حذف ردهها |
جز ویکی سازی |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =لباس مندائیان۳.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =زن و مرد صائبی در حال نیایش در کنار رودخانه کارون | |||
| image_alt =زن و مرد صائبی | |||
| فایل پادکست =لباس مندائیان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =7/79 | |||
| تاریخ پادکست =23-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''لباس مندائیان'''</big>؛ تنپوش مردان و زنان مندائی در استان خوزستان. | <big>'''لباس مندائیان'''</big>؛ تنپوش مردان و زنان مندائی در استان خوزستان. | ||
پوشاک مَندائیان ایران میراثی کهن است که از دوران قاجار تاکنون تغییر چندانی نکرده و نمادی از پاکی، معنویت و هویت دینی آنها بهشمار میرود. لباسهای ویژه آنان که معمولاً به رنگ سفید و روشن هستند، در مراسم مذهبی همچون تعمید، ازدواج و سوگواری پوشیده میشوند و هر قسمت از آن معنا و نماد خاص خود را دارد. مندائیان در زندگی روزمره نیز ضمن حفظ این هویت | پوشاک مَندائیان ایران میراثی کهن است که از دوران قاجار تاکنون تغییر چندانی نکرده و نمادی از پاکی، [[معنویت]] و [[هویت دینی]] آنها بهشمار میرود. لباسهای ویژه آنان که معمولاً به رنگ سفید و روشن هستند، در مراسم مذهبی همچون تعمید، [[ازدواج]] و [[سوگواری]] پوشیده میشوند و هر قسمت از آن معنا و نماد خاص خود را دارد. مندائیان در زندگی روزمره نیز ضمن حفظ این [[هویت فرهنگی]]، با پوشش رسمی و ملی ایرانی هماهنگ شدهاند. | ||
==مندائیان ایران== | ==مندائیان ایران== | ||
[[پرونده:لباس مندائیان۴.jpg|جایگزین=زنان صائبی در جشن آفرینش|بندانگشتی|زنان صائبی در جشن آفرینش]] | [[پرونده:لباس مندائیان۴.jpg|جایگزین=زنان صائبی در جشن آفرینش|بندانگشتی|زنان صائبی در جشن آفرینش]] | ||
سرزمین ایران در طول تاریخ، محل سکونت اقوام گوناگونی بوده که هر کدام فرهنگ و پوشش منحصربهفردی دارند. مندائیان، که با نام «صابئین» نیز شناخته میشوند، یکی از این گروهها هستند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص99.]</ref> دین این قوم به یحیی بن زکریا (ع) تعلق دارد که با عنوان یحیی تعمیددهنده شناخته میشود و پیروان آن بیشتر در استان خوزستان زندگی میکنند. آنان در ایران با آزادی کامل به برگزاری مراسم مذهبی، جشنها و آیینهای سوگواری میپردازند<ref>[https://www.irna.ir/news/5508195/اقلیت-دینی-مندایی-صابئین-درجمهوری-اسلامی-ازآزادی-دینی-کامل#:~:text=اهواز،%20ایرنا:%2021%20خرداد%201382% «اقلیت دینی مندائی (صابئین) در جمهوری اسلامی از آزادی دینی کامل برخوردار اند»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> و در این مناسبتها لباس ویژهای بر تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/83720 مندائیان، ناشناختهترین ساکنان اهواز، مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | سرزمین ایران در طول تاریخ، محل سکونت اقوام گوناگونی بوده که هر کدام فرهنگ و پوشش منحصربهفردی دارند. مندائیان، که با نام «صابئین» نیز شناخته میشوند، یکی از این گروهها هستند.<ref>[https://www.chistorys.ir/article_203591.html فیضآبادی و عظیمزاده طهرانی، «جستاری بر پوشاک صابئین مندائی»، 1400ش، ص99.]</ref> دین این قوم به یحیی بن زکریا (ع) تعلق دارد که با عنوان یحیی تعمیددهنده شناخته میشود و پیروان آن بیشتر در استان خوزستان زندگی میکنند. آنان در [[ایران]] با آزادی کامل به برگزاری مراسم مذهبی، [[جشن|جشنها]] و آیینهای سوگواری میپردازند<ref>[https://www.irna.ir/news/5508195/اقلیت-دینی-مندایی-صابئین-درجمهوری-اسلامی-ازآزادی-دینی-کامل#:~:text=اهواز،%20ایرنا:%2021%20خرداد%201382% «اقلیت دینی مندائی (صابئین) در جمهوری اسلامی از آزادی دینی کامل برخوردار اند»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا).]</ref> و در این مناسبتها لباس ویژهای بر تن میکنند که بیانگر باورهای دینی و هویت فرهنگیشان است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/83720 مندائیان، ناشناختهترین ساکنان اهواز، مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
بر اساس شواهد و یافتههای تاریخی پوشش مذهبی مندائیان از دورهٔ قاجار تاکنون دچار تغییرات قابل توجهی نشده و ساختار آن تقریبأ ثابت باقی ماندهاست.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص14.]</ref> برخی محققان مندائیان را بخشی از جامعهٔ عرب میدانند که مسلمان نیستند. عدهای دیگر معتقدند که پوشش آنها صرفاً تحتتأثیر منطقهٔ سکونتشان است و به همین دلیل شبیه اعراب لباس میپوشند. با این حال لباس مندائیان شباهتهایی بهلباس اعراب دارد ولی کاملاً شبیه آنان نیست.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳.]</ref> | بر اساس شواهد و یافتههای تاریخی پوشش مذهبی مندائیان از دورهٔ قاجار تاکنون دچار تغییرات قابل توجهی نشده و ساختار آن تقریبأ ثابت باقی ماندهاست.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، 1401ش، ص14.]</ref> برخی محققان مندائیان را بخشی از جامعهٔ عرب میدانند که مسلمان نیستند. عدهای دیگر معتقدند که پوشش آنها صرفاً تحتتأثیر منطقهٔ سکونتشان است و به همین دلیل شبیه اعراب لباس میپوشند. با این حال لباس مندائیان شباهتهایی بهلباس اعراب دارد ولی کاملاً شبیه آنان نیست.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳.]</ref> | ||
| خط ۱۳: | خط ۴۲: | ||
در گذشته سرپوش روزمرهٔ زنان مندائی شامل مقنا و شیله (روسری) عربی بوده که پس از قرارگیری روی سر، دور گردن پیچیده میشدهاست. همچنین زنان برای پوشش تن خود از سُدرا، چادر عبایی، ثوب و شروارا بهره میبردند. ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقهٔ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳.]</ref> | در گذشته سرپوش روزمرهٔ زنان مندائی شامل مقنا و شیله (روسری) عربی بوده که پس از قرارگیری روی سر، دور گردن پیچیده میشدهاست. همچنین زنان برای پوشش تن خود از سُدرا، چادر عبایی، ثوب و شروارا بهره میبردند. ثوب بالاپوشی ساده و گشاد با یقهٔ گرد است که زنان روی سُدرا میپوشند. این تنپوش فاقد آستین است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳.]</ref> | ||
امروزه پوشاک روزمرهٔ زنان مندائی تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته و شامل عمامه، چفیه، چادر، روسری، پیراهن، شلوار و کفشهایی چون گیوه و نعلین است. نمونههایی از این پوشش میان مردم شهرهایی مثل شوشتر و دزفول دیده میشود. امروزه برخی زنان مندائی در مواقع عادی همانند دیگر اقوام ایرانی از روسری و مانتو برای پوشش خود استفاده میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳-۱۴.]</ref> | امروزه پوشاک روزمرهٔ زنان مندائی تحت تأثیر فرهنگ بومی منطقه قرار گرفته و شامل عمامه، چفیه، چادر، روسری، پیراهن، شلوار و کفشهایی چون گیوه و نعلین است. نمونههایی از این پوشش میان مردم شهرهایی مثل شوشتر و [[دزفول]] دیده میشود. امروزه برخی زنان مندائی در مواقع عادی همانند دیگر اقوام ایرانی از روسری و مانتو برای پوشش خود استفاده میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1061517/fa محمدی و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی پوشش روزمره و آیینی زنان در میان اقلیتهای مذهبی (مورد مطالعه: زرتشتیان و مندائیان)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۳-۱۴.]</ref> | ||
==پوشش مقدس در آیین مندائیان== | ==پوشش مقدس در آیین مندائیان== | ||
