پوشاک دوران مادها: تفاوت میان نسخه‌ها

'''<big>پوشاک دوران مادها؛</big>''' تن‌پوش مردان و زنان قوم ماد.

مادها، به‌عنوان یکی از نخستین اقوام آریایی که در قرن هفتم پیش از میلاد، حکومتی را در فلات ایران بنیان نهادند، اهمیت ویژه‌ای برای پوشش و حجاب قائل بودند.<ref group="یادداشت">این گزاره در بند بعدی نیز آمده است، اما در بخش «هندسه بحث» لازم است محتوا با '''بیان متفاوتی''' ارائه شود و از تکرار دقیق همان واژگان پرهیز شود.</ref> شواهد تاریخی و باستان‌شناسی نشان می‌دهد که پوشاک برای مادها، عنصری جدایی‌ناپذیر از فرهنگ، اخلاق و ساختار اجتماعی‌شان محسوب می‌شد. این پوشش، که برای مردان و زنان از اهمیت بالایی برخوردار بود، نه تنها<ref group="یادداشت">«نه‌تنها» حرف ربط گروهی است؛ بنابراین باید با نیم‌فاصله نوشته شود.</ref> جنبه کاربردی و محافظتی در برابر عوامل محیطی داشت، بلکه بازتابی از جایگاه اجتماعی، هویت قومی و باورهای فرهنگی و مذهبی آنان نیز به شمار می‌رفت.

=='''تاریخچۀ پوشش مادها'''==

مادها، به‌عنوان یکی از اولین اقوام آریایی که در قرن هفتم پیش از میلاد، حکومتی را در فلات ایران بنیان نهادند، اهمیت ویژه‌ای برای پوشش و حجاب قائل بودند. شواهد تاریخی، شامل متون یونانی مانند آثار هرودوت و یافته‌های باستان‌شناسی، همگی بر این نکته صحه می‌گذارند که پوشش برای مادها، عنصری جدایی‌ناپذیر از فرهنگ، اخلاق و ساختار اجتماعی‌شان محسوب می‌شده است.<ref>[https://blog.programstore.ir/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%20%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8%20%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D9%85.-,%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%20%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86,%D9%BE%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D8%AA. فلاحی، «حجاب در ایران باستان-نگاهی به تاریخچۀ حجاب و وقار»، مجلۀ پی‌استور.]</ref>

=='''پوشش دوران ماد متأثر از اقوام بومی فلات ایران'''==

یافته‌های باستان‌شناسی از دشت‌ها، تپۀ حصار شهداد، شهر سوخته و دشت سیلک نشان می‌دهد که مادها، به عنوان<ref group="یادداشت">«به» اگر قیدساز باشد، باید آن را با نیم‌فاصله نوشت</ref> یکی از اولین اقوام آریایی ساکن در فلات ایران، تأثیر عمیقی از نحوه پوشش اقوام بومی این منطقه پذیرفته‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2047150/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7 «نگاهی به لباس دورۀ ماد، پیراهن، شلوار و شنل اجزای پوشش مادها»، خبرگزاری مهر.]</ref>

=='''تطبیق پوشش مادها با شرایط اقلیمی'''==

مادها در ابتدا که در اقلیم سرد زندگی می‌کردند، از لباس‌های گرم و بلند استفاده می‌کردند. پس از مهاجرت به بابل و مواجهه با آب‌وهوای گرم‌تر، لباس‌های کوتاه‌تر و خنک‌تر را برای خود انتخاب کردند؛ با این وجود، برخی از عناصر لباس‌های زمستانی، مانند شال، کلاه و چکمه، همچنان در پوشاک آن‌ها باقی ماند و جزئی از هویت آنان شد.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص1.]</ref>

=='''پوشش و زیورآلات در جامعۀ ماد'''==

پوشش زنان مادی، فراتر از یک لباس ساده، شامل استفاده از زیورآلات ارزشمند همچون گوشواره، گردنبند و دستبند نیز می‌شد. این آراستگی، که در کنار پوشیدگی کامل به کار می‌رفت؛ نه تنها نشان‌دهندۀ منزلت اجتماعی فرد بود؛ بلکه تصویری از وقار، نجابت و جایگاه رفیع زن در جامعه مادها را به نمایش می‌گذاشت.<ref>[https://blog.programstore.ir/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%20%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8%20%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D9%85.-,%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%20%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86,%D9%BE%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D8%AA. فلاحی، «حجاب در ایران باستان-نگاهی به تاریخچۀ حجاب و وقار»، مجلۀ پی‌استور.]</ref>

=='''حجاب در میان زنان مادی'''<ref group="یادداشت">پیوند پوشش زنان ماد با باورهای مذهبی</ref>==

در آیین‌ مادها، زنان موظف بودند با پوششی کامل حضور یابند. این الزام، پیوند عمیق میان پوشش، حجاب و باورهای مذهبی مردم ماد را آشکار می‌سازد؛ به‌طوری که رعایت حجاب نه تنها یک وظیفه فردی، بلکه نشان‌دهندۀ احترام به سنت‌های مقدس و باورهای دینی آنان تلقی می‌شد.<ref>[https://blog.programstore.ir/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/#:~:text=%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%20%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8%20%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D9%85.-,%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87%20%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86,%D9%BE%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D8%AA. فلاحی، «حجاب در ایران باستان-نگاهی به تاریخچۀ حجاب و وقار»، مجلۀ پی‌استور.]</ref>

=='''انواع پوشش مردان ماد'''==

==='''سرپوش'''===

کلاه در فرهنگ ماد، علاوه بر پوشاندن سر و صورت در برابر عوامل محیطی (سرما و گرما)، از جنبه‌های زیبایی‌شناختی و اجتماعی نیز برخوردار بود. مادها از کلاه‌های ویژه‌ای برای نشان دادن هویت‌های مذهبی، صنفی، قومی و نژادی خود استفاده می‌کردند. این کلاه‌ها نمایندۀ جایگاه اجتماعی و طبقاتی افرادی بود که آن‌ را بر سر می‌نهادند. با توجه به اینکه قوم ماد از ترکیب اقوام گوناگونی چون سکاها و سغدها شکل گرفته بود، حفظ کلاهِ قومی، امری رایج و نشان‌دهندۀ وفاداری به ریشه‌های نژادی و فرهنگی محسوب می‌شد:<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

 

کلاه نمدی مردان مادی بسیار ساده است که به وسیلۀ بندهایی در پشت گردن گره می‌خورد.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

===='''کلاه گرد نمدی'''====

کلاه گرد مادها دنباله‌ای نوک‌تیز در قسمت پشت داشته و علاوه‌بر سر، گوش‌ها را نیز می‌پوشاند.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

===='''تیارا یا متیر'''====

کلاهی نمدی است که قسمت جلوی آن نسبتاً بلند بوده و دنباله‌ای نواری در قسمت پشت دارد. ریشۀ این کلاه به دورۀ هخامنشیان برمی‌گردد و اغلب نگهبانان و خدمتگزاران از آن استفاده می‌کردند.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص4.]</ref>

===='''باشلق'''====

باشلق، کلاهی مخروطی، نوک‌تیز و بلند، از جنس کتان یا نمد است. این کلاه به ‌سمت جلو و عقب برگشته و گردن و گوش‌ها را می‌پوشاند. امروزه این کلاه در بین مردم مازندران، قفقاز و ترکمن مرسوم است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص5.]</ref>

==='''تن‌پوش‌ها'''===

تن‌پوش مادها بخشی از هویت مردان بود که گشادی و راحتی آن، برای فعالیت‌هایی مانند سوارکاری طراحی شده بود؛ همچنین نحوۀ تزیین این لباس‌ها، ثروت و جایگاه اجتماعی فرد را نشان می‌داد:

===='''پیراهن'''====

مردان ماد پیراهن‌هایی جلوبسته با بلندی تا روی زانو می‌پوشیدند. آستین‌های این پیراهن تا مچ دست بوده که در این قسمت اندکی تنگ و چین‌دار می‌شده است. یقۀ این پیراهن‌ها در نقوش تخت جمشید به سه نوع گرد، سه‌گوش و صاف که مستقیم از یک سر سرشانه به سمت دیگر می‌رفته، دیده می‌شده است<ref group="یادداشت">عبارت روان نیست.</ref>.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

===='''جُبه'''====

در نقوش حجاری شدۀ تخت جمشید مردان مادی دیده می‌شوند که جبه‌ای بلند روی دوش دارند. امروزه نیز عشایر لرستان و نواحی غرب ایران از جبه استفاده می‌کنند.<ref>[https://sid.ir/paper/818871/fa میرزایی رشنو و توسلی، «تأثیر هنر لرستان بر پوشاک مردان مادی»، 1392ش، ص5.]</ref>

===='''شنل'''====

نقوش تخت جمشید مردان عادی را با دو نوع شنل نشان می‌دهد. یکی از آن‌ها شبیه خرقه با آستین‌های بلند و قدی تا روی مچ پا است؛ نوع دیگر آن فاقد آستین بوده و به‌وسیلۀ دو نوار که به طرفین یقه متصل شده، در زیر گلو گره می‌خورده است.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

===='''شلوار'''====

شلوار مادی چهار نوع است:

====='''نوع اول'''=====

شلواری راسته تا روی مچ پا است<ref group="یادداشت">گزاره ناقص است و منظورتان این است که شلوار مادی راسته بود و تا مچ پا و روی کفش می‌رسید. </ref> که از بالا به پایین به‌تدریج تنگ می‌شود و در قسمت مچ آن نواری دوخته شده که در جلوی شلوار گره می‌خورد؛ همچنین نواری به‌شکل رکاب به پای شلوار متصل می‌شده تا هنگام سوارکاری شلوار بالا نرود<ref group="یادداشت">عبارت طولانی است و گویا نیست:

شلوار مادی راسته بود و تا مچ پا و روی کفش می‌رسید. از بالا به پایین به‌تدریج تنگ می‌شد و در مچ دارای نواری بود که در قسمت جلو گره می‌خورد و دمپای شلوار را جمع می‌کرد. علاوه بر این، نواری به شکل رکاب به پایین شلوار دوخته می‌شد تا از بالا رفتن ساق آن جلوگیری کند.</ref>.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref> این نوع شلوار با نقوش حیوانی تزیین شده است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص3.]</ref>

====='''نوع دوم'''=====

این نوع شلوار که در حجاری‌های نقوش تخت جمشید دیده می‌شود، شلواری تنگ و رکاب‌دار است که کناره‌های درز آن با چین‌های ریزی تزیین شده است. این نوع شلوار در زبان یونانی به «آناکسی ریدیس» معروف است.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

====='''نوع سوم'''=====

نوع دیگر شلوار مادها که اغلب در هنگام شکار از آن استفاده می‌شده، شلواری تنگ و چسبان، بدون رکاب و تا روی مچ پا است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص3.]</ref>

====='''نوع چهارم'''=====

نوعی از شلوار مادها که فقط به‌هنگام سوارکاری از آن استفاده می‌شود، تنگ و چسبان و تا روی زانو بوده است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص3.]</ref>

===='''کمربند'''====

کمربند مردان مادی بلند و از جنس چرم بوده<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref> و نوجوانان پس از رسیدن به‌سن تکلیف موظف به بستن کمربند بودند؛ چرا که این کار همت بستن و آماده کار شدن آنان را نشان می‌دهد؛ همچنین از کمربند برای نگهداری از وسایل و حمل سلاح نیز استفاده می‌شده است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص6.]</ref>

==='''پاپوش'''===

==='''چوموش'''===

چوموش، چکمه‌ای نوک‌برگشته و روباز است که به‌وسیلۀ بندی تا دور ساق پا، تا زیر زانو پیچیده می‌شده است.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص6.]</ref>

 

امروزه در گیلان و مازندران از نوع ساده‌تر این چکمه استفاده می‌شود.<ref group="یادداشت">هر گزاره و ادعایی در دانشنامه باید دارای پانویس (ارجاع) باشد.</ref>

==='''کفش ساده'''===

کفش مردان مادی یک‌تکه و از جنس چرم بوده که مانند جوراب پوشیده می‌شده است.<ref>[https://tarikhema.org/ancient/iran/mad/58961/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/ «تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی).]</ref>

==='''نیم‌چکمه'''===

=='''لباس زنان مادی'''==

پیراهن رویی کوتاه‌تر از پیراهن زیرین دوخته می‌شده و به‌وسیلۀ بندینک‌هایی که در قسمت پهلو قرار داشته به‌طرف مقابل آن بسته می‌شده است. پیراهن رویی گشادتر از پیراهن زیرین بوده و روی آن با نقوش تزیینی مزین شده است.

 

 

 

مادها از پیشگامان ایجاد ارتش سواره‌نظام بودند و زندگی آن‌ها با اسب عجین شده بود؛ به‌همین دلیل، لباس‌های خود را به گونه‌ای طراحی می‌کردند که امکان فعالیت و کار آسان با اسب را فراهم کند. شلوار، به‌عنوان یکی از اختراعات مهم مادها بود که برای پاسخگویی به نیازهای سوارکاری و تسهیل در این امر اختراع شده بود.<ref>[https://research.iaun.ac.ir/pd/mojabi/pdfs/UploadFile_9312.pdf مجابی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، ص1.]</ref>

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گاهی نقوش روی تبرهای برنزی لرستان حاکی از پوشش مردمان لرستان در دورۀ مادها است. اغلب باستان‌شناسان معتقداند که این تبرها نسبت به سایر آثار باستانی لرستان از قدمت بیشتری برخوردار است. روی یک نمونه از تیغه‌های تبر، تصویر سر انسان با کلاه مادی مشاهده می‌شود.

در نمونۀ دیگر از این تبرها، تصویر کمانداری که کلاه مادی و باشلق به‌ سر دارد و در حال کشیدن کمان است، دیده می‌شود. این کلاه شباهت زیادی به نقوش روی لوحه‌های زرین در گنجینۀ جیحون دارد که در این نمونه کلاه به‌صورت نوک‌تیز به عقب برگشته است.

پیراهن او نیز نوارهایی در جلو، پهلو و لبۀ پایین دارد.</ref>'''===

روی لوح سیمینی که متعلق به هنر فلزکاران لرستان است، نقوشی از مرد و زن دیده می‌شود که پوشاک آنان شباهت زیادی به پوشش مادها دارد. در این نقش، فرد، کلاه مادی و پیراهنی بلندتر از پیراهن مادها پوشیده است. نحوۀ بستن کمربند این فرد در این صفحۀ نقره‌ای شبیه کمربند مادها است.

این لوح سیمین در موزۀ «سین سیناتی» نگهداری می‌شود.<ref> [https://sid.ir/paper/818871/fa میرزایی رشنو و توسلی، «تأثیر هنر لرستان بر پوشاک مردان مادی»، 1392ش، ص6.]</ref>

==='''بت‌های نزری'''===

نمونۀ دیگر پوشاک مادها را می‌توان در بت‌های نزری که تعداد بالایی دارند و اغلب در موزه‌های معروف دنیا و نیز موزۀ ملک الافلاک وجود دارند، اشاره کرد. روی این بت‌ها نقوش کلاه نمدی مادی و پیراهن مادی دیده می‌شود.<ref> [https://sid.ir/paper/818871/fa میرزایی رشنو و توسلی، «تأثیر هنر لرستان بر پوشاک مردان مادی»، 1392ش، ص7.]</ref>

==='''تبرهای لرستان'''===

گاهی نقوش روی تبرهای برنزی لرستان حاکی از پوشش مردمان لرستان در دورۀ مادها است. اغلب باستان‌شناسان معتقداند که این تبرها نسبت به سایر آثار باستانی لرستان از قدمت بیشتری برخوردار است. روی یک نمونه از تیغه‌های تبر، تصویر سر انسان با کلاه مادی مشاهده می‌شود.

در نمونۀ دیگر از این تبرها، تصویر کمانداری که کلاه مادی و باشلق به‌ سر دارد و در حال کشیدن کمان است، دیده می‌شود. این کلاه شباهت زیادی به نقوش روی لوحه‌های زرین در گنجینۀ جیحون دارد که در این نمونه کلاه به‌صورت نوک‌تیز به عقب برگشته است.

پیراهن او نیز نوارهایی در جلو، پهلو و لبۀ پایین دارد.<ref>گیرشمن، هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، 1390ش، ص63-94.</ref>

==منابع==

*«تاریخچۀ لباس و پوشاک در دورۀ مادها»، وب‌سایت تاریخ ما (مطالعه و بررسی دانستنی‌های تاریخی)، تاریخ درج مطلب: 15 تیر 1399ش.

*فلاحی، رقیه، «حجاب در ایران باستان-نگاهی به تاریخچۀ حجاب و وقار»، مجلۀ پی‌استور، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1404ش.

*گیرشمن، رومن، هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، ترجمۀ عیسی بهنام، تهران، علمی و فرهنگی، 1390ش.

*مجابی، سید‌علی، پوشاک مادها، وب‌سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، تاریخ بازدید: 1 شهریور 1404ش.

*  میرزایی رشنو، محمد و توسلی، محمد‌مهدی، «تأثیر هنر لرستان بر پوشاک مردان مادی»، همایش ملی بررسی سیر تحول ادبیات بومی لرستان (کله‌باد)، 1392ش.

*«نگاهی به لباس دورۀ ماد، پیراهن، شلوار و شنل اجزای پوشش مادها»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 15 اردیبهشت 1392ش.