حذف ردهها |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =پرسهزنی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =8/40 | |||
| تاریخ پادکست =14-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''پرسهزنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر. | <big>'''پرسهزنی؛'''</big> نوعی کشف و شناخت و تجربۀ زیسته از شهر. | ||
پرسهزنی، نوعی سبک زندگی مدرن با نگاه عمیق به اتفاقات شهری است. بسیاری از مهمترین رخدادهای فرهنگی جامعه با پرسهزنی قابل درک است و نقش اصلی آن را پرسهزن بازی میکند که دارای ویژگیهای جذاب در جامعه است. علل پرسهزنی در شهر، اهداف او را به نمایش میگذارد. | پرسهزنی، نوعی [[سبک زندگی مدرن]] با نگاه عمیق به اتفاقات شهری است. بسیاری از مهمترین رخدادهای فرهنگی جامعه با پرسهزنی قابل درک است و نقش اصلی آن را پرسهزن بازی میکند که دارای ویژگیهای جذاب در جامعه است. علل پرسهزنی در شهر، اهداف او را به نمایش میگذارد. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
برخی با نگاهی منفی پرسهزنی را بهمعنای گردش بیهودة اشخاص بیکار،<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87+%D8%B2%D8%AF%D9%86 معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ پرسهزدن، وبسایت واژهیاب.]</ref> پلکیدن، ولگشتن و چرخیدن، تعریف کردهاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/motaradef/%DA%86%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86 واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ چریدن، وبسایت واژهیاب].</ref> بعضی نیز با نگاهی مثبت، پرسهزنی را بهمعنای نوعی ساختن فضای حاکی از خلاقیتهای روزمره میدانند که شکلی از مصرف و نوعی از ساختن فضا و نمودی از خلاقیتهای روزمره است.<ref>کاظمی و ایازی، [http://ensani.ir/file/download/article/20110104154551-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87.pdf «زندگی روزمره و مراکز خرید در شهر تهران»، 1383ش، ص103.]</ref> | برخی با نگاهی منفی پرسهزنی را بهمعنای گردش بیهودة اشخاص بیکار،<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87+%D8%B2%D8%AF%D9%86 معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ پرسهزدن، وبسایت واژهیاب.]</ref> پلکیدن، ولگشتن و چرخیدن، تعریف کردهاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/motaradef/%DA%86%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%86 واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ چریدن، وبسایت واژهیاب].</ref> بعضی نیز با نگاهی مثبت، پرسهزنی را بهمعنای نوعی ساختن فضای حاکی از خلاقیتهای روزمره میدانند که شکلی از مصرف و نوعی از ساختن فضا و نمودی از خلاقیتهای روزمره است.<ref>کاظمی و ایازی، [http://ensani.ir/file/download/article/20110104154551-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%8A%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87.pdf «زندگی روزمره و مراکز خرید در شهر تهران»، 1383ش، ص103.]</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
اصطلاح پرسهزنی (Flaneur) از قرن نوزدهم میلادی، مورد توجه ویژه قرار گرفت که ریشۀ آن، انتقاد شاعران، نویسندگان و روشنفکران از رفتار مردم بود و توسط والتر بنیامین (1892-1940م)<ref>(فیلسوف و نظریهپرداز آلمانی بهعنوان یکی از متفکران کلیدی در مطالعات مدرنیتۀ شهری). صیاد، «خوانش متن بهمثابه پرسهزنی در میان منظرهای شهری»،1400ش، ص52.</ref> در تحلیلی که از شارل بودلر (1867-1821م)<ref>(شاعر قرن نوزده میلادی که با مدرن شدن کلانشهرها بهعنوان پرسهزن به تماشای مناظر بصری جدید پاریس مدرن میپرداخت). صیاد، «خوانش متن بهمثابه پرسهزنی در میان منظرهای شهری»، 1400ش، ص52.</ref> به دست آورد، شکل گرفت.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسهزنی»، وبسایت ویستا.] </ref> | اصطلاح پرسهزنی (Flaneur) از قرن نوزدهم میلادی، مورد توجه ویژه قرار گرفت که ریشۀ آن، انتقاد شاعران، نویسندگان و روشنفکران از رفتار مردم بود و توسط والتر بنیامین (1892-1940م)<ref>(فیلسوف و نظریهپرداز آلمانی بهعنوان یکی از متفکران کلیدی در مطالعات مدرنیتۀ شهری). صیاد، «خوانش متن بهمثابه پرسهزنی در میان منظرهای شهری»،1400ش، ص52.</ref> در تحلیلی که از شارل بودلر (1867-1821م)<ref>(شاعر قرن نوزده میلادی که با مدرن شدن کلانشهرها بهعنوان پرسهزن به تماشای مناظر بصری جدید پاریس مدرن میپرداخت). صیاد، «خوانش متن بهمثابه پرسهزنی در میان منظرهای شهری»، 1400ش، ص52.</ref> به دست آورد، شکل گرفت.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/zndpq/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C «پرسهزنی»، وبسایت ویستا.] </ref> پرسهزنی دارای اشکال مختلفی است. اولین شکل پرسهزن عامه است که در دهۀ 1840م، فرهنگ شهری زنده را در بسیاری از روزنامهها و مجلات تجاری مطرح و پویا کرد. در این روزنامهها، عکسهایی به شکل فردی با کت بلند سیاهرنگ، کلاه بر سر، سیگار در دست و عصا یا چتری در دست نشان داده شده که در مکانهایی مانند پارک، پاساژ و رستوران حاضر است. دومین شکل پرسهزنی، آوانگارد<ref>آوانگارد در اصطلاح ادبیات، طلایهدار یا پیشتاز به آغازکنندۀ شیوههای نو در شعر و نویسندگی گفته میشود. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF&f=wiki واژهنامۀ آزاد، ذیل واژۀ آوانگارد، وبسایت واژهیاب.]</ref> یا هنرمند است که بودلر، طلایهدار متون نقادی دهۀ 1850 تا 1860م است. گاهي پرسهزن هنرمند در قالب نقاش موبلند در کنار ابزار نقاشي و در میان جماعت و گاهی نيز در شكل خوانندهاي در منزل با تخيلاتی افسانهاي نشان داده شدهاست.<ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروههاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5-4.</ref> | ||
پرسهزنی دارای اشکال مختلفی است. اولین شکل پرسهزن عامه است که در دهۀ 1840م، فرهنگ شهری زنده را در بسیاری از روزنامهها و مجلات تجاری مطرح و پویا کرد. در این روزنامهها، عکسهایی به شکل فردی با کت بلند سیاهرنگ، کلاه بر سر، سیگار در دست و عصا یا چتری در دست نشان داده شده که در مکانهایی مانند پارک، پاساژ و رستوران حاضر است. دومین شکل پرسهزنی، آوانگارد<ref>آوانگارد در اصطلاح ادبیات، طلایهدار یا پیشتاز به آغازکنندۀ شیوههای نو در شعر و نویسندگی گفته میشود. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF&f=wiki واژهنامۀ آزاد، ذیل واژۀ آوانگارد، وبسایت واژهیاب.]</ref> یا هنرمند است که بودلر، طلایهدار متون نقادی دهۀ 1850 تا 1860م است. گاهي پرسهزن هنرمند در قالب نقاش موبلند در کنار ابزار نقاشي و در میان جماعت و گاهی نيز در شكل خوانندهاي در منزل با تخيلاتی افسانهاي نشان داده شدهاست.<ref>کاظمی و رضایی، «ديالکتيک تمايز و تمايززدايي: پرسه زني و زندگي گروههاي فرودست شهري در مراكز خريد تهران»،1386ش، ص5-4.</ref> | |||
==ارکان پرسهزنی== | ==ارکان پرسهزنی== | ||
| خط ۱۹: | خط ۴۸: | ||
پرسهزنی در شهر به تقویت و بقای جامعه کمک میکند. با پرسهزنی در شهر و ارتباط حسی با تکتک افراد و ارتباط با یکدیگر و با اشیاء شهری، شهر آفریده میشود و روابط انسانی شهروندان شکل میگیرد.<ref> فکوهی، [https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C/ «آفرینش شهر با پرسهزنی» وبسایت انسان شناسی و فرهنگ.]</ref> پرسهزنی چشماندازی انتقادی به مشاهده مدرنیته دارد و امید میرود که پرسهزن بتواند بر ضد مصرفگرایی مبارزه کند. پرسهزنی مشاهدۀ پنهانی مناظر و فضاها و مکانهای شهری است و بهدنبال واژگونی نظم رسمی است.<ref> [https://anthropologyandculture.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C/ امیری، «پرسهزنی»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> | پرسهزنی در شهر به تقویت و بقای جامعه کمک میکند. با پرسهزنی در شهر و ارتباط حسی با تکتک افراد و ارتباط با یکدیگر و با اشیاء شهری، شهر آفریده میشود و روابط انسانی شهروندان شکل میگیرد.<ref> فکوهی، [https://anthropologyandculture.com/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C/ «آفرینش شهر با پرسهزنی» وبسایت انسان شناسی و فرهنگ.]</ref> پرسهزنی چشماندازی انتقادی به مشاهده مدرنیته دارد و امید میرود که پرسهزن بتواند بر ضد مصرفگرایی مبارزه کند. پرسهزنی مشاهدۀ پنهانی مناظر و فضاها و مکانهای شهری است و بهدنبال واژگونی نظم رسمی است.<ref> [https://anthropologyandculture.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C/ امیری، «پرسهزنی»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> | ||
==پرسهزنی و مصرف== | ==پرسهزنی و مصرف== | ||
مصرف در دنیای مدرن به زندگی افراد و گروههای مختلف معنا و هویت میدهد. افراد پرسهزن مصرفکنندهای هستند که به جای خرید کالا، خود فضا را مصرف میکنند؛ لذا امر مصرف برای آنها در سطحی بالاتر تعریف میشود. استفادۀ این افراد از مراکز خرید مطابق میلشان صورت میگیرد و منطبق بر استراتژی مراکز خرید نیست؛ بلکه نوعی ضد استراتژی است.<ref>[https://shahreketabonline.com/Products/Details/63701/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «درباره پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وبسایت شهرکتاب.]</ref> | مصرف در دنیای مدرن به زندگی افراد و گروههای مختلف معنا و هویت میدهد. افراد پرسهزن مصرفکنندهای هستند که به جای خرید کالا، خود فضا را مصرف میکنند؛ لذا امر [[مصرف]] برای آنها در سطحی بالاتر تعریف میشود. استفادۀ این افراد از مراکز خرید مطابق میلشان صورت میگیرد و منطبق بر استراتژی مراکز خرید نیست؛ بلکه نوعی ضد استراتژی است.<ref>[https://shahreketabonline.com/Products/Details/63701/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «درباره پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی»، وبسایت شهرکتاب.]</ref> | ||
==پرسهزنی در مراکز خرید== | ==پرسهزنی در مراکز خرید== | ||
مراکز خرید از جمله پاساژها، مکانهای حاشیهای برای کنکاش سویههای مخفی زندگی خردهفرهنگی افراد به شمار میآیند.<ref>[https://article.tebyan.net/174742/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF ناظم زاده، «پرسهزنی در مراکز خرید»، وبسایت تبیان.]</ref> | مراکز خرید از جمله پاساژها، مکانهای حاشیهای برای کنکاش سویههای مخفی زندگی خردهفرهنگی افراد به شمار میآیند.<ref>[https://article.tebyan.net/174742/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF ناظم زاده، «پرسهزنی در مراکز خرید»، وبسایت تبیان.]</ref> ارتباط [[جنسیت]] با پرسهزنی در مراکز خرید پاساژ جایگاهی است که بخشهایی از فرهنگ مخفی زنان را در فضای عمومی آشکار میکند. پاساژ مکانی برای نشان دادن سبک و سیاق زندگی زنان است. زنان در این مکانها، با حرکت در فضایی که طبقات مختلف اجتماعی، شغلی و نسلی وجود دارد، هویتی تازه و مستقل را میپذیرند.<ref>محمدپور و بهمنی، «زنان، پاساژ و مصرف نشانهها»، 1389ش، ص4.</ref> | ||
ارتباط جنسیت با پرسهزنی در مراکز خرید | |||
پاساژ جایگاهی است که بخشهایی از فرهنگ مخفی زنان را در فضای عمومی آشکار میکند. پاساژ مکانی برای نشان دادن سبک و سیاق زندگی زنان است. زنان در این مکانها، با حرکت در فضایی که طبقات مختلف اجتماعی، شغلی و نسلی وجود دارد، هویتی تازه و مستقل را میپذیرند.<ref>محمدپور و بهمنی، «زنان، پاساژ و مصرف نشانهها»، 1389ش، ص4.</ref> | |||
==ویژگیهای شخص پرسهزن== | ==ویژگیهای شخص پرسهزن== | ||
* ناظر صحنههای تماشایی شهر؛ پرسهزن، با این نگاه عمیق، تجربهای کسب میکند. | * ناظر صحنههای تماشایی شهر؛ پرسهزن، با این نگاه عمیق، تجربهای کسب میکند. | ||
| خط ۴۲: | خط ۶۹: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
* «انسان بهدلیل «پرسهزنی ذهن» از زندگی ناراضی است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1389ش. | * «انسان بهدلیل «پرسهزنی ذهن» از زندگی ناراضی است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1389ش. | ||
* امیری، علیرضا، «پرسهزنی»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1394ش. | * امیری، علیرضا، «پرسهزنی»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1394ش. | ||
| خط ۵۶: | خط ۸۴: | ||
* ناظمزاده، فاطمه، «پرسهزنی در مراکز خرید»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش. | * ناظمزاده، فاطمه، «پرسهزنی در مراکز خرید»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: 15 مرداد 1390ش. | ||
* واژگان مترادف و متضاد، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش. | * واژگان مترادف و متضاد، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 19 بهمن 1401ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
