پوشاک دوران عباسیان: تفاوت میان نسخه‌ها

در عصر عباسی، قانون پوشیدن لباس سیاه با هدف تقویت هویت حکومت و متمایز کردن عباسیان از امویان برقرار شد و این رنگ به نمادی از وفاداری و اتحاد تبدیل گردید. خلفای عباسی پوشش ایرانی را برای اعراب ترویج کردند؛ از جمله قلنسوه (کلاه ایرانی) که به‌تدریج در دیوان‌ها و لشکرگاه‌ها رایج شد. لباس‌ها و منسوجات مردان و زنان این دوره نشانگر جایگاه اجتماعی و کارکرد سیاسی بودند. سربازان و فرماندهان زره و پوشش‌های ویژه داشتند، عیاران و زندانیان با برگ خرما و بوریا مسلح می‌شدند، عالمان و فقیهان لباس رسمی سیاه می‌پوشیدند و مردم عادی جامه‌های ساده و گشاد داشتند. زنان نیز با چادر، مقنعه، روبنده و بُرنُس نوک‌برگشته، و قبای رنگین و شلوار گشاد، پوشش خود را کامل می‌کردند. پارچه‌های مرغوب، طراز و زربفت اهمیت اجتماعی و تزئینی داشتند و به همراه رنگ و طراحی لباس، نشان‌دهنده قدرت و فرهنگ عباسیان بود.

عباسیان، هنگامی که قیام خود را آغاز کردند، با شعار خونخواهی شهدای اهل‌بیت پا به میدان گذاشتند. پس از به قدرت رسیدن، دولت خود را «دولت آل محمد» و ادامه‌دهندهٔ راه خلافت امام علی بن ابی‌طالب معرفی کردند. آن‌ها لباس سیاه را به‌عنوان نمادی از غم و اندوه‌شان در سوگ از دست رفتن عزت پیامبر و مصیبت‌های اهل‌بیت برگزیدند.

پس از شهادت زید و یحیی، مردم خراسان به نشانه اعتراض لباس سیاه پوشیدند. در همین فضای ملتهب، عباسیان که تا آن زمان خود را از خطر دور نگه داشته بودند، با سوءاستفاده از خونخواهی شهدا و اهل‌بیت، پرچم و پوشش سیاه را نماد حرکت خود ساختند. آن‌ها پس از دستیابی به قدرت نیز این رنگ را به شعار دائمی حکومت‌شان تبدیل کردند.

پارچه‌های مورد استفادهٔ لباس‌های این دوره نماد مهمی از موقعیت اجتماعی فرد محسوب می‌شد.<ref>رمضان‌ماهی، هنر و معماری اسلامی، 1391ش، ص108.</ref> یکی از مهم‌ترین انواع پارچه‌ها «[[طراز]]» نام داشت که حاشیهٔ آن با نوعی علامت یا نوشته گلدوزی شده بود. این حاشیه‌ها روی لباس مأموران دولتی دوخته می‌شد و مزین به رشته‌های طلا و نخ‌های رنگی بود.<ref>چیت‌ساز، تاریخ پوشاک ایران، 1379ش، ص32.</ref>