ایران پدیا

فرهنگ رسانه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''فرهنگ رسانه‌ای'''}}؛ نظام فرهنگی غالب جهانی و شکل‌دهندهٔ هویت، ارزش‌ها و سبک زندگی.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =  فرهنگ رسانه‌ای.jpg
| زیرنویس تصویر    =  گروهی از پسران در حال استفاده از تلفن‌های همراه هوشمند.
| image_alt        =گوشی بازی پسران
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 


فرهنگ رسانه‌ای (Media Culture)، به مجموعه‌ای از نگرش‌ها، ارزش‌ها، شیوه‌های زیست و الگوهای رفتاری گفته می‌شود که تحت‌تأثیر رسانه‌های جمعی شکل می‌گیرند و در تعامل میان تولیدکنندگان، فناوری‌های رسانه‌ای و مخاطبان گسترش می‌یابند. این مفهوم بر نقش رسانه‌ها در ساخت معنا، بازنمایی واقعیت، شکل‌دهی هویت‌های فردی و جمعی و تأثیرگذاری بر سیاست، اقتصاد و زندگی روزمره تأکید دارد. فرهنگ رسانه‌ای همچنین به شیوه‌هایی می‌پردازد که رسانه‌ها از طریق آنها قدرت نمادین تولید کرده و بر فرآیندهای اجتماعی، سبک‌های زندگی و مصرف فرهنگی اثر گذاشته و نیز در پیوند با مطالعات فرهنگی، ارتباطات و نقد رسانه بررسی می‌شود.
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم         =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =


== تعریف فرهنگ رسانه‌ای ==
| نخستین کاربرد    =  
فرهنگ رسانه‌ای به مجموعه‌ای از معانی، هویت‌ها و الگوهای رفتاری گفته می‌شود که در بستر رسانه‌های جمعی، به‌ویژه رسانه‌های نوین دیجیتال، تولید و بازتولید می‌شوند.<ref>[https://civilica.com/doc/1491004/ سعیدی، «تقابل فرهنگ رسانه‌ای و خرده‌فرهنگ‌ها»، 1401ش، ص4-5.]</ref> این فرهنگ با اتکا بر رسانه‌هایی مانند تلویزیون، رادیو، سینما و پلتفرم‌های آنلاین، نقش محوری در ساخت هویت جمعی و فردی ایفا کرده و به‌دلیل گسترهٔ نفوذ خود، گرایش به ایجاد نوعی فرهنگ غالب و همگون‌ساز دارد.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص185.]</ref>
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =  
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =  
}}
{{درشت|'''فرهنگ رسانه‌ای'''}}؛ مجموعه باورها، ارزش‌ها و الگوهای رفتار که از سوی رسانه‌ها ترویج می‌شود.


== اهمیت فرهنگ رسانه‌ای ==
فرهنگ رسانه‌ای (Media Culture)، زیست‌بوم و نظام ارزش‌داوری جدیدی است که فناوری‌های دیجیتال به کمک آن، هنجارهای رفتاری، نگرش‌ها و شیوه‌های زیست انسان‌ها را دگرگون می‌سازد. این پدیده، کارکردی دوقطبی دارد؛ به‌طوری که در کنار ترویج روایت‌های سرگرمی‌محور سطحی و تضعیف مراجع تربیتی سنتی، بستری برای کنشگری جامعه و تعاملات جهان-محلی فراهم می‌آورد. این جریان در ایران، در نقطهٔ تلاقی پیام‌های ارتباطی بین‌المللی با سنت‌های بومی و چارچوب‌های سیاست‌گذاری ارتباطی شکل می‌گیرد.
اهمیت فرهنگ رسانه‌ای در تأثیر آن بر شکل‌دهی رفتار اجتماعی، ذائقهٔ فرهنگی و شیوه‌های ادراک جوانان و مخاطبان توصیف شده است. در جهان مصرفی امروز، رسانه‌ها نه‌تنها ابزار انتقال پیام بلکه بخشی از فرایند آموزش فرهنگی بوده و چارچوب قضاوت‌ها، سبک زندگی، مدیریت بدن، مد و انتخاب‌های ارزشی را سامان می‌دهند؛ به‌گونه‌ای که در برخی حوزه‌ها جایگزین نهادهای سنتی در فرایند هویت‌سازی شده‌اند.<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.]</ref>


== ویژگی‌های فرهنگ رسانه‌ای ==
== مفهوم‌شناسی ==
فرهنگ رسانه‌ای با نفوذ فناوری‌های ارتباطی و شبکه‌ای‌شدن جامعه پیوند داشته<ref>[https://virgool.io/@masihreyhani/سواد-رسانه-ای-cmos1cjqhfwt ریحانی، «فرهنگ و سواد رسانه‌ای»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> و به‌عنوان فرهنگی فراگیر، پیام‌های خود را به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره بدل کرده است.<ref>[https://civilica.com/doc/1491004/ سعیدی، «تقابل فرهنگ رسانه‌ای و خرده‌فرهنگ‌ها»، 1401ش، ص4-5.]</ref> این فرهنگ با اشاعهٔ فرهنگ متوسط برای مخاطبان انبوه، بر روند همگرایی و جهانی شدن تأثیر گذاشته<ref>[https://www.tebyan.net/news/370813/فرهنگ-رسانه-و-رسانه-فرهنگی «فرهنگ رسانه و رسانۀ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان.]</ref> و از سوی دیگر، تحت سلطهٔ اقتصاد نمایش، اطلاعات و رویدادهای اجتماعی را به‌صورت روایت‌هایی جذاب و سرگرم‌کننده بازتولید می‌کند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/148195/فرهنگ-رسانه-ای-و-پیروزی-نمایش داگلاس، «فرهنگ رسانه‌ای و پیروزی نمایش»، 1385ش، ص1-15.]</ref> در این چارچوب، رسانه‌ها از طریق برجسته‌سازی نمایش، تبلیغات و تجاری‌سازی نمادها، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی ادراک عمومی و مدیریت توجه جمعی دارند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/148195/فرهنگ-رسانه-ای-و-پیروزی-نمایش داگلاس، «فرهنگ رسانه‌ای و پیروزی نمایش»، 1385ش، ص16-35.]</ref><ref group="دیدگاه">سبک آدرس دهی در دو منبع اخیر استاندارد نیست. این نشان دهنده تحلیل نوینسده از محتواست. دقیقا بگویید این جمله از کدام صفحه نقل شده است</ref>
فرهنگ رسانه‌ای به مجموعه‌ای از نگرش‌ها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری اطلاق می‌شود که در رسانه‌های جمعی، تولید و ترویج می‌شود و نقش کلیدی در شکل‌دهی به سبک زندگی، [[هنجارهای اجتماعی]] و همگون‌سازی فرهنگی دارد.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص185.]</ref> در مطالعات فرهنگی، [[رسانه (ارتباطات)|رسانه‌ها]] بستر تعامل با [[فرهنگ]] تلقی می‌شوند و به بازسازی الگوهای معنایی و ایجاد دگرگونی‌های شناختی در مخاطبان می‌پردازند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/21250/رسانه-و-فرهنگ-سازی دهشیری، «رسانه و فرهنگ‌سازی»، 1388ش، ص180.]</ref> فرهنگ رسانه‌ای از این منظر، نشان‌دهندهٔ محیط فرهنگی، عادت‌ها و [[الگوی مصرف|الگوهای مصرفی]] است که رسانه‌ها بر جامعه حاکم می‌کنند.<ref>[https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص78-80.]</ref> شناخت فرهنگ رسانه‌ای معمولاً در سه حوزه بررسی می‌شود: اقتصاد سیاسی، محتوای رسانه‌ای و الگوی مصرف مخاطبان.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص201-203.]</ref>


== کارکردها و بازنمایی‌های محوری<ref group="دیدگاه">کارکرد چیزی متفاوت با اهمیت و ویژگی است؟</ref> ==
== ویژگی‌ها ==
رسانه‌ها فعالانه در ساخت و دگرگونی فرهنگ مشارکت کرده و مواد لازم را برای شکل‌گیری هویت و معنا فراهم می‌کنند.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص185.]</ref>
[[پرونده:فرهنگ رسانه‌ای۱.png|جایگزین=استفاده از تلفن همراه برای درس خوندن|بندانگشتی|استفاده از تلفن همراه به‌عنوان بستری برای آموزش]]
* فرهنگ رسانه‌ای، به‌دلیل ماهیت پویا و مبتنی بر پلتفرم، جایگزین نهادهای سنتی مانند [[خانواده]] و [[مدرسه]] شده و اکنون کارگزار اصلی فرهنگ‌پذیری است.<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.]</ref> تولیدات این فضا اغلب سطحی و سیال هستند<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص185.]</ref> و با خلق نمادها و بازتولید الگوهای مصرف، ارتباطات و سبک زندگی، تعادل روابط فردی و اجتماعی را دستخوش تغییر می‌کند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/21250/رسانه-و-فرهنگ-سازی دهشیری، «رسانه و فرهنگ‌سازی»، 1388ش، ص181-182.]</ref>
* پلتفرم‌های تصویرمحور با نمایش چهره‌های آرمانی و دستکاری‌شده، کاربران را به مقایسهٔ خود با این تصاویر ایده‌آل وامی‌دارند و فاصلهٔ میان واقعیت و ذهنیت را عمیق‌تر می‌سازند.<ref>[https://gama.ir/blog/10260/%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%B4-%D8%A8%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8 «تأثیرات رسانه بر نگرش بدنی: نقش پیام‌های رسانه‌ای در شکل‌گیری نگاه افراد به بدن خود و دیگران»، وب‌سایت گاما.]</ref> همچنین الگوریتم‌ها با محدود کردن تنوع اطلاعات، کاربران را در حباب‌های فکری خود محبوس کرده و توانایی تفکر نقادانه را تضعیف می‌کنند.<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article%2036574.html معمار و دیگران، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)»، 1391ش، ص167-168.]</ref>
* فرهنگ رسانه‌ای با تغییر مفاهیم زمان و مکان، بستری برای هویت‌های مجازی و ناپایدار فراهم می‌آورد که با هنجارهای زندگی واقعی در تعارض است و تنش‌های عصبی و خستگی روانی را افزایش می‌دهد. انبوه داده‌های ناهمگون نیز به اضطراب دیجیتالی، احساس گم‌گشتگی و تنهایی میان‌فردی دامن می‌زند.<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article%2036574.html معمار و دیگران، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)»، 1391ش، ص167-168.]</ref>
* فرهنگ رسانه‌ای از سه طریق بر مخاطب اثر می‌گذارد: الف) گزینش‌گرانه: جذب آگاهانهٔ عناصر مفید فرهنگ بیگانه؛ ب) تشبه‌پذیری: دگرگونی کامل [[هویت]] در برابر پیام‌های مسلط؛ ج) فرهنگ‌گرایی پلتفرمی: تغییر مهندسی‌شده در ذائقه و سبک [[مصرف]].<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/21250/رسانه-و-فرهنگ-سازی دهشیری، «رسانه و فرهنگ‌سازی»، 1388ش، ص183-185.]</ref>
* همگرایی و سرگرمی‌محوری از دیگر ویژگی‌های این فرهنگ است که با تولید پیام برای مخاطبان انبوه، به [[جهانی‌شدن]] شتاب می‌بخشد، اما به‌جای عمق‌بخشی، بر لذت‌های زودگذر و منافع تجاری تأکید دارد و فرهنگی توده‌ای و کاذب می‌آفریند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/370813/فرهنگ-رسانه-و-رسانه-فرهنگی «فرهنگ رسانه و رسانۀ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
* فرهنگ رسانه‌ای با انباشت تدریجی پیام‌ها، بر ناخودآگاه جمعی نیز اثر می‌گذارد. این ویژگی دو روی دارد: هم می‌تواند به نفوذ ساختاری و تضعیف ارزش‌های بومی بینجامد<ref>[https://www.imna.ir/news/612202/مروری-بر-رسانه-و-نقش-آن-برای-تقابل-در-برابر-ت٠«مروری بر رسانه و نقش آن برای تقابل در برابر تهاجم به فرهنگ»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> و هم به بازتولید هویت و مصونیت‌سازی فرهنگی کمک کند. این فرایند با بازنمایی جهت‌دار، چارچوب‌های ذهنی مخاطبان را دگرگون می‌سازد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1077218/تنها-ابزار-غرب-برای-دستکاری-فرهنگ-ما-رسانه-ا «تنها ابزار غرب برای دستکاری فرهنگ ما رسانه است/ دانشگاه‌ها و مدارس، آموزش‌های رسانه‌ای بنیادی ارائه دهند»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


=== هویت و سبک زندگی<ref group="دیدگاه">همپوشانی و تکرار زیادی با مباحث اهمیت دارد</ref> ===
== پیامدها ==
محصولات فرهنگ رسانه‌ای ابزارهایی کلیدی هستند که افراد از طریق آنها هویت خود را می‌سازند. این رسانه‌ها با تأثیرگذاری بر جهان‌بینی و ارزش‌های افراد، چارچوب قضاوت‌ها، شناخت و سبک زندگی آنها را شکل می‌دهند مانند تعیین تصورات خوب و بد. فرهنگ رسانه‌ای همچنین به‌عنوان ابزاری برای آموزش فرهنگی و جامعه‌پذیری عمل کرده، نحوهٔ تفکر و رفتار را آموزش داده<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص197-201.]</ref><ref group="دیدگاه">صفحات این منبع را نیز چک کنید


لینک منبع هم درست نیست</ref> و افراد را با نظام غالب هنجارها و ارزش‌ها هماهنگ می‌سازد که این امر به ایجاد هم‌نوایی در جامعه و انتقال میراث فرهنگی کمک می‌کند.<ref>[https://sepidarnews.ir/yaddasht/308935-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8% «فرهنگ و رسانه هر دو قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از یکدیگر را دارند»، سپیدار نیوز.]</ref> علاوه بر آن، مصرف رسانه با مدیریت بدن شامل رژیم‌ها و مد مرتبط بوده و بر انتخاب‌های ارزشی جوانان تأثیر می‌گذارد.<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.]</ref>
* افراد، محصولات فرهنگ رسانه‌ای را برای تعریف هنجارها و ساخت هویت فردی و جمعی به‌کار می‌گیرند<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش،  ص197؛] [https://sepidarnews.ir/yaddasht/308935-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8% «فرهنگ و رسانه هر دو قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از یکدیگر را دارند»، سپیدار نیوز.]</ref> و نمود عینی آن را در [[مدیریت بدن]]، [[مدگرایی|گرایش به مد]] و ذائقهٔ پوشش نشان می‌دهند.<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.]</ref> تثبیت این الگوها نیز به ترجیح تعاملات فضای مجازی و رسانه‌ای بر روابط عینی می‌انجامد.<ref>[https://www.balagh.ir/content/6146 محمدی سیف، «فرهنگ استفاده از رسانه‌ها»، وب‌سایت بلاغ.]</ref>
* فرهنگ رسانه‌ای با کاربست ساده‌انگارانه یا نادرست واژگان و مفاهیم، موجب تضعیف زبان عمومی جامعه می‌شود و با ابداع اصطلاحات جدید و سرعت‌بخشی به انتقال مفاهیم نیز دامنهٔ واژگانی توده‌ها را پویا و روزآمد می‌سازد.<ref>[https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص78-80.]</ref>
* فرهنگ رسانه‌ای با ایجاد تضاد میان ارزش‌های بومی و رسانه‌ای، خرده‌نظام‌های تربیتی را به چالش می‌کشد<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.] [https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص75-78.]</ref> و با دگرگون‌ساختن الگوهای ارتباطی، به جدایی فکری و عاطفی نسل‌ها منجر می‌شود. همچنین الگوگیری از مشاهیر مجازی به‌جای مربیان سنتی، پذیرش سنت‌های نسل قبل را کاهش می‌دهد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85633821/جایی-که-رسانه-حتی-جای-پدر-و-مادر-را-برای-کودک- «جایی که رسانه حتی جای پدر و مادر را برای کودک می‌گیرد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* ورود فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی از طریق ابزارهای هوشمند، ماهیت مصرف و زیست کودکان را دگرگون کرده است.<ref>[https://civilica.com/doc/2384063/ فرجی، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، 1403ش، ص587-589.]</ref> انطباق شناختی با فرهنگ رسانه‌ای، [[کودک]] را در معرض پذیرش بی‌چون‌وچرای این فرهنگ قرار می‌دهد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1077218/تنها-ابزار-غرب-برای-دستکاری-فرهنگ-ما-رسانه-ا «تنها ابزار غرب برای دستکاری فرهنگ ما رسانه است/ دانشگاه‌ها و مدارس، آموزش‌های رسانه‌ای بنیادی ارائه دهند»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


=== سلطه و قدرت<ref group="دیدگاه">همپوشانی زیادی با بحث ویژگی ها دارد</ref> ===
== فرهنگ رسانه‌ای در ایران ==
فرهنگ رسانه‌ای با بازنمایی قدرت مشخص می‌کند که چه‌کسی قدرتمند و چه‌کسی فاقد آن بوده و به قانونی‌سازی قدرت موجود کمک می‌کند. ایدئولوژی‌هایی همچون طبقه، جنسیت و نژاد از طریق محصولات رسانه‌ای فعال شده و روابط سلطه و تابع را بازتولید می‌کنند. برای مثال، نمایش‌های رسانه‌ای می‌توانند به‌طور مداوم قدرت را برای یک گروه خاص قانونی جلوه داده و همزمان، گونه‌های فرهنگی در این رسانه‌ها هم در جهت گسترش این سلطه و هم در جهت توانمندسازی افراد برای مقاومت در برابر آن به‌کار می‌روند.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص197-201.]</ref><ref group="دیدگاه">صفحات و لینک منبع را چک کنید
[[پرونده:فرهنگ رسانه‌ای۲.jpg|جایگزین=آرایشگاه زنانه در تابلو تبلیغاتی|بندانگشتی|آرایشگاه زنانه در تابلو تبلیغاتی شهر بابل]]
فرهنگ رسانه‌ای در ایران، حاصل تلاقی جریان‌های ارتباطی جهانی و سنت‌های بومی است؛ ایرانی‌ها مظاهر رسانه‌ای جهان را با معیارهای مذهبی و مقتضیات محلی خود بازتعریف می‌کنند.<ref>[https://hamshahritraining.ir/article/3685/ایرانی-شدن-فرهنگ-رسانه «ایرانی شدن فرهنگ رسانه»، مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref> با این حال، مصرف نامتوازن این فضا گاهی نسل جدید را تحت تأثیر صنعت فرهنگ جهانی، به دگرخودپنداری مجازی مبتلا می‌سازد که پیامد آن ناکامی عاطفی است. در سال‌های اخیر، بازتعریف جنبش‌های جهانی اصلاح فرهنگ رسانه‌ای مانند مثبت‌نگری به بدن و پذیرش تنوع زیبایی، در قالب تولید محتوای واقع‌گرایانه توسط کاربران داخلی، به ابزاری برای مقابله با استانداردهای تجاری رسانه‌های بزرگ تبدیل شده است.<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article%2036574.html معمار و دیگران، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)»، 1391ش، ص171.]</ref>


در موارد دیگری نیز ارجاع به چند صفحه صورت گرفته است؛ لطفا دقیق چک کنید و صفحه ای که دقیقا مطلب در آن وجود دارد را ذکر کنید. </ref>
فرهنگ رسانه‌ای در ایران با دو چالش اصلی روبرو است:


== پیامدهای فرهنگی و اجتماعی فرهنگ رسانه‌ای<ref group="دیدگاه">آیا پیامد دیگری ندارد؟ نسبت پیامد با آثار و ویژگی چیست؟</ref> ==
# خلأ نظری ناشی از تبیین‌نشدن هنجارهای رسانه‌ای متناسب با ارزش‌های اسلامی-ایرانی
نفوذ کامل فرهنگ رسانه‌ای، زندگی فردی و اجتماعی را دگرگون ساخته و پیامدهای متعددی دارد.
# عوام‌گرایی پلتفرمی که در آن برخی رسانه‌ها برای جلب مخاطب انبوه و بقای اقتصادی، به بازتولید الگوهای سرگرمی‌محور سطحی و جنجال‌آفرینی روی می‌آورند.<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article%2036574.html معمارو دیگران، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)»، 1391ش، ص165-166.]</ref>


=== تأثیرات بر نسل جوان و نظام آموزشی ===
=== سیاست‌های فرهنگی ===
فرهنگ رسانه‌ای نیروی محرکهٔ رفتارهای اجتماعی جوانان بوده<ref>[https://qjmn.farhang.gov.ir/article%2053559.html ذکایی، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، 1391ش، ص30-31.]</ref> و با ایجاد تضاد ارزشی مانند فردگرایی جهانی در مقابل جمع‌گرایی بومی، کارکرد تربیتی نظام آموزشی را تضعیف می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص75-78.]</ref> کارشناسان برای مقابله با این تأثیر، آموزش سواد رسانه‌ایِ انتقادی را توصیه می‌کنند تا جوانان بتوانند محتوای رسانه‌ای را آگاهانه و گزینشگرانه با معیارهای بومی ارزیابی کنند.<ref>[https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص78-80.]</ref>
سیاست‌گذاری در ایران برای مدیریت این فضا بر چهار محور استوار است:
 
# تأکید بر اخلاق رسانه‌ای بر پایهٔ حق‌گرایی و اتقان منابع برای مقابله با شایعات.<ref>[https://www.tebyan.net/news/370813/فرهنگ-رسانه-و-رسانه-فرهنگی «فرهنگ رسانه و رسانۀ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
=== نفوذ هوش مصنوعی در فرهنگ رسانه‌ای کودکان<ref group="دیدگاه">این بخشی از پیامدهاست؟
# توسعهٔ رسانه‌های بومی و ملی با هدف تقویت هویت جمعی در برابر الگوهای همگون‌ساز خارجی.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/94453/توسعه-رسانه-ای-و-تهدیدهای-نرم «توسعۀ رسانه‌ای و تهدیدهای نرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 
# حمایت از گردش آزاد اطلاعات و پاسخ‌گویی به‌منظور افزایش اعتماد عمومی و رفع انحصار.<ref>[https://www.irna.ir/news/81831438/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8% «فرهنگ‌سازی رسانه‌ای متأثر از گردش آزاد اطلاعات»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
مطالب ذیل این عنوان دقیقا مشخص نیست که به چه قصد و غرضی آمده اند. </ref> ===
# تولید محتوای داستانی و رسانه‌ای متناسب با باورهای بومی برای رقابت با فرهنگ رسانه‌ای جهانی.<ref>[https://www.balagh.ir/content/6146 محمدی سیف، معصومه، «فرهنگ استفاده از رسانه‌ها»، وب‌سایت بلاغ.]</ref>
فناوری هوش مصنوعی (AI) از طریق رسانه‌ها و اسباب‌بازی‌های هوشمند، به‌صورت فزاینده‌ای در زندگی کودکان نقش پیدا کرده و نحوهٔ مصرف رسانه را تغییر داده است. این فناوری، محتوای شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌دهد و با کودکان تعامل دارد.<ref>[https://civilica.com/doc/2384063/ فرجی، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، 1403ش، چکیده.]</ref><ref group="دیدگاه">به چکیده استناد ندهید. متن اصلی معتبر است به صفحه مربوطه مستند کنید</ref>
# تغییر چشم‌انداز: ادغام هوش مصنوعی، شیوه‌های جدیدی از تولید محتوا، تجربیات شخصی‌سازی‌شده و فناوری‌های تعاملی مانند واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) را معرفی کرده است.<ref>[https://civilica.com/doc/2384063/ فرجی، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، 1403ش، ص587.]</ref><ref group="دیدگاه">گویا مطلب ناقص مانده. این مطلبی که نوشته اید به تغییر چشم انداز چه ارتباطی دارد؟</ref>
# عوامل تعاملی: چهار عامل تعاملی در شکل‌دهی فرهنگ رسانه‌ای کودکان در مواجهه با هوش مصنوعی نقش دارند از جمله «<ref group="دیدگاه">اصل بر عدم استفاده از گیومه و پرانتز است</ref>مواد هوش مصنوعی»<ref>AI Materials.</ref><ref group="دیدگاه">نیازی به درج معادلها نیست مگر در موارد مشهور یا قابل توجه</ref> شامل سخت‌افزارها و اپلیکیشن‌ها، «مفاهیم رسانه‌ای»<ref>Media Concepts.</ref> شامل مفاهیم ضمنی و ناخودآگاه القا شده، «تولید رسانه‌ای»<ref>Media Production.</ref> شامل واکنش کودک در استفاده از ابزارهای تعاملی و تولید محتوا و «تحلیل رسانه‌ای»<ref>Media Analysis.</ref> شامل انطباق اطلاعات دریافتی با تحلیل‌های کودکانه به‌دلیل کمبود سواد رسانه‌ای.<ref>[https://civilica.com/doc/2384063/ فرجی، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، 1403ش، ص588-589.]</ref>
 
=== تقابل با خرده‌فرهنگ‌ها ===
خرده‌فرهنگ‌ها گروه‌های کوچک‌تر با هویت و ارزش‌های متمایز هستند که انگیزهٔ آنها ابراز هویت منحصربه‌فرد یا مقاومت در برابر جریان اصلی است. رابطهٔ میان این خرده‌فرهنگ‌ها و فرهنگ رسانه‌ای دوسویه<ref group="دیدگاه">اگر رابطه دوسویه است پس چرا عنوان تقابل است؟</ref> تعریف می‌شود.<ref>[https://civilica.com/doc/1491004/ سعیدی، «تقابل فرهنگ رسانه‌ای و خرده‌فرهنگ‌ها»، 1401ش،  ص7-12.]</ref>
# جذب و تسخیر: رسانه‌ها، عناصر خرده‌فرهنگ‌ها مانند مد و موسیقی را تجاری‌سازی کرده و با عمومی‌سازی، معنای اعتراضی آنها را خنثی و مصرفی می‌کنند.
# مقاومت و کنش متقابل: خرده‌فرهنگ‌ها برای جلوگیری از همگون‌سازی، از زبان‌های رمزی و استفاده خلاقانه از فضای مجازی بهره می‌برند.
# بازتولید: تصویرسازی خاص رسانه‌ها مانند برچسب‌زنی هنجارشکن به‌صورت غیرمستقیم به تقویت مرزها و هویت خرده‌فرهنگ‌ها کمک می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/1491004/ سعیدی، «تقابل فرهنگ رسانه‌ای و خرده‌فرهنگ‌ها»، 1401ش،  ص7-12.]</ref><ref group="دیدگاه">این سه مورد دقیقا چه چیزی به حساب می آیند؟ بروز و مظاهر تقابل است؟</ref>
 
== رسانهٔ فرهنگی در بستر ایرانی<ref group="دیدگاه">این مباحث چه ربطی به فرهنگ رسانه ای دارد؟ رسانه فرهنگی وصفی برای رسانه است این مدخل در صدد توصیف فرهنگ رسانه ای است.</ref> ==
رسانهٔ فرهنگی به‌عنوان مهم‌ترین ابزار ارتباطی، رعایت منطق و اهداف برگرفته از مبانی نظری و سیاست‌های فرهنگی را می‌طلبد.
 
=== مشکلات ساختاری و حرفه‌ای ===
رسانه‌های ایرانی در مواجهه با فرهنگ رسانه‌ای با دو چالش اصلی روبه‌رو هستند: نخست، خلأ نظری ناشی از نبود تعریف روشن از کارکرد رسانه در چارچوب ارزش‌های اسلامی-ایرانی که می‌تواند به بحران هویت فرهنگی بینجامد و دوم، عوام‌گرایی حرفه‌ای که در آن رسانه‌ها برای جذب مخاطب و بقای اقتصادی به تازگی، جنجال‌آفرینی و حادثه‌پروری گرایش پیدا کرده و گاه از ارزش‌های فرهنگی فاصله می‌گیرند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/370813/فرهنگ-رسانه-و-رسانه-فرهنگی «فرهنگ رسانه و رسانۀ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
 
=== اصول اخلاقی و مدیریت رسانه‌ای ===
مدیریت رسانه‌ای در ایران بر چهار رکن استوار است: اخلاق رسانه‌ای با تأکید بر حق‌گرایی و اتقان منابع؛<ref>[https://www.tebyan.net/news/370813/فرهنگ-رسانه-و-رسانه-فرهنگی «فرهنگ رسانه و رسانۀ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان.]</ref> توسعهٔ رسانه‌ای ملی برای تقویت هویت و کاهش نفوذ فرهنگی بیگانه؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/94453/توسعه-رسانه-ای-و-تهدیدهای-نرم «توسعۀ رسانه‌ای و تهدیدهای نرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> گردش آزاد اطلاعات و پاسخگویی به‌منظور اعتمادسازی و جلوگیری از انحصار رسانه‌ای<ref>[https://www.irna.ir/news/81831438/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8% «فرهنگ‌سازی رسانه‌ای متأثر از گردش آزاد اطلاعات»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> و تولید محتوای قوی داخلی همچون فیلم و سریال متناسب با باورهای بومی برای تقویت منابع داخلی در برابر جذابیت رسانه‌های خارجی.<ref>[https://www.balagh.ir/content/6146 محمدی سیف، معصومه، «فرهنگ استفاده از رسانه‌ها»، وب‌سایت بلاغ.]</ref>
 
=== ماهیت جهان-محلی رسانهٔ ایرانی ===
رسانهٔ ایرانی در تعامل هم‌زمان با فرهنگ بومی و جریان‌های جهانی شکل می‌گیرد. این ویژگی «جهان‌ـمحلی» نشان می‌دهد که رسانه نه فقط بازتاب‌دهندهٔ سنت یا مدرنیته بلکه عرصه‌ای برای ترکیب، مذاکره و بازتولید محتوا براساس نیازهای محلی در چارچوب تغییرات جهانی است.<ref>[https://hamshahritraining.ir/article/3685/ایرانی-شدن-فرهنگ-رسانه «ایرانی شدن فرهنگ رسانه»، مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref>
 
== سواد رسانه‌ای و چارچوب تحلیل<ref group="دیدگاه">عنوان باید گویای ارتباطش با مدخل باشد. الآن خود را بیگانه نشان میدهد</ref> ==
حضور فراگیر فرهنگ رسانه‌ای، لزوم درک، تفسیر و نقد پیام‌های آن را حیاتی می‌سازد.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش،  ص185.]</ref><ref group="دیدگاه">مرتبط با بحث اهمیت</ref>
 
=== تمایز فرهنگ رسانه‌ای و سواد رسانه‌ای<ref group="دیدگاه">در دل تعریف قرار بگیرد بهتر نیست؟</ref> ===
فرهنگ رسانه‌ای شامل الگوهای زندگی، تولیدات و هنجارهای حاکم بر مصرف رسانه بوده که می‌تواند موجب شکل‌گیری عادت‌ها و رفتارهای رسانه‌ای شود.<ref>[https://virgool.io/@masihreyhani/سواد-رسانه-ای-cmos1cjqhfwt ریحانی، «فرهنگ و سواد رسانه‌ای»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> در مقابل، سواد رسانه‌ای مهارتی فعال و دفاعی است که توانایی تشخیص رسانه‌های معتبر، بررسی صحت پیام‌ها و استفادهٔ هدفمند از محتوا را فراهم کرده و امکان مقاومت در برابر القاهای نادرست فرهنگی و اجتماعی را ایجاد می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/2407494/ خورابلو و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، 1403ش، ص78-80.]</ref>
 
=== چارچوب سه‌جانبه تحلیل انتقادی<ref group="دیدگاه">عنوان باید گویای ارتباطش با مدخل باشد. الآن خود را بیگانه نشان میدهد</ref> ===
چارچوب سه‌جانبه تحلیل انتقادی برای بررسی فرهنگ رسانه‌ای شامل سه بعد است: «اقتصاد سیاسی فرهنگ» که به نقش شرکت‌های ارتباطی بزرگ در تولید و توزیع محتوای فرهنگی می‌پردازد، «تحلیل متن» که آثار را برای شناسایی گفتمان‌ها، مواضع ایدئولوژیک و روایت‌ها مطالعه می‌کند و «دریافت و استفادهٔ مخاطبان» که اثرات واقعی محتوا بر مخاطبان و تغییرات احتمالی در فهم و استفاده از پیام‌ها را بررسی می‌کند.<ref>[https://www.jscm.ir/article%20115093.html خدابنده بایگی، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، 1399ش، ص201-203.]</ref><ref group="دیدگاه">به ویژگی‌ها نزدیک است.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۶۹: خط ۷۲:


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «ایرانی شدن فرهنگ رسانه»، مرکز آموزش و پژوهش همشهری، تاریخ بارگذاری: ۱۵ مهر ۱۳۹۲ش.
* «ایرانی شدن فرهنگ رسانه»، مرکز آموزش و پژوهش همشهری، تاریخ بارگذاری: ۱۵ مهر ۱۳۹۲ش.
* «تأثیرات رسانه بر نگرش بدنی: نقش پیام‌های رسانه‌ای در شکل‌گیری نگاه افراد به بدن خود و دیگران»، وب‌سایت گاما، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «توسعهٔ رسانه‌ای و تهدیدهای نرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۱ آذر ۱۴۰۴ش.
* «توسعهٔ رسانه‌ای و تهدیدهای نرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۱ آذر ۱۴۰۴ش.
* «تنها ابزار غرب برای دستکاری فرهنگ ما رسانه است/ دانشگاه‌ها و مدارس، آموزش‌های رسانه‌ای بنیادی ارائه دهند»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۴ خرداد ۱۴۰۲ش.
* «جایی که رسانه حتی جای پدر و مادر را برای کودک می‌گیرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۴۰۳ش.
* خدابنده بایگی، ایمان، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، جامعه، فرهنگ، رسانه، دورهٔ ۹، شمارهٔ ۳۴، ۱۳۹۹ش.
* خدابنده بایگی، ایمان، «مطالعات فرهنگ، چندفرهنگی و فرهنگ رسانه‌ای»، جامعه، فرهنگ، رسانه، دورهٔ ۹، شمارهٔ ۳۴، ۱۳۹۹ش.
* خورابلو، فاطمه و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، مجلهٔ یافته‌های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۷، ۱۴۰۳ش.
* خورابلو، فاطمه و دیگران، «تأثیر فرهنگ رسانه‌ای جهانی بر ارزش‌های آموزشی بومی در نظام آموزش ابتدایی»، مجلهٔ یافته‌های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۷، ۱۴۰۳ش.
* داگلاس، کنر، «فرهنگ رسانه‌ای و پیروزی نمایش»، رسانه، به‌ترجمهٔ اسماعیل یزدان‌پور، شمارهٔ ۶۷، ۱۳۸۵ش.
* دهشیری، محمدرضا، «رسانه و فرهنگ‌سازی»، تحقیقات فرهنگی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۸ش.
* ذکایی، محمدسعید، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، فصلنامهٔ رسانه، دورهٔ ۲۳، شمارهٔ ۳، پیاپی ۸۸، ۱۳۹۱ش.
* ذکایی، محمدسعید، «مصرف و سبک زندگی: رویکردها، مسائل و آسیب‌ها»، فصلنامهٔ رسانه، دورهٔ ۲۳، شمارهٔ ۳، پیاپی ۸۸، ۱۳۹۱ش.
* ریحانی، مسیح، «فرهنگ و سواد رسانه‌ای»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ش.
* سعیدی، محسن، «تقابل فرهنگ رسانه‌ای و خرده‌فرهنگ‌ها»، نهمین کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، اجتماعی و سبک زندگی»، ۱۴۰۱ش.
* فرجی، مهران، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، سومین کنفرانس فضای سایبری، ۱۴۰۳ش.
* فرجی، مهران، «بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرهنگ رسانه‌ای کودکان با رویکرد درک چشم‌انداز در حال تغییر، روندها و پیامدها»، سومین کنفرانس فضای سایبری، ۱۴۰۳ش.
* «فرهنگ رسانه و رسانهٔ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بازدید: ۱۱ آذر ۱۴۰۴ش.
* «فرهنگ رسانه و رسانهٔ فرهنگی»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بازدید: ۱۱ آذر ۱۴۰۴ش.
خط ۸۲: خط ۸۷:
* «فرهنگ و رسانه هر دو قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از یکدیگر را دارند»، سپیدار نیوز، تاریخ بارگذاری: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «فرهنگ و رسانه هر دو قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از یکدیگر را دارند»، سپیدار نیوز، تاریخ بارگذاری: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* محمدی سیف، معصومه، «فرهنگ استفاده از رسانه‌ها»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بارگذاری: ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ش.
* محمدی سیف، معصومه، «فرهنگ استفاده از رسانه‌ها»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ بارگذاری: ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ش.
* «مروری بر رسانه و نقش آن برای تقابل در برابر تهاجم به فرهنگ»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ش.
* معمار، ثریا و دیگران، «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۱ش.
{{پایان منابع}}
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/فرهنگ_رسانه‌ای»