بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Picture4 (1).png|جایگزین=تاریخچه پاپوش در ایران|بندانگشتی|ظرفی‌ سفالی‌ به‌ شکل‌ یک‌ جفت‌ کفش‌ نوک برگشته ،حسنلو       ]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =Picture4 (1).png
| زیرنویس تصویر    =ظرفی‌ سفالی‌ به‌ شکل‌ یک‌ جفت‌ کفش‌ نوک برگشته ،حسنلو 
| image_alt        =تاریخچه پاپوش در ایران
| فایل پادکست      =پاپوش.ogg 
| حجم فایلپادکست    =10/1 
| تاریخ پادکست      =30-1-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.
'''<big>پاپوش</big>'''؛ پاافزاری برای پوشاندن پا تا مچ یا ساق پا.


خط ۷: خط ۳۶:


==تاریخچه==
==تاریخچه==
بررسی نقوش، حجاری‌ها و مجسمه‌های ایران پیش از [[اسلام]] نشان می‌دهد که پاپوش‌های زنان و مردان در دورۀ مادها، از چرم یک تکه‌ای ساخته شده است که مانند جوراب به‌ ‌پا کشیده می‌شد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوش‌های دورۀ مادها استفاده می‌کردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند به‌هم متصل می‌شد.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref>  در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچ‌یک از نقوش دورۀ ساسانی، به‌دلیل بلند بودن پیراهن‌های زنان، پاپوش آنان دیده نمی‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref>  
بررسی نقوش، حجاری‌ها و مجسمه‌های ایران پیش از [[اسلام]] نشان می‌دهد که پاپوش‌های زنان و مردان در دورۀ [[مادها]]، از چرم یک تکه‌ای ساخته شده است که مانند جوراب به‌ ‌پا کشیده می‌شد.4 اقوام پارسی نیز از پاپوش‌های دورۀ مادها استفاده می‌کردند و همچنین پاپوشی دوتکه داشتند که با بند به‌هم متصل می‌شد.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۰.]</ref>  در دورۀ اشکانی، پاپوش زنان و مردان، همان کفش دورۀ پارسی است؛ اما در هیچ‌یک از نقوش دورۀ ساسانی، به‌دلیل بلند بودن پیراهن‌های زنان، پاپوش آنان دیده نمی‌شود.<ref>[https://www.magiran.com/paper/186758 طالب‌پور، «بررسی تغییرات لباس زنان در فلات ایران (تا دوران اسلامی)»، ص۱۳.]</ref>  


دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوش‌ها است؛ در دورۀ زندیه از نعلین‌های نوک برگشتۀ چرمی استفاده می‌شد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref>  پاپوش‌های عصر صفوی کفش‌های ساق‌بلندِ چرمی بودند<ref>  [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref>  و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنه‌دار استفاده می‌شد که فقط پنجۀ پا در آن قرار می‌گرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref>
دورۀ اسلامی، شاهد تنوع بیشتری از پاپوش‌ها است؛ در دورۀ زندیه از نعلین‌های نوک برگشتۀ چرمی استفاده می‌شد.<ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۶.]</ref>  پاپوش‌های عصر صفوی کفش‌های ساق‌بلندِ چرمی بودند<ref>  [https://www.sid.ir/paper/177563/fa#downloadbottom جعفرپور و نوری مجیدی، «وضعیت پوشاک زنان در عصر صفوی (با تکیه بر سفرنامه‌نویسان فرنگی)»، ص۶۳.]</ref>  و در عصر قاجار، بیشتر از نوعی دمپاییِ پاشنه‌دار استفاده می‌شد که فقط پنجۀ پا در آن قرار می‌گرفت. <ref>[https://civilica.com/doc/684434/ نظری، «پوشاک زنان در پنج دوره تاریخی از ورود اسلام به ایران»، ص۱۰۷.]</ref>
خط ۱۹: خط ۴۸:
*گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref>  [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
*گُرگوی: پاپوشی با تختِ چرمی و رویه‌ای از جنس جیر به‌شکل ضربدر است. <ref>  [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۵.]</ref>
*چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخ‌رنگ که دهانۀ آن به‌وسیلۀ قیطانِ چرمی به‌دور مچ پا بسته می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref>
*چاموش: کفشی از جنس چرم گاومیش و سرخ‌رنگ که دهانۀ آن به‌وسیلۀ قیطانِ چرمی به‌دور مچ پا بسته می‌شود.<ref> [https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۴۹.]</ref>
*سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند خوزستان، سیستان و بلوچستان و سواحل خلیج فارس استفاده می‌شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref>
*سُواس: نوعی دمپایی یا کفش ساده از جنس الیاف گیاهی است که از آن بیشتر در مناطق جنوبی مانند [[خوزستان]]، سیستان و بلوچستان و سواحل [[خلیج فارس]] استفاده می‌شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55539/fa#downloadbottom دادور و پورکاظمی، «پای‌پوش‌های زنان روستایی و عشایر ایران»، ص۱۵۷و ۱۵۸.]</ref>
[[پرونده:کفشششپ.jpg|جایگزین=موزه کفش تبریز|بندانگشتی|موزه کفش تبریز]]
[[پرونده:کفشششپ.jpg|جایگزین=موزه کفش تبریز|بندانگشتی|موزه کفش تبریز]]