بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            = 
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =پارچه_بافی دوره صفویان.ogg 
| حجم فایلپادکست    =3/86 
| تاریخ پادکست      =11-1-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>پارچه‌بافی دوره صفویان</big>'''؛ منسوجات ایران در دوره صفوی.
'''<big>پارچه‌بافی دوره صفویان</big>'''؛ منسوجات ایران در دوره صفوی.


خط ۴۱: خط ۷۱:
* نقوش انسانی؛ شامل نقوش انسانی زن، کودک، مرد و فرشتگان با قماش‌های صفوی بوده است.<ref>  [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410_9caef967e6f108a650d88c53d55b9d0a.pdf جانثاری و تقوی‌نژاد، «بررسی الگو‎‌های ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره‌ صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref>  هنرمندان سعی می‌کردند همۀ حالات چهره‌ها را به نقش در آورند.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/470162/%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D9%81%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%85 جعفری دهکردی، «مضامین به کار رفته در پارچه‌های زربفت صفوی منقش به اشکال انسانی با تاکید بر عصر شاه عباس صفوی»، 1395ش، ص77.]</ref>   
* نقوش انسانی؛ شامل نقوش انسانی زن، کودک، مرد و فرشتگان با قماش‌های صفوی بوده است.<ref>  [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410_9caef967e6f108a650d88c53d55b9d0a.pdf جانثاری و تقوی‌نژاد، «بررسی الگو‎‌های ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره‌ صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref>  هنرمندان سعی می‌کردند همۀ حالات چهره‌ها را به نقش در آورند.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/470162/%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%A8%D9%81%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%85 جعفری دهکردی، «مضامین به کار رفته در پارچه‌های زربفت صفوی منقش به اشکال انسانی با تاکید بر عصر شاه عباس صفوی»، 1395ش، ص77.]</ref>   
* نقوش هندسی؛ شامل گره‌ها، خطوط شکسته، نقوش ستاره هشت‌پر و چلیپا بوده است.<ref>  [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410.html جانثاری و تقوی‌نژاد، «بررسی الگو‎‌های ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره‌ صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref>   
* نقوش هندسی؛ شامل گره‌ها، خطوط شکسته، نقوش ستاره هشت‌پر و چلیپا بوده است.<ref>  [https://niamag.birjand.ac.ir/article_1410.html جانثاری و تقوی‌نژاد، «بررسی الگو‎‌های ساختاری فرم/ نقش ترنج در منسوجات دوره‌ صفوی»، 1398ش، ص110.]</ref>   
* نقوش جانوری؛ نقوش حیوانات خیالی، شامل سیمرغ، اژدها و ققنوس و نقوش حیوانات ترکیبی، شامل شیر‌‌‌بالدار و نقوش پرندگان، شامل اردک، طوطی،  بلبل و قرقاول، نقوش حیوانات دریایی، شامل ماهی و لاک‌پشت، نقوش حیوانات اهلی، شامل شتر، اسب و [[نگهداری سگ در خانه|سگ]] و نقوش حیوانات غیر اهلی، شامل خرگوش، غزال، شیر، مار، پلنگ، پروانه و حشرات است.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعه‌ نمادشناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref>   
* نقوش جانوری؛ نقوش حیوانات خیالی، شامل سیمرغ، اژدها و ققنوس و نقوش حیوانات ترکیبی، شامل شیر‌‌‌بالدار و نقوش پرندگان، شامل اردک، طوطی،  بلبل و قرقاول، نقوش حیوانات دریایی، شامل ماهی و لاک‌پشت، نقوش حیوانات اهلی، شامل [[شتر]]، اسب و [[نگهداری سگ در خانه|سگ]] و نقوش حیوانات غیر اهلی، شامل خرگوش، غزال، شیر، مار، پلنگ، پروانه و حشرات است.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعه‌ نمادشناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref>   
* نقوش اشیاء؛ این نقوش عمدتاً شامل اشیایی می‌شود که با زندگی روزمرۀ انسان ارتباط دارد؛ مانند شکارگران پیاده و سوار با تیر و خنجر و کمان به‌همراه شیر و پلنگان خشمگین است. این موضوع کاملاً قدیمی بوده است و رنگ ساسانی دارد.<ref>  پوپ، سیری در هنر ایران از کهن‌ترین روزگار تا دوران صفوی، 1394ش، ص216.</ref>   
* نقوش اشیاء؛ این نقوش عمدتاً شامل اشیایی می‌شود که با زندگی روزمرۀ انسان ارتباط دارد؛ مانند شکارگران پیاده و سوار با تیر و خنجر و کمان به‌همراه شیر و پلنگان خشمگین است. این موضوع کاملاً قدیمی بوده است و رنگ ساسانی دارد.<ref>  پوپ، سیری در هنر ایران از کهن‌ترین روزگار تا دوران صفوی، 1394ش، ص216.</ref>   
* نقوش کتیبه‌ها؛ این نقوش به خط نسخ و نستعلیق بوده است و برای قبور و پرده اماکن مقدس و با تاروپود طلا برای پوشش دیوارهای کاخ و منازل بزرگان مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعه‌ی نماد شناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref>  نگارش آیات و ادعیه الهی و همچنین اشعاری از کتب ادبی مانند خمسه نظامی و شاهنامه نیز مرسوم بوده ‌است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1206501/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8 توسلی، «بررسی تطبیقی نقوش منسوجات صفوی و عثمانی»، 1387ش، ص102.]</ref>
* نقوش کتیبه‌ها؛ این نقوش به خط نسخ و نستعلیق بوده است و برای قبور و پرده اماکن مقدس و با تاروپود طلا برای پوشش دیوارهای کاخ و منازل بزرگان مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/335874/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8 نامجو و فروزانی، «مطالعه‌ی نماد شناسانه و تطبیقی عناصر نقوش منسوجات ساسانی و صفوی»، 1392ش، ص25.]</ref>  نگارش آیات و ادعیه الهی و همچنین اشعاری از کتب ادبی مانند [[خمسه نظامی]] و [[شاهنامه]] نیز مرسوم بوده ‌است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1206501/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8 توسلی، «بررسی تطبیقی نقوش منسوجات صفوی و عثمانی»، 1387ش، ص102.]</ref>


==پانویس==
==پانویس==