مریم پاسوار (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا. در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران باستان، زنان و مردان ایرانی همیشه با پاپوش ترسیم شدهاند. اقوام ایرانی در گذر زمان، به فراخور فرهنگ و اقلیم خاص خود، پاپوشهایی را با کارکردها...» ایجاد کرد |
جز ویکی سازی |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =Picture4 (1).png | |||
| زیرنویس تصویر =ظرفی سفالی به شکل یک جفت کفش نوک برگشته ،حسنلو | |||
| image_alt =تاریخچه پاپوش در ایران | |||
| فایل پادکست =پاپوش.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =10/1 | |||
| تاریخ پادکست =30-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا. | '''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا. | ||
در اولین آثار به دست آمده از نقوش ایران | در اولین آثار به دست آمده از نقوش [[ایران باستان]]، [[زن ایرانی|زنان]] و [[مرد ایرانی|مردان]] ایرانی همیشه با [[پاپوش]] ترسیم شدهاند. [[اقوام ایرانی]] در گذر زمان، به فراخور [[فرهنگ]] و [[اقلیم]] خاص خود، پاپوشهایی را با کارکردهای متفاوت، طراحی و استفاده میکردهاند. انواع پاپوشها در [[موزه کفش ایران]] واقع در شهر [[تبریز]] جمعآوری و به نمایش گذاشته شده است. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
پاپوش بهمعنای کفش، پایافزار و هر آن چیزی تعریف شده که پا را بپوشاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وبسایت واژهیاب.]</ref> کاربرد اختصاصی واژه پاپوش را کفش مخملینی مزین به یراقهای طلا و الماسهای بدلی دانستهاند که زنان ایرانی در قرن گذشته در منزل به پا میکردند.<ref>[https://lamtakam.com/dictionaries/hoshyar/19510/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 فرهنگ فارسی هوشیار، ذیل واژه پاپوش، وبسایت لامتاکام.]</ref> کلمۀ پاپوش، وارد زبان عربی شده است. امروزه پاپوش، بهصورت واژۀ «البابوج»، در بسیاری از کشورهای عربی، برای انواع دمپایی و کفش کاربرد دارد.<ref> [https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC/ جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، ذیل واژه بابوج، وبسایت المعانی.]</ref> | پاپوش بهمعنای کفش، پایافزار و هر آن چیزی تعریف شده که پا را بپوشاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وبسایت واژهیاب.]</ref> کاربرد اختصاصی واژه پاپوش را کفش مخملینی مزین به یراقهای طلا و الماسهای بدلی دانستهاند که زنان ایرانی در قرن گذشته در منزل به پا میکردند.<ref>[https://lamtakam.com/dictionaries/hoshyar/19510/%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B4 فرهنگ فارسی هوشیار، ذیل واژه پاپوش، وبسایت لامتاکام.]</ref> کلمۀ پاپوش، وارد زبان عربی شده است. امروزه پاپوش، بهصورت واژۀ «البابوج»، در بسیاری از کشورهای عربی، برای انواع دمپایی و کفش کاربرد دارد.<ref> [https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC/ جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، ذیل واژه بابوج، وبسایت المعانی.]</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
بررسی نقوش، حجاریها و مجسمههای ایران پیش از اسلام نشان میدهد که پاپوشهای زنان و مردان در دورۀ | بررسی نقوش، حجاریها و مجسمههای ایران پیش از [[اسلام]] نشان میدهد که پاپوشهای زنان و مردان در دورۀ [[مادها]]، از چرم یک تکهای ساخته شده است که مانند جوراب به پا کشیده میشد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوشهای دورۀ مادها استفاده میکردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند بههم متصل میشد.<ref> [https://www.magiran.com/paper/186758 طالبپور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref> در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچیک از نقوش دورۀ ساسانی، بهدلیل بلند بودن پیراهنهای زنان، پاپوش آنان دیده نمیشود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالبپور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref> | ||
دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوشها است؛ در دورۀ زندیه از نعلینهای نوک برگشتۀ چرمی استفاده میشد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref> پاپوشهای عصر صفوی کفشهای ساقبلندِ چرمی بودند<ref> [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامهنویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref> و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنهدار استفاده میشد که فقط پنجۀ پا در آن قرار میگرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref> | دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوشها است؛ در دورۀ زندیه از نعلینهای نوک برگشتۀ چرمی استفاده میشد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref> پاپوشهای عصر صفوی کفشهای ساقبلندِ چرمی بودند<ref> [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامهنویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref> و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنهدار استفاده میشد که فقط پنجۀ پا در آن قرار میگرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref> | ||
| خط ۱۲: | خط ۴۲: | ||
==پاپوشهای سنتی نقاط مختلف ایران== | ==پاپوشهای سنتی نقاط مختلف ایران== | ||
پاپوشها در نقاط مختلف ایران، تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اقلیمی، بهاشکال متنوعی مانند گیوه، چارق، گالش، نعلین، اُرسی، چاموش و سُواس دیده میشوند. این پاپوشها، هم زنانه و هم مردانه هستند؛ البته پاپوشهای زنانه از ظرافت و تزیینات بیشتری برخوردار هستند: | پاپوشها در نقاط مختلف ایران، تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اقلیمی، بهاشکال متنوعی مانند گیوه، چارق، گالش، نعلین، اُرسی، چاموش و سُواس دیده میشوند. این پاپوشها، هم زنانه و هم مردانه هستند؛ البته پاپوشهای زنانه از ظرافت و تزیینات بیشتری برخوردار هستند: | ||
* گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچههای ضخیم کوبیده، با رویهای قلاببافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref> | *گیوه: پاپوشی است با تختی از جنس چرم یا پارچههای ضخیم کوبیده، با رویهای قلاببافی شده از نخ سفید یا رنگین. استفاده از گیوه در سرتاسر ایران بیشترین گستردگی را دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref> | ||
* چارق: واژهای ترکی است بهمعنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش بهدلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده میشود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref> | *چارق: واژهای ترکی است بهمعنای پاپوش. چارق، کفشی خشن، با قالب بزرگ و بدون رویه و اغلب بدون پاشنه است. این پاپوش بهدلیل ضدآب بودن، بیشتر در مناطق مرطوب روستایی استفاده میشود.<ref> [http://noo.rs/IKgUj فروزنده محفوظ، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، ص۷۰.]</ref> | ||
* گالش: پاپوشی است سیاهرنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از روسیه وارد ایران شد. بهدلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref> | *گالش: پاپوشی است سیاهرنگ و از جنس پلاستیک که اولین بار از [[روسیه]] وارد ایران شد. بهدلیل ضدآب بودن در مناطق شمالی استفادۀ بیشتری دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۶و ۱۴۸.]</ref> | ||
* نعلین: نوعی از پاپوشِ پشتباز، از جنس چرمهای رنگین با پاشنهای از جنس استخوان که به کف آن میخکوب میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref> | *نعلین: نوعی از پاپوشِ پشتباز، از جنس چرمهای رنگین با پاشنهای از جنس استخوان که به کف آن میخکوب میکنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۴.]</ref> | ||
* گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویهای از جنس جیر بهشکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref> | *گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویهای از جنس جیر بهشکل ضربدر است. <ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref> | ||
* چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخرنگ که دهانۀ آن بهوسیلۀ قیطانِ چرمی بهدور مچ پا بسته میشود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref> | *چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخرنگ که دهانۀ آن بهوسیلۀ قیطانِ چرمی بهدور مچ پا بسته میشود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref> | ||
* سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند | *سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند [[خوزستان]]، سیستان و بلوچستان و سواحل [[خلیج فارس]] استفاده میشده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پایپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref> | ||
[[پرونده:کفشششپ.jpg|جایگزین=موزه کفش تبریز|بندانگشتی|موزه کفش تبریز]] | |||
==موزۀ کفش ایران== | ==موزۀ کفش ایران== | ||
موزۀ کفش تبریز، با مجموعهای بزرگ از پاپوشهای سنتیِ همۀ شهرهای ایران، در سال ۱۳۹۴ش در عمارت شهرداری تبریز تأسیس شده است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/7385018/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85% «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این موزه با بیش از ۲۰۰ نوع پاپوش و مجموعهای از تجهیزات کفاشی، هفتمین موزۀ کفش دنیا به حساب میآید.<ref>[https://akhbarsanat.com/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7/ «موزة کفش تبریز، هفتمین موزة کفش در دنیا»، وبسایت اخبار صنعت چرم و کفش.]</ref> یکی از قدیمیترین کفشهای این موزه به قبل از ۴۵۰ سال برمیگردد که از جنس چرم بوفالو است.<ref> «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | موزۀ کفش تبریز، با مجموعهای بزرگ از پاپوشهای سنتیِ همۀ شهرهای ایران، در سال ۱۳۹۴ش در عمارت شهرداری تبریز تأسیس شده است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/7385018/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85% «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این موزه با بیش از ۲۰۰ نوع پاپوش و مجموعهای از تجهیزات کفاشی، هفتمین موزۀ کفش دنیا به حساب میآید.<ref>[https://akhbarsanat.com/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7/ «موزة کفش تبریز، هفتمین موزة کفش در دنیا»، وبسایت اخبار صنعت چرم و کفش.]</ref> یکی از قدیمیترین کفشهای این موزه به قبل از ۴۵۰ سال برمیگردد که از جنس چرم بوفالو است.<ref> «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۶۸: | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* «پوشیدن پاپوش در سجده»، وبسایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش. | {{آغاز منابع}} | ||
* جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامهنویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیششماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش. | *«پوشیدن پاپوش در سجده»، وبسایت اندیشه برتر، تاریخ بازدید: ۸ آذر ۱۴۰۱ش. | ||
* جمعی از نویسندگان، فرهنگ فارسی هوشیار، وبسایت لامتاکام، تاریخ بازدید: ۷ آذر ۱۴۰۱ش. | *جعفرپور، علی و نوری مجیدی، مهرداد، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامهنویسان فرنگی)»، در مجله مسکویه، پیششماره ۵، زمستان ۱۳۸۵ش. | ||
* جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، وبسایت المعانی، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش. | *جمعی از نویسندگان، فرهنگ فارسی هوشیار، وبسایت لامتاکام، تاریخ بازدید: ۷ آذر ۱۴۰۱ش. | ||
* دادور، ابوالقاسم و پورکاظمی، لیلا، «پاپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، در نشریه زن در توسعه و سیاست، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۸ش. | *جمعی از نویسندگان، معجم الوسیط، وبسایت المعانی، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* ذیلابی، نگار، «تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام»، در پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره ۵۴، شماره ۱، شهریور ۱۴۰۰ش. | *دادور، ابوالقاسم و پورکاظمی، لیلا، «پاپوشهای زنان روستایی و عشایر ایران»، در نشریه زن در توسعه و سیاست، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۸ش. | ||
* «روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش. | *ذیلابی، نگار، «تاریخ اجتماعی کفش و حرفه کفاشی در جهان سنتی اسلام»، در پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره ۵۴، شماره ۱، شهریور ۱۴۰۰ش. | ||
* «ریشه و داستان ضربالمثل پاپوش دوختن»، وبسایت بدون، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش. | *«روایتی متفاوت از تاریخ کفش ایران در یکی از موزههای تبریز»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش. | ||
* سلیم تهرانی، محمدقلی، غزلیات، وبسایت گنجور، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش. | *«ریشه و داستان ضربالمثل پاپوش دوختن»، وبسایت بدون، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* طالبپور، فریده، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، در مجله جلوه هنر، شماره ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۲ش. | *سلیم تهرانی، محمدقلی، غزلیات، وبسایت گنجور، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش. | *طالبپور، فریده، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، در مجله جلوه هنر، شماره ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۲ش. | ||
* فروزنده محفوظ، صدیقه، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، در نشریه فرهنگ مردم، شماره ۲۱ و ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۶ش. | *عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه پاپوش، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* «کفشهای تاریخی و سنتی ایران»، مجله اینترنتی کوکا، تاریخ بازدید: ۱ بهمنماه ۱۴۰۱ش. | *فروزنده محفوظ، صدیقه، «پوشاک سنتی زنان و مردان ایران»، در نشریه فرهنگ مردم، شماره ۲۱ و ۲۲، بهار و تابستان ۱۳۸۶ش. | ||
* «مسح بر خُفین»، وبسایت ویکیشیعه، تاریخ بازدید: ۸ آذرماه ۱۴۰۱ش. | *«کفشهای تاریخی و سنتی ایران»، مجله اینترنتی کوکا، تاریخ بازدید: ۱ بهمنماه ۱۴۰۱ش. | ||
* معین، محمد، فرهنگ فارسی، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش. | *«مسح بر خُفین»، وبسایت ویکیشیعه، تاریخ بازدید: ۸ آذرماه ۱۴۰۱ش. | ||
* «موزه کفش تبریز»، وبسایت کتاب اول، تاریخ بازدید: ۱ بهمنماه ۱۴۰۱ش. | *معین، محمد، فرهنگ فارسی، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۷ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* «موزۀ کفش تبریز، هفتمین موزۀ کفش در دنیا»، وبسایت اخبار صنعت چرم و کفش، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ش. | *«موزه کفش تبریز»، وبسایت کتاب اول، تاریخ بازدید: ۱ بهمنماه ۱۴۰۱ش. | ||
* «نحوه اثبات پاپوش»، وبسایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش. | *«موزۀ کفش تبریز، هفتمین موزۀ کفش در دنیا»، وبسایت اخبار صنعت چرم و کفش، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ش. | ||
* نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش. | *«نحوه اثبات پاپوش»، وبسایت مؤسسه حقوقی رهپویان، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند۱۴۰۰ش. | ||
*نظری، ساره، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، در نشریه پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۳، اردیبهشت ۱۳۹۶ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||