جز ویکی سازی |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =پارچه_بافی دوره صفویان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/86 | |||
| تاریخ پادکست =11-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>پارچهبافی دوره صفویان</big>'''؛ منسوجات ایران در دوره صفوی. | '''<big>پارچهبافی دوره صفویان</big>'''؛ منسوجات ایران در دوره صفوی. | ||
| خط ۴۱: | خط ۷۱: | ||
* نقوش انسانی؛ شامل نقوش انسانی زن، کودک، مرد و فرشتگان با قماشهای صفوی بوده است.<ref> [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410_9caef967e6f108a650d88c53d55b9d0a.pdf جانثاری و تقوینژاد، «بررسی الگوهای ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref> هنرمندان سعی میکردند همۀ حالات چهرهها را به نقش در آورند.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/470162/%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D9%81%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%85 جعفری دهکردی، «مضامین به کار رفته در پارچههای زربفت صفوی منقش به اشکال انسانی با تاکید بر عصر شاه عباس صفوی»، 1395ش، ص77.]</ref> | * نقوش انسانی؛ شامل نقوش انسانی زن، کودک، مرد و فرشتگان با قماشهای صفوی بوده است.<ref> [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410_9caef967e6f108a650d88c53d55b9d0a.pdf جانثاری و تقوینژاد، «بررسی الگوهای ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref> هنرمندان سعی میکردند همۀ حالات چهرهها را به نقش در آورند.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/470162/%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D9%81%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%85 جعفری دهکردی، «مضامین به کار رفته در پارچههای زربفت صفوی منقش به اشکال انسانی با تاکید بر عصر شاه عباس صفوی»، 1395ش، ص77.]</ref> | ||
* نقوش هندسی؛ شامل گرهها، خطوط شکسته، نقوش ستاره هشتپر و چلیپا بوده است.<ref> [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410.html جانثاری و تقوینژاد، «بررسی الگوهای ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref> | * نقوش هندسی؛ شامل گرهها، خطوط شکسته، نقوش ستاره هشتپر و چلیپا بوده است.<ref> [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410.html جانثاری و تقوینژاد، «بررسی الگوهای ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref> | ||
* نقوش جانوری؛ نقوش حیوانات خیالی، شامل سیمرغ، اژدها و ققنوس و نقوش حیوانات ترکیبی، شامل شیربالدار و نقوش پرندگان، شامل اردک، طوطی، بلبل و قرقاول، نقوش حیوانات دریایی، شامل ماهی و لاکپشت، نقوش حیوانات اهلی، شامل | * نقوش جانوری؛ نقوش حیوانات خیالی، شامل سیمرغ، اژدها و ققنوس و نقوش حیوانات ترکیبی، شامل شیربالدار و نقوش پرندگان، شامل اردک، طوطی، بلبل و قرقاول، نقوش حیوانات دریایی، شامل ماهی و لاکپشت، نقوش حیوانات اهلی، شامل [[شتر]]، اسب و [[نگهداری سگ در خانه|سگ]] و نقوش حیوانات غیر اهلی، شامل خرگوش، غزال، شیر، مار، پلنگ، پروانه و حشرات است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعه نمادشناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref> | ||
* نقوش اشیاء؛ این نقوش عمدتاً شامل اشیایی میشود که با زندگی روزمرۀ انسان ارتباط دارد؛ مانند شکارگران پیاده و سوار با تیر و خنجر و کمان بههمراه شیر و پلنگان خشمگین است. این موضوع کاملاً قدیمی بوده است و رنگ ساسانی دارد.<ref> پوپ، سیری در هنر ایران از کهنترین روزگار تا دوران صفوی، 1394ش، ص216.</ref> | * نقوش اشیاء؛ این نقوش عمدتاً شامل اشیایی میشود که با زندگی روزمرۀ انسان ارتباط دارد؛ مانند شکارگران پیاده و سوار با تیر و خنجر و کمان بههمراه شیر و پلنگان خشمگین است. این موضوع کاملاً قدیمی بوده است و رنگ ساسانی دارد.<ref> پوپ، سیری در هنر ایران از کهنترین روزگار تا دوران صفوی، 1394ش، ص216.</ref> | ||
* نقوش کتیبهها؛ این نقوش به خط نسخ و نستعلیق بوده است و برای قبور و پرده اماکن مقدس و با تاروپود طلا برای پوشش دیوارهای کاخ و منازل بزرگان مورد استفاده قرار میگرفت.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعهی نماد شناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref> نگارش آیات و ادعیه الهی و همچنین اشعاری از کتب ادبی مانند خمسه نظامی و شاهنامه نیز مرسوم بوده است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1206501/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8 توسلی، «بررسی تطبیقی نقوش منسوجات صفوی و عثمانی»، 1387ش، ص102.]</ref> | * نقوش کتیبهها؛ این نقوش به خط نسخ و نستعلیق بوده است و برای قبور و پرده اماکن مقدس و با تاروپود طلا برای پوشش دیوارهای کاخ و منازل بزرگان مورد استفاده قرار میگرفت.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعهی نماد شناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref> نگارش آیات و ادعیه الهی و همچنین اشعاری از کتب ادبی مانند [[خمسه نظامی]] و [[شاهنامه]] نیز مرسوم بوده است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1206501/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8 توسلی، «بررسی تطبیقی نقوش منسوجات صفوی و عثمانی»، 1387ش، ص102.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
* ابراهیمی ناغانی، حسین و جعفری دهکردی، ناهید، «مطالعه طرح و الگوی پارچههای زربفت دوره صفوی، مطالعه موردی: طراحی نقش انسان»، هنرهای صناعی ایران، شماره 2، 1397ش. | * ابراهیمی ناغانی، حسین و جعفری دهکردی، ناهید، «مطالعه طرح و الگوی پارچههای زربفت دوره صفوی، مطالعه موردی: طراحی نقش انسان»، هنرهای صناعی ایران، شماره 2، 1397ش. | ||
* اتینگهاوزن، ریچارد و یارشاطر، احسان، اوجهای درخشان هنر ایران، ترجمه هرمز عبداللهی و روئین پاکباز، تهران، آگاه، 1379ش. | * اتینگهاوزن، ریچارد و یارشاطر، احسان، اوجهای درخشان هنر ایران، ترجمه هرمز عبداللهی و روئین پاکباز، تهران، آگاه، 1379ش. | ||
| خط ۷۱: | خط ۱۰۳: | ||
* گلاك، جی و گلاك، لومی هيراموتو، سیری در صنايع دستی ايران، تهران، بانك ملی ايران، 1355ش. | * گلاك، جی و گلاك، لومی هيراموتو، سیری در صنايع دستی ايران، تهران، بانك ملی ايران، 1355ش. | ||
* نامجو، عباس و فروزانی، سیدمهدی، « مطالعه نمادشناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، هنر علم و فرهنگ، شماره 1، 1392ش. | * نامجو، عباس و فروزانی، سیدمهدی، « مطالعه نمادشناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، هنر علم و فرهنگ، شماره 1، 1392ش. | ||
{{آغاز چپچین}} | |||
* Dhamija, Jasleen & Jain, JyotindraJain .HandWoven Fabrics of India. : Main Publishing PVT Ltd, Ahmedabad, India, 1989. | * Dhamija, Jasleen & Jain, JyotindraJain .HandWoven Fabrics of India. : Main Publishing PVT Ltd, Ahmedabad, India, 1989. | ||
* Harris, Jennifer. 5000 Years of Textiles. : British Museum Press, London, 1995. | * Harris, Jennifer. 5000 Years of Textiles. : British Museum Press, London, 1995. | ||
{{پایان چپچین}} | |||
{{پایان منابع}} | |||
