تر طراحی می‌شود»، خبرگزاری ایکنا.] </ref>   
==آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانش‌آموزان==
==آثار رنگ لباس مدرسه بر رفتار دانش‌آموزان==
رنگ‌ها در برخی از عملکرد‌های حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد می‌کنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،<ref>[https://nassajiemrouz.com/uploads/153-mrdad%2094/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20153.pdf کریم‌پور، «طراحي و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدايي با استفاده از فرم و رنگ گليم و قالي عشاير قشقايي استان فارس»، 1394ش، ص59.]</ref>  تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقيت در يادگيري مي‌شود. <ref> [https://www.tivateam.com/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA/ «رعايت اصول و اثر رنگ‌ها در محيط مدرسه»، وب‌سایت تیوا.]</ref> انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیش‌فعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشه‌گیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگی‌های روحی- روانی دانش‌آموزان باعث شده تا رنگ‌های انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا.]</ref>   
رنگ‌ها در برخی از عملکرد‌های حیاتی بدن نظیر نبض یا تنفس تغییرات آشکاری ایجاد می‌کنند. این تغییرات شامل افزایش قدرت ادراک،<ref>[https://nassajiemrouz.com/uploads/153-mrdad%2094/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9%20153.pdf کریم‌پور، «طراحي و دوخت روپوش مدارس دخترانه ابتدايي با استفاده از فرم و رنگ گليم و قالي عشاير قشقايي استان فارس»، 1394ش، ص59.]</ref>  تقویت شخصیت و اعتماد به نفس، احساس رضایت از تحصیل و بروز خلاقيت در يادگيري مي‌شود. <ref> [https://www.tivateam.com/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA/ «رعايت اصول و اثر رنگ‌ها در محيط مدرسه»، وب‌سایت تیوا.]</ref> انتخاب رنگ نامناسب یا منجر به اختلالات رفتاری و بیش‌فعالی شده یا با کاهش محسوس تمرکز به گوشه‌گیری منجر خواهد شد. تفاوت در ظرافت و ویژگی‌های روحی- روانی دانش‌آموزان باعث شده تا رنگ‌های انتخابی پوشاک هم متفاوت باشد.<ref>[https://www.tivateam.com/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تفاوت رنگ لباس فرم مدرسه در دختران و پسران»، وب‌سایت تیوا.]</ref>   
خط ۴۴: خط ۷۳:
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
{{آغاز منابع}}
* «آيين نامه اجرايي مدارس مصوب شوراي عالي»، وب‌سایت قانون، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «آيين نامه اجرايي مدارس مصوب شوراي عالي»، وب‌سایت قانون، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.
* «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.  
* «تاریخچه فرم مدارس»، وب‌سایت تیوا، تاریخ بازدید: 21 آذر 1401ش.  
خط ۶۱: خط ۹۲:
* مهداد، لیلا، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1398ش.
* مهداد، لیلا، «لباس‌های اختیاری که اجباری شد»، وب‌سایت شهروندآنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1398ش.
* نصیری، حمزه‌علی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: 19 مهر1396ش.
* نصیری، حمزه‌علی، «وقتی لباس فرم مدرسه هم مسئله می‌شود»، وب‌سایت صدای معلم، تاریخ درج مطلب: 19 مهر1396ش.
[[رده: ویکی‌رز]]
{{پایان منابع}}