حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =Alaedin-Travel-Company-Attractions-Tashkent-Amir-Temur-Square-1.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =میدان امیرتیمور تاشکند ازبکستان | |||
| image_alt =مجسمه تیمور | |||
| فایل پادکست =پوشاک دوران تیموریان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/97 | |||
| تاریخ پادکست =11-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>پوشاک دوران تیموریان</big>'''؛ تنپوش مردم ایران در دورۀ تیموری. | '''<big>پوشاک دوران تیموریان</big>'''؛ تنپوش مردم ایران در دورۀ تیموری. | ||
پوشاک تیموریان ادامه پوشاک دوران ایلخانی و شامل سرپوش، تنپوش و پایپوش است. در این دوره سرپوشها دارای تنوع هستند و تنپوشها را بهصورت لایههای رنگی روی یکدیگر میپوشیدند. در این دوره، مهاجرت هنرمندان و صنعتگران به سمرقند پایتخت تیموریان، باعث رشد و پیشرفت پوشاک و صنعت پارچهبافی شد. | پوشاک تیموریان ادامه پوشاک دوران ایلخانی و شامل سرپوش، تنپوش و پایپوش است. در این دوره سرپوشها دارای تنوع هستند و تنپوشها را بهصورت لایههای رنگی روی یکدیگر میپوشیدند. در این دوره، مهاجرت هنرمندان و صنعتگران به سمرقند پایتخت تیموریان، باعث رشد و پیشرفت پوشاک و صنعت پارچهبافی شد. | ||
==سبک پوشش در دوره تیموری== | ==سبک پوشش در دوره تیموری== | ||
پوشاک دوران تیموری، شامل قبا با آستین بلند و یا آستینی تا سر آرنج بود که روی پیراهنهای آستین بلند پوشیده میشد و شلوار را داخل چکمه و یا کفشهای ساقه کوتاه میکردند و لباسهای رویی، شامل بالاپوش یا عبا بود. بهصورت کلی قبا و پیراهن در قبل و بعد از این دوره نیز مشاهده میشود.<ref> رنجدوست، تاریخ لباس ایران، 1388ش، ص127. </ref> | پوشاک دوران تیموری، شامل قبا با آستین بلند و یا آستینی تا سر آرنج بود که روی پیراهنهای آستین بلند پوشیده میشد و شلوار را داخل چکمه و یا کفشهای ساقه کوتاه میکردند و لباسهای رویی، شامل بالاپوش یا [[عبا]] بود. بهصورت کلی [[قبا]] و پیراهن در قبل و بعد از این دوره نیز مشاهده میشود.<ref> رنجدوست، تاریخ لباس ایران، 1388ش، ص127. </ref> | ||
==پوشاک مردان== | ==پوشاک مردان== | ||
پوشاک مردان در دورۀ تیموری بهطور کلی در سه دستۀ سرپوشها، تنپوشها و پایپوشها دستهبندی میشود: | پوشاک مردان در دورۀ تیموری بهطور کلی در سه دستۀ سرپوشها، تنپوشها و پایپوشها دستهبندی میشود: | ||
| خط ۹: | خط ۳۹: | ||
از انواع سرپوش در این دوره میتوان به کلاه و [[دستار]]<ref> [https://civilica.com/doc/1114414/ عرب صادق آبادی و اشعاری، «بررسی خصوصیات و ویژگیهای پوشاک دوران تیموری با تأکید بر منابع تصویر (نگارگری تیموری)»، 1399ش، ص6.]</ref> و کلاههای مخروطی اشاره کرد که در کلاههای مخروطی خطوطی از اطراف به مرکز کشیده شده و استفاده از کلاههای پوستی گرانبها نیز میان ثروتمندان مشاهده شده است؛<ref> شهنشاهی، تاریخچه پوشش سر در ایران، 1374ش، ص120ـ126.</ref> اما رایجترین نوع پوشش سر در این دوره کلاهی نمدی است که پارچهای بهصورت دستار دور آن پیچیده شده است و پری بهمنظور زیبایی در جلوی آن قرار میگیرد.<ref> [https://civilica.com/doc/1114414/ عرب صادق آبادی و اشعاری، «بررسی خصوصیات و ویژگیهای پوشاک دوران تیموری با تأکید بر منابع تصویر (نگارگری تیموری)»، 1399ش، ص6.]</ref> | از انواع سرپوش در این دوره میتوان به کلاه و [[دستار]]<ref> [https://civilica.com/doc/1114414/ عرب صادق آبادی و اشعاری، «بررسی خصوصیات و ویژگیهای پوشاک دوران تیموری با تأکید بر منابع تصویر (نگارگری تیموری)»، 1399ش، ص6.]</ref> و کلاههای مخروطی اشاره کرد که در کلاههای مخروطی خطوطی از اطراف به مرکز کشیده شده و استفاده از کلاههای پوستی گرانبها نیز میان ثروتمندان مشاهده شده است؛<ref> شهنشاهی، تاریخچه پوشش سر در ایران، 1374ش، ص120ـ126.</ref> اما رایجترین نوع پوشش سر در این دوره کلاهی نمدی است که پارچهای بهصورت دستار دور آن پیچیده شده است و پری بهمنظور زیبایی در جلوی آن قرار میگیرد.<ref> [https://civilica.com/doc/1114414/ عرب صادق آبادی و اشعاری، «بررسی خصوصیات و ویژگیهای پوشاک دوران تیموری با تأکید بر منابع تصویر (نگارگری تیموری)»، 1399ش، ص6.]</ref> | ||
==تنپوش== | ==تنپوش== | ||
پوشاک مردان در این دوره، شامل | پوشاک مردان در این دوره، شامل قبا و پیراهن بود که قبا با آستین بلند و یا آستینی تا آرنج دوخته میشد و آن را روی پیراهن میپوشیدند<ref> رنجدوست، تاریخ لباس ایران، 1388ش، ص127. </ref> و پیراهن، جامهای بود که قد آن تا روی زانو میرسد و یقه آن برگردان نداشت و ساده بود.<ref> شاردن، سفرنامه، 1374ش، ص799.</ref> | ||
==پایپوش== | ==پایپوش== | ||
طبق نگارههای دورۀ تیموری انواع [[پای پوش اقوام ایرانی|پایپوش]] مردان، شامل پایپوش بدون ساق، نیمساق و ساقبلند است. در نگارهای پایپوش نیمساقی مشاهده شده است که دارای بندینکهایی در قسمت جلو و برشهایی زاویهدار در طرفین کفش است که نشان از نوآوری در طراحی کفش در این دوره است و همچنین در نگاره دیگری پایپوش بدون ساق و بنددار مشاهده شده است. طبق نگارههای این دوره، بیشتر پایپوشهای این دوره به دو نوع بدونساق و نیمساق و همچنین ساقبلند و پاشنهدار تقسیم میشوند. <ref> [https://www.magiran.com/paper/704794 دادور و پورکاظمی، «پایپوش ایرانیان در نگارههای دوران ایلخانی، تیموری و صفوی»، 1388ش، ص28 و 30.]</ref> | طبق نگارههای دورۀ تیموری انواع [[پای پوش اقوام ایرانی|پایپوش]] مردان، شامل پایپوش بدون ساق، نیمساق و ساقبلند است. در نگارهای پایپوش نیمساقی مشاهده شده است که دارای بندینکهایی در قسمت جلو و برشهایی زاویهدار در طرفین کفش است که نشان از نوآوری در طراحی کفش در این دوره است و همچنین در نگاره دیگری پایپوش بدون ساق و بنددار مشاهده شده است. طبق نگارههای این دوره، بیشتر پایپوشهای این دوره به دو نوع بدونساق و نیمساق و همچنین ساقبلند و پاشنهدار تقسیم میشوند. <ref> [https://www.magiran.com/paper/704794 دادور و پورکاظمی، «پایپوش ایرانیان در نگارههای دوران ایلخانی، تیموری و صفوی»، 1388ش، ص28 و 30.]</ref> | ||
| خط ۵۸: | خط ۸۸: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
*آکرمن، فیلیس و پوپ، آرتر، سیری در هنر ایران (از پیش از تاریخ تا امروز)، ترجمه نجف دریابندری و دیگران، تهران، علمی و فرهنگی، 1387ش. | *آکرمن، فیلیس و پوپ، آرتر، سیری در هنر ایران (از پیش از تاریخ تا امروز)، ترجمه نجف دریابندری و دیگران، تهران، علمی و فرهنگی، 1387ش. | ||
*انصاری یکتا، مریم و احمدی پیام، رضوان، «بررسی تطبیقی پوشش زنان تصویر شده در شاهنامه بایسنقری و شاه طهماسبی»، زن در فرهنگ و هنر، دوره 6، شماره 4، 1393ش. | *انصاری یکتا، مریم و احمدی پیام، رضوان، «بررسی تطبیقی پوشش زنان تصویر شده در شاهنامه بایسنقری و شاه طهماسبی»، زن در فرهنگ و هنر، دوره 6، شماره 4، 1393ش. | ||
| خط ۸۲: | خط ۱۱۳: | ||
*یوسفی، غلامحسین، واژهنامه تاریخی پوشاک ایران، زیر نظر احسان یار شاطر، ترجمه پیمان متین، پوشاک در ایران زمین (از سری مقالات دانشنامه ایرانیکا)، تهران، امیرکبیر، 1383ش. | *یوسفی، غلامحسین، واژهنامه تاریخی پوشاک ایران، زیر نظر احسان یار شاطر، ترجمه پیمان متین، پوشاک در ایران زمین (از سری مقالات دانشنامه ایرانیکا)، تهران، امیرکبیر، 1383ش. | ||
*یوسفپور، سوگل و فیاض انوش، ابوالحسن، «بررسی تاریخی پوشش سر در عصر تیموریان (771_911ق)»، تاریخنامه خوارزمی، سال چهارم، پاییز 1395ش. | *یوسفپور، سوگل و فیاض انوش، ابوالحسن، «بررسی تاریخی پوشش سر در عصر تیموریان (771_911ق)»، تاریخنامه خوارزمی، سال چهارم، پاییز 1395ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
